੯. ਬਲਕਥਾ

੪੪. ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਿਦਾਨਂ [ਸਂ. ਨਿ. ੫.੭੦੫-੭੧੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ]. ‘‘ਪਞ੍ਚਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਬਲਾਨਿ. ਕਤਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ? ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਸਤਿਬਲਂ, ਸਮਾਧਿਬਲਂ, ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ – ਇਮਾਨਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ.

‘‘ਅਪਿ ਚ, ਅਟ੍ਠਸਟ੍ਠਿ ਬਲਾਨਿ – ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਸਤਿਬਲਂ, ਸਮਾਧਿਬਲਂ, ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ, ਹਿਰਿਬਲਂ, ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ, ਭਾਵਨਾਬਲਂ, ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ, ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ, ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ, ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ, ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ, ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ, ਸਮਥਬਲਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਦਸ ਸੇਖਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਅਸੇਖਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਖੀਣਾਸਵਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਇਦ੍ਧਿਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨਿ’’.

ਕਤਮਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ? ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ. ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਪਟਿਵੇਧਾਦਿਵਿਸੋਧਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਟਿਵੇਧਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ, ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ? ਕੋਸਜ੍ਜੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵੀਰਿਯਬਲਂ. ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਪਟਿਵੇਧਾਦਿਵਿਸੋਧਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਉਤ੍ਤਰਿ ਪਟਿਵੇਧਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ, ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ. ਇਦਂ ਵੀਰਿਯਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਸਤਿਬਲਂ? ਪਮਾਦੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਤਿਬਲਂ. ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਬਲਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਤਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਾਧਿਬਲਂ. ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਬਲਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ. ਸਹਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਹਿਰਿਬਲਂ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ [ਹਿਰਿਯਤੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਯ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਞਾਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਅਰਤਿਂ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣੇ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਹਿਰੀਯਤੀਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਹਿਰਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਯ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਞਾਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਅਰਤਿਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣੇ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤੀਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਇਦਂ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਯ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਞਾਣੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਅਰਤਿਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਇਦਂ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਭਾਵਨਾਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਞਾਣਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਅਰਤਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਨੀਵਰਣੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਇਦਂ ਭਾਵਨਾਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਯ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਞਾਣੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਅਰਤਿਯਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਇਦਂ ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਞਾਣਂ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਅਰਤਿਯਾ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਖਮਤੀਤਿ – ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ – ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ – ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ – ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ – ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਇਦਂ ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ. ਇਦਂ ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ – ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ – ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ – ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ – ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ. ਇਦਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਸਮਥਬਲਂ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ, ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ, ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ, ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਥਬਲਂ.

ਸਮਥਬਲਨ੍ਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਬਲਂ? ਪਠਮੇਨ ਝਾਨੇਨ ਨੀਵਰਣੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਦੁਤਿਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਤਤਿਯੇਨ ਝਾਨੇਨ ਪੀਤਿਯਾ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਚਤੁਤ੍ਥੇਨ ਝਾਨੇਨ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਯ ਪਟਿਘਸਞ੍ਞਾਯ ਨਾਨਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀ ਨ ਚਲਤਿ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਇਦਂ ਸਮਥਬਲਂ.

ਕਤਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਰੂਪੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਰੂਪੇ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ…ਪੇ… ਰੂਪੇ ਪਟਿਨਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਵੇਦਨਾਯ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾਯ… ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ… ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ, ਜਰਾਮਰਣੇ ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣੇ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਨ੍ਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ? ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਸੁਖਸਞ੍ਞਾਯ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਾਯ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਨ੍ਦਿਯਾ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਰਾਗੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮੁਦਯੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਾਨੇ ਨ ਕਮ੍ਪਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਨ ਕਮ੍ਪਤਿ ਨ ਚਲਤਿ ਨ ਵੇਧਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਇਦਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ.

ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਸੇਖਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਅਸੇਖਬਲਾਨਿ? ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ [ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ (ਕ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਨਵਸੁ ਪਦੇਸੁ ਦੁਤਿਯਨ੍ਤਵਚਨੇਨ. ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੪੮ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਸੇਖਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ ਅਸੇਖਬਲਂ. ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਸੇਖਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ – ਅਸੇਖਬਲਂ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ… ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਂ… ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਂ… ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ… ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ… ਸਮ੍ਮਾਞਾਣਂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਮਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਸੇਖਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ – ਅਸੇਖਬਲਂ. ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਸੇਖਬਲਾਨਿ, ਦਸ ਅਸੇਖਬਲਾਨਿ.

ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਖੀਣਾਸਵਬਲਾਨਿ? [ਅ. ਨਿ. ੧੦.੯੦ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਇਧ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਮੇ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਸੁਦਿਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਮੇ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਿਵੇਕਪੋਣਂ ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰਂ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤਂ [ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਭੂਤਂ (ਕ.)] ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਵਿਵੇਕਪੋਣਂ ਵਿਵੇਕਪਬ੍ਭਾਰਂ ਵਿਵੇਕਟ੍ਠਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਾਭਿਰਤਂ ਬ੍ਯਨ੍ਤਿਭੂਤਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨਿਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਮੇ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾ. ਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਮੇ ਆਸਵਾ’’ਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ ਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾ… ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨਿ… ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ ਭਾਵਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾਨਿ… ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤਾ…ਪੇ… ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤੋ. ਯਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਭਾਵਿਤੋ ਹੋਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤੋ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ – ‘‘ਖੀਣਾ ਮੇ ਆਸਵਾ’’ਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਖੀਣਾਸਵਬਲਾਨਿ.

ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਇਦ੍ਧਿਬਲਾਨਿ? ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਮਨੋਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਞਾਣਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਸਮਾਧਿਵਿਪ੍ਫਾਰਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਅਰਿਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕਜਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਪੁਞ੍ਞਵਤੋ ਇਦ੍ਧਿ, ਵਿਜ੍ਜਾਮਯਾ ਇਦ੍ਧਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਮਾ ਪਯੋਗਪ੍ਪਚ੍ਚਯਾ ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਇਦ੍ਧਿ – ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਇਦ੍ਧਿਬਲਾਨਿ.

ਕਤਮਾਨਿ ਦਸ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨਿ? ਇਧ ਤਥਾਗਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਠਾਨਞ੍ਚ ਠਾਨਤੋ ਅਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਅਟ੍ਠਾਨਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਂ ਠਾਨਸੋ ਹੇਤੁਸੋ ਵਿਪਾਕਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾਨਂ ਠਾਨਸੋ ਹੇਤੁਸੋ ਵਿਪਾਕਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ, ਨਦਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ [ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨੀਪਟਿਪਦਂ (ਸ੍ਯਾ.) ਮ. ਨਿ. ੧.੧੪੮ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਗਾਮਿਨਿਂ ਪਟਿਪਦਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ.

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਲੋਕਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਧਾਤੁਨਾਨਾਧਾਤੁਲੋਕਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਨਾਨਾਧਿਮੁਤ੍ਤਿਕਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਪਰੋਪਰਿਯਤ੍ਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵੋਦਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਝਾਨਵਿਮੋਕ੍ਖਸਮਾਧਿਸਮਾਪਤ੍ਤੀਨਂ ਸਂਕਿਲੇਸਂ ਵੋਦਾਨਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ…ਪੇ… ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ…ਪੇ… ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ…ਪੇ….

ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਤਥਾਗਤਬਲਂ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਬਲਂ ਆਗਮ੍ਮ ਤਥਾਗਤੋ ਆਸਭਂ ਠਾਨਂ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਤਿ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਤਥਾਗਤਬਲਾਨਿ.

੪੫. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਹਿਰਿਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ? ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ…ਪੇ… ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾਗਤਬਲਂ?

ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ. ਕੋਸਜ੍ਜੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ. ਪਮਾਦੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਬਲਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਬਲਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ. ਹਿਰੀਯਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ – ਹਿਰਿਬਲਂ. ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇਤਿ – ਓਤ੍ਤਪ੍ਪਬਲਂ. ਞਾਣੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਤੀਤਿ – ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ – ਭਾਵਨਾਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਵਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਨਵਜ੍ਜਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ – ਸਙ੍ਗਹਬਲਂ. ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਖਮਤੀਤਿ – [ਤਂ ਖਮਤੀਤਿ (ਕ.)] ਖਨ੍ਤਿਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ – ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਜ੍ਝਾਪੇਤੀਤਿ – ਨਿਜ੍ਝਤ੍ਤਿਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਸਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ – ਇਸ੍ਸਰਿਯਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਤੀਤਿ – ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਬਲਂ. ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਨ੍ਤਿ – ਸਮਥਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ – ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ – ਸੇਖਬਲਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਿਤਤ੍ਤਾ – ਅਸੇਖਬਲਂ. ਤੇਨ ਆਸਵਾ ਖੀਣਾਤਿ – ਖੀਣਾਸਵਬਲਂ. ਤਸ੍ਸ ਇਜ੍ਝਤੀਤਿ – ਇਦ੍ਧਿਬਲਂ. ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਤਥਾਗਤਬਲਨ੍ਤਿ.

ਬਲਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.