੧. ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾ

੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਘੋਸਿਤਾਰਾਮੇ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਆਵੁਸੋ ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਏਤਦਵੋਚ –

‘‘ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਪਤ੍ਤਂ [ਅਰਹਤ੍ਤਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਰਹਤ੍ਤਪਤ੍ਤਿਂ ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦] ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ. ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ?

‘‘ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵਯਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ [ਬਹੁਲਿਂ ਕਰੋਤਿ (ਕ.) ਅ. ਨਿ. ੪.੧੭੦ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ]. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵਯਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ [ਯੁਗਨਨ੍ਧਂ (ਕ. ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)] ਭਾਵੇਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵਯਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ [ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਹਤ੍ਤਪਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ, ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ.

੧. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੨. ਕਥਂ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਸਮਥੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ.

ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ? ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ – ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ.

ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਆਸੇਵਤੀਤਿ ਕਥਂ ਆਸੇਵਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ – ਏਵਂ ਆਸੇਵਤਿ.

ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ – ਏਵਂ ਭਾਵੇਤਿ.

ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀਤਿ ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ – ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਥਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ, ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਨੁਸਹਗਤਂ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਅਨੁਸਹਗਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਰੂਪਰਾਗੋ, ਅਰੂਪਰਾਗੋ, ਮਾਨੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ – ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ, ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

੩. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਸਮਥੋ, ਪਚ੍ਛਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ.

ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ? ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ.

ਸੋ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ ਆਸੇਵਤੀਤਿ ਕਥਂ ਆਸੇਵਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਆਸੇਵਤਿ, ਏਵਂ ਆਸੇਵਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਾਵੇਤਿ, ਏਵਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੀਤਿ ਕਥਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ? ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਆਸੇਵਤੋ ਭਾਵਯਤੋ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤੋ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਕਥਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ? ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ – ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਸਯੋ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਓਲ਼ਾਰਿਕੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਅਨੁਸਹਗਤਂ ਕਾਮਰਾਗਸਞ੍ਞੋਜਨਂ, ਪਟਿਘਸਞ੍ਞੋਜਨਂ – ਇਮਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਅਨੁਸਹਗਤੋ ਕਾਮਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਪਟਿਘਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਰੂਪਰਾਗੋ, ਅਰੂਪਰਾਗੋ, ਮਾਨੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ – ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ; ਮਾਨਾਨੁਸਯੋ, ਭਵਰਾਗਾਨੁਸਯੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ – ਇਮੇ ਤਯੋ ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸਮਥਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਭਾਵੇਤਿ.

੪. ਕਥਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਵੋਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾ [ਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ. ਸਮਾਧਿ ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਵੋਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ. ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ … ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਚਕ੍ਖੁਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਜਰਾਮਰਣਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਞ੍ਚ ਵੋਸਗ੍ਗਾਰਮ੍ਮਣਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ. ਇਤਿ ਪਠਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਪਚ੍ਛਾ ਸਮਥੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਸਮਥਂ ਭਾਵੇਤਿ.

੫. ਕਥਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ਗੋਚਰਟ੍ਠੇਨ ਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਵੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨ ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਯੁਗਨਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ.

ਕਥਂ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਾਰਮ੍ਮਣੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਾਰਮ੍ਮਣਾ. ਇਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਆਰਮ੍ਮਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ.

ਕਥਂ ਗੋਚਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਗੋਚਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਗੋਚਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਹਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਪਰਿਚ੍ਚਜਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਵੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਚ ਵੁਟ੍ਠਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਚ ਵੁਟ੍ਠਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਚ ਵਿਵਟ੍ਟਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਵਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਿਵਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਸਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਨ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਸਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਨ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਪਣੀਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਣੀਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਣੀਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਕਾਮਾਸਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਰਾਗਵਿਰਾਗਾ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਵਿਰਾਗਾ ਪਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਕਾਮਾਸਵੇਨ ਅਨਾਸਵੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਵੇਨ ਅਨਾਸਵਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨਾਸਵਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਤਰਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਹਗਤਕਿਲੇਸੇ ਚ ਖਨ੍ਧੇ ਚ ਤਰਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਸਬ੍ਬਪਣਿਧੀਹਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਬ੍ਬਪਣਿਧੀਹਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ.

ਕਥਂ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ? ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ ਸਬ੍ਬਾਭਿਨਿਵੇਸੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਬ੍ਬਾਭਿਨਿਵੇਸੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞਾ ਹੋਤਿ ਨਿਰੋਧਗੋਚਰਾ. ਇਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਏਕਰਸਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤੀ’’ਤਿ. ਭਾਵੇਤੀਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਞ੍ਞਤਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਏਵਂ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਭਾਵੇਤਿ.

ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੋ.

੨. ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਾਰਨਿਦ੍ਦੇਸੋ

੬. ਕਥਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਓਭਾਸੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਓਭਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ, ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਹੋਤਿ ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ.

ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ’’.

ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ…ਪੇ… ਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ… ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ… ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ… ਚਕ੍ਖੁਂ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ…ਪੇ… ਜਰਾਮਰਣਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ, ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਓਭਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਗ੍ਗਹੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ‘ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮੋ’ਤਿ ਨਿਕਨ੍ਤਿਂ ਆਵਜ੍ਜਤਿ. ਤਤੋ ਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ. ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ. ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਜਰਾਮਰਣਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ, ਜਰਾਮਰਣਂ ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਮਾਨਸੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਸਨ੍ਨਿਸੀਦਤਿ ਏਕੋਦਿ ਹੋਤਿ ਸਮਾਧਿਯਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤੀ’’ਤਿ. ਕਥਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਸਞ੍ਜਾਯਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾਨਿ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਮਾਨਸਂ ਹੋਤਿ.

੭. ਓਭਾਸੇ ਚੇਵ ਞਾਣੇ ਚ, ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ;

ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਖੇ ਚੇਵ, ਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵੇਧਤਿ.

ਅਧਿਮੋਕ੍ਖੇ ਚ ਪਗ੍ਗਾਹੇ, ਉਪਟ੍ਠਾਨੇ ਚ ਕਮ੍ਪਤਿ;

ਉਪੇਕ੍ਖਾਵਜ੍ਜਨਾਯ ਚੇਵ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ.

ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਠਾਨਾਨਿ, ਪਞ੍ਞਾ ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਚਿਤਾ;

ਧਮ੍ਮੁਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਸਲੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਚ ਸਮ੍ਮੋਹ ਗਚ੍ਛਤਿ.

ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਚੇਵ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ ਚ, ਚਵਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ;

ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਾਵਨਾ ਪਰਿਹਾਯਤਿ.

ਵਿਕ੍ਖਿਪਤਿ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਾਵਨਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ;

ਨ ਚ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਕਿਲਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਚਵਤਿ ਚਿਤ੍ਤਭਾਵਨਾ.

ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖੇਪਵਿਕ੍ਖੇਪਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ [ਸਙ੍ਖੇਪਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਵਿਗ੍ਗਹਿਤਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਦਸ ਠਾਨੇ ਸਮ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ.

ਯੁਗਨਦ੍ਧਕਥਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.