੪. ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੫੮. ਕਤਮਾਨਿ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨਿ? ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਦਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਾਗਤਪਟਿਕਙ੍ਖਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਧਿਮੋਚੇਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਭਿਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਪਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕਤਮੇ ਤੇ ਏਕਤ੍ਤਾ? ਦਾਨਵੋਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਵਯਲਕ੍ਖਣੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਨਿਰੋਧੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ. ਦਾਨਵੋਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ ਚਾਗਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਵਯਲਕ੍ਖਣੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ, ਨਿਰੋਧੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ – ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤਞ੍ਚ, ਞਾਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਂ.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਆਦਿਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਪਰਿਪਨ੍ਥਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ – ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’. ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਯ… ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ… ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਆਦਿਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਪਰਿਪਨ੍ਥਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ – ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’.
ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’.
ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’. ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
੧੫੯. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ;
ਅਜਾਨਤੋ ਚ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਭਾਵਨਾ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ;
ਜਾਨਤੋ ਚ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਭਾਵਨਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ.
ਕਥਂ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ? ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਕਚੇਨ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਰੁਕ੍ਖੇ ਫੁਟ੍ਠਕਕਚਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ; ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ. ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੇ ਫੁਟ੍ਠਕਕਚਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵਾ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਪਧਾਨਞ੍ਚ.
ਕਤਮਂ ਪਧਾਨਂ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਹੋਤਿ – ਇਦਂ ਪਧਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਪਯੋਗੋ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਪਯੋਗੋ. ਕਤਮੋ ਵਿਸੇਸੋ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ [ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਾਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਏਵਂ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.
੧੬੦. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਯਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ;
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ;
ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ.
ਆਨਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਨੋ ਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਪਾਨਨ੍ਤਿ [ਅਪਾਨਨ੍ਤਿ (ਕ.)] ਪਸ੍ਸਾਸੋ, ਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ, ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ.
ਯੋ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਯੋ ਪਸ੍ਸਸਤਿ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਪਰਿਪੂਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਤਸ੍ਸਿਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਵਨਟ੍ਠਾ ਯਾਨੀਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ.
ਯਾਨੀਕਤਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾ [ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਨ੍ਧਾ (ਕ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਪਦੇਸੁ] ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਕਙ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਯਾਨੀਕਤਾ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾ [ਸੁਪਟ੍ਠਿਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯੇਨ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਪਨ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਰਿਪੂਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ. ਸਤਿਯਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਿਨਾਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ. ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸੁਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ [ਸੁਸਮੁਹਤਤ੍ਤਾ (ਕ.)] ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ.
੧੬੧. ਸੁਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਸਮਂ. ਕਤਮਂ ਸਮਂ? ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਕੁਸਲਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ – ਇਦਂ ਸਮਂ. ਕਤਮਂ ਸੁਸਮਂ? ਯਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ – ਇਦਂ ਸੁਸਮਂ. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਸਮਂ ਇਦਞ੍ਚ ਸੁਸਮਂ ਞਾਤਂ ਹੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਆਰਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼ਾ [ਅਪਮੁਟ੍ਠਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਕਾਯੋ ਅਸਾਰਦ੍ਧੋ, ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਿਚਿਤਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ ਚ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ.
ਯਥਾਤਿ ਦਸ ਯਥਤ੍ਥਾ – ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਪਹਾਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ.
ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸੀਭਾਵਂ.
੧੬੨. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ? ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਬੋਧੇਤਾ ਪਜਾਯਾਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਨਞ੍ਞਨੇਯ੍ਯਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਵਿਸਵਿਤਾਯ [ਵਿਕਤਿਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਬੁਦ੍ਧੋ. ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਨਿਰੁਪਲੇਪਸਙ੍ਖਾਤੇਨ [ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਰਾਗੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਦੋਸੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਮੋਹੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਗਤੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਬੁਦ੍ਧਿਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਂ ਮਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਪਿਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਗਿਨਿਯਾ ਕਤਂ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਂ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ – ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ. ਦੇਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ.
ਸੋਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ. ਲੋਕੋਤਿ. ਖਨ੍ਧਲੋਕੋ ਧਾਤੁਲੋਕੋ ਆਯਤਨਲੋਕੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕੋ. ਏਕੋ ਲੋਕੋ – ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਲੋਕਾ – ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ. ਪਭਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ.
ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ ਯਥਾ ਅਬ੍ਭਾ, ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਾ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ, ਏਵਂ ਅਰਿਯਞਾਣਂ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਮਹਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਧੂਮਰਜਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਰਾਹੁਗਹਣਾ [ਰਾਹੁਪਾਣਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤੇ [ਵਿਰੋਚਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚ, ਏਵਮੇਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤੇ ਚ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨਿ.
ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
ਭਾਣਵਾਰੋ.