੩. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਕਥਾ
੧. ਗਣਨਵਾਰ
੧੫੨. ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ [ਆਨਾਪਾਨਸਤਿਸਮਾਧਿਂ (ਸੀ. ਅਟ੍ਠ.)] ਭਾਵਯਤੋ ਸਮਾਧਿਕਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਞਾਣਸਤਾਨਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ – ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ [ਪਰਿਬਨ੍ਧੇ (ਕ.)] ਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਕਾਰੇ ਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਞਾਣਾਨਿ, ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨਿ, ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ ਸਤੋਕਾਰਿਸ੍ਸ [ਸਤੋਕਾਰੀਸੁ (ਸ੍ਯਾ.)] ਞਾਣਾਨਿ, ਚਤੁਵੀਸਤਿ ਸਮਾਧਿਵਸੇਨ ਞਾਣਾਨਿ, ਦ੍ਵੇਸਤ੍ਤਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਲੋਮਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਞਾਣਾਨਿ, ਏਕਵੀਸਤਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸੁਖੇ ਞਾਣਾਨਿ.
ਕਤਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਕਾਰੇ ਞਾਣਾਨਿ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਞਾਣਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਅਰਤਿ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥਾ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਉਪਕਾਰਾ. ਇਮਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪਰਿਪਨ੍ਥੇ ਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਕਾਰੇ ਞਾਣਾਨਿ.
ਗਣਨਵਾਰੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਸੋਲ਼ਸਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੫੩. ਇਮੇਹਿ ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਉਦੁਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮੁਦੁਚਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਤ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਕਤਮੇ ਤੇ ਏਕਤ੍ਤਾ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਞਾਣਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਏਕਤ੍ਤਂ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਤਾ.
ਨੀਵਰਣਾਤਿ, ਕਤਮੇ ਤੇ ਨੀਵਰਣਾ? ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨੀਵਰਣਂ, ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਨੀਵਰਣਂ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਨੀਵਰਣਂ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਨੀਵਰਣਂ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਨੀਵਰਣਂ, ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨੀਵਰਣਂ, ਅਰਤਿ ਨੀਵਰਣਂ, ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨੀਵਰਣਾ.
ਨੀਵਰਣਾਤਿ, ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਨੀਵਰਣਾ? ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਟ੍ਠੇਨ ਨੀਵਰਣਾ. ਕਤਮੇ ਤੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾ? ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤੇਨ ਚ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੇਨ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤੇਨ ਚ ਬ੍ਯਾਪਾਦੇਨ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤਾਯ ਚ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਾਯ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤੇਨ ਚ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧੇਨ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤੇਨ ਚ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇਨ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤਾਯ ਚ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਞਾਣਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਞਾਣੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤਾਯ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਞਾਣਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਨ ਚ ਪਾਮੋਜ੍ਜੇਨ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਅਰਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਤਾਯ ਚ ਅਰਤਿਯਾ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਅਰਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਂ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ. ਤੇਹਿ ਚ ਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਰਿਯਾ ਨਿਯ੍ਯਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਾ. ਤੇਹਿ ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਵੁਤਤ੍ਤਾ ਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਅਰਿਯਾਨਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ – ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਯ੍ਯਾਨਾਵਰਣਾ. ਇਮੇਹਿ ਚ ਪਨ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵਯਤੋ ਖਣਿਕਸਮੋਧਾਨਾ.
ਸੋਲ਼ਸਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
ਪਠਮਚ੍ਛਕ੍ਕਂ
੧੫੪. ਇਮੇਹਿ ਚ ਪਨ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵਯਤੋ ਖਣਿਕਸਮੋਧਾਨਾ ਕਤਮੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ? ਅਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਟਿਕਙ੍ਖਨਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਯਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਾਸਪਟਿਕਙ੍ਖਨਾ ਨਿਕਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਯਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਨਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ.
ਅਨੁਗਚ੍ਛਨਾ ਚ ਅਸ੍ਸਾਸਂ, ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨਾ;
ਸਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਵਿਕ੍ਖੇਪਾ, ਕਙ੍ਖਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵਿਕ੍ਖੇਪਪਤ੍ਥਨਾ [ਵਿਕ੍ਖੇਪਪਨ੍ਥਨਾ (ਸ੍ਯਾ.)].
ਅਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਪਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਨਾ;
ਪਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਨਾ.
ਛ ਏਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ;
ਯੇਹਿ ਵਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪਮਾਨਸ੍ਸ [ਵਿਕਮ੍ਪਮਾਨਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)], ਨੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ;
ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਰਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ.
ਦੁਤਿਯਚ੍ਛਕ੍ਕਂ
੧੫੫. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੇ ਮਨੋ;
ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੇ ਮਨੋ;
ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ.
ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਵਿਕ੍ਖਿਪਤੇ ਮਨੋ;
ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ, ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਤਿ.
ਛ ਏਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ;
ਯੇਹਿ ਵਿਕ੍ਖਿਪ੍ਪਮਾਨਸ੍ਸ, ਨੋ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ;
ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਅਪ੍ਪਜਾਨਨ੍ਤਾ, ਤੇ ਹੋਨ੍ਤਿ ਪਰਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ.
ਤਤਿਯਚ੍ਛਕ੍ਕਂ
੧੫੬. ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨੁਪਤਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਨਾਗਤਪਟਿਕਙ੍ਖਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੁਪਤਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਭਿਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਨੁਪਤਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ. ਅਪਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨੁਪਤਿਤਂ – ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ.
ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਨਾਗਤਪਟਿਕਙ੍ਖਨਂ ਲੀਨਂ;
ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਅਭਿਨਤਂ, ਅਪਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਸਮਾਧਿਯਤਿ.
ਛ ਏਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ;
ਯੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲਿਟ੍ਠਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਨਪ੍ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ.
੧੫੭. ਅਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਪਸ੍ਸਾਸਾਦਿਮਜ੍ਝਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਸਤਿਯਾ ਅਨੁਗਚ੍ਛਤੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਟਿਕਙ੍ਖਨਾਯ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਯਾਯ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਪਸ੍ਸਾਸਪਟਿਕਙ੍ਖਨਾਯ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਤਣ੍ਹਾਚਰਿਯਾਯ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਪਸ੍ਸਾਸੇਨਾਭਿਤੁਨ੍ਨਸ੍ਸ ਅਸ੍ਸਾਸਪਟਿਲਾਭੇ ਮੁਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਪਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਅਸ੍ਸਾਸੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨੁਪਤਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਨਾਗਤਪਟਿਕਙ੍ਖਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਲੀਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਕੋਸਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੁਪਤਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਭਿਨਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਰਾਗਾਨੁਪਤਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ. ਅਪਨਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨੁਪਤਿਤੇਨ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਾਰਦ੍ਧਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਾ ਚ ਫਨ੍ਦਿਤਾ ਚ.
ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਯਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਅਭਾਵਿਤਾ;
ਕਾਯੋਪਿ ਇਞ੍ਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਇਞ੍ਜਿਤਂ;
ਕਾਯੋਪਿ ਫਨ੍ਦਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਫਨ੍ਦਿਤਂ.
ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਯਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ;
ਕਾਯੋਪਿ ਅਨਿਞ੍ਜਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਅਨਿਞ੍ਜਿਤਂ;
ਕਾਯੋਪਿ ਅਫਨ੍ਦਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ ਅਫਨ੍ਦਿਤਨ੍ਤਿ.
ਇਮੇਹਿ ਚ ਪਨ ਨੀਵਰਣੇਹਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਂ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਂ ਭਾਵਯਤੋ ਖਣਿਕਸਮੋਧਾਨਾ ਇਮੇ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ.
ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਤਤਿਯੋ.
੪. ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੫੮. ਕਤਮਾਨਿ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨਿ? ਅਤੀਤਾਨੁਧਾਵਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਦਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨਾਗਤਪਟਿਕਙ੍ਖਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕਮ੍ਪਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਧਿਮੋਚੇਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕੋਸਜ੍ਜਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕੋਸਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਤਿਪਗ੍ਗਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਵਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਭਿਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਰਾਗਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਪਨਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦਾਨੁਪਤਿਤਂ; ਤਂ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹਤਿ – ਏਵਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕਤਮੇ ਤੇ ਏਕਤ੍ਤਾ? ਦਾਨਵੋਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਵਯਲਕ੍ਖਣੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ, ਨਿਰੋਧੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ. ਦਾਨਵੋਸਗ੍ਗੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਂ ਚਾਗਾਧਿਮੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ, ਵਯਲਕ੍ਖਣੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਕਾਨਂ, ਨਿਰੋਧੁਪਟ੍ਠਾਨੇਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਅਰਿਯਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ – ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਠਾਨੇਹਿ ਏਕਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਕ੍ਖਨ੍ਦਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਿਤਞ੍ਚ, ਞਾਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਹਂਸਿਤਂ.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਆਦਿਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਪਰਿਪਨ੍ਥਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ – ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’.
ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ. ਪਠਮਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ’’. ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਦੁਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਤਤਿਯਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਚਤੁਤ੍ਥਸ੍ਸ ਝਾਨਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ… ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚ…ਪੇ… ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ. ਦੁਕ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ…ਪੇ… ਅਨਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਖਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਪਰਿਣਾਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਪ੍ਪਣਿਹਿਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਸੁਞ੍ਞਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਧਮ੍ਮਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਯਥਾਭੂਤਞਾਣਦਸ੍ਸਨਾਯ… ਆਦੀਨਵਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਵਿਵਟ੍ਟਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ… ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ…ਪੇ… ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ… ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗਸ੍ਸ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋ ਆਦਿ, ਕਿਂ ਮਜ੍ਝੇ, ਕਿਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ? ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ, ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਆਦਿਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਯੋ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਪਨ੍ਥੋ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਪਰਿਪਨ੍ਥਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਸਮਥਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ – ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਟਿਪਦਾਵਿਸੁਦ੍ਧਿ ਆਦਿ. ਆਦਿਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’.
ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਉਪੇਕ੍ਖਾਨੁਬ੍ਰੂਹਨਾ ਮਜ੍ਝੇ. ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਮਜ੍ਝਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਮਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਏਕਤ੍ਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’.
ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ? ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ. ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਹਂਸਨਾ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਪਰਿਯੋਸਾਨਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣੋ ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਚ’’. ਏਵਂ ਤਿਵਤ੍ਤਗਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤਿਵਿਧਕਲ੍ਯਾਣਕਂ ਦਸਲਕ੍ਖਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚੇਵ ਹੋਤਿ ਵਿਚਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪੀਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸੁਖਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਧਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ.
੧੫੯. ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ;
ਅਜਾਨਤੋ ਚ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਭਾਵਨਾ ਨੁਪਲਬ੍ਭਤਿ.
ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ, ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ;
ਜਾਨਤੋ ਚ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ, ਭਾਵਨਾ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ.
ਕਥਂ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ? ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਤਮੇਨਂ ਪੁਰਿਸੋ ਕਕਚੇਨ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ. ਰੁਕ੍ਖੇ ਫੁਟ੍ਠਕਕਚਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ; ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ. ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੋ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ, ਏਵਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ. ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖੇ ਫੁਟ੍ਠਕਕਚਦਨ੍ਤਾਨਂ ਵਸੇਨ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਕਕਚਦਨ੍ਤਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨਾਸਿਕਗ੍ਗੇ ਵਾ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਆਗਤੇ ਵਾ ਗਤੇ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਆਗਤਾ ਵਾ ਗਤਾ ਵਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ. ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਪਧਾਨਞ੍ਚ.
ਕਤਮਂ ਪਧਾਨਂ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਕਾਯੋਪਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਕਮ੍ਮਨਿਯਂ ਹੋਤਿ – ਇਦਂ ਪਧਾਨਂ. ਕਤਮੋ ਪਯੋਗੋ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਵੂਪਸਮਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਪਯੋਗੋ. ਕਤਮੋ ਵਿਸੇਸੋ? ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞੋਜਨਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਹੋਨ੍ਤਿ [ਅਨੁਸਯਾ ਬ੍ਯਾਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਅਯਂ ਵਿਸੇਸੋ. ਏਵਂ ਇਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾ ਨ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚਿਮੇ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਚ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਪਧਾਨਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਪਯੋਗਞ੍ਚ ਸਾਧੇਤਿ, ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ.
੧੬੦. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿ ਯਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ;
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ;
ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ.
ਆਨਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸੋ, ਨੋ ਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਪਾਨਨ੍ਤਿ [ਅਪਾਨਨ੍ਤਿ (ਕ.)] ਪਸ੍ਸਾਸੋ, ਨੋ ਅਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ, ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ.
ਯੋ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤਿ, ਯੋ ਪਸ੍ਸਸਤਿ ਤਸ੍ਸੁਪਟ੍ਠਾਤਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਪਰਿਪੂਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ. ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਤਸ੍ਸਿਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਭਾਵਨਟ੍ਠਾ ਯਾਨੀਕਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ ਪਰਿਚਿਤਾ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ.
ਯਾਨੀਕਤਾਤਿ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਬਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਦ੍ਧਾ [ਆਵਜ੍ਜਨਪਟਿਬਨ੍ਧਾ (ਕ.) ਏਵਮੀਦਿਸੇਸੁ ਪਦੇਸੁ] ਹੋਨ੍ਤਿ ਆਕਙ੍ਖਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਪਟਿਬਦ੍ਧਾ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਯਾਨੀਕਤਾ’’ਤਿ. ਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸੁਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਯਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਪਨ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਸੂਪਟ੍ਠਿਤਾ [ਸੁਪਟ੍ਠਿਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵਤ੍ਥੁਕਤਾ’’ਤਿ. ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾਤਿ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਯੇਨ ਯੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਪਨ ਸਤਿ ਅਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨੁਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਰਿਪੂਰਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ. ਸਤਿਯਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਿਨਾਤਿ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ. ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾਤਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ, ਤਪ੍ਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਂ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸੁਸਮੂਹਤਤ੍ਤਾ [ਸੁਸਮੁਹਤਤ੍ਤਾ (ਕ.)] ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ.
੧੬੧. ਸੁਸਮਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥਿ ਸਮਂ, ਅਤ੍ਥਿ ਸੁਸਮਂ. ਕਤਮਂ ਸਮਂ? ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਕੁਸਲਾ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾ – ਇਦਂ ਸਮਂ. ਕਤਮਂ ਸੁਸਮਂ? ਯਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ – ਇਦਂ ਸੁਸਮਂ. ਇਤਿ ਇਦਞ੍ਚ ਸਮਂ ਇਦਞ੍ਚ ਸੁਸਮਂ ਞਾਤਂ ਹੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਂ ਵਿਦਿਤਂ ਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਫਸ੍ਸਿਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ. ਆਰਦ੍ਧਂ ਹੋਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਅਸਲ੍ਲੀਨਂ, ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਮੂਲ਼ਾ [ਅਪਮੁਟ੍ਠਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਕਾਯੋ ਅਸਾਰਦ੍ਧੋ, ਸਮਾਹਿਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸੁਸਮਾਰਦ੍ਧਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾਤਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪੁਰਿਮਾ ਪੁਰਿਮਾ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਪਚ੍ਛਿਮਾ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ. ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਸੋਲ਼ਸਵਤ੍ਥੁਕਾ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਰਿਚਿਤਾ ਚੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਰਿਚਿਤਾ ਚ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਪਰਿਚਿਤਾ’’ਤਿ.
ਯਥਾਤਿ ਦਸ ਯਥਤ੍ਥਾ – ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਪਰਿਞ੍ਞਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਪਹਾਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਭਾਵਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਸਚ੍ਚਾਭਿਸਮਯਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ, ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ.
ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਯੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਨਾਚਰਿਯਕੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨਨੁਸ੍ਸੁਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਾਮਂ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਿ, ਤਤ੍ਥ ਚ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਂ ਪਾਪੁਣਿ, ਬਲੇਸੁ ਚ ਵਸੀਭਾਵਂ.
੧੬੨. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ? ਬੁਜ੍ਝਿਤਾ ਸਚ੍ਚਾਨੀਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਬੋਧੇਤਾ ਪਜਾਯਾਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਸਬ੍ਬਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਨਞ੍ਞਨੇਯ੍ਯਤਾਯ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਵਿਸਵਿਤਾਯ [ਵਿਕਤਿਤਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਬੁਦ੍ਧੋ. ਖੀਣਾਸਵਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਬੁਦ੍ਧੋ. ਨਿਰੁਪਲੇਪਸਙ੍ਖਾਤੇਨ [ਨਿਰੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਸਙ੍ਖਾਤੇਨ (ਸ੍ਯਾ.)] ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਰਾਗੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਦੋਸੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਵੀਤਮੋਹੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਨ੍ਤਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕਾਯਨਮਗ੍ਗਂ ਗਤੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਏਕੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਅਬੁਦ੍ਧਿਵਿਹਤਤ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਿਪਟਿਲਾਭਾ – ਬੁਦ੍ਧੋ. ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਨੇਤਂ ਨਾਮਂ ਮਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਪਿਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਾਤਰਾ ਕਤਂ, ਨ ਭਗਿਨਿਯਾ ਕਤਂ, ਨ ਮਿਤ੍ਤਾਮਚ੍ਚੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਞਾਤਿਸਾਲੋਹਿਤੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ ਕਤਂ, ਨ ਦੇਵਤਾਹਿ ਕਤਂ. ਵਿਮੋਕ੍ਖਨ੍ਤਿਕਮੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਭਗਵਨ੍ਤਾਨਂ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ ਸਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਸ੍ਸ ਪਟਿਲਾਭਾ ਸਚ੍ਛਿਕਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ – ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ. ਦੇਸਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ, ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥੋ ਯਥਤ੍ਥੋ ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤੋ.
ਸੋਤਿ ਗਹਟ੍ਠੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਾ. ਲੋਕੋਤਿ. ਖਨ੍ਧਲੋਕੋ ਧਾਤੁਲੋਕੋ ਆਯਤਨਲੋਕੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕੋ ਵਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਭਵਲੋਕੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਭਵਲੋਕੋ. ਏਕੋ ਲੋਕੋ – ਸਬ੍ਬੇ ਸਤ੍ਤਾ ਆਹਾਰਟ੍ਠਿਤਿਕਾ…ਪੇ… ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਲੋਕਾ – ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ. ਪਭਾਸੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਦਮਥਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਸਮਥਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ. ਅਤ੍ਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪਨਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ…ਪੇ… ਨਿਰੋਧੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਕਤ੍ਥਂ ਯਥਤ੍ਥਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਤ੍ਤਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਓਭਾਸੇਤਿ ਭਾਸੇਤਿ ਪਭਾਸੇਤਿ.
ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ ਯਥਾ ਅਬ੍ਭਾ, ਏਵਂ ਕਿਲੇਸਾ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ, ਏਵਂ ਅਰਿਯਞਾਣਂ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ, ਏਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਯਥਾ ਚਨ੍ਦੋ ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਮਹਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਧੂਮਰਜਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਰਾਹੁਗਹਣਾ [ਰਾਹੁਪਾਣਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤੇ [ਵਿਰੋਚਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚ, ਏਵਮੇਵਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਭਾਸਤੇ ਚ ਤਪਤੇ ਚ ਵਿਰੋਚਤੇ ਚ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਤੇਰਸ ਵੋਦਾਨੇ ਞਾਣਾਨਿ.
ਵੋਦਾਨਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
ਭਾਣਵਾਰੋ.
੫. ਸਤੋਕਾਰਿਞਾਣਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੬੩. ਕਤਮਾਨਿ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸ ਸਤੋਕਾਰਿਸ੍ਸ ਞਾਣਾਨਿ? ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਞ੍ਞਗਤੋ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਗਤੋ ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਗਤੋ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਸਤੋਵ ਅਸ੍ਸਸਤਿ ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਤਿ. ਦੀਘਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਦੀਘਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਵਾ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਵਾ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ…ਪੇ… ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ… ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ … ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ… ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ… ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ… ਵਿਰਾਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ… ਨਿਰੋਧਾਨੁਪਸ੍ਸੀ… ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ.
੧੬੪. ਇਧਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਖਨ੍ਤਿਯਾ, ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਰੁਚਿਯਾ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਦਾਯੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਨਯੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਾਵਚਨੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯੇ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨੇ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਇਧਾ’’ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਲ੍ਯਾਣਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੇਕ੍ਖੋ ਵਾ ਅਰਹਾ ਵਾ ਅਕੁਪ੍ਪਧਮ੍ਮੋ. ਅਰਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਇਨ੍ਦਖੀਲਾ ਸਬ੍ਬਮੇਤਂ ਅਰਞ੍ਞਂ. ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ ਮਞ੍ਚੋ ਵਾ ਪੀਠਂ ਵਾ ਭਿਸਿ ਵਾ ਤਟ੍ਟਿਕਾ ਵਾ ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡੋ ਵਾ ਤਿਣਸਨ੍ਥਰੋ [ਤਿਣਸਣ੍ਠਰੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਰੋ ਵਾ ਪਲਾਲਸਨ੍ਥਰੋ [ਪਲਾਸਸਣ੍ਠਰੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਙ੍ਕਮਤਿ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ ਵਾ ਸੇਯ੍ਯਂ ਵਾ ਕਪ੍ਪੇਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਕੇਨਚਿ ਅਨਾਕਿਣ੍ਣਂ ਹੋਤਿ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇਹਿ ਵਾ. ਅਗਾਰਨ੍ਤਿ [ਆਗਾਰਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਿਹਾਰੋ ਅਡ੍ਢਯੋਗੋ ਪਾਸਾਦੋ ਹਮ੍ਮਿਯਂ ਗੁਹਾ. ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾਤਿ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ. ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯਾਤਿ ਉਜੁਕੋ ਹੋਤਿ ਕਾਯੋ ਠਿਤੋ [ਪਨਿਧਿਤੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸੁਪਣਿਹਿਤੋ. ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾਤਿ. ਪਰੀਤਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੋ. ਮੁਖਨ੍ਤਿ ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੋ. ਸਤੀਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੋ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ.
੧੬੫. ਸਤੋਵ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਸਤੋ ਪਸ੍ਸਸਤੀਤਿ ਬਾਤ੍ਤਿਂਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਤੋ ਕਾਰੀ ਹੋਤਿ.
ਪਠਮਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੬੬. ਕਥਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਅਦ੍ਧਾਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਾਕਾਰੇਹਿ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯੋ. ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ. ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
੧੬੭. ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਨਿਚ੍ਚਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਸੁਖਤੋ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਤੋ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨੋ ਨਨ੍ਦਤਿ. ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਰਜ੍ਜਤਿ. ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਸਮੁਦੇਤਿ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਤਿ, ਨੋ ਆਦਿਯਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸੁਖਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਨਨ੍ਦਿਂ ਪਜਹਤਿ. ਵਿਰਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ. ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਸਮੁਦਯਂ ਪਜਹਤਿ. ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਆਦਾਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ.
ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ – ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਤਦੁਪਗਵੀਰਿਯਵਾਹਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ, ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਵਿਦਿਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਵਿਦਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ? ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋਤਿ… ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋਤਿ… ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਵੇਦਨਾਸਮੁਦਯੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਖਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋਤਿ …ਪੇ… ਕਮ੍ਮਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋਤਿ…ਪੇ… ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਦਿਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ? ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਯੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਯੋਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਯੋਤਿ…ਪੇ… ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਯਾ ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਯੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਖਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਸਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧੋਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਨਿਰੋਧਾ ਸਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧੋਤਿ…ਪੇ… ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਸਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਯ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਦਿਤਾ ਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਦਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ? ਕਥਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮੁਦਯਾ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਦਯੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਸਮੁਦਯਾ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਦਯੋਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਸਮੁਦਯਾ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਦਯੋਤਿ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਯਾ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮੁਦਯੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਸਮੁਦਯਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਖਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੁਕ੍ਖਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਭਯਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਨਤ੍ਤਤੋ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸੁਞ੍ਞਤੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ.
ਕਥਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ? ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਰੋਧੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਰੋਧੋਤਿ…ਪੇ… ਕਮ੍ਮਨਿਰੋਧਾ ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਰੋਧੋਤਿ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਾਨਿਰੋਧਾ ਵਿਤਕ੍ਕਨਿਰੋਧੋਤਿ – ਪਚ੍ਚਯਨਿਰੋਧਟ੍ਠੇਨ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਲਕ੍ਖਣਂ ਪਸ੍ਸਤੋਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਵਿਦਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਵਿਦਿਤਾ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਵਿਦਿਤਾ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.
੧੬੮. ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ…ਪੇ… ਮਗ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ.
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ? ਅਧਿਮੋਕ੍ਖਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਾਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀ’’ਤਿ.
ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ. ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ. ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਪਜਾਨਨਾ ਪਞ੍ਞਾ.
ਸਮਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਂ ਸਮਂ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਟ੍ਠੋ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੋ ਪਰਮਟ੍ਠੋ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਬਲਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਬਲਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ? ਅਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਦ੍ਧਾਬਲਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਕੋਸਜ੍ਜੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਬਲਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਮਾਦੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਬਲਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚੇ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਾਨਿ ਬਲਾਨਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ਬਲਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ. ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ? ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਵਿਚਯਟ੍ਠੇਨ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਫਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਉਪਸਮਟ੍ਠੇਨ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਟ੍ਠੇਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮੇ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀ’’ਤਿ. ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਮਗ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਮਗ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ? ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਭਿਨਿਰੋਪਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਗ੍ਗਹਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮਂ ਮਗ੍ਗਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਮਗ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀ’’ਤਿ. ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀਤਿ ਕਥਂ ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ? ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਕਮ੍ਪਿਯਟ੍ਠੇਨ ਬਲਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਨਿਯ੍ਯਾਨਟ੍ਠੇਨ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਹੇਤੁਟ੍ਠੇਨ ਮਗ੍ਗਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਦਹਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਇਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ ਤਥਟ੍ਠੇਨ ਸਚ੍ਚਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਏਕਰਸਟ੍ਠੇਨ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਨਟ੍ਠੇਨ ਯੁਗਨਦ੍ਧਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਟਿਵੇਧਟ੍ਠੇਨ ਵਿਜ੍ਜਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਰਿਚ੍ਚਾਗਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਸਮੁਚ੍ਛੇਦਟ੍ਠੇਨ ਖਯੇ ਞਾਣਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦੇ ਞਾਣਂ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਛਨ੍ਦਂ ਮੂਲਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਫਸ੍ਸਂ ਸਮੋਧਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਵੇਦਨਂ ਸਮੋਸਰਣਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਸਮਾਧਿਂ ਪਮੁਖਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਸਤਿਂ ਆਧਿਪਤੇਯ੍ਯਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਪਞ੍ਞਂ ਤਤੁਤ੍ਤਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਸਾਰਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ, ਅਮਤੋਗਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਟ੍ਠੇਨ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਅਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮੇ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਧਮ੍ਮੇ ਸਮੋਧਾਨੇਤੀ’’ਤਿ.
ਗੋਚਰਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ. ਯਂ ਤਸ੍ਸ ਗੋਚਰਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਪਜਾਨਨਾ ਪਞ੍ਞਾ. ਸਮਨ੍ਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮਂ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਂ ਸਮਂ. ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਟ੍ਠੋ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਟ੍ਠੋ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠੋ ਪਰਮਟ੍ਠੋ. ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੋਦਾਨਟ੍ਠਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੬੯. ਕਥਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਸਨ੍ਤੋ ‘‘ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ? ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਛਨ੍ਦੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਪਸ੍ਸਸਤਿ, ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤਿਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤਿਪਿ. ਪਾਮੋਜ੍ਜਵਸੇਨ ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਂ ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਂ ਇਤ੍ਤਰਸਙ੍ਖਾਤੇ ਅਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਪਸ੍ਸਸਤੋਪਿ ਰਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਵਤ੍ਤਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਣ੍ਠਾਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਨਵਹਾਕਾਰੇਹਿ ਰਸ੍ਸਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੦. ਕਥਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਾਯੋਤਿ ਦ੍ਵੇ ਕਾਯਾ – ਨਾਮਕਾਯੋ ਚ ਰੂਪਕਾਯੋ ਚ. ਕਤਮੋ ਨਾਮਕਾਯੋ? ਵੇਦਨਾ, ਸਞ੍ਞਾ, ਚੇਤਨਾ, ਫਸ੍ਸੋ, ਮਨਸਿਕਾਰੋ, ਨਾਮਞ੍ਚ ਨਾਮਕਾਯੋ ਚ, ਯੇ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ – ਅਯਂ ਨਾਮਕਾਯੋ. ਕਤਮੋ ਰੂਪਕਾਯੋ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਮਹਾਭੂਤਾ, ਚਤੁਨ੍ਨਞ੍ਚ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯਰੂਪਂ, ਅਸ੍ਸਾਸੋ ਚ ਪਸ੍ਸਾਸੋ ਚ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਨਾ, ਯੇ ਚ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ – ਅਯਂ ਰੂਪਕਾਯੋ.
ਕਥਂ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਜਾਨਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਸ੍ਸਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵਯਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੋ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਕਾਯਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ. ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ.
ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ [ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯੋ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ.
ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੧. ਕਥਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮੋ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯਿਕਾ. ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯਿਕਾ. ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਾ ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਾ. ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਾ ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯਿਕਾ. ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਯਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ.
ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਆਨਮਨਾ ਵਿਨਮਨਾ ਸਨ੍ਨਮਨਾ ਪਣਮਨਾ ਇਞ੍ਜਨਾ ਫਨ੍ਦਨਾ ਚਲਨਾ ਪਕਮ੍ਪਨਾ – ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਯਥਾਰੂਪੇਹਿ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ ਯਾ ਕਾਯਸ੍ਸ ਨ ਆਨਮਨਾ ਨ ਵਿਨਮਨਾ ਨ ਸਨ੍ਨਮਨਾ ਨ ਪਣਮਨਾ ਅਨਿਞ੍ਜਨਾ ਅਫਨ੍ਦਨਾ ਅਚਲਨਾ ਅਕਮ੍ਪਨਾ ਸਨ੍ਤਂ ਸੁਖੁਮਂ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ.
ਇਤਿ ਕਿਰ ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਵਾਤੂਪਲਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਞ੍ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਨ ਹੋਤਿ; ਨ ਚ ਨਂ ਤਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿਪਿ.
ਇਤਿ ਕਿਰ ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਵਾਤੂਪਲਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਞ੍ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ. ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ; ਤਞ੍ਚ ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿਪਿ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ? ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਕਂਸੇ ਆਕੋਟਿਤੇ ਪਠਮਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਸਦ੍ਦਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਸਿਕਤਤ੍ਤਾ ਸੂਪਧਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਪਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕੇ ਸਦ੍ਦੇ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖੁਮਕਾ ਸਦ੍ਦਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੁਖੁਮਕਾਨਂ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਸਿਕਤਤ੍ਤਾ ਸੂਪਧਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਪਿ ਸੁਖੁਮਕੇ ਸਦ੍ਦੇ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖੁਮਸਦ੍ਦਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਪਠਮਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ; ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਸਿਕਤਤ੍ਤਾ ਸੂਪਧਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਪਿ ਓਲ਼ਾਰਿਕੇ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖੁਮਕਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸੁਖੁਮਕਾਨਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਸੁਮਨਸਿਕਤਤ੍ਤਾ ਸੂਪਧਾਰਿਤਤ੍ਤਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਪਿ ਸੁਖੁਮਕੇ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸੇ, ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖੁਮਕਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਤਾਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਗਚ੍ਛਤਿ.
ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਵਾਤੂਪਲਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਞ੍ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਯਾ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਚ ਪਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ; ਤਞ੍ਚ ਨਂ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਪਿ ਵੁਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿਪਿ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾ ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਕਾਯੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਕਾਯਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ, ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿ, ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿ. ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਸਂਵਰਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾ; ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੋ, ਅਯਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਸਿਕ੍ਖਾ; ਯੋ ਤਤ੍ਥ ਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੋ ਅਯਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਸਿਕ੍ਖਾ. ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਯੋ ਆਵਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਵਿਦਿਤਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਟ੍ਠ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਨਿ, ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ, ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ.
ਭਾਣਵਾਰੋ.
ਦੁਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੭੨. ਕਥਂ ‘‘ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ‘‘ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮਾ ਪੀਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ. ਯਾ ਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾ ਹਾਸੋ ਪਹਾਸੋ ਵਿਤ੍ਤਿ ਓਦਗ੍ਯਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ…ਪੇ… ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ, ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ, ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ, ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ, ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ. ਯਾ ਪੀਤਿ ਪਾਮੋਜ੍ਜਂ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾ ਹਾਸੋ ਪਹਾਸੋ ਵਿਤ੍ਤਿ ਓਦਗ੍ਯਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ – ਅਯਂ ਪੀਤਿ.
ਕਥਂ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਰਸ੍ਸਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ…ਪੇ… ਰਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਸਬ੍ਬਕਾਯਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਕਾਯਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਆਵਜ੍ਜਤੋ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਤੋ… ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ… ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਤੋ… ਸਦ੍ਧਾਯ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਤੋ… ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਤੋ… ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ… ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਦਹਤੋ… ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਜਾਨਤੋ… ਅਭਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਭਿਜਾਨਤੋ… ਪਰਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਪਰਿਜਾਨਤੋ… ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਤੋ… ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਂ ਭਾਵਯਤੋ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੋ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ.
ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੩. ਕਥਂ ‘‘ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੇ ਸੁਖਾਨਿ – ਕਾਯਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਂ, ਚੇਤਸਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਂ. ਕਤਮਂ ਕਾਯਿਕਂ ਸੁਖਂ? ਯਂ ਕਾਯਿਕਂ ਸਾਤਂ ਕਾਯਿਕਂ ਸੁਖਂ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਕਾਯਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਇਦਂ ਕਾਯਿਕਂ ਸੁਖਂ. ਕਤਮਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ? ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸਾਤਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ, ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਂ ਸਾਤਂ ਸੁਖਂ ਵੇਦਯਿਤਂ, ਚੇਤੋਸਮ੍ਫਸ੍ਸਜਾ ਸਾਤਾ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ – ਇਦਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ.
ਕਥਂ ਤੇ ਸੁਖਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਸੁਖਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਸੁਖਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੋ ਤੇ ਸੁਖਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਸੁਖਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੪. ਕਥਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮੋ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ…ਪੇ… ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਸੁਖਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ – ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ.
ਕਥਂ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੋ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੫. ਕਥਂ ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮੋ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੋ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ – ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ. ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਨਿਰੋਧੇਨ੍ਤੋ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਵੇਦਨਾ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਟ੍ਠ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਵਤ੍ਥੂਨਿ ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ.
ਤਤਿਯਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੭੬. ਕਥਂ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ ਹਦਯਂ ਪਣ੍ਡਰਂ ਮਨੋ ਮਨਾਯਤਨਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਤਜ੍ਜਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ …ਪੇ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਨੋ ਮਾਨਸਂ ਹਦਯਂ ਪਣ੍ਡਰਂ ਮਨੋ ਮਾਨਯਤਨਂ ਮਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਤਜ੍ਜਾ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਧਾਤੁ – ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤਂ.
ਕਥਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਸਚ੍ਛਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੋ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਟਿਵਿਦਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੭. ਕਥਂ ‘‘ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ, ‘‘ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮੋ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦੋ? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦੋ. ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾ ਹਾਸੋ ਪਹਾਸੋ ਵਿਤ੍ਤਿ ਓਦਗ੍ਯਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦੋ. ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾ ਹਾਸੋ ਪਹਾਸੋ ਵਿਤ੍ਤਿ ਓਦਗ੍ਯਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ… ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦੋ. ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਮੋਦਨਾ ਪਮੋਦਨਾ ਹਾਸੋ ਪਹਾਸੋ ਵਿਤ੍ਤਿ ਓਦਗ੍ਯਂ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ – ਅਯਂ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦੋ. ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਅਭਿਪ੍ਪਮੋਦਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੮. ਕਥਂ ‘‘ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਕਤਮੋ ਸਮਾਧਿ [ਕਤਮਞ੍ਚ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦਿਯਂ (ਸ੍ਯਾ.)]? ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ, ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ [ਅਧਿਟ੍ਟਿਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਵਿਸਾਹਾਰੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਵਿਸਾਹਟਮਾਨਸਤਾ [ਅਵਿਸਾਹਤਮਾਨਸਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸਮਥੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਦੀਘਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ…ਪੇ… ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਾ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਮਾਧਿ. ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਿ ਸਣ੍ਠਿਤਿ ਅਵਟ੍ਠਿਤਿ ਅਵਿਸਾਹਾਰੋ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਅਵਿਸਾਹਟਮਾਨਸਤਾ ਸਮਥੋ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਬਲਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ – ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ. ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਂ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ, ਨੋ ਸਤਿ; ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ. ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾ’’ਤਿ.
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਸਮਾਦਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ…ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
੧੭੯. ਕਥਂ ‘‘ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ‘‘ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਰਾਗਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਦੋਸਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਦੋਸਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ‘‘ਮੋਹਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ…ਪੇ… ਮਾਨਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਥਿਨਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ਅਹਿਰਿਕਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ… ‘‘ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਅਨੋਤ੍ਤਪ੍ਪਤੋ ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ. ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤਿ…ਪੇ….
ਅਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਥਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਭਾਵਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਆਸੇਵਨਟ੍ਠੇਨ ਭਾਵਨਾ. ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਾਨਂ ਸਂਵਰਟ੍ਠੇਨ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿ…ਪੇ… ਵਿਮੋਚਯਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ …ਪੇ… ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਮਤ੍ਥਞ੍ਚ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਅਟ੍ਠ ਅਨੁਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਨਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਕਵਤ੍ਥੂਨਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ.
ਚਤੁਤ੍ਥਚਤੁਕ੍ਕਨਿਦ੍ਦੇਸੋ
੧੮੦. ਕਥਂ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ? ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾ. ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ? ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਕਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ? ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਸ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤਿ.