੧. ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ

੫੨. ‘‘ਸੋਲ਼ਸ ਹਾਰਾ ਪਠਮਂ, ਦਿਸਲੋਚਨਤੋ ਦਿਸਾ ਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ;

ਸਙ੍ਖਿਪਿਯ ਅਙ੍ਕੁਸੇਨ ਹਿ, ਨਯੇਹਿ ਤੀਹਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸੇ ਸੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ.

ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਦ੍ਦੇਸੋ ਕੁਹਿਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ? ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੇ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਦੇਸਨਾਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ?

‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ [ਕਾਯੇਨ (ਉਦਾ. ੩੨)], ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨ ਚ;

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨ, ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ.

ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਕਿਂ ਦੇਸਯਤਿ, ਪਮਾਦਂ ਤਂ ਮਚ੍ਚੁਨੋ ਪਦਂ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤੇਨ ਚਾਤਿ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਹਤਂ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਯਦਾ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ. ਸੋ ਪਨ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ ਕਿਂਲਕ੍ਖਣੋ? ਵਿਪਰੀਤਗ੍ਗਾਹਲਕ੍ਖਣੋ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ. ਸੋ ਕਿਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯਤਿ? ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਸਞ੍ਞਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਮਿਤਿ. ਸੋ ਕੁਹਿਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਯਤਿ? ਚਤੂਸੁ ਅਤ੍ਤਭਾਵਵਤ੍ਥੂਸੁ, ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਰੂਪਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਰੂਪਂ, ਰੂਪਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ. ਏਵਂ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਸਞ੍ਞਂ…ਪੇ… ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਨ੍ਤਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ.

ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਂ ਪਠਮਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁ ‘‘ਅਸੁਭੇ ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ. ਵੇਦਨਾ ਦੁਤਿਯਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਸਞ੍ਞਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚ ਤਤਿਯਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸਵਤ੍ਥੁ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਂਕਿਲੇਸਾ – ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਵੁਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਹਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੀਯਤਿ ‘‘ਅਸੁਭੇ ਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਵੁਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੇਹਿ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੀਯਤਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚੇ ਨਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਤ੍ਤਨਿ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਸੋ ਅਤੀਤਂ ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਤੀਤਂ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ਸਞ੍ਞਂ, ਅਤੀਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ…ਪੇ… ਅਤੀਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਤਣ੍ਹਾਵਿਪਲ੍ਲਾਸੋ, ਸੋ ਅਨਾਗਤਂ ਰੂਪਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਅਨਾਗਤਂ ਵੇਦਨਂ…ਪੇ… ਅਨਾਗਤਂ ਸਞ੍ਞਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ, ਅਨਾਗਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ – ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਚ. ਤਾਹਿ ਵਿਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਸੁਜ੍ਝਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੀਵਰਣਾਨਂ ਤਣ੍ਹਾਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪੁਬ੍ਬਾ ਕੋਟਿ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ ਸਨ੍ਧਾਵਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਸਰਨ੍ਤਾਨਂ ਸਕਿਂ ਨਿਰਯਂ ਸਕਿਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਂ ਸਕਿਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਂ ਸਕਿਂ ਅਸੁਰਕਾਯਂ ਸਕਿਂ ਦੇਵੇ ਸਕਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇ.

ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੇਨਾਤਿ. ਥਿਨਂ [ਥੀਨਂ (ਸੀ.)] ਨਾਮ ਯਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਲ੍ਲਤਾ ਅਕਮ੍ਮਨਿਯਤਾ; ਮਿਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਯਂ ਕਾਯਸ੍ਸ ਲੀਨਤ੍ਤਂ. ਵਸਂ ਮਾਰਸ੍ਸ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਸ੍ਸ ਚ ਸਤ੍ਤਮਾਰਸ੍ਸ ਚ ਵਸਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਸੋ ਹਿ ਨਿਵੁਤੋ ਸਂਸਾਰਾਭਿਮੁਖੋ ਹੋਤਿ. ਇਮਾਨਿ ਭਗਵਤਾ ਦ੍ਵੇ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਦੇਸਿਤਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਸਮੁਦਯੋ ਚ. ਤੇਸਂ ਭਗਵਾ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਚ ਪਹਾਨਾਯ ਚ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮੁਦਯਸ੍ਸ ਪਹਾਨਾਯ. ਯੇਨ ਚ ਪਰਿਜਾਨਾਤਿ ਯੇਨ ਚ ਪਜਹਤਿ, ਅਯਂ ਮਗ੍ਗੋ. ਯਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਚ ਪਹਾਨਂ, ਅਯਂ ਨਿਰੋਧੋ. ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਰਕ੍ਖਿਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨਾ’’ਤਿ. ਤੇਨਾਹਾਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਾਦਾਦੀਨਵਤਾ’’ਤਿ.

ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਦੇਸਨਾ ਹਾਰਸਮ੍ਪਾਤੋ.