੧੪. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ

੪੬. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹਾਰੋ? ‘‘ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਧਮ੍ਮਾ, ਯੇਪਿ ਚ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ.

ਯੇ ਤਤ੍ਥ ਨਿਦ੍ਦਿਟ੍ਠਾ, ਤਥਾ ਤੇ ਧਾਰਯਿਤਬ੍ਬਾ.

‘‘ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ? ਜਾਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਜਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਬ੍ਯਾਧਿ ਦੁਕ੍ਖੋ, ਮਰਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਪ੍ਪਿਯੇਹਿ ਸਮ੍ਪਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ, ਪਿਯੇਹਿ ਵਿਪ੍ਪਯੋਗੋ ਦੁਕ੍ਖੋ, ਯਮ੍ਪਿਚ੍ਛਂ ਨ ਲਭਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਰੂਪਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਵੇਦਨਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਸਞ੍ਞਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋ? ਯਾਯਂ ਤਣ੍ਹਾ ਪੋਨੋਭਵਿਕਾ [ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ (ਕ.)] ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਸਹਗਤਾ ਤਤ੍ਰਤਤ੍ਰਾਭਿਨਨ੍ਦਿਨੀ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਕਾਮਤਣ੍ਹਾ ਭਵਤਣ੍ਹਾ ਵਿਭਵਤਣ੍ਹਾ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ? ਯੋ ਤਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਸੇਸਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧੋ ਚਾਗੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਮੁਤ੍ਤਿ ਅਨਾਲਯੋ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ? ਅਯਮੇਵ ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਸਮ੍ਮਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਮਾਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਆਜੀਵੋ ਸਮ੍ਮਾਵਾਯਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਮਗ੍ਗੋ? ਨਿਰਯਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ ਅਸੁਰਯੋਨਿਯੋ [ਅਸੁਰਯੋਨਿਗਾਮਿਯੋ (ਸੀ.), ਅਸੁਰਯੋਨਿਗਾਮੀਨਿਯੋ (ਕ.)] ਮਗ੍ਗੋ ਸਗ੍ਗਗਾਮਿਯੋ ਮਗ੍ਗੋ ਮਨੁਸ੍ਸਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਾਮੀ ਮਗ੍ਗੋ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਨਿਰੋਧੋ? ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧੋ ਅਪ੍ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਿਰੋਧੋ ਅਨੁਨਯਨਿਰੋਧੋ ਪਟਿਘਨਿਰੋਧੋ ਮਾਨਨਿਰੋਧੋ ਮਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋ ਪਲ਼ਾਸਨਿਰੋਧੋ ਇਸ੍ਸਾਨਿਰੋਧੋ ਮਚ੍ਛਰਿਯਨਿਰੋਧੋ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਨਿਰੋਧੋ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਂ ਰੂਪਂ? ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਂ [ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕਂ (ਸੀ.)] ਰੂਪਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਭੂਤਾਨਂ ਉਪਾਦਾਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਹਾਭੂਤਾਨਿ? ਪਥਵੀਧਾਤੁ [ਪਠਵੀਧਾਤੁ (ਸੀ.)] ਆਪੋਧਾਤੁ ਤੇਜੋਧਾਤੁ ਵਾਯੋਧਾਤੁ.

੪੭. ਦ੍ਵੀਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਚ. ਕਥਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਧਾਤੁਯੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ? ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਆਪੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ ਨਖਾ ਦਨ੍ਤਾ ਤਚੋ, ਮਂਸਂ ਨ੍ਹਾਰੁ ਅਟ੍ਠਿ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ [ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਾ (ਸੀ.)] ਵਕ੍ਕਂ, ਹਦਯਂ ਯਕਨਂ ਕਿਲੋਮਕਂ ਪਿਹਕਂ ਪਪ੍ਫਾਸਂ, ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ ਉਦਰਿਯਂ ਕਰੀਸਂ ਮਤ੍ਥਕੇ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਵੀਸਤਿਯਾ ਆਕਾਰੇਹਿ ਪਥਵੀਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਆਪੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ? ਅਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯੇ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸੇਮ੍ਹਂ ਪੁਬ੍ਬੋ ਲੋਹਿਤਂ ਸੇਦੋ ਮੇਦੋ ਅਸ੍ਸੁ ਵਸਾ ਖੇਲ਼ੋ ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾ ਲਸਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਦਸਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਆਪੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ? ਯੇਨ ਚ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਜੀਰੀਯਤਿ [ਜੀਰਤਿ (ਸੀ.), ਜੀਰਯਤਿ (ਕ.), ਪਸ੍ਸ ਮ. ਨਿ. ੩.੩੫੧], ਯੇਨ ਚ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ, ਯੇਨ ਚ ਅਸਿਤਪੀਤਖਾਯਿਤਸਾਯਿਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਣਾਮਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਕਤਮੇਹਿ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ? ਉਦ੍ਧਙ੍ਗਮਾ ਵਾਤਾ, ਅਧੋਗਮਾ ਵਾਤਾ, ਕੁਚ੍ਛਿਸਯਾ ਵਾਤਾ, ਕੋਟ੍ਠਾਸਯਾ [ਕੋਟ੍ਠਸਯਾ (ਸੀ.)] ਵਾਤਾ, ਅਙ੍ਗਮਙ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਵਾਤਾ, ਅਸ੍ਸਾਸੋ ਪਸ੍ਸਾਸੋ ਇਤਿ, ਇਮੇਹਿ ਛਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਾਯੋਧਾਤੁਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

ਏਵਂ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਧਾਤੁਯੋ ਸਭਾਵਤੋ ਉਪਲਕ੍ਖਯਨ੍ਤੋ ਤੁਲਯਨ੍ਤੋ ਪਰਿਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਗਾਹਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਕਾਯਂ ਵਾ ਕਾਯਪਦੇਸਂ ਵਾ, ਯਥਾ ਚਨ੍ਦਨਿਕਂ ਪਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਸਙ੍ਕਾਰਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿਂ ਪਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਯਥਾ ਸਿਵਥਿਕਂ [ਸੀਵਥਿਕਂ (ਸੀ.)] ਪਵਿਚਿਨਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਏਵਮੇਵ ਇਮੇਹਿ ਦ੍ਵਾਚਤ੍ਤਾਲੀਸਾਯ ਆਕਾਰੇਹਿ ਏਵਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਧਾਤੁਯੋ ਸਭਾਵਤੋ ਉਪਲਕ੍ਖਯਨ੍ਤੋ ਤੁਲਯਨ੍ਤੋ ਪਰਿਵੀਮਂਸਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਗਾਹਨ੍ਤੋ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਕਾਯਂ ਵਾ ਕਾਯਪਦੇਸਂ ਵਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ਯਾ ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ [ਨੇਵੇਸਾਹਂ (ਸੀ. ਕ.) ਪਸ੍ਸ ਮ. ਨਿ. ੩.੩੪੯], ਯਾ ਚ ਬਾਹਿਰਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ, ਪਥਵੀਧਾਤੁਰੇਵੇਸਾ. ਤਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਰਾਜੇਤਿ. ਯਾ ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਆਪੋਧਾਤੁ, ਯਾ ਚ ਬਾਹਿਰਾ ਆਪੋਧਾਤੁ…ਪੇ… ਯਾ ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ, ਯਾ ਚ ਬਾਹਿਰਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ…ਪੇ… ਯਾ ਚੇਵ ਖੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ, ਯਾ ਚ ਬਾਹਿਰਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ, ਵਾਯੋਧਾਤੁਰੇਵੇਸਾ. ਤਂ ‘‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ, ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਵਾਯੋਧਾਤੁਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਰਾਜੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

੪੮. ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ? ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਞ੍ਞਾਣਂ, ਯਂ ਏਵਰੂਪਂ ਅਞ੍ਞਾਣਂ ਅਦਸ੍ਸਨਂ ਅਨਭਿਸਮਯੋ ਅਨਨੁਬੋਧੋ ਅਸਮ੍ਬੋਧੋ ਅਪ੍ਪਟਿਵੇਧੋ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਾ ਅਨੁਪਲਕ੍ਖਣਾ ਅਪਚ੍ਚੁਪਲਕ੍ਖਣਾ ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਣਂ [ਅਸਮਵੇਕ੍ਖਨਂ (ਕ.)] ਅਪਚ੍ਚਕ੍ਖਕਮ੍ਮਂ ਦੁਮ੍ਮੇਜ੍ਝਂ ਬਾਲ੍ਯਂ ਅਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਮੋਹੋ ਪਮੋਹੋ ਸਮ੍ਮੋਹੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾ ਅਵਿਜ੍ਜੋਘੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯੋਗੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨੁਸਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਮੋਹੋ ਅਕੁਸਲਮੂਲਂ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਵਿਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਵਿਜ੍ਜਾ? ਦੁਕ੍ਖੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੇ ਞਾਣਂ, ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਅਪਰਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਪਰਨ੍ਤੇ ਞਾਣਂ, ਇਦਪ੍ਪਚ੍ਚਯਤਾਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਞਾਣਂ, ਯਾ ਏਵਰੂਪਾ ਪਞ੍ਞਾ ਪਜਾਨਨਾ ਵਿਚਯੋ ਪਵਿਚਯੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਂਲਕ੍ਖਣਾ ਉਪਲਕ੍ਖਣਾ ਪਚ੍ਚੁਪਲਕ੍ਖਣਾ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚਂ ਕੋਸਲ੍ਲਂ ਨੇਪੁਞ੍ਞਂ ਵੇਭਬ੍ਯਾ [ਵੇਭਵ੍ਯਾ (ਸੀ.)] ਚਿਨ੍ਤਾ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾ ਭੂਰੀ ਮੇਧਾ ਪਰਿਣਾਯਿਕਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਂ ਪਤੋਦੋ ਪਞ੍ਞਾ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਾਬਲਂ ਪਞ੍ਞਾਸਤ੍ਥਂ ਪਞ੍ਞਾਪਾਸਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਆਲੋਕੋ ਪਞ੍ਞਾਓਭਾਸੋ ਪਞ੍ਞਾਪਜ੍ਜੋਤੋ ਪਞ੍ਞਾਰਤਨਂ ਅਮੋਹੋ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਮਗ੍ਗਙ੍ਗਂ ਮਗ੍ਗਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਂ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਸਮਾਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿ? ਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਅਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ. ਵਿਭੂਤਸਞ੍ਞਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਨਿਰੋਧਸਮਾਪਤ੍ਤੀਤਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਝਾਯੀ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਝਾਯੀ? ਅਤ੍ਥਿ ਸੇਕ੍ਖੋ ਝਾਯੀ, ਅਤ੍ਥਿ ਅਸੇਕ੍ਖੋ ਝਾਯੀ, ਨੇਵਸੇਕ੍ਖਨਾਸੇਕ੍ਖੋ ਝਾਯੀ, ਆਜਾਨਿਯੋ ਝਾਯੀ, ਅਸ੍ਸਖਲੁਙ੍ਕੋ ਝਾਯੀ, ਦਿਟ੍ਠੁਤ੍ਤਰੋ ਝਾਯੀ, ਤਣ੍ਹੁਤ੍ਤਰੋ ਝਾਯੀ, ਪਞ੍ਞੁਤ੍ਤਰੋ ਝਾਯੀ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਸਮਾਧੀ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸਮਾਧਿ? ਸਰਣੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਰਣੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਵੇਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਵੇਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ [ਸਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝੋ (ਸੀ.)] ਸਮਾਧਿ, ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਪ੍ਪੀਤਿਕੋ ਸਮਾਧਿ, ਨਿਪ੍ਪੀਤਿਕੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਾਮਿਸੋ ਸਮਾਧਿ, ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਏਕਂਸਭਾਵਿਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਉਭਯਂਸਭਾਵਿਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਉਭਯਤੋ ਭਾਵਿਤਭਾਵਨੋ ਸਮਾਧਿ, ਸਵਿਤਕ੍ਕਸਵਿਚਾਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਮਤ੍ਤੋ ਸਮਾਧਿ, ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਹਾਨਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ, ਠਿਤਿਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ, ਵਿਸੇਸਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ, ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯੋ ਸਮਾਧਿ, ਲੋਕਿਯੋ ਸਮਾਧਿ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਸਮਾਧਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਸਮਾਧਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮਾਧਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਪਟਿਪਦਾ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮਾ ਪਟਿਪਦਾ? ਆਗਾਲ਼੍ਹਪਟਿਪਦਾ [ਆਗਲ਼੍ਹਾ ਪਟਿਪਦਾ (ਸੀ.) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ], ਨਿਜ੍ਝਾਮਪਟਿਪਦਾ, ਮਜ੍ਝਿਮਪਟਿਪਦਾ, ਅਕ੍ਖਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਖਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਸਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਦਮਾ ਪਟਿਪਦਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਦਨ੍ਧਾਭਿਞ੍ਞਾ, ਸੁਖਾ ਪਟਿਪਦਾ ਖਿਪ੍ਪਾਭਿਞ੍ਞਾਤਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

‘‘ਕਾਯੋ’’ਤਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਕਾਯੋ? ਨਾਮਕਾਯੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਰੂਪਕਾਯੋ? ਕੇਸਾ ਲੋਮਾ ਨਖਾ ਦਨ੍ਤਾ ਤਚੋ ਮਂਸਂ ਨ੍ਹਾਰੁ [ਨਹਾਰੁ (ਸੀ.)] ਅਟ੍ਠਿ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਂ ਵਕ੍ਕਂ ਹਦਯਂ ਯਕਨਂ ਕਿਲੋਮਕਂ ਪਿਹਕਂ ਪਪ੍ਫਾਸਂ ਅਨ੍ਤਂ ਅਨ੍ਤਗੁਣਂ ਉਦਰਿਯਂ ਕਰੀਸਂ ਪਿਤ੍ਤਂ ਸੇਮ੍ਹਂ ਪੁਬ੍ਬੋ ਲੋਹਿਤਂ ਸੇਦੋ ਮੇਦੋ ਅਸ੍ਸੁ ਵਸਾ ਖੇਲ਼ੋ ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾ ਲਸਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਥਲੁਙ੍ਗਨ੍ਤਿ – ਅਯਂ ਰੂਪਕਾਯੋ. ਨਾਮਕਾਯੋ ਨਾਮ ਵੇਦਨਾ ਸਞ੍ਞਾ ਚੇਤਨਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਫਸ੍ਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋਤਿ – ਅਯਂ ਨਾਮਕਾਯੋਤਿ. ਅਯਂ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ.

ਏਵਂ ਯੋ ਧਮ੍ਮੋ ਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਸਮਾਨਭਾਵੋ, ਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਏਕੀ ਭਵਤਿ. ਯੇਨ ਯੇਨ ਵਾ ਪਨ ਵਿਲਕ੍ਖਣੋ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਵੇਮਤ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਵਾ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇ ਵਾ ਗਾਥਾਯਂ ਵਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇਨ ਵੀਮਂਸਯਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯਾਤਿ. ਯਦਿ ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸਜ੍ਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਵੇਮਤ੍ਤਤਾਯ ਵਿਸਜ੍ਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਸਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਸਤ੍ਤਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਸਜ੍ਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਦਿ ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਧਮ੍ਮਾਧਿਟ੍ਠਾਨੇਨ ਵਿਸਜ੍ਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਂ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਵਿਸਜ੍ਜਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ‘‘ਏਕਤ੍ਤਤਾਯ ਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ.

ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨੋ ਹਾਰੋ.