੧੩. ਸੋਧਨਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ
੪੫. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਸੋਧਨੋ ਹਾਰੋ? ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਮ੍ਹਿ ਪਞ੍ਹੇ’’ਤਿਗਾਥਾ. ਯਥਾ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ ਪਾਰਾਯਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ –
‘‘ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ, ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤਿ;
ਕਿਸ੍ਸਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਸਿ, ਕਿਂਸੁ ਤਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ, [ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ]
ਵਿਵਿਚ੍ਛਾ ਪਮਾਦਾ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤਿ;
ਜਪ੍ਪਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਦਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਚ ਆਰਮ੍ਭਂ. ‘‘ਕੇਨਸ੍ਸੁ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਵਿਵਿਚ੍ਛਾ ਪਮਾਦਾ ਨਪ੍ਪਕਾਸਤੀ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਦਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਚ ਆਰਮ੍ਭਂ. ‘‘ਕਿਸ੍ਸਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਸੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਜਪ੍ਪਾਭਿਲੇਪਨਂ ਬ੍ਰੂਮੀ’’ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਦਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਚ ਆਰਮ੍ਭਂ. ‘‘ਕਿਂਸੁ ਤਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਮਸ੍ਸ ਮਹਬ੍ਭਯ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਭੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਨਿਵੁਤੋ ਲੋਕੋ’’ਤਿ.
‘‘ਸਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸੋਤਾ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ]
ਸੋਤਾਨਂ ਕਿਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;
ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕੇਨ ਸੋਤਾ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ.
‘‘ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, [ਅਜਿਤਾਤਿ ਭਗਵਾ]
ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਂ;
ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ.
‘‘ਸਵਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸੋਤਾ, ਸੋਤਾਨਂ ਕਿਂ ਨਿਵਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਸਤਿ ਤੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਪਦਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਨੋ ਚ ਆਰਮ੍ਭਂ. ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਕੇਨ ਸੋਤਾ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ ਪਞ੍ਹੇ ‘‘ਸੋਤਾਨਂ ਸਂਵਰਂ ਬ੍ਰੂਮਿ, ਪਞ੍ਞਾਯੇਤੇ ਪਿਧੀਯਰੇ’’ਤਿ ਸੁਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਭੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਾਨਿ ਸੋਤਾਨਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿ’’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਚੇਵ ਸਤਿ ਚ, [ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਅਜਿਤੋ]
ਨਾਮਰੂਪਞ੍ਚ [ਨਾਮਂ ਰੂਪਞ੍ਚ (ਕ.) ਪਸ੍ਸ ਸੁ. ਨਿ. ੧੦੪੨] ਮਾਰਿਸ;
ਏਤਂ ਮੇ ਪੁਟ੍ਠੋ ਪਬ੍ਰੂਹਿ, ਕਤ੍ਥੇਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਪਞ੍ਹੇ –
‘‘ਯਮੇਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿ, ਅਜਿਤ ਤਂ ਵਦਾਮਿ ਤੇ;
ਯਤ੍ਥ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਅਸੇਸਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤਿ;
ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ, ਏਤ੍ਥੇਤਂ ਉਪਰੁਜ੍ਝਤੀ’’ਤਿ.
ਸੁਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਭੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯਮੇਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛੀ’’ਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧੋ ਆਰਮ੍ਭੋ, ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤੋ ਭਵਤਿ. ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਆਰਮ੍ਭੋ ਅਸੁਦ੍ਧੋ, ਨ ਤਾਵ ਸੋ ਪਞ੍ਹੋ ਵਿਸਜ੍ਜਿਤੋ ਭਵਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ‘‘ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਮ੍ਹਿ ਪਞ੍ਹੇ’’ਤਿ.
ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਸੋਧਨੋ ਹਾਰੋ.