੧੨. ਓਤਰਣਹਾਰਵਿਭਙ੍ਗੋ

੪੨. ਤਤ੍ਥ ਕਤਮੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ? ‘‘ਯੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ.

‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਅਹਸ੍ਮੀਤਿ [ਅਯਮਹਮਸ੍ਮੀਤਿ (ਸੀ.) ਪਸ੍ਸ ਉਦਾ. ੬੧] ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ;

ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਦਤਾਰਿ ਓਘਂ, ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਉਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿ ਰੂਪਧਾਤੁ ਚ ਅਰੂਪਧਾਤੁ ਚ. ‘‘ਅਧੋ’’ਤਿ ਕਾਮਧਾਤੁ. ‘‘ਸਬ੍ਬਧਿ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਤੇਧਾਤੁਕੇ ਅਯਂ ਅਸੇਕ੍ਖਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ. ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧਾ ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧੋ, ਨਾਮਰੂਪਨਿਰੋਧਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧੋ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਨਿਰੋਧਾ ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧੋ, ਫਸ੍ਸਨਿਰੋਧਾ ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧੋ, ਵੇਦਨਾਨਿਰੋਧਾ ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧੋ, ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ, ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ, ਭਵਨਿਰੋਧਾ ਜਾਤਿਨਿਰੋਧੋ, ਜਾਤਿਨਿਰੋਧਾ ਜਰਾਮਰਣਂ ਸੋਕਪਰਿਦੇਵਦੁਕ੍ਖਦੋਮਨਸ੍ਸੁਪਾਯਾਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੋ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਤੀਹਿ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾਨਿ – ਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੇਨ, ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਅਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਸਵਾ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਅਨਾਸਵਂ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਂ. ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

‘‘ਅਯਂ ਅਹਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ’’ਤਿ ਅਯਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ, ਸਾ ਸੇਕ੍ਖਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿ, ਤਾਨਿਯੇਵ ਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਸੇਕ੍ਖਾਨਿ ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਸਵਾ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ, ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਅਨਾਸਵਂ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਂ, ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸੇਕ੍ਖਾਯ ਚ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਉਦਤਾਰਿ ਓਘਂ ਅਤਿਣ੍ਣਪੁਬ੍ਬਂ ਅਪੁਨਬ੍ਭਵਾਯ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਉਦ੍ਧਂ ਅਧੋ’’ਤਿ.

੪੩. ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ [ਪਸ੍ਸ ਉਦਾ. ੭੪] ਚਲਿਤਂ, ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਚਲਿਤੇ ਅਸਤਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸਤਿ ਨਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਨਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਆਗਤਿਗਤਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਆਗਤਿਗਤਿਯਾ ਅਸਤਿ ਚੁਤੂਪਪਾਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਚੁਤੂਪਪਾਤੇ ਅਸਤਿ ਨੇਵਿਧ ਨ ਹੁਰਂ ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨ ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨਾਮ ਦੁਵਿਧੋ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ, ਅਯਂ ਤਣ੍ਹਾਨਿਸ੍ਸਯੋ; ਯਾ ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਚੇਤਨਾ, ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯੋ. ਚੇਤਨਾ ਪਨ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਸਙ੍ਖਾਰਪਚ੍ਚਯਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਪਚ੍ਚਯਾ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾ, ਅਯਂ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਯਾ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਦਨਾ, ਅਯਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ, ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ, ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪੇਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਿ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਸਾਸਵਾ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਸਾਸਵਂ ਭਵਙ੍ਗਂ, ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

‘‘ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਮਥਵਸੇਨ ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇ ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਯਂ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ, ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨਿਰੋਧੋ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬੋ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ – ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਸਵਾ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

‘‘ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਯਾ ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੁਵਿਧਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ ਕਾਯਿਕਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ ਚ. ਯਂ ਕਾਯਿਕਂ ਸੁਖਂ, ਅਯਂ ਕਾਯਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਯਂ ਚੇਤਸਿਕਂ ਸੁਖਂ, ਅਯਂ ਚੇਤਸਿਕਾ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਿਯਤਿ [ਵੇਦਯਤਿ (ਕ.)], ਸੁਖਿਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਧਿਯਤਿ, ਸਮਾਹਿਤੋ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਜਾਨਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ, ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ‘‘ਵਿਮੁਤ੍ਤ’’ਮਿਤਿ [ਵਿਮੁਤ੍ਤਮ੍ਹੀਤਿ (ਸੀ. ਕ.)] ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਖੀਣਾ ਜਾਤਿ, ਵੁਸਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਕਤਂ ਕਰਣੀਯਂ, ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਸੋ ਨ ਨਮਤਿ ਰੂਪੇਸੁ, ਨ ਸਦ੍ਦੇਸੁ, ਨ ਗਨ੍ਧੇਸੁ, ਨ ਰਸੇਸੁ, ਨ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇਸੁ, ਨ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ ਯੇਨ ਰੂਪੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪਯਮਾਨੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਰੂਪਸ੍ਸ ਖਯਾ ਵਿਰਾਗਾ ਨਿਰੋਧਾ ਚਾਗਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਰੂਪਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਨੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿਯੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ, ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ, ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ.

ਯਾਯ ਵੇਦਨਾਯ…ਪੇ… ਯਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ. ਯੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰੇਹਿ. ਯੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਤਥਾਗਤਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ ਚਰਨ੍ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਪਯਮਾਨੋ ਪਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਖਯਾ ਵਿਰਾਗਾ ਨਿਰੋਧਾ ਚਾਗਾ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸਙ੍ਖਯੇ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਤਥਾਗਤੋ ਅਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ, ਨੇਵਤ੍ਥਿ ਨੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿਪਿ ਨ ਉਪੇਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਗਮ੍ਭੀਰੋ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯੋ ਅਸਙ੍ਖੇਯ੍ਯੋ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿਯੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਖਯਾ ਰਾਗਸ੍ਸ, ਖਯਾ ਦੋਸਸ੍ਸ, ਖਯਾ ਮੋਹਸ੍ਸ. ‘‘ਆਗਤੀ’’ਤਿ ਇਧਾਗਤਿ. ‘‘ਗਤੀ’’ਤਿ ਪੇਚ੍ਚਭਵੋ. ਆਗਤਿਗਤੀਪਿ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ, ‘‘ਨੇਵਿਧਾ’’ਤਿ ਛਸੁ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ. ‘‘ਨ ਹੁਰ’’ਨ੍ਤਿ ਛਸੁ ਬਾਹਿਰੇਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ. ‘‘ਨ ਉਭਯਮਨ੍ਤਰੇਨਾ’’ਤਿ ਫਸ੍ਸਸਮੁਦਿਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੋ. ਸੋ ਦੁਵਿਧੋ ਲੋਕਿਯੋ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਚ. ਤਤ੍ਥ ਲੋਕਿਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਚ੍ਚਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾ, ਯਾਵ ਜਰਾਮਰਣਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੋ ਸੀਲਵਤੋ ਅਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੋ ਜਾਯਤਿ, ਯਾਵ ਨਾਪਰਂ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਪਜਾਨਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਅਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਚਲਿਤਂ ਨਤ੍ਥਿ…ਪੇ… ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

੪੪. ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ [ਦੁਕ੍ਖਂ (ਸੀ. ਕ.) ਪਸ੍ਸ ਉਦਾ. ੭੮] ਚ ਲੋਕਸ੍ਮਿਮਨੇਕਰੂਪਾ;

ਪਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਪ੍ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇ, ਪਿਯੇ ਅਸਨ੍ਤੇ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇ.

ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਤੇ ਸੁਖਿਨੋ ਵੀਤਸੋਕਾ, ਯੇਸਂ ਪਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ;

ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੋਕਂ ਵਿਰਜਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ, ਪਿਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ’’ਤਿ.

‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ ਪਰਿਦੇਵਿਤਾ ਵਾ, ਦੁਕ੍ਖਾ ਚ ਲੋਕਸ੍ਮਿਮਨੇਕਰੂਪਾ ਪਿਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਪ੍ਪਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇ’’ਤਿ – ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ. ‘‘ਪਿਯੇ ਅਸਨ੍ਤੇ ਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਏਤੇ’’ਤਿ – ਅਯਂ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ. ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਨਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਣ੍ਹਾਪਚ੍ਚਯਾ ਉਪਾਦਾਨਂ, ਉਪਾਦਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਭਵੋ, ਭਵਪਚ੍ਚਯਾ ਜਾਤਿ, ਜਾਤਿਪਚ੍ਚਯਾ ਜਰਾਮਰਣਂ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ – ਸੁਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਦੁਕ੍ਖਾ ਵੇਦਨਾ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ – ਦੁਕ੍ਖਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਸਾਸਵਂ ਭਵਙ੍ਗਂ. ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਤੇ ਸੁਖਿਨੋ ਵੀਤਸੋਕਾ, ਯੇਸਂ ਪਿਯਂ ਨਤ੍ਥਿ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇ;

ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੋਕਂ ਵਿਰਜਂ ਪਤ੍ਥਯਾਨੋ, ਪਿਯਂ ਨ ਕਯਿਰਾਥ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ ਲੋਕੇਤਿ.

ਇਦਂ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਂ. ਤਣ੍ਹਾਨਿਰੋਧਾ ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧੋ, ਉਪਾਦਾਨਨਿਰੋਧਾ ਭਵਨਿਰੋਧੋ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਂਯੇਵ ਤਣ੍ਹਾਪਹਾਨਂ ਸਮਥੋ. ਸੋ ਸਮਥੋ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ ਸਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਸਮਾਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸੋਯੇਵ ਸਮਥੋ ਸਮਾਧਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸੋਯੇਵ ਸਮਥੋ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨੋ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਸਵਾ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਅਨਾਸਵਂ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਂ. ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਯੇ ਕੇਚਿ ਸੋਕਾ’’ਤਿ.

ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਤਂ ਸਮਿਜ੍ਝਤਿ;

ਅਦ੍ਧਾ ਪੀਤਿਮਨੋ ਹੋਤਿ, ਲਦ੍ਧਾ ਮਚ੍ਚੋ ਯਦਿਚ੍ਛਤਿ.

ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਕਾਮਯਾਨਸ੍ਸ, ਛਨ੍ਦਜਾਤਸ੍ਸ ਜਨ੍ਤੁਨੋ;

ਤੇ ਕਾਮਾ ਪਰਿਹਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧੋਵ ਰੁਪ੍ਪਤਿ.

ਯੋ ਕਾਮੇ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ [ਸਬ੍ਬਸ੍ਸੇਵ (ਕ.) ਪਸ੍ਸ ਸੁ. ਨਿ. ੭੭੪] ਪਦਾ ਸਿਰੋ;

ਸੋਮਂ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਂ ਲੋਕੇ, ਸਤੋ ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾ ਪੀਤਿਮਨਤਾ, ਅਯਂ ਅਨੁਨਯੋ. ਯਦਾਹ ਸਲ੍ਲਵਿਦ੍ਧੋਵ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ, ਇਦਂ ਪਟਿਘਂ. ਅਨੁਨਯਂ ਪਟਿਘਞ੍ਚ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਪਕ੍ਖੋ, ਤਣ੍ਹਾਯ ਚ ਪਨ ਦਸਰੂਪੀਨਿ ਆਯਤਨਾਨਿ ਪਦਟ੍ਠਾਨਂ. ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਾਨਿਯੇਵ ਦਸ ਰੂਪੀਨਿ ਰੂਪਕਾਯੋ ਨਾਮਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ, ਤਦੁਭਯਂ ਨਾਮਰੂਪਂ, ਨਾਮਰੂਪਪਚ੍ਚਯਾ ਸਲ਼ਾਯਤਨਂ, ਸਲ਼ਾਯਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਫਸ੍ਸੋ, ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ, ਵੇਦਨਾਪਚ੍ਚਯਾ ਤਣ੍ਹਾ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਦੇਵ ਨਾਮਰੂਪਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੋ; ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ;

ਤਦੇਵ ਨਾਮਰੂਪਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਧਾਤੁਯੋ; ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ;

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਰੂਪਕਾਯੋ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਰੂਪੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਯੋ ਨਾਮਕਾਯੋ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਰੂਪੀਨਿ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਇਮਾਨਿ ਦਸ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਤਤ੍ਥ ਯਦਾਹ –

‘‘ਯੋ ਕਾਮੇ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ ਪਦਾ ਸਿਰੋ;

ਸੋਮਂ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਂ ਲੋਕੇ, ਸਤੋ ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ.

ਅਯਂ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ, ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਵਿਜ੍ਜਾ, ਵਿਜ੍ਜੁਪ੍ਪਾਦਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧੋ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਨਿਰੋਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰਨਿਰੋਧੋ, ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਂ. ਅਯਂ ਪਟਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਾਦੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜਾ ਪਞ੍ਞਾਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਯਂ ਖਨ੍ਧੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜਾ ਦ੍ਵੇ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ – ਵੀਰਿਯਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਞ੍ਚ. ਅਯਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾਯੇਵ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਖਾਰਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਾਸਵਾ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਾ, ਤੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁਸਙ੍ਗਹਿਤਾ. ਅਯਂ ਧਾਤੂਹਿ ਓਤਰਣਾ.

ਸਾ ਧਮ੍ਮਧਾਤੁ ਧਮ੍ਮਾਯਤਨਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ, ਯਂ ਆਯਤਨਂ ਅਨਾਸਵਂ, ਨੋ ਚ ਭਵਙ੍ਗਂ. ਅਯਂ ਆਯਤਨੇਹਿ ਓਤਰਣਾ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਾਮਂ ਕਾਮਯਮਾਨਸ੍ਸਾ’’ਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਟਿਚ੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਿ ਸਮੋਸਰਣੋਤਰਣਾਨਿ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਖਨ੍ਧਧਾਤੁਆਯਤਨਾਨਿ ਓਤਾਰੇਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਯਨੋ ‘‘ਯੋ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚੁਪ੍ਪਾਦੋ’’ਤਿ.

ਨਿਯੁਤ੍ਤੋ ਓਤਰਣੋ ਹਾਰੋ.