੬. ਮਕ੍ਕਟਕਵਗ੍ਗੋ
੧. ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੧. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਂ ਤਂ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕੋ ਪਨ੍ਥੇ ਮਕ੍ਕਟਜਾਲਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਜਾਲਕੇ ਲਗ੍ਗਤਿ ਕਿਮਿ ਵਾ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਵਾ ਪਟਙ੍ਗੋ ਵਾ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਖਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਜਾਲਵਿਤਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਦਿ ਤਤ੍ਥ ਕਿਲੇਸਮਕ੍ਖਿਕਾ ਬਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਘਾਤੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੇਨ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੇਨ –
‘‘‘ਚਿਤ੍ਤਂ ਨਿਯਮੇ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ, ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਰੁਤ੍ਤਮੇ;
ਕਿਲੇਸਾ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਾ ਚੇ, ਹਨ੍ਤਬ੍ਬਾ ਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਨਾ’’’ਤਿ.
ਪਨ੍ਥਮਕ੍ਕਟਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਪਠਮੋ.
੨. ਥਨਸ੍ਸਿਤਦਾਰਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੨. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਥਨਸ੍ਸਿਤਦਾਰਕਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਂ ਤਂ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਨਸ੍ਸਿਤਦਾਰਕੋ ਸਦਤ੍ਥੇ ਲਗ੍ਗਤਿ, ਖੀਰਤ੍ਥਿਕੋ ਰੋਦਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਸਦਤ੍ਥੇ ਲਗ੍ਗਿਤਬ੍ਬਂ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਞਾਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਉਦ੍ਦੇਸੇ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਯ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਯੋਗੇ ਪਵਿਵੇਕੇ ਗਰੁਸਂਵਾਸੇ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸੇਵਨੇ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥਨਸ੍ਸਿਤਦਾਰਕਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਦੀਘਨਿਕਾਯਵਰੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ –
‘‘‘ਇਙ੍ਘਂ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਸਾਰਤ੍ਥੇ [ਸਦਤ੍ਥੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਘਟਥ, ਸਾਰਤ੍ਥੇ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਥ;
ਸਾਰਤ੍ਥੇ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਆਤਾਪਿਨੋ ਪਹਿਤਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਥਾ’’’ਤਿ.
ਥਨਸ੍ਸਿਤਦਾਰਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਦੁਤਿਯੋ.
੩. ਚਿਤ੍ਤਕਧਰਕੁਮ੍ਮਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੩. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਚਿਤ੍ਤਕਧਰਕੁਮ੍ਮਸ੍ਸ [ਚਿਤ੍ਤਕਥਲਕੁਮ੍ਮਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਂ ਤਂ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਿਤ੍ਤਕਧਰਕੁਮ੍ਮੋ ਉਦਕਭਯਾ ਉਦਕਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ, ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਉਦਕਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਨਾਯ ਆਯੁਨਾ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਮਾਦੇ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਦੇ ਗੁਣਵਿਸੇਸਦਸ੍ਸਾਵਿਨਾ. ਤਾਯ ਚ ਪਨ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਤਾਯ ਨ ਪਰਿਹਾਯਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਾ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪੇਤਿ [ਠਪੇਤਿ (ਕ.)]. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚਿਤ੍ਤਕਧਰਕੁਮ੍ਮਸ੍ਸ ਏਕਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਧਮ੍ਮਪਦੇ –
‘‘‘ਅਪ੍ਪਮਾਦਰਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਮਾਦੇ ਭਯਦਸ੍ਸਿ ਵਾ;
ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਰਿਹਾਨਾਯ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸੇਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ’’’ਤਿ.
ਚਿਤ੍ਤਕਧਰਕੁਮ੍ਮਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੪. ਪਵਨਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੪. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਪਵਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਂ ਨਾਮ ਅਸੁਚਿਜਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਰੇਸਂ ਅਪਰਦ੍ਧਂ ਖਲਿਤਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਵਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਜਾਲੇਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਚ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸੁਞ੍ਞੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਜਨਸਮ੍ਬਾਧਰਹਿਤਂ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਾਪਕੇਹਿ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਅਨਰਿਯੇਹਿ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਂ ਸਨ੍ਤਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਸਨ੍ਤੇਨ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੇਨ ਪਹੀਨਮਾਨੇਨ ਪਹੀਨਮਕ੍ਖੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਂ ਅਰਿਯਜਨਸਂਸੇਵਿਤਂ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਅਰਿਯਜਨਸਂਸੇਵਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯਵਰੇ –
‘‘‘ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੇਹਿ ਅਰਿਯੇਹਿ, ਪਹਿਤਤ੍ਤੇਹਿ ਝਾਯਿਭਿ;
ਨਿਚ੍ਚਂ ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੇਹਿ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸਹਾਵਸੇ’’’ਤਿ.
ਪਵਨਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਚਤੁਤ੍ਥੋ.
੫. ਰੁਕ੍ਖਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੫. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਪੁਪ੍ਫਫਲਧਰੋ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਪੁਪ੍ਫਸਾਮਞ੍ਞਫਲਧਾਰਿਨਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਉਪਗਤਾਨਮਨੁਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਜਨਾਨਂ ਛਾਯਂ ਦੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਉਪਗਤਾਨਮਨੁਪ੍ਪਵਿਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਆਮਿਸਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਾਰੇਨ ਵਾ ਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰੇਨ ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖੋ ਛਾਯਾਵੇਮਤ੍ਤਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤੇਸੁ ਵੇਮਤ੍ਤਤਾ ਨ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਚੋਰਵਧਕਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਸੁਪਿ ਅਤ੍ਤਨਿਪਿ ਸਮਸਮਾ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਕਾਤਬ੍ਬਾ, ‘ਕਿਨ੍ਤਿ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵੇਰਾ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਾ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਾ (ਸੀ.)] ਅਨੀਘਾ ਸੁਖੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯੁ’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੇਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ –
‘‘‘ਵਧਕੇ ਦੇਵਦਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਚੋਰੇ ਅਙ੍ਗੁਲਿਮਾਲਕੇ;
ਧਨਪਾਲੇ ਰਾਹੁਲੇ ਚ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਮਕੋ ਮੁਨੀ’’’ਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਪਞ੍ਚਮੋ.
੬. ਮੇਘਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੬. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਮੇਘਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਵੂਪਸਮੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਕਿਲੇਸਰਜੋਜਲ੍ਲਂ ਵੂਪਸਮੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘੋ ਪਥਵਿਯਾ ਉਣ੍ਹਂ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾਯ ਸਦੇਵਕੋ ਲੋਕੋ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘੋ ਸਬ੍ਬਬੀਜਾਨਿ ਵਿਰੁਹਾਪੇਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਦ੍ਧਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਦ੍ਧਾਬੀਜਂ ਤੀਸੁ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਰੋਪੇਤਬ੍ਬਂ, ਦਿਬ੍ਬਮਾਨੁਸਿਕਾਸੁ ਸੁਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀਸੁ ਯਾਵਪਰਮਤ੍ਥਨਿਬ੍ਬਾਨਸੁਖਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘੋ ਉਤੁਤੋ ਸਮੁਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਧਰਣਿਤਲਰੁਹੇ ਤਿਣਰੁਕ੍ਖਲਤਾਗੁਮ੍ਬਓਸਧਿਵਨਪ੍ਪਤਯੋ ਪਰਿਰਕ੍ਖਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਪਰਿਰਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਮੂਲਕਾ ਸਬ੍ਬੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘੋ ਵਸ੍ਸਮਾਨੋ ਨਦਿਤਲ਼ਾਕਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯੋ ਕਨ੍ਦਰਪਦਰਸਰਸੋਬ੍ਭਉਦਪਾਨਾਨਿ ਚ ਪਰਿਪੂਰੇਤਿ ਉਦਕਧਾਰਾਹਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਆਗਮਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਧਮ੍ਮਮੇਘਮਭਿਵਸ੍ਸਯਿਤ੍ਵਾ ਅਧਿਗਮਕਾਮਾਨਂ ਮਾਨਸਂ ਪਰਿਪੂਰਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਘਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੇਨ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ –
‘‘‘ਬੋਧਨੇਯ੍ਯਂ ਜਨਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਤਸਹਸ੍ਸੇਪਿ ਯੋਜਨੇ;
ਖਣੇਨ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ, ਬੋਧੇਤਿ ਤਂ ਮਹਾਮੁਨੀ’’’ਤਿ.
ਮੇਘਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਛਟ੍ਠੋ.
੭. ਮਣਿਰਤਨਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੭. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਤੀਣਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਂ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਂ ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਿਸ੍ਸੀਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਾਪੇਹਿ ਪਾਪਸਹਾਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਮਿਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਂ ਜਾਤਿਰਤਨੇਹਿ ਯੋਜੀਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਉਤ੍ਤਮਵਰਜਾਤਿਮਨ੍ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਫਲਟ੍ਠਸੇਕ੍ਖਫਲਸਮਙ੍ਗੀਹਿ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਸਕਦਾਗਾਮਿਅਨਾਗਾਮਿਅਰਹਨ੍ਤਤੇਵਿਜ੍ਜਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਸਮਣਮਣਿਰਤਨੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਵਸਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ –
‘‘‘ਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ, ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ;
ਤਤੋ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਿਪਕਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’’ਤਿ.
ਮਣਿਰਤਨਪਞ੍ਹੋ ਸਤ੍ਤਮੋ.
੮. ਮਾਗਵਿਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੮. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕੋ ਅਪ੍ਪਮਿਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਅਪ੍ਪਮਿਦ੍ਧੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕੋ ਮਿਗੇਸੁ ਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਨਿਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕੋ ਕਾਲਂ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬੋ ‘ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸ੍ਸ, ਅਯਂ ਕਾਲੋ ਨਿਕ੍ਖਮਨਾਯਾ’ਤਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਤਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕੋ ਮਿਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਹਾਸਮਭਿਜਨੇਤਿ ‘ਇਮਂ ਲਚ੍ਛਾਮੀ’ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਂ, ਹਾਸਮਭਿਜਨੇਤਬ੍ਬਂ ‘ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਵਿਸੇਸਮਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ ਮਹਾਰਾਜ ਥੇਰੇਨ ਮੋਘਰਾਜੇਨ –
‘‘‘ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਲਭਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਹਿਤਤ੍ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ;
ਭਿਯ੍ਯੋ ਹਾਸੋ ਜਨੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮਿ ਉਤ੍ਤਰਿ’’’ਨ੍ਤਿ.
ਮਾਗਵਿਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਅਟ੍ਠਮੋ.
੯. ਬਾਲ਼ਿਸਿਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੯. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਬਾਲ਼ਿਸਿਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਾਲ਼ਿਸਿਕੋ ਬਲ਼ਿਸੇਨ ਮਚ੍ਛੇ ਉਦ੍ਧਰਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਞਾਣੇਨ ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ ਉਦ੍ਧਰਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਾਲ਼ਿਸਿਕਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਾਲ਼ਿਸਿਕੋ ਪਰਿਤ੍ਤਕਂ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪੁਲਂ ਲਾਭਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਪਰਿਤ੍ਤਲੋਕਾਮਿਸਮਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤਬ੍ਬਂ. ਲੋਕਾਮਿਸਮਤ੍ਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਯੋਗੀ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਵਿਪੁਲਂ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਾਲ਼ਿਸਿਕਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਥੇਰੇਨ ਰਾਹੁਲੇਨ –
‘‘‘ਸੁਞ੍ਞਤਞ੍ਚਾਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਞ੍ਚਾਪ੍ਪਣਿਹਿਤਂ;
ਚਤੁਰੋ ਫਲੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ, ਚਜਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਾਮਿਸਂ ਲਭੇ’’’ਤਿ.
ਬਾਲ਼ਿਸਿਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਨਵਮੋ.
੧੦. ਤਚ੍ਛਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ
੧੦. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ‘ਤਚ੍ਛਕਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’ਤਿ ਯਂ ਵਦੇਸਿ, ਕਤਮਾਨਿ ਤਾਨਿ ਦ੍ਵੇ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਚ੍ਛਕੋ ਕਾਲ਼ਸੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਲੋਮੇਤ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਂ ਤਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਜਿਨਸਾਸਨਮਨੁਲੋਮਯਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਾਹਤ੍ਥੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵਾਸਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਾ ਤਚ੍ਛੇਤਬ੍ਬਾ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਚ੍ਛਕਸ੍ਸ ਪਠਮਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਚ੍ਛਕੋ ਫੇਗ੍ਗੁਂ ਅਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਾਰਮਾਦਿਯਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋਗਿਨਾ ਯੋਗਾਵਚਰੇਨ ਸਸ੍ਸਤਂ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਤਂ ਜੀਵਂ ਤਂ ਸਰੀਰਂ ਅਞ੍ਞਂ ਜੀਵਂ ਅਞ੍ਞਂ ਸਰੀਰਂ ਤਦੁਤ੍ਤਮਂ ਅਞ੍ਞਦੁਤ੍ਤਮਂ ਅਕਤਮਭਬ੍ਬਂ ਅਪੁਰਿਸਕਾਰਂ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸਂ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਂ ਨਵਸਤ੍ਤਪਾਤੁਭਾਵਂ ਸਙ੍ਖਾਰਸਸ੍ਸਤਭਾਵਂ ਯੋ ਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਕਰੋਤਿ, ਅਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਤਿ, ਕਮ੍ਮਫਲਦਸ੍ਸਨਾ ਚ ਕਿਰਿਯਫਲਦਿਟ੍ਠਿ ਚ ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਾਨਿ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਾਨਿ ਚ ਵਿਵਾਦਪਥਾਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਸਭਾਵਂ ਪਰਮਸੁਞ੍ਞਤਂ ਨਿਰੀਹਨਿਜ੍ਜੀਵਤਂ [ਨਿਸਤ੍ਤਨਿਜੀਵਤਂ (ਕ.)] ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਆਦਿਯਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਚ੍ਛਕਸ੍ਸ ਦੁਤਿਯਂ ਅਙ੍ਗਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ. ਭਾਸਿਤਮ੍ਪੇਤਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਦੇਵਾਤਿਦੇਵੇਨ ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ –
‘‘‘ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ ਨਿਦ੍ਧਮਥ, ਕਸਮ੍ਬੁਂ ਅਪਕਸ੍ਸਥ;
ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ.
‘‘‘ਨਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੇ, ਪਾਪਆਚਾਰਗੋਚਰੇ;
ਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ, ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ;
ਤਤੋ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਿਪਕਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’’ਤਿ.
ਤਚ੍ਛਕਙ੍ਗਪਞ੍ਹੋ ਦਸਮੋ.
ਮਕ੍ਕਟਕਵਗ੍ਗੋ ਛਟ੍ਠੋ.
ਤਸ੍ਸੁਦ੍ਦਾਨਂ –
ਮਕ੍ਕਟੋ ਦਾਰਕੋ ਕੁਮ੍ਮੋ, ਵਨਂ ਰੁਕ੍ਖੋ ਚ ਪਞ੍ਚਮੋ;
ਮੇਘੋ ਮਣਿ ਮਾਗਵਿਕੋ, ਬਾਲ਼ਿਸੀ ਤਚ੍ਛਕੇਨ ਚਾਤਿ.