੧੧. ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਰਣਪਞ੍ਹੋ

੧੧. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਭਣਥ ‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਅਤੀਤਂ, ਨ ਅਨਾਗਤਂ, ਨ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦਨੀਯ’ਨ੍ਤਿ. ਇਧ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਯੋ ਕੋਚਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਉਦਾਹੁ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯੋ ਕੋਚਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਸੋ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਅਪਿ ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤ੍ਥੇਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ, ਯਂ ਸੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਹਿ, ਵਿਵਟਂ ਪਾਕਟਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੀਪੇਹਿ ਛਨ੍ਦਜਾਤੋ ਉਸ੍ਸਾਹਜਾਤੋ, ਯਂ ਤੇ ਸਿਕ੍ਖਿਤਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਏਤ੍ਥੇਵਾਕਿਰਾਹਿ, ਏਤ੍ਥਾਯਂ ਜਨੋ ਸਮ੍ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਵਿਮਤਿਜਾਤੋ ਸਂਸਯਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ, ਭਿਨ੍ਦੇਤਂ ਅਨ੍ਤੋਦੋਸਸਲ੍ਲ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਅਤ੍ਥੇਸਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁ ਸਨ੍ਤਾ ਸੁਖਾ ਪਣੀਤਾ, ਤਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਜਿਨਾਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੋ ਆਚਰਿਯਾਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵਿਜ੍ਜਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਜਿਨਾਨੁਸਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ.

‘‘ਕਥਂ ਪਨ ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਨ੍ਤਿ? ਅਨੀਤਿਤੋ ਨਿਰੁਪਦ੍ਦਵਤੋ ਅਭਯਤੋ ਖੇਮਤੋ ਸਨ੍ਤਤੋ ਸੁਖਤੋ ਸਾਤਤੋ ਪਣੀਤਤੋ ਸੁਚਿਤੋ ਸੀਤਲਤੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਕਟ੍ਠਪੁਞ੍ਜੇਨ ਜਲਿਤਕਟ੍ਠਿਤੇਨ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਦਯ੍ਹਮਾਨੋ ਵਾਯਾਮੇਨ ਤਤੋ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਗ੍ਗਿਕੋਕਾਸਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਸੁਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਬ੍ਯਪਗਤਤਿਵਿਧਗ੍ਗਿਸਨ੍ਤਾਪਂ ਪਰਮਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਗ੍ਗਿ, ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਅਗ੍ਗਿਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਨਿਰਗ੍ਗਿਕੋਕਾਸੋ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਹਿਕੁਕ੍ਕੁਰਮਨੁਸ੍ਸਕੁਣਪਸਰੀਰਵਲ਼ਞ੍ਜਕੋਟ੍ਠਾਸਰਾਸਿਗਤੋ ਕੁਣਪਜਟਾਜਟਿਤਨ੍ਤਰਮਨੁਪਵਿਟ੍ਠੋ ਵਾਯਾਮੇਨ ਤਤੋ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕੁਣਪੋਕਾਸਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਸੁਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਬ੍ਯਪਗਤਕਿਲੇਸਕੁਣਪਂ ਪਰਮਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਣਪਂ, ਏਵਂ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾ; ਯਥਾ ਕੁਣਪਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਨਿਕ੍ਕੁਣਪੋਕਾਸੋ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਭੀਤੋ ਤਸਿਤੋ ਕਮ੍ਪਿਤੋ ਵਿਪਰੀਤਵਿਬ੍ਭਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਵਾਯਾਮੇਨ ਤਤੋ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਦਲ਼੍ਹਂ ਥਿਰਂ ਅਚਲਂ ਅਭਯਟ੍ਠਾਨਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਸੁਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਬ੍ਯਪਗਤਭਯਸਨ੍ਤਾਸਂ ਪਰਮਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਯਂ, ਏਵਂ ਜਾਤਿਜਰਾਬ੍ਯਾਧਿਮਰਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪਵਤ੍ਤਭਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ; ਯਥਾ ਭੀਤੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਅਭਯਟ੍ਠਾਨਂ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਮਲਿਨਕਲਲਕਦ੍ਦਮਦੇਸੇ ਪਤਿਤੋ ਵਾਯਾਮੇਨ ਤਂ ਕਲਲਕਦ੍ਦਮਂ ਅਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਿਮਲਦੇਸਮੁਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਰਮਸੁਖਂ ਲਭੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਬ੍ਯਪਗਤਕਿਲੇਸਮਲਕਦ੍ਦਮਂ ਪਰਮਸੁਖਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਲਲਂ, ਏਵਂ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਕਲਲਗਤੋ ਪੁਰਿਸੋ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ; ਯਥਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵਿਮਲਦੇਸੋ, ਏਵਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ.

‘‘ਤਞ੍ਚ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਕਿਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤਿ? ਯੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ. ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਜਰਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਮਰਣਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਦਿਤੋਪਿ ਮਜ੍ਝਤੋਪਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋਪਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਦਿਵਸਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਅਯੋਗੁਲ਼ੇ ਜਲਿਤੇ ਤਤ੍ਤੇ ਕਠਿਤੇ ਆਦਿਤੋਪਿ ਮਜ੍ਝਤੋਪਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਦੇਸਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਯੋ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਸੋ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਸਮਾਨੋ ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਜਰਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਬ੍ਯਾਧਿਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਮਰਣਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸੁਖਂ ਸਾਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ ਆਦਿਤੋਪਿ ਮਜ੍ਝਤੋਪਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਤੋਪਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ [ਇਦਂ ਪਦਦ੍ਵਯਂ ਸੀ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਰਤਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਡਾਹੋ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਸੋ ਅਤਾਣੋ ਅਸਰਣੋ ਅਸਰਣੀਭੂਤੋ ਭਵੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਜਲਿਤਜਾਲਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਪਵਿਸੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਅਤਾਣੋ ਅਸਰਣੋ ਅਸਰਣੀਭੂਤੋ ਅਗ੍ਗਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਸ੍ਸ ਗਯ੍ਹੂਪਗਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤੇ ਅਰਤਿ ਸਣ੍ਠਾਤਿ, ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਡਾਹੋ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਸੋ ਅਤਾਣੋ ਅਸਰਣੋ ਅਸਰਣੀਭੂਤੋ ਭਵੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤੇ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਸ੍ਸ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ‘ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਂ ਬਹੂਪਾਯਾਸਂ, ਯਦਿ ਕੋਚਿ ਲਭੇਥ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਏਤਂ ਸਨ੍ਤਂ ਏਤਂ ਪਣੀਤਂ, ਯਦਿਦਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਹੇਤਂ [ਹਿਤਂ (ਸੀ.), ਹਿ ਇਦਂ (ਪੀ.)] ਤਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਪਹਂਸਯਤਿ ਤੁਸਯਤਿ [ਪਹਂਸੀਯਤਿ ਕੁਹੀਯਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਖੋ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਪ੍ਪਨਟ੍ਠੋ ਵਿਦੇਸਪਕ੍ਖਨ੍ਦੋ ਨਿਬ੍ਬਾਹਨਮਗ੍ਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਪਹਂਸਯਤਿ ਤੁਸਯਤਿ [ਪਹਂਸੀਯਤਿ ਕੁਹੀਯਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ‘ਪਟਿਲਦ੍ਧੋ ਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਹਨਮਗ੍ਗੋ’ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪਵਤ੍ਤੇ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵਿਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ ਪਸੀਦਤਿ ਪਹਂਸਯਤਿ ਤੁਸਯਤਿ [ਪਹਂਸੀਯਤਿ ਕੁਹੀਯਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ‘ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ ਖੋ ਮੇ ਨਿਸ੍ਸਰਣ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਸੋ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਆਯੂਹਤਿ ਗਵੇਸਤਿ ਭਾਵੇਤਿ ਬਹੁਲੀਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਦਤ੍ਥਂ ਸਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਵੀਰਿਯਂ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਂ ਪੀਤਿ ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪਰਾਪਰਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਪਵਤ੍ਤਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ ਓਕ੍ਕਮਤਿ, ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਤੀ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਏਵਮੇਤਂ ਤਥਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ.

ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਚ੍ਛਿਕਰਣਪਞ੍ਹੋ ਏਕਾਦਸਮੋ.