੩. ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਪਞ੍ਹੋ

੩. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕੇਨ ਪਬ੍ਬਾਜਿਤੋ’’ਤਿ? ‘‘ਛ ਯਿਮੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰਾ ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਚ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧੋ ਚ ਆਨਨ੍ਦੋ ਚ ਭਗੁ ਚ ਕਿਮਿਲੋ [ਕਿਮ੍ਬਿਲੋ (ਸੀ. ਪੀ.) ਮ. ਨਿ. ੨.੧੬੬ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ] ਚ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਚ ਉਪਾਲਿਕਪ੍ਪਕੋ ਸਤ੍ਤਮੋ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਸਤ੍ਥਰਿ ਸਕ੍ਯਕੁਲਾਨਨ੍ਦਜਨਨੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ, ਤੇ ਭਗਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੀ’’ਤਿ. ‘‘ਨਨੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘੋ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਨ ਗਿਹੀ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ, ਨ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਨ ਸਾਮਣੇਰੀ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਕਤਤ੍ਤੋ ਸਮਾਨਸਂਵਾਸਕੋ ਸਮਾਨਸੀਮਾਯਂ ਠਿਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਤੀਤਿ. ਸਙ੍ਘਭੇਦਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਿਂ ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਤਿਕਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਮ੍ਮਂ ਫੁਸਤੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’’ਤਿ. ‘‘ਯਦਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਜਾਨਾਤਿ ‘ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ ਅਨੁਕਮ੍ਪਕੋ ਹਿਤੇਸੀ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਹਿਤਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਹਿਤਮੁਪਦਹਤੀਤਿ ਯਂ ਵਚਨਂ, ਤਂ ਮਿਚ੍ਛਾ. ਯਦਿ ਤਂ ਅਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂਤਿ, ਅਯਮ੍ਪਿ ਉਭਤੋ ਕੋਟਿਕੋ ਪਞ੍ਹੋ ਤਵਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਵਿਜਟੇਹਿ ਏਤਂ ਮਹਾਜਟਂ, ਭਿਨ੍ਦ ਪਰਾਪਵਾਦਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਅਦ੍ਧਾਨੇ ਤਯਾ ਸਦਿਸਾ ਬੁਦ੍ਧਿਮਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੂ ਦੁਲ੍ਲਭਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਤਵ ਬਲਂ ਪਕਾਸੇਹੀ’’ਤਿ.

‘‘ਕਾਰੁਣਿਕੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਚ, ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਦ੍ਦਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਆਪਾਯਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ [ਅਪਰਾਪਰਿਯਕਮ੍ਮਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਆਯੂਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇਨ ਨਿਰਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਅਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਪੁਰਿਮਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਪਬ੍ਬਜਿਤੋਪਿ ਅਯਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਕਪ੍ਪਟ੍ਠਿਯਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਆਯੂਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੀ’’ਤਿ.

‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਤੇਲੇਨ ਮਕ੍ਖੇਤਿ, ਪਪਾਤੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਂ ਦੇਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਪਰਿਯੇਸਤਿ, ਯਂ ਸੋ ਪਠਮਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾ ਸੁਖਂ ਉਪਦਹਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਵਧੇਤਿਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਪਾਤੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਮਾਰੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਪਾਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਨਾਮ ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪਾਤਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਵਧੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਪਾਤੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਮਾਰੇਤਿਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਵਸੇਨ, ਵਧਿਤ੍ਵਾਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਪਾਤੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਮਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ, ਯੇਨ ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਗੁਣਵੁਡ੍ਢਿ ਹੋਤਿ, ਤੇਨ ਤੇਨ ਯੋਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ ਹਿਤਮੇਵ ਉਪਦਹਤਿ. ਸਚੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਗਿਹਿਭੂਤੋ ਸਮਾਨੋ ਨਿਰਯਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਂ ਬਹੁਂ ਪਾਪਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਾਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਨਿਰਯੇਨ ਨਿਰਯਂ ਵਿਨਿਪਾਤੇਨ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਬਹੁਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਜਾਨਮਾਨੋ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ, ‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਧਨਯਸਸਿਰਿਞਾਤਿਬਲੇਨ ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਤਿਂ ਵਾ ਮਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਰਞ੍ਞਾ ਗਰੁਕਂ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰੇਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਬਹੁਵਿਸ੍ਸਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਗਰੁਕਂ ਦਣ੍ਡਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਬਹੂਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਮਾਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸਮਾਧਿਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਬਲਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ.

‘‘ਯਥਾ ਵਾ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਸਲੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਗਰੁਕਂ ਰੋਗਂ ਬਲਵੋਸਧਬਲੇਨ ਲਹੁਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਬਹੂਨਿ ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਵੇਦਯਮਾਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਭਗਵਾ ਰੋਗਞ੍ਞੁਤਾਯ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞਬਲੋ ਪਤ੍ਥਦ੍ਧਧਮ੍ਮੋਸਧਬਲੇਨ ਗਰੁਕਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਲਹੁਕਂ ਅਕਾਸਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਬਹੁਵੇਦਨੀਯਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਵੇਦਨੀਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਗਦ੍ਦੂਹਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.

‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਚੋਰਂ ਆਗੁਚਾਰਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯੁਂ, ‘ਅਯਂ ਖੋ, ਦੇਵ, ਚੋਰੋ ਆਗੁਚਾਰੀ, ਇਮਸ੍ਸ ਯਂ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਂ ਦਣ੍ਡਂ ਪਣੇਹੀ’ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਰਾਜਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਇਮਂ ਚੋਰਂ ਬਹਿਨਗਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਨੇ ਸੀਸਂ ਛਿਨ੍ਦਥਾ’’ਤਿ, ‘ਏਵਂ ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਬਹਿਨਗਰਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਆਘਾਤਨਂ ਨਯੇਯ੍ਯੁਂ. ਤਮੇਨਂ ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯ ਕੋਚਿਦੇਵ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਲਦ੍ਧਵਰੋ ਲਦ੍ਧਯਸਧਨਭੋਗੋ ਆਦੇਯ੍ਯਵਚਨੋ ਬਲਵਿਚ੍ਛਿਤਕਾਰੀ, ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਕਾਰੁਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤੇ ਪੁਰਿਸੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ ‘ਅਲਂ, ਭੋ, ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਇਮਸ੍ਸ ਸੀਸਚ੍ਛੇਦਨੇਨ, ਤੇਨ ਹਿ ਭੋ ਇਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖਥ, ਅਹਮੇਤਸ੍ਸ ਕਾਰਣਾ ਰਞ੍ਞੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਟਿਵਚਨਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਤੋ ਵਚਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਪਾਦਂ ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਂ ਰਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਏਵਂ ਕਾਰੀ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਜੀਵਿਤਦਾਯਕੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਚੋਰਸ੍ਸ, ਜੀਵਿਤੇ ਦਿਨ੍ਨੇ ਕਿਂ ਤਸ੍ਸ ਅਕਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਾ ਪਨ ਹਤ੍ਥਪਾਦਚ੍ਛੇਦਨੇ ਵੇਦਨਾ, ਸੋ ਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਤੇਨ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੋਰੋ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਜੀਵਿਤਦਾਯਕੋ ਪਨ ਪੁਰਿਸੋ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ‘ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਪਰਿਯਨ੍ਤਕਤਞ੍ਚ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਮਰਣਕਾਲੇ –

‘‘‘ਇਮੇਹਿ ਅਟ੍ਠੀਹਿ ਤਮਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲਂ, ਦੇਵਾਤਿਦੇਵਂ ਨਰਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿਂ;

ਸਮਨ੍ਤਚਕ੍ਖੁਂ ਸਤਪੁਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਂ, ਪਾਣੇਹਿ ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਰਣਂ ਉਪੇਮੀ’ਤਿ.

‘‘ਪਾਣੁਪੇਤਂ ਸਰਣਮਗਮਾਸਿ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਛ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਠਮਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿ, ਪਞ੍ਚ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਿਸ੍ਸਰੋ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਕਾਰੀ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਬ੍ਬਦਦੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਤਥਾਗਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਯਂ ਤਥਾਗਤੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚੇਕਬੋਧਿਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕਤਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ? ‘‘ਯਂ ਪਨ, ਮਹਾਰਾਜ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਸਙ੍ਘਂ ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰਯੇ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਾ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਨਾ ਕਤੇਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਕਪ੍ਪਂ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਯਨ੍ਤਕਾਰਕੋ ਸਤ੍ਥਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਤ੍ਵਂ ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਤੋ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ.

‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕੁਸਲੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਵਾਤਪਿਤ੍ਤਸੇਮ੍ਹਸਨ੍ਨਿਪਾਤਉਤੁਪਰਿਣਾਮਵਿਸਮਪਰਿਹਾਰਓਪਕ੍ਕਮਿਕੋਪਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਪੂਤਿਕੁਣਪਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾਭਿਸਞ੍ਛਨ੍ਨਂ ਅਨ੍ਤੋਸਲ੍ਲਂ ਸੁਸਿਰਗਤਂ ਪੁਬ੍ਬਰੁਹਿਰਸਮ੍ਪੁਣ੍ਣਂ ਵਣਂ ਵੂਪਸਮੇਨ੍ਤੋ ਵਣਮੁਖਂ ਕਕ੍ਖਲ਼ਤਿਖਿਣਖਾਰਕਟੁਕੇਨ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ ਪਰਿਪਚ੍ਚਨਾਯ, ਪਰਿਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਭਾਵਮੁਪਗਤਂ ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਕਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਡਹਤਿ ਸਲਾਕਾਯ, ਦਡ੍ਢੇ ਖਾਰਲਵਣਂ ਦੇਤਿ, ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ ਵਣਰੁਹਨਾਯ ਬ੍ਯਾਧਿਤਸ੍ਸ ਸੋਤ੍ਥਿਭਾਵਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਅਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਭੇਸਜ੍ਜੇਨ ਅਨੁਲਿਮ੍ਪਤਿ, ਸਤ੍ਥੇਨ ਵਿਕਨ੍ਤੇਤਿ, ਡਹਤਿ ਸਲਾਕਾਯ, ਖਾਰਲਵਣਂ ਦੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਾਨਿ ਕਿਰਿਯਾਨਿ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ‘‘ਯਾ ਪਨਸ੍ਸ ਭੇਸਜ੍ਜਕਿਰਿਯਾਕਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦੁਕ੍ਖਵੇਦਨਾ, ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਸੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਹਿਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ ਤਾਨਿ ਕਿਰਿਯਾਨਿ ਕਰੋਤਿ, ਕਿਂ ਸੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਸਗ੍ਗਗਾਮੀ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਿਸਕ੍ਕੋ ਸਲ੍ਲਕਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ.

‘‘ਅਪਰਮ੍ਪਿ, ਮਹਾਰਾਜ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਕਾਰਣਂ ਸੁਣੋਹਿ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਯਥਾ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਿਦ੍ਧੋ ਅਸ੍ਸ, ਅਥਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤਕਾਮੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਕਣ੍ਟਕੇਨਵਾ ਸਤ੍ਥਮੁਖੇਨ ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਗ੍ਘਰਨ੍ਤੇਨ ਲੋਹਿਤੇਨ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਅਪਿ ਨੁ ਖੋ ਸੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਹਿਤਕਾਮੋ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਹਿਤਕਾਮੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਸੋਤ੍ਥਿਕਾਮੋ ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨੀਹਰਤਿ. ਸਚੇ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਨ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ, ਮਰਣਂ ਵਾ ਸੋ ਤੇਨ ਪਾਪੁਣੇਯ੍ਯ ਮਰਣਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾ. ਸਚੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਨ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ, ਕਪ੍ਪਕੋਟਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਭਵਪਰਮ੍ਪਰਾਯ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ.

‘‘ਅਨੁਸੋਤਗਾਮਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਪਟਿਸੋਤਂ ਪਾਪੇਸਿ, ਵਿਪਨ੍ਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪਨ੍ਥੇ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ, ਪਪਾਤੇ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਅਦਾਸਿ, ਵਿਸਮਗਤਂ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਸਮਂ ਆਰੋਪੇਸਿ, ਇਮੇ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਹੇਤੂ ਇਮਾਨਿ ਚ ਕਾਰਣਾਨਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤਵਾਦਿਸੇਨ ਬੁਦ੍ਧਿਮਤਾ’’ਤਿ.

ਦੇਵਦਤ੍ਤਪਬ੍ਬਜ੍ਜਪਞ੍ਹੋ ਤਤਿਯੋ.