੬. ਪਾਸਾਦਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

੧੬੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਕ੍ਕੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਵੇਧਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਸਕ੍ਯਾ, ਤੇਸਂ ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਪਾਸਾਦੇ.

ਨਿਗਣ੍ਠਨਾਟਪੁਤ੍ਤਕਾਲਙ੍ਕਿਰਿਯਾ

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ [ਨਾਥਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਾਵਾਯਂ ਅਧੁਨਾਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਙ੍ਕਿਰਿਯਾਯ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਦ੍ਵੇਧਿਕਜਾਤਾ ਭਣ੍ਡਨਜਾਤਾ ਕਲਹਜਾਤਾ ਵਿਵਾਦਾਪਨ੍ਨਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਮੁਖਸਤ੍ਤੀਹਿ ਵਿਤੁਦਨ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਸਿ, ਅਹਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਂ ਆਜਾਨਿਸ੍ਸਸਿ? ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਤ੍ਵਮਸਿ, ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਨ੍ਨੋ. ਸਹਿਤਂ ਮੇ, ਅਸਹਿਤਂ ਤੇ. ਪੁਰੇਵਚਨੀਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਅਵਚ, ਪਚ੍ਛਾਵਚਨੀਯਂ ਪੁਰੇ ਅਵਚ. ਅਧਿਚਿਣ੍ਣਂ ਤੇ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਂ, ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋ, ਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਤ੍ਵਮਸਿ, ਚਰ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਯ, ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀ’’ਤਿ. ਵਧੋਯੇਵ ਖੋ [ਵਧੋਯੇਵੇਕੋ (ਕ.)] ਮਞ੍ਞੇ ਨਿਗਣ੍ਠੇਸੁ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ [ਅਨੁਵਤ੍ਤਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਯੇਪਿ ਨਿਗਣ੍ਠਸ੍ਸ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ, ਤੇਪਿ [ਤੇ ਤੇਸੁ (ਕ.)] ਨਿਗਣ੍ਠੇਸੁ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨਰੂਪਾ [ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਰੂਪਾ (ਕ.)] ਵਿਰਤ੍ਤਰੂਪਾ ਪਟਿਵਾਨਰੂਪਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਭਿਨ੍ਨਥੂਪੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਰਣੇ.

੧੬੫. ਅਥ ਖੋ ਚੁਨ੍ਦੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਪਾਵਾਯਂ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠੋ [ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਯੇਨ ਸਾਮਗਾਮੋ, ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਚੁਨ੍ਦੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਆਨਨ੍ਦਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਪਾਵਾਯਂ ਅਧੁਨਾਕਾਲਙ੍ਕਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਙ੍ਕਿਰਿਯਾਯ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠਾ ਦ੍ਵੇਧਿਕਜਾਤਾ…ਪੇ… ਭਿਨ੍ਨਥੂਪੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਰਣੇ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਚੁਨ੍ਦਂ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ ਚੁਨ੍ਦ, ਕਥਾਪਾਭਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਆਯਾਮਾਵੁਸੋ ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ [ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ‘‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਖੋ ਚੁਨ੍ਦੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਨਨ੍ਦਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.

ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਚ ਆਨਨ੍ਦੋ ਚੁਨ੍ਦੋ ਚ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦੋ ਸਮਣੁਦ੍ਦੇਸੋ ਏਵਮਾਹ, ‘ਨਿਗਣ੍ਠੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨਾਟਪੁਤ੍ਤੋ ਪਾਵਾਯਂ ਅਧੁਨਾਕਾਲਙ੍ਕਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਕਾਲਙ੍ਕਿਰਿਯਾਯ ਭਿਨ੍ਨਾ ਨਿਗਣ੍ਠਾ…ਪੇ… ਭਿਨ੍ਨਥੂਪੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਰਣੇ’’’ਤਿ.

ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ

੧੬੬. ‘‘ਏਵਂ ਹੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ. ਇਧ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਤਿ ਨ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਤਮ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਸਿ, ਨ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਤਮ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਸੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਪਾਸਂਸੋ. ਯੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਵਰੂਪਂ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਏਤਾਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੁ, ਯਥਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ [ਸਮਾਦਾਪੇਤਿ (ਸੀ. ਟ੍ਠ.)], ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ [ਸਮਾਦਾਪਿਤੋ (ਸੀ. ਟ੍ਠ.)] ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਂ ਹੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ.

੧੬੭. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੋ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਸਿ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਤਸੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਗਾਰਯ੍ਹੋ, ਸਾਵਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਵਰੂਪਂ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਦ੍ਧਾਯਸ੍ਮਾ ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਞਾਯਮਾਰਾਧੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯੋ ਚ ਪਸਂਸਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਸਂਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਪਸਂਸਿਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਦੁਰਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਦੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਅਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਅਨੁਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਅਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ.

ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤਧਮ੍ਮਵਿਨਯੋ

੧੬੮. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਨ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਤਮ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਅਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਲ੍ਲਦ੍ਧਂ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਨ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਸਿ, ਨ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਨ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਤਮ੍ਹਾ ਧਮ੍ਮਾ ਵਤ੍ਤਸੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਂਸੋ, ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਂਸੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਗਾਰਯ੍ਹੋ. ਯੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਵਰੂਪਂ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਏਤਾਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤੁ ਯਥਾ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੋ’ਤਿ. ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਯੋ ਚ ਸਮਾਦਪਿਤੋ ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ.

੧੬੯. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਸਾਵਕੋ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ, ਲਾਭਾ, ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਸੁਲਦ੍ਧਂ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇ [ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਤੇ ਅਰਹਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਤ੍ਵਞ੍ਚ ਤਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮੇ ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਵਿਹਰਸਿ ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਅਨੁਧਮ੍ਮਚਾਰੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਤ੍ਤਸੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਂਸੋ, ਧਮ੍ਮੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਪਾਸਂਸੋ, ਸਾਵਕੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਪਾਸਂਸੋ. ਯੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਵਰੂਪਂ ਸਾਵਕਂ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਅਦ੍ਧਾਯਸ੍ਮਾ ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਞਾਯਮਾਰਾਧੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯੋ ਚ ਪਸਂਸਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਪਸਂਸਤਿ, ਯੋ ਚ ਪਸਂਸਿਤੋ [ਪਸਤ੍ਥੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤਿ. ਸਬ੍ਬੇ ਤੇ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਏਵਞ੍ਹੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੇ.

ਸਾਵਕਾਨੁਤਪ੍ਪਸਤ੍ਥੁ

੧੭੦. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਅਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਥਾ ਚਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ, ਨ ਚ ਤੇਸਂ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਆਵਿਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਪਦਕਤਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਨੁਤਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਨੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ, ਅਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਥਾ ਚਮ੍ਹ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ, ਨ ਚ ਨੋ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਆਵਿਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਪਦਕਤਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ. ਅਥ ਨੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਨੁਤਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ.

ਸਾਵਕਾਨਨੁਤਪ੍ਪਸਤ੍ਥੁ

੧੭੧. ‘‘ਇਧ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਥਾ ਚਸ੍ਸ ਹੋਨ੍ਤਿ ਸਾਵਕਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ, ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਆਵਿਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਪਦਕਤਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ. ਅਥ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਨਨੁਤਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਨੋ ਲੋਕੇ ਉਦਪਾਦਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਥਾ ਚਮ੍ਹ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ, ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਨੋ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਆਵਿਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਪਦਕਤਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ. ਅਥ ਨੋ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਏਵਰੂਪੋ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਤ੍ਥਾ ਸਾਵਕਾਨਂ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਨਨੁਤਪ੍ਪੋ ਹੋਤਿ.

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਅਪਰਿਪੂਰਾਦਿਕਥਾ

੧੭੨. ‘‘ਏਤੇਹਿ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਸਤ੍ਥਾ ਹੋਤਿ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ.

‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤੇਹਿ ਚੇਵ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਏਵਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ.

੧੭੩. ‘‘ਏਤੇਹਿ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨੀਤਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਤ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ. ਅਲਂ ਸਮਕ੍ਖਾਤੁਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ. ਏਵਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ.

੧੭੪. ‘‘ਏਤੇਹਿ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਥੇਰਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨੀਤਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਤ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ. ਅਲਂ ਸਮਕ੍ਖਾਤੁਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ. ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨਵਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨਵਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਾ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਉਪਾਸਕਾ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਿਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨਿਯੋ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਿਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ, ਨੋ ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ. ਏਵਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ.

‘‘ਯਤੋ ਚ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤੇਹਿ ਚੇਵ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਹੋਤਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਚ ਹੋਤਿ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਥੇਰਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨੀਤਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਤ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ. ਅਲਂ ਸਮਕ੍ਖਾਤੁਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨਵਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਥੇਰਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਨਵਾ ਚਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਉਪਾਸਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ. ਉਪਾਸਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਿਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਉਪਾਸਿਕਾ ਚਸ੍ਸ ਸਾਵਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ, ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ. ਏਵਂ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਹੋਤਿ ਤੇਨਙ੍ਗੇਨ.

੧੭੫. ‘‘ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ. ਧਮ੍ਮੋ ਚ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਸੁਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੋ ਉਪਸਮਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਵੇਦਿਤੋ. ਵਿਞ੍ਞਾਪਿਤਤ੍ਥਾ ਚ ਮੇ ਸਾਵਕਾ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ, ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਤੇਸਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਆਵਿਕਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਤਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਪਦਕਤਂ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹੀਰਕਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ. ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰੋ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਿਰਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਦ੍ਧਗਤੋ ਵਯੋਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ.

‘‘ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਵਿਨੀਤਾ ਵਿਸਾਰਦਾ ਪਤ੍ਤਯੋਗਕ੍ਖੇਮਾ. ਅਲਂ ਸਮਕ੍ਖਾਤੁਂ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ, ਅਲਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਪਰਪ੍ਪਵਾਦਂ ਸਹਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸੁਨਿਗ੍ਗਹਿਤਂ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ. ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸਾਵਕਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਥੇਰਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਮਜ੍ਝਿਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਨਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਸਾਵਿਕਾ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਉਪਾਸਕਾ ਸਾਵਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨੋ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਉਪਾਸਕਾ ਸਾਵਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਾਵਿਕਾ ਗਿਹਿਨਿਯੋ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਕਾਮਭੋਗਿਨਿਯੋ…ਪੇ… ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਪਨ ਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਇਦ੍ਧਞ੍ਚੇਵ ਫੀਤਞ੍ਚ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਕਂ ਬਾਹੁਜਞ੍ਞਂ ਪੁਥੁਭੂਤਂ ਯਾਵ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ.

੧੭੬. ‘‘ਯਾਵਤਾ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰੋ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਸਤ੍ਥਾਰਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਏਵਂਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯਥਰਿਵਾਹਂ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਤਰਹਿ ਸਙ੍ਘੋ ਵਾ ਗਣੋ ਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ; ਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਂ ਸਂਘਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਏਵਂਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਯਥਰਿਵਾਯਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ. ਯਂ ਖੋ ਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ ਅਨੂਨਮਨਧਿਕਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਂ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮੇਵ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਉਦਕੋ [ਉਦ੍ਦਕੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸੁਦਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਰਾਮਪੁਤ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ – ‘ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਖੁਰਸ੍ਸ ਸਾਧੁਨਿਸਿਤਸ੍ਸ ਤਲਮਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਧਾਰਞ੍ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਉਦਕੇਨ ਰਾਮਪੁਤ੍ਤੇਨ ਭਾਸਿਤਂ ਹੀਨਂ ਗਮ੍ਮਂ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਂ ਅਨਰਿਯਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਖੁਰਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ. ਯਞ੍ਚ ਤਂ [ਯਞ੍ਚੇਤਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)], ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ, ਇਦਮੇਵ ਤਂ [ਇਦਮੇਵੇਤਂ (ਕ.)] ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ? ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ ਅਨੂਨਮਨਧਿਕਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਂ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਹੇਤਂ ਪਸ੍ਸਤਿ [ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤਂ, ਇਤਿ ਹੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਅਪਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਤਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਰਂ ਅਸ੍ਸਾਤਿ, ਇਤਿ ਹੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ [ਨ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)]. ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਉਪਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਤਂ ਪਰਿਪੂਰਂ [ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਰਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.), ਪਰਿਪੂਰਤਰਂ (?)] ਅਸ੍ਸਾਤਿ, ਇਤਿ ਹੇਤਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਚੁਨ੍ਦ – ‘ਪਸ੍ਸਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਯਂ ਖੋ ਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ…ਪੇ… ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਮੇਵ ਤਂ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ ਅਨੂਨਮਨਧਿਕਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤਂ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਪੂਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਸੁਪ੍ਪਕਾਸਿਤ’ਨ੍ਤਿ.

ਸਙ੍ਗਾਯਿਤਬ੍ਬਧਮ੍ਮੋ

੧੭੭. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇ ਵੋ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਵਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਦ੍ਧਨਿਯਂ ਅਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ. ਕਤਮੇ ਚ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਾ ਮਯਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਯਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਵਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਦ੍ਧਨਿਯਂ ਅਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ? ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾ, ਪਞ੍ਚਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਿ, ਪਞ੍ਚ ਬਲਾਨਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ, ਅਰਿਯੋ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕੋ ਮਗ੍ਗੋ. ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਾ ਮਯਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਦੇਸਿਤਾ. ਯਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਅਤ੍ਥੇਨ ਅਤ੍ਥਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਨ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਵਿਵਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਯਿਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਅਦ੍ਧਨਿਯਂ ਅਸ੍ਸ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਬਹੁਜਨਹਿਤਾਯ ਬਹੁਜਨਸੁਖਾਯ ਲੋਕਾਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਅਤ੍ਥਾਯ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ.

ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬਵਿਧਿ

੧੭੮. ‘‘ਤੇਸਞ੍ਚ ਵੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮਗ੍ਗਾਨਂ ਸਮ੍ਮੋਦਮਾਨਾਨਂ ਅਵਿਵਦਮਾਨਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਤਂ [ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ (ਬਹੂਸੁ)] ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਙ੍ਘੇ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਮਿਚ੍ਛਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ਮਿਚ੍ਛਾ ਰੋਪੇਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਮਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕਤਮਾਨਿ ਓਪਾਯਿਕਤਰਾਨਿ, ਇਮੇਸਞ੍ਚ [ਇਮੇਸਂ ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ. ਕ.), ਇਮੇਸਂ (ਸੀ.)] ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਅਯਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਏਸੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਕਤਮੋ ਓਪਾਯਿਕਤਰੋ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਮਾਨੇਵ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਓਪਾਯਿਕਤਰਾਨਿ, ਯਾ ਚੇਵ [ਯਞ੍ਚੇਵ (ਸੀ. ਕ.), ਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਏਤਾਨਿ; ਇਮੇਸਞ੍ਚ [ਇਮੇਦਂ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ)] ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਓਪਾਯਿਕਤਰੋ, ਯਾ ਚੇਵ [ਯਞ੍ਚੇਵ (ਸੀ. ਕ.), ਟੀਕਾ ਓਲੋਕੇਤਬ੍ਬਾ] ਏਸੋ’ਤਿ. ਸੋ ਨੇਵ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਅਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਨੁਸ੍ਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਵ ਸਾਧੁਕਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਤੇਸਞ੍ਚ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਨਿਸਨ੍ਤਿਯਾ.

੧੭੯. ‘‘ਅਪਰੋਪਿ ਚੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਙ੍ਘੇ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਖੋ ਮਿਚ੍ਛਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਸਮ੍ਮਾ ਰੋਪੇਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ, ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਮੇਸਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਅਯਂ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਏਸੋ ਵਾ ਅਤ੍ਥੋ ਕਤਮੋ ਓਪਾਯਿਕਤਰੋ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਮੇਸਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਅਯਮੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਓਪਾਯਿਕਤਰੋ, ਯਾ ਚੇਵ ਏਸੋ’ਤਿ. ਸੋ ਨੇਵ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਅਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ, ਅਨੁਸ੍ਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਵ ਸਾਧੁਕਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਸਨ੍ਤਿਯਾ.

੧੮੦. ‘‘ਅਪਰੋਪਿ ਚੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਙ੍ਘੇ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਞ੍ਹਿ ਖੋ ਸਮ੍ਮਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਮਿਚ੍ਛਾ ਰੋਪੇਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ; ਅਨਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਇਮਸ੍ਸ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਮਾਨਿ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਏਤਾਨਿ ਵਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਕਤਮਾਨਿ ਓਪਾਯਿਕਤਰਾਨੀ’ਤਿ? ਸੋ ਚੇ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘ਇਮਸ੍ਸ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਇਮਾਨੇਵ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਓਪਯਿਕਤਰਾਨਿ, ਯਾਨਿ ਚੇਵ ਏਤਾਨੀ’ਤਿ. ਸੋ ਨੇਵ ਉਸ੍ਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਅਪਸਾਦੇਤਬ੍ਬੋ; ਅਨੁਸ੍ਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਨਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇਵ ਸਾਧੁਕਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਂ ਨਿਸਨ੍ਤਿਯਾ.

੧੮੧. ‘‘ਅਪਰੋਪਿ ਚੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਸਙ੍ਘੇ ਧਮ੍ਮਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਰ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਯਂ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਸਮ੍ਮਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਾਨਿ ਚ ਸਮ੍ਮਾ ਰੋਪੇਤੀ’ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਨੁਮੋਦਿਤਬ੍ਬਂ; ਤਸ੍ਸ ‘ਸਾਧੂ’ਤਿ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਮੋਦਿਤ੍ਵਾ ਸੋ ਏਵਮਸ੍ਸ ਵਚਨੀਯੋ – ‘ਲਾਭਾ ਨੋ ਆਵੁਸੋ, ਸੁਲਦ੍ਧਂ ਨੋ ਆਵੁਸੋ, ਯੇ ਮਯਂ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਤਾਦਿਸਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਪਸ੍ਸਾਮ ਏਵਂ ਅਤ੍ਥੁਪੇਤਂ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੁਪੇਤ’ਨ੍ਤਿ.

ਪਚ੍ਚਯਾਨੁਞ੍ਞਾਤਕਾਰਣਂ

੧੮੨. ‘‘ਨ ਵੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂਯੇਵ ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਨ ਪਨਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਂਯੇਵ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਨਂ ਚੇਵਾਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਆਸਵਾਨਂ ਸਂਵਰਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ; ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਾਨਞ੍ਚ ਆਸਵਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯਂ ਵੋ ਮਯਾ ਚੀਵਰਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਅਲਂ ਵੋ ਤਂ – ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪ [ਸਿਰਿਂਸਪ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਾਵਦੇਵ ਹਿਰਿਕੋਪੀਨਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਯੋ ਵੋ ਮਯਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ, ਅਲਂ ਵੋ ਸੋ ਯਾਵਦੇਵ ਇਮਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਠਿਤਿਯਾ ਯਾਪਨਾਯ ਵਿਹਿਂਸੂਪਰਤਿਯਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਾਨੁਗ੍ਗਹਾਯ, ਇਤਿ ਪੁਰਾਣਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਪਟਿਹਙ੍ਖਾਮਿ, ਨਵਞ੍ਚ ਵੇਦਨਂ ਨ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾਤ੍ਰਾ ਚ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਤਾ ਚ ਫਾਸੁਵਿਹਾਰੋ ਚ [ਚਾਤਿ (ਬਹੂਸੁ)]. ਯਂ ਵੋ ਮਯਾ ਸੇਨਾਸਨਂ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਂ, ਅਲਂ ਵੋ ਤਂ ਯਾਵਦੇਵ ਸੀਤਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਉਣ੍ਹਸ੍ਸ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਡਂਸਮਕਸਵਾਤਾਤਪਸਰੀਸਪਸਮ੍ਫਸ੍ਸਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ, ਯਾਵਦੇਵ ਉਤੁਪਰਿਸ੍ਸਯਵਿਨੋਦਨ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾਰਾਮਤ੍ਥਂ. ਯੋ ਵੋ ਮਯਾ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯਭੇਸਜ੍ਜ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤੋ, ਅਲਂ ਵੋ ਸੋ ਯਾਵਦੇਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਬਾਧਿਕਾਨਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਪਟਿਘਾਤਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਪਰਮਤਾਯ [ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯਾਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝਪਰਮਤਾਯ (?)].

ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ

੧੮੩. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ [ਵਦਮਾਨਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਕਤਮੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ? ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਹਿ ਬਹੂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਾ’ਤਿ.

‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ?

‘‘ਇਧ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਬਾਲੋ ਪਾਣੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ. ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਮੁਸਾ ਭਣਿਤ੍ਵਾ ਭਣਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸੁਖੇਤਿ ਪੀਣੇਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਮਗੁਣੇਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤੋ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ ਪਰਿਚਾਰੇਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਇਮੇ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਹੀਨਾ ਗਮ੍ਮਾ ਪੋਥੁਜ੍ਜਨਿਕਾ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੇ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤੇ ਵੋ [ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.)] ‘ਮਾਹੇਵਂ’ ਤਿਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ. ਨ ਤੇ ਵੋ ਸਮ੍ਮਾ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ ਅਸਤਾ ਅਭੂਤੇਨ.

੧੮੪. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ?

‘‘ਇਧ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਪਠਮੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਦੁਤਿਯੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੀਤਿਯਾ ਚ ਵਿਰਾਗਾ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਤਤਿਯੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੁਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਪਹਾਨਾ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਯਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੋ.

‘‘ਇਮੇ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘‘ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੇ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਤੇ ਵੋ ‘ਏਵਂ’ ਤਿਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਤੇ ਵੋ ਵਦਮਾਨਾ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ, ਨ ਤੇ ਵੋ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖੇਯ੍ਯੁਂ ਅਸਤਾ ਅਭੂਤੇਨ.

ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗਾਨਿਸਂਸੋ

੧੮੫. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਇਮੇ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੇ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਕਤਿ ਫਲਾਨਿ ਕਤਾਨਿਸਂਸਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੇ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਅਵਿਨਿਪਾਤਧਮ੍ਮੋ ਨਿਯਤੋ ਸਮ੍ਬੋਧਿਪਰਾਯਣੋ. ਇਦਂ ਪਠਮਂ ਫਲਂ, ਪਠਮੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਰਾਗਦੋਸਮੋਹਾਨਂ ਤਨੁਤ੍ਤਾ ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਹੋਤਿ, ਸਕਿਦੇਵ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਂ ਦੁਤਿਯਂ ਫਲਂ, ਦੁਤਿਯੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਾਨਂ ਪਰਿਕ੍ਖਯਾ ਓਪਪਾਤਿਕੋ ਹੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯੀ ਅਨਾਵਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮੋ ਤਸ੍ਮਾ ਲੋਕਾ. ਇਦਂ ਤਤਿਯਂ ਫਲਂ, ਤਤਿਯੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਫਲਂ ਚਤੁਤ੍ਥੋ ਆਨਿਸਂਸੋ. ਇਮੇ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸੁਖਲ੍ਲਿਕਾਨੁਯੋਗੇ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ, ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਆਨਿਸਂਸਾ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖਾ’’ਤਿ.

ਖੀਣਾਸਵਅਭਬ੍ਬਠਾਨਂ

੧੮੬. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਟ੍ਠਿਤਧਮ੍ਮਾ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਆਵੁਸੋ, ਇਨ੍ਦਖੀਲੋ ਵਾ ਅਯੋਖੀਲੋ ਵਾ ਗਮ੍ਭੀਰਨੇਮੋ ਸੁਨਿਖਾਤੋ ਅਚਲੋ ਅਸਮ੍ਪਵੇਧੀ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤੇਨ ਭਗਵਤਾ ਜਾਨਤਾ ਪਸ੍ਸਤਾ ਅਰਹਤਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਸਾਵਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾ ਦੇਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਨੀਯਾ. ਯੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਭਬ੍ਬੋ ਸੋ ਨਵ ਠਾਨਾਨਿ ਅਜ੍ਝਾਚਰਿਤੁਂ. ਅਭਬ੍ਬੋ, ਆਵੁਸੋ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਪਾਣਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਿਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਂ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਗਾਰਿਕਭੂਤੋ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਦਾਗਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦੋਸਾਗਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੋਹਾਗਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਂ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਯਾਗਤਿਂ ਗਨ੍ਤੁਂ. ਯੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਅਭਬ੍ਬੋ ਸੋ ਇਮਾਨਿ ਨਵ ਠਾਨਾਨਿ ਅਜ੍ਝਾਚਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

ਪਞ੍ਹਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ

੧੮੭. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਅਤੀਤਂ ਖੋ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਅਤੀਰਕਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਅਨਾਗਤਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਅਤੀਰਕਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਿ, ਤਯਿਦਂ ਕਿਂਸੁ ਤਯਿਦਂ ਕਥਂਸੂ’ਤਿ? ਤੇ ਚ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕਂ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਯਥਰਿਵ ਬਾਲਾ ਅਬ੍ਯਤ੍ਤਾ. ਅਤੀਤਂ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਸਤਾਨੁਸਾਰਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤਿ; ਸੋ ਯਾਵਤਕਂ ਆਕਙ੍ਖਤਿ ਤਾਵਤਕਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਅਨਾਗਤਞ੍ਚ ਖੋ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਬੋਧਿਜਂ ਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ – ‘ਅਯਮਨ੍ਤਿਮਾ ਜਾਤਿ, ਨਤ੍ਥਿਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ’ਤਿ. ‘ਅਤੀਤਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਅਤੀਤਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਅਤੀਤਂ ਚੇਪਿ ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਤਥਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਯ. ਅਨਾਗਤਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ…ਪੇ… ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਯ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਅਭੂਤਂ ਅਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਨ ਤਂ ਤਥਾਗਤੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਤਮ੍ਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਤਿ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚੇਪਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਹੋਤਿ ਭੂਤਂ ਤਚ੍ਛਂ ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਤਤ੍ਰ ਕਾਲਞ੍ਞੂ ਤਥਾਗਤੋ ਹੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਾਯ.

੧੮੮. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਤਥਾਗਤੋ ਕਾਲਵਾਦੀ [ਕਾਲਵਾਦੀ ਸਚ੍ਚਵਾਦੀ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭੂਤਵਾਦੀ ਅਤ੍ਥਵਾਦੀ ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਵਿਨਯਵਾਦੀ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਞ੍ਚ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਸਮਾਰਕਸ੍ਸ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਸ੍ਸ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਦਿਟ੍ਠਂ ਸੁਤਂ ਮੁਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਥਾਗਤੇਨ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਞ੍ਚ, ਚੁਨ੍ਦ, ਰਤ੍ਤਿਂ ਤਥਾਗਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਰਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ, ਯਂ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਭਾਸਤਿ ਲਪਤਿ ਨਿਦ੍ਦਿਸਤਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਤਂ ਤਥੇਵ ਹੋਤਿ ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਵਾਦੀ, ਚੁਨ੍ਦ, ਤਥਾਗਤੋ ਤਥਾਕਾਰੀ, ਯਥਾਕਾਰੀ ਤਥਾਵਾਦੀ. ਇਤਿ ਯਥਾਵਾਦੀ ਤਥਾਕਾਰੀ, ਯਥਾਕਾਰੀ ਤਥਾਵਾਦੀ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਦੇਵਕੇ ਲੋਕੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਮਾਰਕੇ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕੇ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਪਜਾਯ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਯ ਤਥਾਗਤੋ ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁਦਸੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ, ਤਸ੍ਮਾ ‘ਤਥਾਗਤੋ’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਅਬ੍ਯਾਕਤਟ੍ਠਾਨਂ

੧੮੯. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ – ‘‘ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਹੋਤਿ ਚ ਨ ਚ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਏਤਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤਂ – ‘‘ਨੇਵ ਹੋਤਿ ਨ ਨ ਹੋਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਅਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਨ ਹੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ ਨ ਧਮ੍ਮਸਂਹਿਤਂ ਨ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਨ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਨ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨ ਨਿਰੋਧਾਯ ਨ ਉਪਸਮਾਯ ਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਨ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਅਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ.

ਬ੍ਯਾਕਤਟ੍ਠਾਨਂ

੧੯੦. ‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਵੁਸੋ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੋਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੋਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾਤਿ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਂ ਵਦੇਯ੍ਯੁਂ – ‘ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਏਵਮਸ੍ਸੁ ਵਚਨੀਯਾ – ‘ਏਤਞ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਂ, ਏਤਂ ਧਮ੍ਮਸਂਹਿਤਂ, ਏਤਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਕਂ ਏਕਨ੍ਤਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਉਪਸਮਾਯ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਬੋਧਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਭਗਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਤ’ਨ੍ਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ

੧੯੧. ‘‘ਯੇਪਿ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਤੇਪਿ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ [ਤਤ੍ਥ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ? ਯੇਪਿ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਤੇਪਿ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ? ਕਤਮੇ ਚ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਯੇ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. (ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ) [(ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ) ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ]? ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ…ਪੇ… ਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਨੇਵ ਸਸ੍ਸਤੋ ਨਾਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਸਯਂਕਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਪਰਂਕਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਸਯਂਕਤੋ ਚ ਪਰਂਕਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਅਸਯਂਕਾਰੋ ਅਪਰਂਕਾਰੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਅਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਨੇਵਸਸ੍ਸਤਂ ਨਾਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਯਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਪਰਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਯਂਕਤਞ੍ਚ ਪਰਂਕਤਞ੍ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਅਸਯਂਕਾਰਂ ਅਪਰਂਕਾਰਂ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ.

੧੯੨. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚਾ’’ਤਿ? ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਞ੍ਞਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਹੇਤ੍ਥ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ.

੧੯੩. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ…ਪੇ… ਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਸਸ੍ਸਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਨੇਵਸਸ੍ਸਤੋ ਨਾਸਸ੍ਸਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਸਯਂਕਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਪਰਂਕਤੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਸਯਂਕਤੋ ਚ ਪਰਂਕਤੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਅਸਯਂਕਾਰੋ ਅਪਰਂਕਾਰੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ… ਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਅਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਅਸਸ੍ਸਤਞ੍ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਨੇਵਸਸ੍ਸਤਂ ਨਾਸਸ੍ਸਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਯਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਪਰਂਕਤਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਸਯਂਕਤਞ੍ਚ ਪਰਂਕਤਞ੍ਚ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ… ਅਸਯਂਕਾਰਂ ਅਪਰਂਕਾਰਂ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਂ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਸਯਂਕਾਰਂ ਅਪਰਂਕਾਰਂ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖ’’’ਨ੍ਤਿ? ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਞ੍ਞਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਹੇਤ੍ਥ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਯੇ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ [ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ (ਸੀ. ਕ.)]?

ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ

੧੯੪. ‘‘ਕਤਮੇ ਚ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਯੇ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. (ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ) [( ) ਏਤ੍ਥਨ੍ਤਰੇ ਪਾਠੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਪਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ]? ਸਨ੍ਤਿ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਪਨ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਅਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਰੂਪੀ ਚ ਅਰੂਪੀ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਨੇਵਰੂਪੀ ਨਾਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਅਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ ਅਰੋਗੋ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’’ਤਿ? ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਞ੍ਞਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਹੇਤ੍ਥ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ.

੧੯੫. ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਚੁਨ੍ਦ, ਯੇ ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਂਵਾਦਿਨੋ ਏਵਂਦਿਟ੍ਠਿਨੋ – ‘ਅਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਰੂਪੀ ਚ ਅਰੂਪੀ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਨੇਵਰੂਪੀਨਾਰੂਪੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਅਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਨੇਵਸਞ੍ਞੀਨਾਸਞ੍ਞੀ ਅਤ੍ਤਾ ਹੋਤਿ… ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ, ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਇਦਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵੁਚ੍ਚਤਿ – ‘‘ਅਤ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ ਵਿਨਸ੍ਸਤਿ ਨ ਹੋਤਿ ਪਰਂ ਮਰਣਾ’’’ਤਿ? ਯਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞ’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਮਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਞ੍ਞਥਾਸਞ੍ਞਿਨੋਪਿ ਹੇਤ੍ਥ, ਚੁਨ੍ਦ, ਸਨ੍ਤੇਕੇ ਸਤ੍ਤਾ. ਇਮਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯਾ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਮਸਮਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੁਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ. ਅਥ ਖੋ ਅਹਮੇਵ ਤਤ੍ਥ ਭਿਯ੍ਯੋ ਯਦਿਦਂ ਅਧਿਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ, ਚੁਨ੍ਦ, ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾ, ਯੇ ਵੋ ਮਯਾ ਬ੍ਯਾਕਤਾ, ਯਥਾ ਤੇ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ. ਯਥਾ ਚ ਤੇ ਨ ਬ੍ਯਾਕਾਤਬ੍ਬਾ, ਕਿਂ ਵੋ ਅਹਂ ਤੇ ਤਥਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ [ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ (ਸੀ. ਕ.)]?

੧੯੬. ‘‘ਇਮੇਸਞ੍ਚ, ਚੁਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ ਏਵਂ ਮਯਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧ, ਚੁਨ੍ਦ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ… ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ, ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਚੁਨ੍ਦ, ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਸਹਗਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਇਮੇਸਞ੍ਚ ਅਪਰਨ੍ਤਸਹਗਤਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂ ਪਹਾਨਾਯ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਾਯ. ਏਵਂ ਮਯਾ ਇਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ ਦੇਸਿਤਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾ’’ਤਿ.

੧੯੭. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਵਾਣੋ ਭਗਵਤੋ ਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਬੀਜਯਮਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਵਾਣੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ! ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਵਤਾਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ; ਸੁਪਾਸਾਦਿਕੋ ਵਤਾਯਂ ਭਨ੍ਤੇ, ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ, ਕੋ ਨਾਮਾਯਂ ਭਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ’’ਤਿ? ‘‘ਤਸ੍ਮਾਤਿਹ ਤ੍ਵਂ, ਉਪਵਾਣ, ਇਮਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯਂ ‘ਪਾਸਾਦਿਕੋ’ ਤ੍ਵੇਵ ਨਂ ਧਾਰੇਹੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਆਯਸ੍ਮਾ ਉਪਵਾਣੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.

ਪਾਸਾਦਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਛਟ੍ਠਂ.