ਨਮੋ ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ

ਦੀਘਨਿਕਾਯੋ

ਪਾਥਿਕਵਗ੍ਗਪਾਲ਼ਿ

੧. ਪਾਥਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ

੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਲ੍ਲੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਅਨੁਪਿਯਂ ਨਾਮ [ਅਨੁਪ੍ਪਿਯਂ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ.)] ਮਲ੍ਲਾਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਅਨੁਪਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਤਿਪ੍ਪਗੋ ਖੋ ਤਾਵ ਅਨੁਪਿਯਾਯਂ [ਅਨੁਪਿਯਂ (ਕ.)] ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤੁਂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੨. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ. ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ. ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਯਮਕਾਸਿ ਯਦਿਦਂ ਇਧਾਗਮਨਾਯ. ਨਿਸੀਦਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ, ਇਦਮਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋਪਿ ਖੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੀਚਂ ਆਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਪੁਰਿਮਾਨਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਦਿਵਸਾਨਿ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਤੋ ਦਾਨਿ ਮਯਾ, ਭਗ੍ਗਵ, ਭਗਵਾ. ਨ ਦਾਨਾਹਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਮੀ’ਤਿ. ਕਚ੍ਚੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਥੇਵ, ਯਥਾ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਵਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਤਥੇਵ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਯਥਾ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਵਚ’’.

੩. ਪੁਰਿਮਾਨਿ, ਭਗ੍ਗਵ, ਦਿਵਸਾਨਿ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਮਿ ਦਾਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ. ਨ ਦਾਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਅਪਿ ਨੁ ਤਾਹਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਅਵਚਂ, ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਪਨ ਮਂ ਏਵਂ ਅਵਚ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਨੇਵਾਹਂ ਤਂ ਵਦਾਮਿ – ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹੀਤਿ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਕੋ ਸਨ੍ਤੋ ਕਂ ਪਚ੍ਚਾਚਿਕ੍ਖਸਿ? ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ [ਯਾਵ ਚ (ਕ.)] ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧ’ਨ੍ਤਿ.

੪. ‘ਨ ਹਿ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀ’ਤਿ. ‘ਅਪਿ ਨੁ ਤਾਹਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਅਵਚਂ – ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਪਨ ਮਂ ਏਵਂ ਅਵਚ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਗਵਾ ਮੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਨੇਵਾਹਂ ਤਂ ਵਦਾਮਿ – ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ; ਨਪਿ ਕਿਰ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਗਵਾ ਮੇ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਕੋ ਸਨ੍ਤੋ ਕਂ ਪਚ੍ਚਾਚਿਕ੍ਖਸਿ? ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਕਤੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਅਕਤੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ? ‘ਕਤੇ ਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਅਕਤੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਕਤੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ, ਅਕਤੇ ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯੇ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਤਤ੍ਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਕਿਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ? ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧ’ਨ੍ਤਿ.

੫. ‘ਨ ਹਿ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’ਤਿ [ਪਞ੍ਞਾਪੇਤੀਤਿ (ਪੀ.)]? ‘ਅਪਿ ਨੁ ਤਾਹਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਅਵਚਂ – ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਤ੍ਵਂ ਵਾ ਪਨ ਮਂ ਏਵਂ ਅਵਚ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਗਵਾ ਮੇ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ? ‘ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ’. ‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਨੇਵਾਹਂ ਤਂ ਵਦਾਮਿ – ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਾਹਿ, ਅਹਂ ਤੇ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਨਪਿ ਕਿਰ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਭਗਵਾ ਮੇ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਕੋ ਸਨ੍ਤੋ ਕਂ ਪਚ੍ਚਾਚਿਕ੍ਖਸਿ? ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ? ‘ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਇਤਿ ਕਿਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਸੋ ਨਿਯ੍ਯਾਤਿ ਤਕ੍ਕਰਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਯਾਯ. ਤਤ੍ਰ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਕਿਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ? ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧਂ’.

੬. ‘ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਮ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ – ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਮਮ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ.

‘ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ – ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਅਕਾਲਿਕੋ ਏਹਿਪਸ੍ਸਿਕੋ ਓਪਨੇਯ੍ਯਿਕੋ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ.

‘ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ – ਸੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਉਜੁਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਞਾਯਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਸਾਮੀਚਿਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਯਦਿਦਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਪੁਰਿਸਯੁਗਾਨਿ ਅਟ੍ਠ ਪੁਰਿਸਪੁਗ੍ਗਲਾ, ਏਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਵਕਸਙ੍ਘੋ, ਆਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਪਾਹੁਨੇਯ੍ਯੋ ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯੋ ਅਞ੍ਜਲਿਕਰਣੀਯੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣੋ ਭਾਸਿਤੋ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ.

‘ਆਰੋਚਯਾਮਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਪਟਿਵੇਦਯਾਮਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ. ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਵਤ੍ਤਾਰੋ, ਨੋ ਵਿਸਹਿ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਤੁਂ, ਸੋ ਅਵਿਸਹਨ੍ਤੋ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤੋਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਤਾਰੋ’ਤਿ.

ਏਵਂ ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ.

ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਵਤ੍ਥੁ

੭. ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸਮਯਂ ਥੂਲੂਸੁ [ਬੁਮੂਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਵਿਹਰਾਮਿ ਉਤ੍ਤਰਕਾ ਨਾਮ ਥੂਲੂਨਂ ਨਿਗਮੋ. ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ ਉਤ੍ਤਰਕਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਿਕੋ ਚਤੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਿਕੋ [ਚਤੁਕੁਣ੍ਡਿਕੋ (ਸੀ. ਪੀ.) ਚਤੁਕੋਣ੍ਡਿਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਛਮਾਨਿਕਿਣ੍ਣਂ ਭਕ੍ਖਸਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਖਾਦਤਿ, ਮੁਖੇਨੇਵ ਭੁਞ੍ਜਤਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਿਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਿਕਂ ਛਮਾਨਿਕਿਣ੍ਣਂ ਭਕ੍ਖਸਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਵਤ, ਭੋ, ਅਯਂ [ਅਰਹਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸਮਣੋ ਚਤੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਿਕੋ ਛਮਾਨਿਕਿਣ੍ਣਂ ਭਕ੍ਖਸਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਖਾਦਤਿ, ਮੁਖੇਨੇਵ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ [ਮੋਘਪੁਰਿਸ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ! ‘ਕਿਂ ਪਨ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ [ਮੋਘਪੁਰਿਸ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ? ‘ਨਨੁ ਤੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਇਮਂ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਕੁਕ੍ਕੁਰਵਤਿਕਂ ਚਤੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਿਕਂ ਛਮਾਨਿਕਿਣ੍ਣਂ ਭਕ੍ਖਸਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਖਾਦਨ੍ਤਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਤਦਹੋਸਿ – ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਵਤ, ਭੋ, ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਚਤੁਕ੍ਕੁਣ੍ਡਿਕੋ ਛਮਾਨਿਕਿਣ੍ਣਂ ਭਕ੍ਖਸਂ ਮੁਖੇਨੇਵ ਖਾਦਤਿ, ਮੁਖੇਨੇਵ ਭੁਞ੍ਜਤੀ’ਤਿ? ‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਰਾਯਤੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਰਾਯਾਮਿ. ਅਪਿ ਚ, ਤੁਯ੍ਹੇਵੇਤਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਪਜਹ. ਮਾ ਤੇ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਯਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਞ੍ਞਸਿ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ – ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਅਯਂ ਸਮਣੋਤਿ [ਮਞ੍ਞਸਿ ‘‘ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਅਰਹਂ ਸਮਣੋਤਿ’’ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਸੋ ਸਤ੍ਤਮਂ ਦਿਵਸਂ ਅਲਸਕੇਨ ਕਾਲਙ੍ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ [ਕਾਲਕਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਚ ਕਾਲਕਞ੍ਚਿਕਾ [ਕਾਲਕਞ੍ਜਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਾਲਕਞ੍ਜਿਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਾਮ ਅਸੁਰਾ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ, ਤਤ੍ਰ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਨਂ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਬਕੇ ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਚ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ – ਜਾਨਾਸਿ, ਆਵੁਸੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯ [ਅਚੇਲ ਕੋਰਖਤ੍ਤਿਯ (ਕ.)], ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਿਨ੍ਤਿ? ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਤੇ ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਤਿ – ਜਾਨਾਮਿ, ਆਵੁਸੋ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਿਂ; ਕਾਲਕਞ੍ਚਿਕਾ ਨਾਮ ਅਸੁਰਾ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ, ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਹਿ ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਖੋਸਿ, ਆਵੁਸੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ – ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸਤ੍ਤਮਂ ਦਿਵਸਂ ਅਲਸਕੇਨ ਕਾਲਙ੍ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਚ ਕਾਲਕਞ੍ਚਿਕਾ ਨਾਮ ਅਸੁਰਾ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ, ਤਤ੍ਰ ਉਪਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਨਂ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਬਕੇ ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯ, ਮਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਮਤ੍ਤਂ ਮਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਪਿਵੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਯਥਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਮਿਚ੍ਛਾ ਅਸ੍ਸ ਵਚਨ’ਨ੍ਤਿ.

੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਏਕਦ੍ਵੀਹਿਕਾਯ ਸਤ੍ਤਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾਨਿ ਗਣੇਸਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਅਸਦ੍ਦਹਮਾਨੋ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸਤ੍ਤਮਂ ਦਿਵਸਂ ਅਲਸਕੇਨ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਚ ਕਾਲਕਞ੍ਚਿਕਾ ਨਾਮ ਅਸੁਰਾ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ, ਤਤ੍ਰ ਉਪਪਜ੍ਜਿ. ਕਾਲਙ੍ਕਤਞ੍ਚ ਨਂ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਬਕੇ ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡੇਸੁਂ.

੯. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ – ‘ਅਚੇਲੋ ਕਿਰ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਅਲਸਕੇਨ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਬਕੇ ਸੁਸਾਨੇ ਛਡ੍ਡਿਤੋ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਬੀਰਣਤ੍ਥਮ੍ਬਕਂ ਸੁਸਾਨਂ, ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਾਣਿਨਾ ਆਕੋਟੇਸਿ – ‘ਜਾਨਾਸਿ, ਆਵੁਸੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਿ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਪਾਣਿਨਾ ਪਿਟ੍ਠਿਂ ਪਰਿਪੁਞ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਸਿ. ‘ਜਾਨਾਮਿ, ਆਵੁਸੋ ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਿਂ. ਕਾਲਕਞ੍ਚਿਕਾ ਨਾਮ ਅਸੁਰਾ ਸਬ੍ਬਨਿਹੀਨੋ ਅਸੁਰਕਾਯੋ, ਤਤ੍ਰਾਮ੍ਹਿ ਉਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਪਪਤਿ [ਪਰਿਪਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)].

੧੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਥੇਵ ਤੇ ਅਹਂ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿਂ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਯਥੇਵ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚੇਲਂ ਕੋਰਕ੍ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’ਤਿ. ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਅਕਤਂ ਵਾਤਿ? ‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਨੋ ਅਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਨ ਹਿ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ. ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧ’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ.

ਅਚੇਲਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਵਤ੍ਥੁ

੧੧. ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸਮਯਂ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ. ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਵਤਪਦਾਨਿ [ਸਤ੍ਤਵਤ੍ਤਪਦਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਸਮਤ੍ਤਾਨਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ – ‘ਯਾਵਜੀਵਂ ਅਚੇਲਕੋ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਵਤ੍ਥਂ ਪਰਿਦਹੇਯ੍ਯਂ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਅਸ੍ਸਂ, ਨ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵੇਯ੍ਯਂ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਸੁਰਾਮਂਸੇਨੇਵ ਯਾਪੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਂ. ਪੁਰਤ੍ਥਿਮੇਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਦੇਨਂ ਨਾਮ ਚੇਤਿਯਂ, ਤਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਗੋਤਮਕਂ ਨਾਮ ਚੇਤਿਯਂ, ਤਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ, ਪਚ੍ਛਿਮੇਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਸਤ੍ਤਮ੍ਬਂ ਨਾਮ ਚੇਤਿਯਂ, ਤਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ, ਉਤ੍ਤਰੇਨ ਵੇਸਾਲਿਂ ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਂ ਨਾਮ [ਬਹੁਪੁਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ (ਸ੍ਯਾ.)] ਚੇਤਿਯਂ ਤਂ ਨਾਤਿਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਇਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਵਤਪਦਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ.

੧੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਂ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਚੇਲੋ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਾਸਿ. ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤੋ ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਸ੍ਸ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਾਧੁਰੂਪਂ ਵਤ ਭੋ ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਆਸਾਦਿਮ੍ਹਸੇ [ਅਸਾਦਿਯਿਮ੍ਹਸੇ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਮਾ ਵਤ ਨੋ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾ’ਤਿ.

੧੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ! ‘ਕਿਂ ਪਨ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਮਾਹ – ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਨਾਮ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਸਮਣੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯੋ ਪਟਿਜਾਨਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ? ‘ਨਨੁ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਚੇਲਂ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਅਚੇਲੋ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਾਸਿ. ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤੋ ਕੋਪਞ੍ਚ ਦੋਸਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਪਾਤ੍ਵਾਕਾਸਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਾਧੁਰੂਪਂ ਵਤ, ਭੋ, ਅਰਹਨ੍ਤਂ ਸਮਣਂ ਆਸਾਦਿਮ੍ਹਸੇ. ਮਾ ਵਤ ਨੋ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਰਾਯਤੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਖੋ ਅਹਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਚ੍ਛਰਾਯਾਮਿ, ਅਪਿ ਚ ਤੁਯ੍ਹੇਵੇਤਂ ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਤਂ ਪਜਹ. ਮਾ ਤੇ ਅਹੋਸਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ. ਯਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਮਞ੍ਞਸਿ ਅਚੇਲਂ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਂ – ਸਾਧੁਰੂਪੋ ਅਯਂ [ਅਰਹਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਣੋਤਿ, ਸੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਹਿਤੋ ਸਾਨੁਚਾਰਿਕੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਵੇਸਾਲਿਯਾਨਿ ਚੇਤਿਯਾਨਿ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਸਾ ਨਿਹੀਨੋ [ਯਸਾਨਿਕਿਣ੍ਣੋ (ਕ.)] ਕਾਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ.

‘‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਪਰਿਹਿਤੋ ਸਾਨੁਚਾਰਿਕੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਵੇਸਾਲਿਯਾਨਿ ਚੇਤਿਯਾਨਿ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਸਾ ਨਿਹੀਨੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ.

੧੪. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ – ‘ਅਚੇਲੋ ਕਿਰ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕੋ ਪਰਿਹਿਤੋ ਸਾਨੁਚਾਰਿਕੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਸਬ੍ਬਾਨੇਵ ਵੇਸਾਲਿਯਾਨਿ ਚੇਤਿਯਾਨਿ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਯਸਾ ਨਿਹੀਨੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਥੇਵ ਤੇ ਅਹਂ ਅਚੇਲਂ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿਂ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਯਥੇਵ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚੇਲਂ ਕਲ਼ਾਰਮਟ੍ਟਕਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’ਤਿ. ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਅਕਤਂ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਨੋ ਅਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਨ ਹਿ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ. ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧ’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਵ’ਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ.

ਅਚੇਲਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਵਤ੍ਥੁ

੧੫. ‘‘ਏਕਮਿਦਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸਮਯਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਵਿਹਰਾਮਿ ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ [ਪਾਟਿਕਪੁਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ. ਸੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਏਵਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ – ‘ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਞਾਣਵਾਦੋ. ਞਾਣਵਾਦੋ ਖੋ ਪਨ ਞਾਣਵਾਦੇਨ ਅਰਹਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ. ਏਕਂ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਦ੍ਵਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਦ੍ਵੇ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਟ੍ਠਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਤਿ ਯਾਵਤਕਂ ਯਾਵਤਕਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ.

੧੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਚੇਲੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਟਿਵਸਤਿ ਲਾਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਚ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ. ਸੋ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਏਵਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸਤਿ – ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਞਾਣਵਾਦੋ. ਞਾਣਵਾਦੋ ਖੋ ਪਨ ਞਾਣਵਾਦੇਨ ਅਰਹਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ. ਏਕਂ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਦ੍ਵਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਦ੍ਵੇ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਟ੍ਠਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਤਿ ਯਾਵਤਕਂ ਯਾਵਤਕਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿ ਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੋ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

੧੭. ‘ਰਕ੍ਖਤੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਵਾਚਂ, ਰਕ੍ਖਤੇਤਂ ਸੁਗਤੋ ਵਾਚ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਪਨ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਰਕ੍ਖਤੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਵਾਚਂ, ਰਕ੍ਖਤੇਤਂ ਸੁਗਤੋ ਵਾਚ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਭਗਵਤਾ ਚਸ੍ਸ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਸਾ ਵਾਚਾ ਏਕਂਸੇਨ ਓਧਾਰਿਤਾ [ਓਵਾਦਿਤਾ (ਕ.)] – ਅਭਬ੍ਬੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਚੇਲੋ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਰੂਪਰੂਪੇਨ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਤਦਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਮੁਸਾ’ਤਿ.

੧੮. ‘ਅਪਿ ਨੁ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਤਥਾਗਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ ਯਾ ਸਾ ਵਾਚਾ ਦ੍ਵਯਗਾਮਿਨੀ’ਤਿ? ‘ਕਿਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਵਿਦਿਤੋ – ਅਭਬ੍ਬੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ?

‘ਉਦਾਹੁ, ਦੇਵਤਾ ਭਗਵਤੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ਅਭਬ੍ਬੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ?

੧੯. ‘ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਵਿਦਿਤੋ ਚੇਵ ਮੇ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਬ੍ਬੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

‘ਦੇਵਤਾਪਿ ਮੇ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ਅਭਬ੍ਬੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

‘ਅਜਿਤੋਪਿ ਨਾਮ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਸੇਨਾਪਤਿ ਅਧੁਨਾ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਤਾਵਤਿਂਸਕਾਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਸੋਪਿ ਮਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਰੋਚੇਸਿ – ਅਲਜ੍ਜੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ; ਮੁਸਾਵਾਦੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ. ਮਮ੍ਪਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਵਜ੍ਜਿਗਾਮੇ – ਅਜਿਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਸੇਨਾਪਤਿ ਮਹਾਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਹਾਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ; ਤਾਵਤਿਂਸਕਾਯਮ੍ਹਿ ਉਪਪਨ੍ਨੋ. ਅਲਜ੍ਜੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ; ਮੁਸਾਵਾਦੀ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ; ਅਭਬ੍ਬੋ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

‘ਇਤਿ ਖੋ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਚੇਤਸਾ ਚੇਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚ ਵਿਦਿਤੋ ਚੇਵ ਮੇ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਅਭਬ੍ਬੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਦੇਵਤਾਪਿ ਮੇ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸੁਂ – ਅਭਬ੍ਬੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

‘ਸੋ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲਸ੍ਸ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਯਸ੍ਸਦਾਨਿ ਤ੍ਵਂ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਇਚ੍ਛਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਹੀ’ਤਿ.

ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਕਥਾ

੨੦. ‘‘ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ [ਅਥ ਖੋ ਸ੍ਵਾਹਂ (ਸ੍ਯਾ.)], ਭਗ੍ਗਵ, ਪੁਬ੍ਬਣ੍ਹਸਮਯਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਾਦਾਯ ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿਂ. ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲਸ੍ਸ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤਰਮਾਨਰੂਪੋ ਵੇਸਾਲਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੇ ਲਿਚ੍ਛਵੀ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਸਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲਸ੍ਸ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਾਧੁਰੂਪਾਨਂ ਸਮਣਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਾਧੁਰੂਪਾਨਂ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਮਣਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਹਨ੍ਦ ਵਤ, ਭੋ, ਗਚ੍ਛਾਮਾ’ਤਿ. ਯੇਨ ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ [ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੇ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੇ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯੇ [ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਸਾਵੁਸੋ, ਭਗਵਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਯੇਨ ਅਚੇਲਸ੍ਸ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਭਿਕ੍ਕਮਥਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ, ਸਾਧੁਰੂਪਾਨਂ ਸਮਣਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾਨਂ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਾਧੁਰੂਪਾਨਂ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਮਣਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ; ਹਨ੍ਦ ਵਤ, ਭੋ, ਗਚ੍ਛਾਮਾ’ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੇਨ ਅਚੇਲਸ੍ਸ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਸਾ ਏਸਾ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਰਿਸਾ ਮਹਾ ਹੋਤਿ [ਪਰਿਸਾ ਹੋਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਅਨੇਕਸਤਾ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਾ.

੨੧. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ – ‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਕਿਰ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਮਯ੍ਹਂ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਵਾਨਸ੍ਸ ਭਯਂ ਛਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਂ ਲੋਮਹਂਸੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਭੀਤੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤੋ ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

‘‘ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸਾ ਪਰਿਸਾ – ‘ਅਚੇਲੋ ਕਿਰ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਭੀਤੋ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ ਲੋਮਹਟ੍ਠਜਾਤੋ ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਨ੍ਤੋ’ਤਿ [ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)]. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸਾ ਪਰਿਸਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ –

‘ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਹਿ – ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ, ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ; ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਏਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਞਾਣਵਾਦੋ. ਞਾਣਵਾਦੋ ਖੋ ਪਨ ਞਾਣਵਾਦੇਨ ਅਰਹਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਅਹਮ੍ਪਿ ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਂ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਉਭੋਪਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ. ਏਕਂ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਦ੍ਵਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਦ੍ਵੇ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਚਤ੍ਤਾਰਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਟ੍ਠਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਇਤਿ ਯਾਵਤਕਂ ਯਾਵਤਕਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ ਅਭਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਵ [ਅਭਿਕ੍ਕਮਯੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਖੋ; ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ. ਸਬ੍ਬਪਠਮਂਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’ਤਿ.

੨੨. ‘‘ਏਵਂ, ਭੋਤਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਸਾਯ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਏਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ – ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ; ਅਹਮ੍ਪਿ ਞਾਣਵਾਦੋ. ਞਾਣਵਾਦੋ ਖੋ ਪਨ ਞਾਣਵਾਦੇਨ ਅਰਹਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ…ਪੇ… ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ. ਸਬ੍ਬਪਠਮਂਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ [ਸਂਸਬ੍ਬਤਿ (ਕ.)], ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਿਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਪਾਵਲ਼ਾ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪੀਠਕਸ੍ਮਿਂ ਅਲ੍ਲੀਨਾ, ਪੀਠਕਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪਾਵਲ਼ਾਸੁ ਅਲ੍ਲੀਨਂ? ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ.

੨੩. ‘‘ਯਦਾ ਖੋ ਸੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ ਅਯਂ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ. ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਰੋਚੇਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ, ਭੋ [ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ ਭੋ ਅਯਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.), ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ. ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ.

ਪਠਮਭਾਣਵਾਰੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.

੨੪. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਆਗਮੇਥ, ਯਾਵਾਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ [ਪਚ੍ਚਾਗਚ੍ਛਾਮਿ (?)]. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਨੇਤੁ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਲਿਚ੍ਛਵਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਏਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ – ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ…ਪੇ… ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ. ਸਬ੍ਬਪਠਮਂਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨੇਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ – ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਮਨੇਨੇਵ ਤੇ ਜਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਰਾਜਯ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਲਿਚ੍ਛਵਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਿਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਪਾਵਲ਼ਾ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪੀਠਕਸ੍ਮਿਂ ਅਲ੍ਲੀਨਾ, ਪੀਠਕਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪਾਵਲ਼ਾਸੁ ਅਲ੍ਲੀਨਂ? ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ.

੨੫. ‘‘ਯਦਾ ਖੋ ਸੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਲਿਚ੍ਛਵਿਮਹਾਮਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ ਅਯਂ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਰੋਚੇਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ, ਭੋ [ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ ਅਯਂ (ਸ੍ਯਾ.)], ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਮਯਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਵਰਤ੍ਤਾਹਿ [ਯਾਹਿ ਵਰਤ੍ਤਾਹਿ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗੋਯੁਗੇਹਿ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ [ਆਵਿਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਆਵਿਜ੍ਝੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਤਾ ਵਰਤ੍ਤਾ ਛਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

੨੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ, ਮੁਹੁਤ੍ਤਂ ਤਾਵ ਆਗਮੇਥ, ਯਾਵਾਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ; ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਨੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਯੇਨ ਤਿਨ੍ਦੁਕਖਾਣੁਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ ਤੇ ਸੇਯ੍ਯੋ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਲਿਚ੍ਛਵੀ, ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਾ ਗਹਪਤਿਨੇਚਯਿਕਾ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ ਏਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ – ਸਮਣੋਪਿ ਗੋਤਮੋ ਞਾਣਵਾਦੋ…ਪੇ… ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਂ ਤਦ੍ਦਿਗੁਣਾਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਸ੍ਸੇਵ, ਖੋ ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਉਪਡ੍ਢਪਥਂ. ਸਬ੍ਬਪਠਮਂਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਆਰਾਮੇ ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ. ਭਾਸਿਤਾ ਖੋ ਪਨੇਸਾ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਸਮਣੇਨ ਗੋਤਮੇਨ ਪਰਿਸਤਿ ਵਾਚਾ – ਅਭਬ੍ਬੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਪਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਮਯਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਵਰਤ੍ਤਾਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗੋਯੁਗੇਹਿ ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ. ਤਾ ਵਰਤ੍ਤਾ ਛਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਅਭਿਕ੍ਕਮਾਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਅਭਿਕ੍ਕਮਨੇਨੇਵ ਤੇ ਜਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਰਾਜਯ’ਨ੍ਤਿ.

‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਗ੍ਗਵ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਂ. ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਕਿਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਪਾਵਲ਼ਾ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪੀਠਕਸ੍ਮਿਂ ਅਲ੍ਲੀਨਾ, ਪੀਠਕਂ ਸੁ ਨਾਮ ਤੇ ਪਾਵਲ਼ਾਸੁ ਅਲ੍ਲੀਨਂ? ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਸਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁਨ੍ਤਿ.

੨੭. ‘‘ਯਦਾ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਅਞ੍ਞਾਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ ਅਯਂ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ‘ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਸੀਹਸ੍ਸ ਮਿਗਰਞ੍ਞੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਂ. ਤਤ੍ਰਾਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਂ, ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭੇਯ੍ਯਂ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਯ੍ਯਂ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦੇਯ੍ਯਂ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਵਰਂ ਵਰਂ ਮਿਗਸਂਘੇ [ਮਿਗਸਂਘਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਆਸਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ.

‘ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸੋ ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ, ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਵਰਂ ਵਰਂ ਮਿਗਸਙ੍ਘੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਆਸਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਸਿ.

੨੮. ‘ਤਸ੍ਸੇਵ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਸੀਹਸ੍ਸ ਮਿਗਰਞ੍ਞੋ ਵਿਘਾਸਸਂਵਡ੍ਢੋ ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲੋ [ਜਰਸਿਗਾਲੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਦਿਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਬਲਵਾ ਚ. ਅਥ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ਕੋ ਚਾਹਂ, ਕੋ ਸੀਹੋ ਮਿਗਰਾਜਾ. ਯਂਨੂਨਾਹਮ੍ਪਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਯ੍ਯਂ. ਤਤ੍ਰਾਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਂ, ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭੇਯ੍ਯਂ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਯ੍ਯਂ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦੇਯ੍ਯਂ, ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਗੋਚਰਾਯ ਪਕ੍ਕਮੇਯ੍ਯਂ. ਸੋ ਵਰਂ ਵਰਂ ਮਿਗਸਙ੍ਘੇ ਵਧਿਤ੍ਵਾ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਮੁਦੁਮਂਸਾਨਿ ਭਕ੍ਖਯਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਆਸਯਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ.

‘ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਜਰਸਿਙ੍ਗਾਲੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਨਸਣ੍ਡਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਸਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ, ਆਸਯਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਜਮ੍ਭਿ, ਵਿਜਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਸਿ, ਸਮਨ੍ਤਾ ਚਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਅਨੁਵਿਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਂਯੇਵ ਅਨਦਿ ਭੇਰਣ੍ਡਕਂਯੇਵ [ਭੇਦਣ੍ਡਕਂਯੇਵ (ਕ.)] ਅਨਦਿ, ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ, ਕੇ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦੇਤਿ [ਸੀਹਨਾਦੇ (?)].

‘ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਆਵੁਸੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤ, ਸੁਗਤਾਪਦਾਨੇਸੁ ਜੀਵਮਾਨੋ ਸੁਗਤਾਤਿਰਿਤ੍ਤਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੋ ਤਥਾਗਤੇ ਅਰਹਨ੍ਤੇ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇ ਆਸਾਦੇਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞਸਿ. ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੇ, ਕਾ ਚ ਤਥਾਗਤਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤਾਨਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਸਾਦਨਾ’ਤਿ.

੨੯. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਇਮਿਨਾ ਓਪਮ੍ਮੇਨ ਨੇਵ ਅਸਕ੍ਖਿ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ ਆਸਨਾ ਚਾਵੇਤੁਂ. ਅਥ ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘ਸੀਹੋਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੇਕ੍ਖਿਯਾਨ,

ਅਮਞ੍ਞਿ ਕੋਤ੍ਥੁ ਮਿਗਰਾਜਾਹਮਸ੍ਮਿ;

ਤਥੇਵ [ਤਮੇਵ (ਸ੍ਯਾ.)] ਸੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਂ ਅਨਦਿ,

ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਕੇ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦੇ’ਤਿ.

੩੦. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਇਮਿਨਾਪਿ ਓਪਮ੍ਮੇਨ ਨੇਵ ਅਸਕ੍ਖਿ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ ਆਸਨਾ ਚਾਵੇਤੁਂ. ਅਥ ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘ਅਞ੍ਞਂ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਨਂ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਵਿਘਾਸੇ ਸਮੇਕ੍ਖਿਯ;

ਯਾਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਕੋਤ੍ਥੁ ਤਾਵ ਬ੍ਯਗ੍ਘੋਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ.

ਤਥੇਵ ਸੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਂ ਅਨਦਿ;

ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਕੇ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦੇ’ਤਿ.

੩੧. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਇਮਿਨਾਪਿ ਓਪਮ੍ਮੇਨ ਨੇਵ ਅਸਕ੍ਖਿ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ ਆਸਨਾ ਚਾਵੇਤੁਂ. ਅਥ ਨਂ ਏਤਦਵੋਚ –

‘ਭੁਤ੍ਵਾਨ ਭੇਕੇ [ਭਿਙ੍ਗੇ (ਕ.)] ਖਲਮੂਸਿਕਾਯੋ,

ਕਟਸੀਸੁ ਖਿਤ੍ਤਾਨਿ ਚ ਕੋਣਪਾਨਿ [ਕੂਣਪਾਨਿ (ਸ੍ਯਾ.)];

ਮਹਾਵਨੇ ਸੁਞ੍ਞਵਨੇ ਵਿਵਡ੍ਢੋ,

ਅਮਞ੍ਞਿ ਕੋਤ੍ਥੁ ਮਿਗਰਾਜਾਹਮਸ੍ਮਿ.

ਤਥੇਵ ਸੋ ਸਿਙ੍ਗਾਲਕਂ ਅਨਦਿ;

ਕੇ ਚ ਛਵੇ ਸਿਙ੍ਗਾਲੇ ਕੇ ਪਨ ਸੀਹਨਾਦੇ’ਤਿ.

੩੨. ‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਜਾਲਿਯੋ ਦਾਰੁਪਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤੇਵਾਸੀ ਇਮਿਨਾਪਿ ਓਪਮ੍ਮੇਨ ਨੇਵ ਅਸਕ੍ਖਿ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਤਮ੍ਹਾ ਆਸਨਾ ਚਾਵੇਤੁਂ. ਅਥ ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਰੋਚੇਸਿ – ‘ਪਰਾਭੂਤਰੂਪੋ, ਭੋ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋ, ਆਯਾਮਿ ਆਵੁਸੋਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸਪ੍ਪਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ ਆਸਨਾਪਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤੁ’ਨ੍ਤਿ.

੩੩. ‘‘ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਅਭਬ੍ਬੋ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯ. ਸਚੇਪਾਯਸ੍ਮਨ੍ਤਾਨਂ ਲਿਚ੍ਛਵੀਨਂ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਮਯਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਵਰਤ੍ਤਾਹਿ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਨਾਗੇਹਿ [ਗੋਯੁਗੇਹਿ (ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ) ਅਟ੍ਠਕਥਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਆਵਿਞ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ. ਤਾ ਵਰਤ੍ਤਾ ਛਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਵਾ. ਅਭਬ੍ਬੋ ਪਨ ਅਚੇਲੋ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤੋ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਆਗਨ੍ਤੁਂ. ਸਚੇਪਿਸ੍ਸ ਏਵਮਸ੍ਸ – ਅਹਂ ਤਂ ਵਾਚਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ, ਮੁਦ੍ਧਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਤੇਯ੍ਯਾ’ਤਿ.

੩੪. ‘‘ਅਥ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਸਿਂ ਸਮਾਦਪੇਸਿਂ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿਂ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਸਿਂ, ਤਂ ਪਰਿਸਂ ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਪੇਤ੍ਵਾ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਬਨ੍ਧਨਾ ਮੋਕ੍ਖਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਪਾਣਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਮਹਾਵਿਦੁਗ੍ਗਾ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਤਾਲਂ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਸਤ੍ਤਤਾਲਮ੍ਪਿ ਅਚ੍ਚਿਂ [ਅਗ੍ਗਿਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਪਜ੍ਜਲਿਤ੍ਵਾ ਧੂਮਾਯਿਤ੍ਵਾ [ਧੂਪਾਯਿਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮਹਾਵਨੇ ਕੂਟਾਗਾਰਸਾਲਾਯਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਸਿਂ.

੩੫. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਯੇਨਾਹਂ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਮਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤਂ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਂ – ‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਥੇਵ ਤੇ ਅਹਂ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿਂ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਯਥੇਵ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚੇਲਂ ਪਾਥਿਕਪੁਤ੍ਤਂ ਆਰਬ੍ਭ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ, ਤਥੇਵ ਤਂ ਵਿਪਾਕਂ, ਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾ’ਤਿ.

‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਵਾ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਅਕਤਂ ਵਾ’ਤਿ? ‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਕਤਂ ਹੋਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ, ਨੋ ਅਕਤ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ ਮਂ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਂ ਏਵਂ ਵਦੇਸਿ – ਨ ਹਿ ਪਨ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਉਤ੍ਤਰਿਮਨੁਸ੍ਸਧਮ੍ਮਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਕਰੋਤੀਤਿ. ਪਸ੍ਸ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਯਾਵਞ੍ਚ ਤੇ ਇਦਂ ਅਪਰਦ੍ਧਂ’ਤਿ.

‘‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਭਗ੍ਗਵ, ਸੁਨਕ੍ਖਤ੍ਤੋ ਲਿਚ੍ਛਵਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਯਾ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮੇਵ ਇਮਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯਾ, ਯਥਾ ਤਂ ਆਪਾਯਿਕੋ ਨੇਰਯਿਕੋ.

ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਥਾ

੩੬. ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਜਾਨਾਮਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ [‘‘ਤਞ੍ਚਪਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਇਦਂ ਸ੍ਯਾਪੋਤ੍ਥਕੇਨਤ੍ਥਿ], ਤਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਂ [ਪਜਾਨਨਂ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.) ਅਟ੍ਠਕਥਾਸਂਵਣ੍ਣਨਾ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ] ਨ ਪਰਾਮਸਾਮਿ, ਅਪਰਾਮਸਤੋ ਚ ਮੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਵਿਦਿਤਾ, ਯਦਭਿਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨੋ ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੩੭. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਇਸ੍ਸਰਕੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਰਕੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ, ‘ਆਮੋ’ਤਿ [ਆਮਾਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)] ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਕਥਂਵਿਹਿਤਕਂ ਪਨ [ਕਥਂ ਵਿਹਿਤਕਂਨੋ ਪਨ (ਕ.)] ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਰਕੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠਾ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਾਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ –

੩੮. ‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਲੋਕੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਆਭਸ੍ਸਰਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨੋਮਯਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.

‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਲੋਕੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ. ਅਥ ਖੋ [ਅਥ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਆਯੁਕ੍ਖਯਾ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯਾ ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਹੋਤਿ ਮਨੋਮਯੋ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖੋ ਸਯਂਪਭੋ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯੀ, ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

‘ਤਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਏਕਕਸ੍ਸ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਨਿਵੁਸਿਤਤ੍ਤਾ ਅਨਭਿਰਤਿ ਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ – ਅਹੋ ਵਤ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਆਯੁਕ੍ਖਯਾ ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖਯਾ ਵਾ ਆਭਸ੍ਸਰਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਮਾਨਂ ਉਪਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਹਬ੍ਯਤਂ. ਤੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨੋਮਯਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ, ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.

੩੯. ‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯੋ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਅਹਮਸ੍ਮਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁਦਸੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਇਸ੍ਸਰੋ ਕਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਾਤਾ ਸੇਟ੍ਠੋ ਸਜਿਤਾ [ਸਞ੍ਜਿਤਾ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਜ੍ਜਿਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕਂ.)] ਵਸੀ ਪਿਤਾ ਭੂਤਭਬ੍ਯਾਨਂ, ਮਯਾ ਇਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਮਮਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਏਤਦਹੋਸਿ – ਅਹੋ ਵਤ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ; ਇਤਿ ਮਮ ਚ ਮਨੋਪਣਿਧਿ. ਇਮੇ ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤਾਤਿ.

‘ਯੇਪਿ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ਅਯਂ ਖੋ ਭਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁਦਸੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਇਸ੍ਸਰੋ ਕਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਾਤਾ ਸੇਟ੍ਠੋ ਸਜਿਤਾ ਵਸੀ ਪਿਤਾ ਭੂਤਭਬ੍ਯਾਨਂ; ਇਮਿਨਾ ਮਯਂ ਭੋਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਮਞ੍ਹਿ ਮਯਂ ਅਦ੍ਦਸਾਮ ਇਧ ਪਠਮਂ ਉਪਪਨ੍ਨਂ; ਮਯਂ ਪਨਾਮ੍ਹ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾਤਿ.

੪੦. ‘ਤਤ੍ਰਾਵੁਸੋ, ਯੋ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਉਪਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਦੀਘਾਯੁਕਤਰੋ ਚ ਹੋਤਿ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਮਹੇਸਕ੍ਖਤਰੋ ਚ. ਯੇ ਪਨ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਪਚ੍ਛਾ ਉਪਪਨ੍ਨਾ, ਤੇ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਤਰਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਰਾ ਚ ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖਤਰਾ ਚ.

‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ. ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਆਤਪ੍ਪਮਨ੍ਵਾਯ ਪਧਾਨਮਨ੍ਵਾਯ ਅਨੁਯੋਗਮਨ੍ਵਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮਨ੍ਵਾਯ ਸਮ੍ਮਾਮਨਸਿਕਾਰਮਨ੍ਵਾਯ ਤਥਾਰੂਪਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਫੁਸਤਿ, ਯਥਾਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ; ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੁਸ੍ਸਰਤਿ.

‘ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ਯੋ ਖੋ ਸੋ ਭਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਅਭਿਭੂ ਅਨਭਿਭੂਤੋ ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁਦਸੋ ਵਸਵਤ੍ਤੀ ਇਸ੍ਸਰੋ ਕਤ੍ਤਾ ਨਿਮ੍ਮਾਤਾ ਸੇਟ੍ਠੋ ਸਜਿਤਾ ਵਸੀ ਪਿਤਾ ਭੂਤਭਬ੍ਯਾਨਂ, ਯੇਨ ਮਯਂ ਭੋਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ. ਸੋ ਨਿਚ੍ਚੋ ਧੁਵੋ [ਸਸ੍ਸਤੋ ਦੀਘਾਯੁਕੋ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਯਂ ਅਹੁਮ੍ਹਾ ਤੇਨ ਭੋਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਾ, ਤੇ ਮਯਂ ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ [ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਸਸ੍ਸਤਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਚਵਨਧਮ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤਾ’ਤਿ. ਏਵਂਵਿਹਿਤਕਂ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਇਸ੍ਸਰਕੁਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਤ੍ਤਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾਤਿ. ‘ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਸੁਤਂ, ਯਥੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ਗੋਤਮੋ ਆਹਾ’ਤਿ. ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਜਾਨਾਮਿ. ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਂ ਨ ਪਰਾਮਸਾਮਿ, ਅਪਰਾਮਸਤੋ ਚ ਮੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਵਿਦਿਤਾ. ਯਦਭਿਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨੋ ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੪੧. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਆਮੋ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਕਥਂਵਿਹਿਤਕਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠਾ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਾਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ –

੪੨. ‘ਸਨ੍ਤਾਵੁਸੋ, ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ. ਤੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾ [ਹਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾ (ਕ.)] ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮੋਸਾ [ਸਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮੋਸਾਯ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਨ੍ਤਿ.

‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ, ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਆਤਪ੍ਪਮਨ੍ਵਾਯ ਪਧਾਨਮਨ੍ਵਾਯ ਅਨੁਯੋਗਮਨ੍ਵਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮਨ੍ਵਾਯ ਸਮ੍ਮਾਮਨਸਿਕਾਰਮਨ੍ਵਾਯ ਤਥਾਰੂਪਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਫੁਸਤਿ, ਯਥਾਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ; ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੁਸ੍ਸਰਤਿ.

‘ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ਯੇ ਖੋ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਨ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਤੇ ਨ ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਨਾਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਸਤਿ ਨ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਤਿਯਾ ਅਸਮ੍ਮੋਸਾ ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਨ ਚਵਨ੍ਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਯਂ ਅਹੁਮ੍ਹਾ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਾ ਤੇ ਮਯਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾ ਵਿਹਰਿਮ੍ਹਾ, ਤੇਸਂ ਨੋ ਅਤਿਵੇਲਂ ਹਸ੍ਸਖਿਡ੍ਡਾਰਤਿਧਮ੍ਮਸਮਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵਿਹਰਤਂ ਸਤਿ ਸਮ੍ਮੁਸ੍ਸਤਿ, ਸਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮੋਸਾ ਏਵਂ [ਸਮ੍ਮੋਸਾ ਏਵ (ਸੀ. ਪੀ.) ਸਮ੍ਮੋਸਾ ਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਮਯਂ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚੁਤਾ, ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਚਵਨਧਮ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤਾਤਿ. ਏਵਂਵਿਹਿਤਕਂ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਖਿਡ੍ਡਾਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ. ‘ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਸੁਤਂ, ਯਥੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ਗੋਤਮੋ ਆਹਾ’ਤਿ. ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਯਦਭਿਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨੋ ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੪੩. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਆਮੋ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਕਥਂਵਿਹਿਤਕਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠਾ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਾਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ –

੪੪. ‘ਸਨ੍ਤਾਵੁਸੋ, ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ. ਤੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦੂਸੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਾ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਨ੍ਤਿ.

‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ. ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਆਤਪ੍ਪਮਨ੍ਵਾਯ ਪਧਾਨਮਨ੍ਵਾਯ ਅਨੁਯੋਗਮਨ੍ਵਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮਨ੍ਵਾਯ ਸਮ੍ਮਾਮਨਸਿਕਾਰਮਨ੍ਵਾਯ ਤਥਾਰੂਪਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਫੁਸਤਿ, ਯਥਾਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੁਸ੍ਸਰਤਿ.

‘ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ਯੇ ਖੋ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਦੇਵਾ ਨ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ ਤੇ ਨਾਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਨਾਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਨਪ੍ਪਦੂਸੇਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਅਪ੍ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਅਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਾ ਅਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ [ਅਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਤਮ੍ਹਾ (ਕ.)] ਕਾਯਾ ਨ ਚਵਨ੍ਤਿ, ਨਿਚ੍ਚਾ ਧੁਵਾ ਸਸ੍ਸਤਾ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਾ ਸਸ੍ਸਤਿਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਯਂ ਅਹੁਮ੍ਹਾ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਾ, ਤੇ ਮਯਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਿਮ੍ਹਾ. ਤੇ ਮਯਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਦੂਸਿਮ੍ਹਾ [ਪਦੋਸਿਯਿਮ੍ਹਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਪਦੂਸਯਿਮ੍ਹਾ (?)]. ਤੇ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਪਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ ਕਿਲਨ੍ਤਕਾਯਾ ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਮਯਂ [ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਏਵ ਮਯਂ (ਸੀ. ਪੀ.), ਕਿਲਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ (ਕ.)] ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚੁਤਾ, ਅਨਿਚ੍ਚਾ ਅਦ੍ਧੁਵਾ ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਾ ਚਵਨਧਮ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤਾਤਿ. ਏਵਂਵਿਹਿਤਕਂ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਮਨੋਪਦੋਸਿਕਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ. ‘ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਸੁਤਂ, ਯਥੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ਗੋਤਮੋ ਆਹਾ’ਤਿ. ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਜਾਨਾਮਿ…ਪੇ… ਯਦਭਿਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨੋ ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੪੫. ‘‘ਸਨ੍ਤਿ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਚ ਮੇ ਏਵਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ‘ਆਮੋ’ਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤ੍ਯਾਹਂ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਕਥਂਵਿਹਿਤਕਂ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ਤੇ ਮਯਾ ਪੁਟ੍ਠਾ ਨ ਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਸਮ੍ਪਾਯਨ੍ਤਾ ਮਮਞ੍ਞੇਵ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਾਹਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ –

੪੬. ‘ਸਨ੍ਤਾਵੁਸੋ, ਅਸਞ੍ਞਸਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਦੇਵਾ. ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਾ ਚ ਪਨ ਤੇ ਦੇਵਾ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਨ੍ਤਿ.

‘ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤਮ੍ਹਾ ਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਤੋ ਸਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ. ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਆਤਪ੍ਪਮਨ੍ਵਾਯ ਪਧਾਨਮਨ੍ਵਾਯ ਅਨੁਯੋਗਮਨ੍ਵਾਯ ਅਪ੍ਪਮਾਦਮਨ੍ਵਾਯ ਸਮ੍ਮਾਮਨਸਿਕਾਰਮਨ੍ਵਾਯ ਤਥਾਰੂਪਂ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਫੁਸਤਿ, ਯਥਾਸਮਾਹਿਤੇ ਚਿਤ੍ਤੇ ਤਂ [ਇਦਂ ਪਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾਲਸੁਤ੍ਤੇ ਨ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ (ਪੀ. ਕ.)] ਸਞ੍ਞੁਪ੍ਪਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਨਾਨੁਸ੍ਸਰਤਿ.

‘ਸੋ ਏਵਮਾਹ – ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਤ੍ਤਾ ਚ ਲੋਕੋ ਚ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਅਹਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਨਾਹੋਸਿਂ, ਸੋਮ੍ਹਿ ਏਤਰਹਿ ਅਹੁਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਤਾਯ [ਸਤ੍ਤਕਾਯ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸਤ੍ਤਾਯ (ਕ. ਸੀ.)] ਪਰਿਣਤੋਤਿ. ਏਵਂਵਿਹਿਤਕਂ ਨੋ ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਧਿਚ੍ਚਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਚਰਿਯਕਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਪਞ੍ਞਪੇਥਾ’ਤਿ? ‘ਤੇ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਆਵੁਸੋ ਗੋਤਮ, ਸੁਤਂ ਯਥੇਵਾਯਸ੍ਮਾ ਗੋਤਮੋ ਆਹਾ’ਤਿ. ‘‘ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਞ੍ਚਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਪਜਾਨਾਮਿ ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਤੋ ਚ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਂ ਨ ਪਰਾਮਸਾਮਿ, ਅਪਰਾਮਸਤੋ ਚ ਮੇ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਞ੍ਞੇਵ ਨਿਬ੍ਬੁਤਿ ਵਿਦਿਤਾ. ਯਦਭਿਜਾਨਂ ਤਥਾਗਤੋ ਨੋ ਅਨਯਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ.

੪੭. ‘‘ਏਵਂਵਾਦਿਂ ਖੋ ਮਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਵਮਕ੍ਖਾਯਿਂ ਏਕੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ – ‘ਵਿਪਰੀਤੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਭਿਕ੍ਖਵੋ ਚ. ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ [ਅਸੁਭਨ੍ਤੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ [ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ (ਸੀ. ਪੀ.)]. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ – ‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਪਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ. ਏਵਞ੍ਚ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਵਦਾਮਿ – ‘ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੁਭਨ੍ਤ੍ਵੇਵ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਪਜਾਨਾਤੀ’ਤਿ.

‘‘ਤੇ ਚ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਪਰੀਤਾ, ਯੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਿਪਰੀਤਤੋ ਦਹਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖਵੋ ਚ. ਏਵਂਪਸਨ੍ਨੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ. ਪਹੋਤਿ ਮੇ ਭਗਵਾ ਤਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੁਂ, ਯਥਾ ਅਹਂ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ.

੪੮. ‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਖਨ੍ਤਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਰੁਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਯੋਗੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਚਰਿਯਕੇਨ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਤੁਂ. ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਭਗ੍ਗਵ, ਯੋ ਚ ਤੇ ਅਯਂ ਮਯਿ ਪਸਾਦੋ, ਤਮੇਵ ਤ੍ਵਂ ਸਾਧੁਕਮਨੁਰਕ੍ਖਾ’’ਤਿ. ‘‘ਸਚੇ ਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਅਞ੍ਞਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਖਨ੍ਤਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਰੁਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਯੋਗੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਚਰਿਯਕੇਨ ਸੁਭਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਤੁਂ. ਯੋ ਚ ਮੇ ਅਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਿ ਪਸਾਦੋ, ਤਮੇਵਾਹਂ ਸਾਧੁਕਮਨੁਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਭਗ੍ਗਵਗੋਤ੍ਤੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੀਤਿ.

ਪਾਥਿਕਸੁਤ੍ਤਂ [ਪਾਟਿਕਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਕਂ. ਪੀ.)] ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਪਠਮਂ.

੨. ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਵਤ੍ਥੁ

੪੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ ਪਟਿਵਸਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇਹਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ [ਦਿਵਾਦਿਵਸ੍ਸੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਭਗਵਾ. ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਾਨਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਸਮਯੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

੫੦. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨਿਯਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ ਮਹਾਮਤ੍ਤਕਥਂ ਸੇਨਾਕਥਂ ਭਯਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਕਥਂ ਅਨ੍ਨਕਥਂ ਪਾਨਕਥਂ ਵਤ੍ਥਕਥਂ ਸਯਨਕਥਂ ਮਾਲਾਕਥਂ ਗਨ੍ਧਕਥਂ ਞਾਤਿਕਥਂ ਯਾਨਕਥਂ ਗਾਮਕਥਂ ਨਿਗਮਕਥਂ ਨਗਰਕਥਂ ਜਨਪਦਕਥਂ ਇਤ੍ਥਿਕਥਂ ਸੂਰਕਥਂ ਵਿਸਿਖਾਕਥਂ ਕੁਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨਕਥਂ ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਕਥਂ ਨਾਨਤ੍ਤਕਥਂ ਲੋਕਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਸਮੁਦ੍ਦਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ.

੫੧. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਗਹਪਤਿਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਕਂ ਪਰਿਸਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਮਕਤ੍ਥ. ਅਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਰਾਜਗਹੇ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਕਾਮਾ ਖੋ ਪਨੇਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਵਿਨੀਤਾ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦਿਨੋ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

੫੨. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ ਇਮੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ [ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਨ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨੀ’’ਤਿ.

੫੩. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਗ੍ਘੇ ਗਹਪਤਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਕੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਕੇਨ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ? ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ [ਅਨ੍ਤਪਨ੍ਤਾਨੇਵ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਗੋਕਾਣਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਚਾਰਿਨੀ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ; ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ; ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ. ਇਙ੍ਘ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਕਪਞ੍ਹੇਨੇਵ ਨਂ ਸਂਸਾਦੇਯ੍ਯਾਮ [ਸਂਹਰੇਯ੍ਯਾਮ (ਕ.)], ਤੁਚ੍ਛਕੁਮ੍ਭੀਵ ਨਂ ਮਞ੍ਞੇ ਓਰੋਧੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ.

੫੪. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸਕਂ ਪਰਿਸਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਮਕਤ੍ਥ, ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਕਾਮੋ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਮਂ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ – ‘ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਾਦੋ

੫੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ. ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਯਮਕਾਸਿ ਯਦਿਦਂ ਇਧਾਗਮਨਾਯ. ਨਿਸੀਦਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ, ਇਦਮਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਨਿਗ੍ਰੋਧੋਪਿ ਖੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੀਚਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਕਾ ਚ ਪਨ ਵੋ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ, ‘‘ਇਧ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਦ੍ਦਸਾਮ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਵਂ ਅਵੋਚੁਮ੍ਹਾ – ‘ਸਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਮਂ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ – ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ; ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੫੬. ‘‘ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਖਨ੍ਤਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਰੁਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਯੋਗੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਚਰਿਯਕੇਨ, ਯੇਨਾਹਂ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਮਿ, ਯੇਨ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ ਮਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛ – ‘ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਹੇਸੁਂ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਕਵਾਦਂ ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਵਾਦੇਨ ਪਵਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

੫੭. ਅਥ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੇ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਾਦਾ [ਤਰੋਜਿਗੁਚ੍ਛਂਸਾਰੋਦਾ (ਕ.)] ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਸਾਰਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਅਲ੍ਲੀਨਾ ਵਿਹਰਾਮ. ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ [ਹਤ੍ਥਾਵਲੇਖਨੋ (ਸ੍ਯਾ.)], ਨ ਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨਾਭਿਹਟਂ, ਨ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ, ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਕਲ਼ੋਪਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਏਲ਼ਕਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦਣ੍ਡਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਮੁਸਲਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾਨਂ, ਨ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯਾ, ਨ ਪਾਯਮਾਨਾਯ, ਨ ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਰਗਤਾਯ, ਨ ਸਙ੍ਕਿਤ੍ਤੀਸੁ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਸਣ੍ਡਸਣ੍ਡਚਾਰਿਨੀ, ਨ ਮਚ੍ਛਂ, ਨ ਮਂਸਂ, ਨ ਸੁਰਂ, ਨ ਮੇਰਯਂ, ਨ ਥੁਸੋਦਕਂ ਪਿਵਤਿ, ਸੋ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਏਕਾਲੋਪਿਕੋ, ਦ੍ਵਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਦ੍ਵਾਲੋਪਿਕੋ, ਸਤ੍ਤਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਲੋਪਿਕੋ, ਏਕਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਪੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ; ਏਕਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਕਮ੍ਪਿ [ਦ੍ਵਾਹਿਕਂਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਦਦ੍ਦੁਲਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਹਟਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਆਚਾਮਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਿਞ੍ਞਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਿਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਗੋਮਯਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ; ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਸੋ ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਛਵਦੁਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਤਿਰੀਟਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੁਸਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਫਲਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਲ਼ਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਕੋਪਿ [ਉਭਟ੍ਠਕੋਪਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਿਕੋਪਿ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਆਸਨਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਫਲਕਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਥਣ੍ਡਿਲਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਰਜੋਜਲ੍ਲਧਰੋ, ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋ, ਵੇਕਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਵਿਕਟਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਪਾਨਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਅਪਾਨਕਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ

੫੮. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਵਦਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ [ਮਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੫੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੦. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਭੋਜਨੇਸੁ ਵੋਦਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ – ‘ਇਦਂ ਮੇ ਖਮਤਿ, ਇਦਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਯਞ੍ਚ [ਯਂ ਹਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਂ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪਜਹਤਿ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਖਮਤਿ, ਤਂ ਗਧਿਤੋ [ਗਥਿਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਨਿਕਨ੍ਤਿਹੇਤੁ – ‘ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਂ ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਹਪਤਿਕਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੧. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਅਪਸਾਦੇਤਾ [ਅਪਸਾਰੇਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵੋ [ਬਹੁਲਾਜੀਵੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਭਕ੍ਖੇਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਮੂਲਬੀਜਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਬੀਜਬੀਜਮੇਵ ਪਞ੍ਚਮਂ, ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਂ ਦਨ੍ਤਕੂਟਂ, ਸਮਣਪ੍ਪਵਾਦੇਨਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਗਰੁਕਰਿਯਮਾਨਂ ਮਾਨਿਯਮਾਨਂ ਪੂਜਿਯਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵਂ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ. ਮਂ ਪਨ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਕੁਲੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਨ ਪੂਜੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਸੋ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਕੁਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੨. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਆਪਾਥਕਨਿਸਾਦੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਯਮਾਨੋ ਕੁਲੇਸੁ ਚਰਤਿ – ‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿਂ ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸੇਵਤਿ. ਸੋ ‘ਖਮਤਿ ਤੇ ਇਦ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਅਕ੍ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੩. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਪਲ਼ਾਸੀ [ਪਲਾਸੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] …ਪੇ… ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰੀ… ਸਠੋ ਹੋਤਿ ਮਾਯਾਵੀ… ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਅਤਿਮਾਨੀ… ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਪਾਪਿਕਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਨਂ ਵਸਂ ਗਤੋ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ… ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿਮੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ [ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ (?)] ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਇਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ [ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ (?)] ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ [ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਹੋਤਿ (ਕ.)], ਨੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਇਮੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਸ੍ਸ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਪਪਟਿਕਪ੍ਪਤ੍ਤਕਥਾ

੬੪. ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.