੩. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ
ਅਤ੍ਤਦੀਪਸਰਣਤਾ
੮੦. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਮਗਧੇਸੁ ਵਿਹਰਤਿ ਮਾਤੁਲਾਯਂ. ਤਤ੍ਰ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ. ‘‘ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸੁਂ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਅਤ੍ਤਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਧਮ੍ਮਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ. ਕਥਞ੍ਚ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ, ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ, ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ.
‘‘ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਰਥ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇ. ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਰਤਂ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇ ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਓਤਾਰਂ, ਨ ਲਚ੍ਛਤਿ ਮਾਰੋ ਆਰਮ੍ਮਣਂ [ਆਰਮਣਂ (?)]. ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤਿ.
ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾ
੮੧. ‘‘ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ [ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਅਹੇਸੁਂ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਚਕ੍ਕਰਤਨਂਉ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ [ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਮੇਨ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿ.
੮੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਅਥ ਮੇ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇਵ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਤੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ [ਆਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਕਿਰ ਮੇ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ. ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ ਠਾਨਾ ਚਵਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਭੁਤ੍ਤਾ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾ, ਸਮਯੋ ਦਾਨਿ ਮੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ. ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਇਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜ. ਅਹਂ ਪਨ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ.
੮੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਦਲ਼੍ਹਨੇਮਿ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਾਧੁਕਂ ਰਜ੍ਜੇ ਸਮਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਿਸਿਮ੍ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ [ਮੁਦ੍ਧਾਵਸਿਤ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.) ਏਵਮੁਪਰਿਪਿ] ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇਵ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ. ਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਿਸਿ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਿਸਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇਵ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਿਸਿ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਮਾ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ, ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ, ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ, ਨ ਹਿ ਤੇ, ਤਾਤ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੇਤ੍ਤਿਕਂ ਦਾਯਜ੍ਜਂ. ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ, ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਾਹਿ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਯਂ ਤੇ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ [ਸੀਸਂ ਨਹਾਤਸ੍ਸ (ਸੀ. ਪੀ.), ਸੀਸਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰ’ਨ੍ਤਿ.
ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਅਰਿਯਵਤ੍ਤਂ
੮੪. ‘‘‘ਕਤਮਂ ਪਨ ਤਂ, ਦੇਵ, ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ? ‘ਤੇਨ ਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ, ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ [ਗਰੁਕਰੋਨ੍ਤੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ ਧਮ੍ਮਦ੍ਧਜੋ ਧਮ੍ਮਕੇਤੁ ਧਮ੍ਮਾਧਿਪਤੇਯ੍ਯੋ ਧਮ੍ਮਿਕਂ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂਵਿਦਹਸ੍ਸੁ ਅਨ੍ਤੋਜਨਸ੍ਮਿਂ ਬਲਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯੇਸੁ ਅਨੁਯਨ੍ਤੇਸੁ [ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੇਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਹਪਤਿਕੇਸੁ ਨੇਗਮਜਾਨਪਦੇਸੁ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਮਿਗਪਕ੍ਖੀਸੁ. ਮਾ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, ਵਿਜਿਤੇ ਅਧਮ੍ਮਕਾਰੋ ਪਵਤ੍ਤਿਤ੍ਥ. ਯੇ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, ਵਿਜਿਤੇ ਅਧਨਾ ਅਸ੍ਸੁ, ਤੇਸਞ੍ਚ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦੇਯ੍ਯਾਸਿ [ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)]. ਯੇ ਚ ਤੇ, ਤਾਤ, ਵਿਜਿਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਮਦਪ੍ਪਮਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤਾ ਖਨ੍ਤਿਸੋਰਚ੍ਚੇ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਦਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਸਮੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਮਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਸਿ – ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਅਕੁਸਲਂ, ਕਿਂ ਸਾਵਜ੍ਜਂ, ਕਿਂ ਅਨਵਜ੍ਜਂ, ਕਿਂ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਨ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਕਿਂ ਮੇ ਕਰੀਯਮਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਅਸ੍ਸ, ਕਿਂ ਵਾ ਪਨ ਮੇ ਕਰੀਯਮਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਅਸ੍ਸਾ’’ਤਿ? ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਯਂ ਅਕੁਸਲਂ ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਯਂ ਕੁਸਲਂ ਤਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਸਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਤਾਤ, ਤਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤ’ਨ੍ਤਿ.
ਚਕ੍ਕਰਤਨਪਾਤੁਭਾਵੋ
੮੫. ‘‘‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਰਾਜਿਸਿਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ [ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ (ਕ.)] ਵਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਤਦਹੁਪੋਸਥੇ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਸੀਸਂਨ੍ਹਾਤਸ੍ਸ ਉਪੋਸਥਿਕਸ੍ਸ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦਵਰਗਤਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਾਤੁਭਵਤਿ ਸਹਸ੍ਸਾਰਂ ਸਨੇਮਿਕਂ ਸਨਾਭਿਕਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਪਰਿਪੂਰਂ, ਸੋ ਹੋਤਿ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ’ਤਿ. ਅਸ੍ਸਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਭਿਙ੍ਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਹਤ੍ਥੇਨ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਬ੍ਭੁਕ੍ਕਿਰਿ – ‘ਪਵਤ੍ਤਤੁ ਭਵਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ, ਅਭਿਵਿਜਿਨਾਤੁ ਭਵਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨ’ਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਦਿਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ [ਸਾਗਤਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਏਵਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ [ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਅਹੇਸੁਂ.
੮੬. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪੁਰਤ੍ਥਿਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ [ਅਜ੍ਝੋਗਹੇਤ੍ਵਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਦਿਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ…ਪੇ… ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਦਿਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਏਵਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੮੭. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਅਜ੍ਝੋਗਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਂ ਦਿਸਂ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਅਨ੍ਵਦੇਵ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਦੇਸੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਵਾਸਂ ਉਪਗਚ੍ਛਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਚਤੁਰਙ੍ਗਿਨਿਯਾ ਸੇਨਾਯ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਏਹਿ ਖੋ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਸਕਂ ਤੇ, ਮਹਾਰਾਜ, ਅਨੁਸਾਸ, ਮਹਾਰਾਜਾ’ਤਿ. ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਏਵਮਾਹ – ‘ਪਾਣੋ ਨ ਹਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਨਾਦਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਾ, ਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਬ੍ਬਾ, ਮਜ੍ਜਂ ਨ ਪਾਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾਭੁਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭੁਞ੍ਜਥਾ’ਤਿ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਤ੍ਤਰਾਯ ਦਿਸਾਯ ਪਟਿਰਾਜਾਨੋ, ਤੇ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਂ ਅਭਿਵਿਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਤਮੇਵ ਰਾਜਧਾਨਿਂ ਪਚ੍ਚਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਦ੍ਵਾਰੇ ਅਤ੍ਥਕਰਣਪਮੁਖੇ [ਅਡ੍ਡਕਰਣਪਮੁਖੇ (ਕ.)] ਅਕ੍ਖਾਹਤਂ ਮਞ੍ਞੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੇਪੁਰਂ ਉਪਸੋਭਯਮਾਨਂ.
ਦੁਤਿਯਾਦਿਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਥਾ
੮੮. ‘‘ਦੁਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ…ਪੇ… ਤਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ… ਚਤੁਤ੍ਥੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ… ਪਞ੍ਚਮੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ… ਛਟ੍ਠੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ… ਸਤ੍ਤਮੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪੁਰਿਸਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘ਯਦਾ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਸ੍ਸੇਯ੍ਯਾਸਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਅਥ ਮੇ ਆਰੋਚੇਯ੍ਯਾਸੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਨਂ ਬਹੁਨ੍ਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਂ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇਵ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਤੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ ਠਾਨਾ ਚੁਤ’ਨ੍ਤਿ?
੮੯. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਆਮਨ੍ਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਕਿਰ ਮੇ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਿਤਂ, ਠਾਨਾ ਚੁਤਂ, ਸੁਤਂ ਖੋ ਪਨ ਮੇਤਂ – ਯਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਓਸਕ੍ਕਤਿ, ਠਾਨਾ ਚਵਤਿ, ਨ ਦਾਨਿ ਤੇਨ ਰਞ੍ਞਾ ਚਿਰਂ ਜੀਵਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤੀਤਿ. ਭੁਤ੍ਤਾ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਮਾਨੁਸਕਾ ਕਾਮਾ, ਸਮਯੋ ਦਾਨਿ ਮੇ ਦਿਬ੍ਬੇ ਕਾਮੇ ਪਰਿਯੇਸਿਤੁਂ, ਏਹਿ ਤ੍ਵਂ, ਤਾਤ ਕੁਮਾਰ, ਇਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜ. ਅਹਂ ਪਨ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਂ ਕੁਮਾਰਂ ਸਾਧੁਕਂ ਰਜ੍ਜੇ ਸਮਨੁਸਾਸਿਤ੍ਵਾ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਖੋ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਿਸਿਮ੍ਹਿ ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
੯੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਯੇਨ ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਦੇਵ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਦਿਬ੍ਬਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤ’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇ ਚਕ੍ਕਰਤਨੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਞ੍ਚ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ; ਨੋ ਚ ਖੋ ਰਾਜਿਸਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਸਮਤੇਨੇਵ ਸੁਦਂ ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਸਮਤੇਨ ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਜਨਪਦਾ ਨ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਮਚ੍ਚਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ ਦੋਵਾਰਿਕਾ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀਵਿਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾਨਂ ਖਤ੍ਤਿਯਂ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਨ ਖੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਸਮਤੇਨ (ਸੁਦਂ) ਜਨਪਦਂ ਪਸਾਸਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਾਪਰਂ ਜਨਪਦਾ ਪਬ੍ਬਨ੍ਤਿ, ਯਥਾ ਤਂ ਪੁਬ੍ਬਕਾਨਂ ਰਾਜੂਨਂ ਅਰਿਯੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ. ਸਂਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਖੋ ਤੇ, ਦੇਵ, ਵਿਜਿਤੇ ਅਮਚ੍ਚਾ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜਾ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਅਨੀਕਟ੍ਠਾ ਦੋਵਾਰਿਕਾ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀਵਿਨੋ ਮਯਞ੍ਚੇਵ ਅਞ੍ਞੇ ਚ [ਅਞ੍ਞੇ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਸਿ (ਕ.)] ਯੇ ਮਯਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਧਾਰੇਮ. ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ, ਦੇਵ, ਅਮ੍ਹੇ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਮਯਂ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ.
ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਪਰਿਯਾਨਿਕਥਾ
੯੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਅਮਚ੍ਚੇ ਪਾਰਿਸਜ੍ਜੇ ਗਣਕਮਹਾਮਤ੍ਤੇ ਅਨੀਕਟ੍ਠੇ ਦੋਵਾਰਿਕੇ ਮਨ੍ਤਸ੍ਸਾਜੀਵਿਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਸ੍ਸ ਤੇ ਅਰਿਯਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਵਤ੍ਤਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਹਿ ਖੋ ਰਕ੍ਖਾਵਰਣਗੁਤ੍ਤਿਂ ਸਂਵਿਦਹਿ, ਨੋ ਚ ਖੋ ਅਧਨਾਨਂ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ. ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ [ਆਦਿਯਸੀਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇਵ, ਜੀਵਾਮੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ – ‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਜੀਵਾਹਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਞ੍ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਪਯੋਜੇਹਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ [ਸਮਣੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ (ਬਹੂਸੁ)] ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.
‘‘ਅਞ੍ਞਤਰੋਪਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇਵ, ਜੀਵਾਮੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਾਸਿ – ‘ਇਮਿਨਾ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਧਨੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਜੀਵਾਹਿ, ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਞ੍ਚ ਪੋਸੇਹਿ, ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਚ ਪਯੋਜੇਹਿ, ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਦ੍ਧਗ੍ਗਿਕਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਹਿ ਸੋਵਗ੍ਗਿਕਂ ਸੁਖਵਿਪਾਕਂ ਸਗ੍ਗਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕ’ਨ੍ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.
੯੨. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘ਯੇ ਕਿਰ, ਭੋ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਰਾਜਾ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦੇਤੀ’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨ ਮਯਮ੍ਪਿ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਸਚ੍ਚਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ. ‘ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇਵ, ਜੀਵਾਮੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਸਚੇ ਖੋ ਅਹਂ ਯੋ ਯੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਧਨਮਨੁਪ੍ਪਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਮਿਦਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਯ੍ਯਂ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ [ਮੂਲਘਚ੍ਛਂ (ਸ੍ਯਾ.), ਮੂਲਛੇਜ੍ਜ (ਕ.)] ਕਰੇਯ੍ਯਂ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸੇ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭਣੇ, ਇਮਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ [ਪਚ੍ਛਾਬਾਹੁਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਥ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਥ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਥਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੇ ਪੁਰਿਸਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸ੍ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਦਲ਼੍ਹਾਯ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਚ੍ਛਾਬਾਹਂ ਗਾਲ਼੍ਹਬਨ੍ਧਨਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਖੁਰਮੁਣ੍ਡਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਖਰਸ੍ਸਰੇਨ ਪਣਵੇਨ ਰਥਿਕਾਯ ਰਥਿਕਂ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕੇਨ ਸਿਙ੍ਘਾਟਕਂ ਪਰਿਨੇਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣੇਨ ਦ੍ਵਾਰੇਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਤੋ ਨਗਰਸ੍ਸ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਸੁਂ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਅਕਂਸੁ, ਸੀਸਮਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ.
੯੩. ‘‘ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਾ – ‘ਯੇ ਕਿਰ, ਭੋ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਤਿ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਤਿ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਤੀ’ਤਿ. ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਤੇਸਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਯਂਨੂਨ ਮਯਮ੍ਪਿ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸ੍ਸਾਮ [ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਮ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.) ਕਾਰਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾਤਿ (ਕ. ਸੀ.)], ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਯੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਤੇ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਸ੍ਸਾਮ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਸੁਂ, ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਕਾਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਨਿਗਮਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਨਗਰਘਾਤਮ੍ਪਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ, ਪਨ੍ਥਦੁਹਨਮ੍ਪਿ [ਪਨ੍ਥਦੂਹਨਂਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ. ਯੇਸਂ ਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਸੁਨਿਸੇਧਂ ਨਿਸੇਧੇਨ੍ਤਿ, ਮੂਲਘਚ੍ਚਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਸੀਸਾਨਿ ਤੇਸਂ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ.
੯੪. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਸਤ੍ਥੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਸੁਂ – ‘ਅਯਂ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰਾਜਾ ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤੋ ਤਂ ਪੁਰਿਸਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਅਮ੍ਭੋ ਪੁਰਿਸ, ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ? ‘ਨ ਹਿ, ਦੇਵਾ’ਤਿ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਅਭਾਸਿ.
੯੫. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
‘‘ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਪੁਰਿਸੋ ਰਞ੍ਞੋ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਮੁਦ੍ਧਾਭਿਸਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ – ‘ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ, ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸੋ ਪਰੇਸਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਥੇਯ੍ਯਸਙ੍ਖਾਤਂ ਆਦਿਯੀ’ਤਿ ਪੇਸੁਞ੍ਞਮਕਾਸਿ.
੯੬. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਸਤ੍ਥੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਿਸੁਣਾ ਵਾਚਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ, ਤੇ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਪਰੇਸਂ ਦਾਰੇਸੁ ਚਾਰਿਤ੍ਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੁ.
੯੭. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ…ਪੇ… ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੯੮. ‘‘ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ – ਫਰੁਸਾਵਾਚਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਚ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਦ੍ਵੇਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੯੯. ‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੧੦੦. ‘‘ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
੧੦੧. ‘‘ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ. ਅਧਮ੍ਮਰਾਗੋ ਵਿਸਮਲੋਭੋ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮੋ. ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ, ਅਪ੍ਪੇਕਚ੍ਚੇ ਦ੍ਵੇਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
‘‘ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ. ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਤਾ.
੧੦੨. ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਧਨਾਨਂ ਧਨੇ ਅਨਨੁਪ੍ਪਦਿਯਮਾਨੇ ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਦਾਲਿਦ੍ਦਿਯੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਸਤ੍ਥਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਸਤ੍ਥੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਮੁਸਾਵਾਦੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਪਿਸੁਣਾ ਵਾਚਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੋ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੇ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇ ਦ੍ਵੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਫਰੁਸਾ ਵਾਚਾ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੋ ਚ. ਦ੍ਵੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ. ਅਭਿਜ੍ਝਾਬ੍ਯਾਪਾਦੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਾਸਿ. ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤਾਯ ਤਯੋ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਅਧਮ੍ਮਰਾਗੋ ਵਿਸਮਲੋਭੋ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮੋ. ਤੀਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਵੇਪੁਲ੍ਲਮਗਮਂਸੁ, ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਤਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਤਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਤਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਤਾ. ਇਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ ਗਤੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਯੁਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ, ਵਣ੍ਣੋਪਿ ਪਰਿਹਾਯਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨਾਨਂ ਅਡ੍ਢਤੇਯ੍ਯਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਅਹੇਸੁਂ.
ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਸਮਯੋ
੧੦੩. ‘‘ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋ ਸਮਯੋ, ਯਂ ਇਮੇਸਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਿਕਾ [ਪਞ੍ਚਮਾਸਿਕਾ (ਕ. ਸੀ.)] ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮਾਨਿ ਰਸਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਸਪ੍ਪਿ ਨਵਨੀਤਂ ਤੇਲਂ ਮਧੁ ਫਾਣਿਤਂ ਲੋਣਂ. ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਦ੍ਰੂਸਕੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ [ਅਗ੍ਗਭੋਜਨਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਸਾਲਿਮਂਸੋਦਨੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਦ੍ਰੂਸਕੋ ਅਗ੍ਗਂ ਭੋਜਨਾਨਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਦਸ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦਸ ਅਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਾ ਅਤਿਬ੍ਯਾਦਿਪ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ [ਅਤਿਵਿਯ ਦਿਪ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.), ਅਤਿਵ੍ਯਾਦਿਪ੍ਪਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ (ਸੀ.)]. ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਪਿ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕੁਤੋ ਪਨ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਕਾਰਕੋ. ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਯੇ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਸਂਸਾ ਚ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਤਰਹਿ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਪਾਸਂਸਾ ਚ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਯੇ ਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਅਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸਾਮਞ੍ਞਾ ਅਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਨ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਤੇ ਪੁਜ੍ਜਾ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਾਸਂਸਾ ਚ.
‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਮਾਤਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਵਾ ਮਾਤੁਲਾਨੀਤਿ ਵਾ ਆਚਰਿਯਭਰਿਯਾਤਿ ਵਾ ਗਰੂਨਂ ਦਾਰਾਤਿ ਵਾ. ਸਮ੍ਭੇਦਂ ਲੋਕੋ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ ਯਥਾ ਅਜੇਲ਼ਕਾ ਕੁਕ੍ਕੁਟਸੂਕਰਾ ਸੋਣਸਿਙ੍ਗਾਲਾ [ਸੋਣਸਿਗਾਲਾ (ਸੀ. ਪੀ.)].
‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ. ਮਾਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਮਾਤਰਿ; ਪਿਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਿਤਰਿ; ਭਾਤੁਪਿ ਭਗਿਨਿਯਾ ਭਗਿਨਿਯਾਪਿ ਭਾਤਰਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਗਵਿਕਸ੍ਸ ਮਿਗਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ; ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ. ਮਾਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਮਾਤਰਿ; ਪਿਤੁਪਿ ਪੁਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸਪਿ ਪਿਤਰਿ; ਭਾਤੁਪਿ ਭਗਿਨਿਯਾ ਭਗਿਨਿਯਾਪਿ ਭਾਤਰਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਆਘਾਤੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਤਿਬ੍ਬੋ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋ ਤਿਬ੍ਬੋ ਮਨੋਪਦੋਸੋ ਤਿਬ੍ਬਂ ਵਧਕਚਿਤ੍ਤਂ.
੧੦੪. ‘‘ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਤ੍ਥਨ੍ਤਰਕਪ੍ਪੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤੇ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮ੍ਹਿ ਮਿਗਸਞ੍ਞਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਹਾਨਿ ਸਤ੍ਥਾਨਿ ਹਤ੍ਥੇਸੁ ਪਾਤੁਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਿਣ੍ਹੇਨ ਸਤ੍ਥੇਨ ‘ਏਸ ਮਿਗੋ ਏਸ ਮਿਗੋ’ਤਿ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਾ ਚ ਮਯਂ ਕਞ੍ਚਿ [ਕਿਞ੍ਚਿ (ਕ.)], ਮਾ ਚ ਅਮ੍ਹੇ ਕੋਚਿ, ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਤਿਣਗਹਨਂ ਵਾ ਵਨਗਹਨਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਂ ਵਾ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ ਵਾ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾ ਯਾਪੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਤਿਣਗਹਨਂ ਵਾ ਵਨਗਹਨਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਂ ਵਾ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ ਵਾ [ਤੇ ਤਿਣਗਹਨਂ ਵਨਗਹਨਂ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਂ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਂ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰਾ ਯਾਪੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਾਹਸ੍ਸ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਤਿਣਗਹਨਾ ਵਨਗਹਨਾ ਰੁਕ੍ਖਗਹਨਾ ਨਦੀਵਿਦੁਗ੍ਗਾ ਪਬ੍ਬਤਵਿਸਮਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਆਲਿਙ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਸਭਾਗਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ – ‘ਦਿਟ੍ਠਾ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਜੀਵਸਿ, ਦਿਟ੍ਠਾ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਜੀਵਸੀ’ਤਿ.
ਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਵਡ੍ਢਨਕਥਾ
੧੦੫. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਯਂ ਖੋ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਰੂਪਂ ਆਯਤਂ ਞਾਤਿਕ੍ਖਯਂ ਪਤ੍ਤਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ. ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵਿਰਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ ਦਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਮਯਂ ਖੋ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਾਮ, ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਾਮ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ. ਕਿਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਮ? ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਵਿਰਮੇਯ੍ਯਾਮ… ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਬ੍ਯਾਪਾਦਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ… ਤਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਪਜਹੇਯ੍ਯਾਮ – ਅਧਮ੍ਮਰਾਗਂ ਵਿਸਮਲੋਭਂ ਮਿਚ੍ਛਾਧਮ੍ਮਂ… ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਅਸ੍ਸਾਮ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਮਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾ ਸਾਮਞ੍ਞਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਞ੍ਞਾ ਕੁਲੇ ਜੇਟ੍ਠਾਪਚਾਯਿਨੋ, ਇਦਂ ਕੁਸਲਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
‘‘ਤੇ ਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਸਟ੍ਠਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਵੀਸਤਿਤਿਵਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਛਬ੍ਬਸ੍ਸਸਤਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਦ੍ਵੇਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਦ੍ਵੇਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਟ੍ਠਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਟ੍ਠਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਚਤ੍ਤਾਰੀਸਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕਾ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ… ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਤਿਕਾ ਕੁਮਾਰਿਕਾ ਅਲਂਪਤੇਯ੍ਯਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
ਸਙ੍ਖਰਾਜਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ
੧੦੬. ‘‘ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਤਯੋ ਆਬਾਧਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਚ੍ਛਾ, ਅਨਸਨਂ, ਜਰਾ. ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਇਦ੍ਧੋ ਚੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਫੀਤੋ ਚ, ਕੁਕ੍ਕੁਟਸਮ੍ਪਾਤਿਕਾ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ [ਗਾਮਨਿਗਮਜਨਪਦਾ ਰਾਜਧਾਨਿਯੋ (ਕ.)]. ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਅਵੀਚਿ ਮਞ੍ਞੇ ਫੁਟੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਲ਼ਵਨਂ ਵਾ ਸਰਵਨਂ [ਸਾਰਵਨਂ (ਸ੍ਯਾ.)] ਵਾ. ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਅਯਂ ਬਾਰਾਣਸੀ ਕੇਤੁਮਤੀ ਨਾਮ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ ਇਦ੍ਧਾ ਚੇਵ ਫੀਤਾ ਚ ਬਹੁਜਨਾ ਚ ਆਕਿਣ੍ਣਮਨੁਸ੍ਸਾ ਚ ਸੁਭਿਕ੍ਖਾ ਚ. ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਨਗਰਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਕੇਤੁਮਤੀਰਾਜਧਾਨੀਪਮੁਖਾਨਿ. ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਕੇਤੁਮਤਿਯਾ ਰਾਜਧਾਨਿਯਾ ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਚਾਤੁਰਨ੍ਤੋ ਵਿਜਿਤਾਵੀ ਜਨਪਦਤ੍ਥਾਵਰਿਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਤਸ੍ਸਿਮਾਨਿ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਮਣਿਰਤਨਂ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਮੇਵ ਸਤ੍ਤਮਂ. ਪਰੋਸਹਸ੍ਸਂ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸੂਰਾ ਵੀਰਙ੍ਗਰੂਪਾ ਪਰਸੇਨਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਪਥਵਿਂ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਅਦਣ੍ਡੇਨ ਅਸਤ੍ਥੇਨ ਧਮ੍ਮੇਨ ਅਭਿਵਿਜਿਯ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਸ੍ਸਤਿ.
ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੋ
੧੦੭. ‘‘ਅਸੀਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਯੁਕੇਸੁ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯੋ ਨਾਮ ਭਗਵਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸੁਗਤੋ ਲੋਕਵਿਦੂ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਰਿਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ. ਸੋ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਇਮਂ ਲੋਕਂ ਸਦੇਵਕਂ ਸਮਾਰਕਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਂ ਸਸ੍ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਂ ਪਜਂ ਸਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਂ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਪਵੇਦੇਮਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਸ੍ਸਤਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ ਆਦਿਕਲ੍ਯਾਣਂ ਮਜ੍ਝੇਕਲ੍ਯਾਣਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਕਲ੍ਯਾਣਂ ਸਾਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਪਕਾਸੇਮਿ. ਸੋ ਅਨੇਕਸਹਸ੍ਸਂ [ਅਨੇਕਸਤਸਹਸ੍ਸਂ (ਕ.)] ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਘਂ ਪਰਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਮੇਤਰਹਿ ਅਨੇਕਸਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਂਘਂ ਪਰਿਹਰਾਮਿ.
੧੦੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਙ੍ਖੋ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਯੋ ਸੋ ਯੂਪੋ ਰਞ੍ਞਾ ਮਹਾਪਨਾਦੇਨ ਕਾਰਾਪਿਤੋ. ਤਂ ਯੂਪਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝਾਵਸਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕਪਣਦ੍ਧਿਕਵਣਿਬ੍ਬਕਯਾਚਕਾਨਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਮੇਤ੍ਤੇਯ੍ਯਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਂ ਓਹਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕਾਸਾਯਾਨਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਅਚ੍ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਮਾਨੋ ਏਕੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੋ ਆਤਾਪੀ ਪਹਿਤਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ.
੧੦੯. ‘‘ਅਤ੍ਤਦੀਪਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਹਰਥ ਅਤ੍ਤਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ, ਧਮ੍ਮਦੀਪਾ ਧਮ੍ਮਸਰਣਾ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣਾ. ਕਥਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ…ਪੇ… ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਵਿਹਰਤਿ ਆਤਾਪੀ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਸਤਿਮਾ ਵਿਨੇਯ੍ਯ ਲੋਕੇ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਏਵਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਦੀਪੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਤ੍ਤਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ ਧਮ੍ਮਦੀਪੋ ਧਮ੍ਮਸਰਣੋ ਅਨਞ੍ਞਸਰਣੋ.
ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਆਯੁਵਣ੍ਣਾਦਿਵਡ੍ਢਨਕਥਾ
੧੧੦. ‘‘ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਰਥ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇ. ਗੋਚਰੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਰਨ੍ਤਾ ਸਕੇ ਪੇਤ੍ਤਿਕੇ ਵਿਸਯੇ ਆਯੁਨਾਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਵਣ੍ਣੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਸੁਖੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਭੋਗੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ, ਬਲੇਨਪਿ ਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਥ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਛਨ੍ਦਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਵੀਰਿਯਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਵੀਮਂਸਾਸਮਾਧਿਪਧਾਨਸਙ੍ਖਾਰਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਸੋ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਇਦ੍ਧਿਪਾਦਾਨਂ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਬਹੁਲੀਕਤਤ੍ਤਾ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨੋ ਕਪ੍ਪਂ ਵਾ ਤਿਟ੍ਠੇਯ੍ਯ ਕਪ੍ਪਾਵਸੇਸਂ ਵਾ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਆਯੁਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੀਲਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਚਾਰਗੋਚਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਣੁਮਤ੍ਤੇਸੁ ਵਜ੍ਜੇਸੁ ਭਯਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸਮਾਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਤਿ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦੇਸੁ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਣ੍ਣਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸੁਖਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਵਿਚ੍ਚੇਵ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਵਿਚ੍ਚ ਅਕੁਸਲੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਸਵਿਚਾਰਂ ਵਿਵੇਕਜਂ ਪੀਤਿਸੁਖਂ ਪਠਮਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾਨਂ ਵੂਪਸਮਾ…ਪੇ… ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਤਤਿਯਂ ਝਾਨਂ…ਪੇ… ਚਤੁਤ੍ਥਂ ਝਾਨਂ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਸੁਖਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭੋਗਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਭੋਗਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਸ੍ਮਿਂ? ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯਾ ਅਨਾਸਵਂ ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਤਿ. ਇਦਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਬਲਸ੍ਮਿਂ.
‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਞ੍ਞਂ ਏਕਬਲਮ੍ਪਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ ਯਂ ਏਵਂ ਦੁਪ੍ਪਸਹਂ, ਯਥਯਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾਰਬਲਂ. ਕੁਸਲਾਨਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਏਵਮਿਦਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਵਡ੍ਢਤੀ’’ਤਿ. ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਤਤਿਯਂ.