੪. ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਂ
ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ
੧੧੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਪੁਬ੍ਬਾਰਾਮੇ ਮਿਗਾਰਮਾਤੁਪਾਸਾਦੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪਰਿਵਸਨ੍ਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਾ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ [ਪਾਸਾਦਚ੍ਛਾਯਾਯਂ (ਕ.)] ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ.
੧੧੨. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤਂ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ, ਆਵੁਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਭਗਵਾ ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਾ ਵੁਟ੍ਠਿਤੋ ਪਾਸਾਦਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਪਚ੍ਛਾਯਾਯਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਆਯਾਮਾਵੁਸੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮ; ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਲਭੇਯ੍ਯਾਮ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਾ [ਸਮ੍ਮੁਖਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਸਵਨਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਮਾਵੁਸੋ’’ਤਿ ਖੋ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ.
੧੧੩. ਅਥ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਵਾਸੇਟ੍ਠਂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਖ੍ਵਤ੍ਥ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਜਚ੍ਚਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੀਨਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ, ਕਚ੍ਚਿ ਵੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਨ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਗ੍ਘ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਰੂਪਾਯ ਪਰਿਭਾਸਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ ਵੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਰੂਪਾਯ ਪਰਿਭਾਸਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਾ’’ਤਿ? ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ [ਹੀਨੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਮ. ਨਿ. ੨ ਮਧੁਰਸੁਤ੍ਤ)]. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੁਕ੍ਕੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕਣ੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ [ਕਣ੍ਹੋ ਅਞ੍ਞੋ ਵਣ੍ਣੋ (ਸੀ. ਪੀ. ਮ. ਨਿ. ੨ ਮਧੁਰਸੁਤ੍ਤ)]. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ [ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਓਰਸਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦਾ. ਤੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਣ੍ਣਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਹੀਨਮਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਾ, ਯਦਿਦਂ ਮੁਣ੍ਡਕੇ ਸਮਣਕੇ ਇਬ੍ਭੇ ਕਣ੍ਹੇ ਬਨ੍ਧੁਪਾਦਾਪਚ੍ਚੇ. ਤਯਿਦਂ ਨ ਸਾਧੁ, ਤਯਿਦਂ ਨਪ੍ਪਤਿਰੂਪਂ, ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਸੇਟ੍ਠਂ ਵਣ੍ਣਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਹੀਨਮਤ੍ਥ ਵਣ੍ਣਂ ਅਜ੍ਝੁਪਗਤਾ ਯਦਿਦਂ ਮੁਣ੍ਡਕੇ ਸਮਣਕੇ ਇਬ੍ਭੇ ਕਣ੍ਹੇ ਬਨ੍ਧੁਪਾਦਾਪਚ੍ਚੇ’ਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਰੂਪਾਯ ਪਰਿਭਾਸਾਯ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਾ’’ਤਿ.
੧੧੪. ‘‘ਤਗ੍ਘ ਵੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਪੋਰਾਣਂ ਅਸ੍ਸਰਨ੍ਤਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੁਕ੍ਕੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕਣ੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਓਰਸਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਖੋ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯੋ ਉਤੁਨਿਯੋਪਿ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯੋਪਿ ਵਿਜਾਯਮਾਨਾਪਿ ਪਾਯਮਾਨਾਪਿ. ਤੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਯੋਨਿਜਾਵ ਸਮਾਨਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੁਕ੍ਕੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕਣ੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਓਰਸਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਤੇ [ਤੇ ਚ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਞ੍ਚੇਵ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਮੁਸਾ ਚ ਭਾਸਨ੍ਤਿ, ਬਹੁਞ੍ਚ ਅਪੁਞ੍ਞਂ ਪਸਵਨ੍ਤਿ.
ਚਤੁਵਣ੍ਣਸੁਦ੍ਧਿ
੧੧੫. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਵਣ੍ਣਾ – ਖਤ੍ਤਿਯਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਵੇਸ੍ਸਾ, ਸੁਦ੍ਦਾ. ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੀ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯੇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਸਾਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਅਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ ਨਅਲਮਰਿਯਾ ਨਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕਾ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ, ਖਤ੍ਤਿਯੇਪਿ ਤੇ [ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠ (ਕ.)] ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤੀ ਹੋਤਿ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਯੀ ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰੀ ਮੁਸਾਵਾਦੀ ਪਿਸੁਣਵਾਚੋ ਫਰੁਸਵਾਚੋ ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪੀ ਅਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠੀ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯੇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ…ਪੇ… ਕਣ੍ਹਾ ਕਣ੍ਹਵਿਪਾਕਾ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਾ; ਸੁਦ੍ਦੇਪਿ ਤੇ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਕਾਮੇਸੁਮਿਚ੍ਛਾਚਾਰਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਮੁਸਾਵਾਦਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਪਿਸੁਣਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਫਰੁਸਾਯ ਵਾਚਾਯ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਸਮ੍ਫਪ੍ਪਲਾਪਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯੇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ, ਖਤ੍ਤਿਯੇਪਿ ਤੇ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਪਟਿਵਿਰਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਲੁ, ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠੀ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯੇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਅਨਵਜ੍ਜਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਾ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਤਾ ਅਲਮਰਿਯਾ ਅਲਮਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸੁਕ੍ਕਾ ਸੁਕ੍ਕਵਿਪਾਕਾ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥਾ; ਸੁਦ੍ਦੇਪਿ ਤੇ ਇਧੇਕਚ੍ਚੇ ਸਨ੍ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ.
੧੧੬. ‘‘ਇਮੇਸੁ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਚਤੂਸੁ ਵਣ੍ਣੇਸੁ ਏਵਂ ਉਭਯਵੋਕਿਣ੍ਣੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਸੁ ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤੇਸੁ ਚੇਵ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਤ੍ਥੇਸੁ ਚ ਯਦੇਤ੍ਥ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਹੀਨਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਵ ਸੁਕ੍ਕੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕਣ੍ਹਾ ਅਞ੍ਞੇ ਵਣ੍ਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ, ਨੋ ਅਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ; ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨੋ ਪੁਤ੍ਤਾ ਓਰਸਾ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਾਯਾਦਾ’ਤਿ. ਤਂ ਤੇਸਂ ਵਿਞ੍ਞੂ ਨਾਨੁਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਯੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਸੋ ਨੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ, ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
੧੧੭. ‘‘ਤਦਮਿਨਾਪੇਤਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ ਧਮ੍ਮੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
‘‘ਜਾਨਾਤਿ ਖੋ [ਖੋ ਪਨ (ਕ.)], ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ – ‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਅਨਨ੍ਤਰਾ [ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ (ਬਹੂਸੁ)] ਸਕ੍ਯਕੁਲਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ’ਤਿ. ਸਕ੍ਯਾ ਖੋ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਰਞ੍ਞੋ ਪਸੇਨਦਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਸ੍ਸ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ [ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਅਨੁਯਨ੍ਤਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ (ਕ.)] ਭਵਨ੍ਤਿ. ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਕ੍ਯਾ ਰਞ੍ਞੇ ਪਸੇਨਦਿਮ੍ਹਿ ਕੋਸਲੇ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਯਾ ਰਞ੍ਞੇ ਪਸੇਨਦਿਮ੍ਹਿ ਕੋਸਲੇ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ, ਕਰੋਤਿ ਤਂ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤਥਾਗਤੇ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ, ਨ ਨਂ [ਨਨੁ (ਬਹੂਸੁ)] ‘ਸੁਜਾਤੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਦੁਜ੍ਜਾਤੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਬਲਵਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਦੁਬ੍ਬਲੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਪਾਸਾਦਿਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੋਹਮਸ੍ਮਿ. ਮਹੇਸਕ੍ਖੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ, ਅਪ੍ਪੇਸਕ੍ਖੋਹਮਸ੍ਮੀ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਂ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਮਾਨੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ ਏਵਂ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਤਥਾਗਤੇ ਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਨਂ ਅਞ੍ਜਲਿਕਮ੍ਮਂ ਸਾਮੀਚਿਕਮ੍ਮਂ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਖੋ ਏਤਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਯਥਾ ਧਮ੍ਮੋਵ ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
੧੧੮. ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਖ੍ਵਤ੍ਥ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਨਾਨਾਜਚ੍ਚਾ ਨਾਨਾਨਾਮਾ ਨਾਨਾਗੋਤ੍ਤਾ ਨਾਨਾਕੁਲਾ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ‘ਕੇ ਤੁਮ੍ਹੇ’ਤਿ – ਪੁਟ੍ਠਾ ਸਮਾਨਾ ‘ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾਮ੍ਹਾ’ਤਿ – ਪਟਿਜਾਨਾਥ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨਸ੍ਸ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤਥਾਗਤੇ ਸਦ੍ਧਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ ਮੂਲਜਾਤਾ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਦਲ਼੍ਹਾ ਅਸਂਹਾਰਿਯਾ ਸਮਣੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵਾ ਦੇਵੇਨ ਵਾ ਮਾਰੇਨ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਵਾ ਕੇਨਚਿ ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ, ਤਸ੍ਸੇਤਂ ਕਲ੍ਲਂ ਵਚਨਾਯ – ‘ਭਗਵਤੋਮ੍ਹਿ ਪੁਤ੍ਤੋ ਓਰਸੋ ਮੁਖਤੋ ਜਾਤੋ ਧਮ੍ਮਜੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ ਧਮ੍ਮਦਾਯਾਦੋ’ਤਿ. ਤਂ ਕਿਸ੍ਸ ਹੇਤੁ? ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਹੇਤਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਧਿਵਚਨਂ ‘ਧਮ੍ਮਕਾਯੋ’ ਇਤਿਪਿ, ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾਯੋ’ ਇਤਿਪਿ, ‘ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ’ ਇਤਿਪਿ, ‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ’ ਇਤਿਪਿ.
੧੧੯. ‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਸਂਵਟ੍ਟਤਿ. ਸਂਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਲੋਕੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਆਭਸ੍ਸਰਸਂਵਤ੍ਤਨਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਤਤ੍ਥ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨੋਮਯਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.
‘‘ਹੋਤਿ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਮਯੋ ਯਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਵਿਵਟ੍ਟਤਿ. ਵਿਵਟ੍ਟਮਾਨੇ ਲੋਕੇ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਆਭਸ੍ਸਰਕਾਯਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਧ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨੋਮਯਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ.
ਰਸਪਥਵਿਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੦. ‘‘ਏਕੋਦਕੀਭੂਤਂ ਖੋ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਿਮਿਸਾ. ਨ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਮਾ ਪਞ੍ਞਾਯਨ੍ਤਿ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਸਪਥਵੀ ਉਦਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਤਨਿ [ਸਮਤਾਨਿ (ਬਹੂਸੁ)]; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਪਯਸੋ ਤਤ੍ਤਸ੍ਸ [ਪਯਤਤ੍ਤਸ੍ਸ (ਸ੍ਯਾ.)] ਨਿਬ੍ਬਾਯਮਾਨਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਸਨ੍ਤਾਨਕਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਨਵਨੀਤਂ ਏਵਂਵਣ੍ਣਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਂ [ਖੁਦ੍ਦਂ ਮਧੁਂ (ਕ. ਸੀ.)] ਅਨੇਲ਼ਕਂ [ਅਨੇਲਕਂ (ਸੀ. ਪੀ.)], ਏਵਮਸ੍ਸਾਦਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਲਜਾਤਿਕੋ – ‘ਅਮ੍ਭੋ, ਕਿਮੇਵਿਦਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ ਰਸਪਥਵਿਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਸਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਰਸਪਥਵਿਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਸਾਯਤੋ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸਿ, ਤਣ੍ਹਾ ਚਸ੍ਸ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਰਸਪਥਵਿਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਸਾਯਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਰਸਪਥਵਿਂ ਅਙ੍ਗੁਲਿਯਾ ਸਾਯਤਂ ਅਚ੍ਛਾਦੇਸਿ, ਤਣ੍ਹਾ ਚ ਤੇਸਂ ਓਕ੍ਕਮਿ.
ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਦਿਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੧. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਰਸਪਥਵਿਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਆਲੁਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ [ਯਤੋ ਖੋ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਰਸਪਥਵਿਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਆਲੁਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਅਥ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਸਯਂਪਭਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ. ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤੇਸੁ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਿ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ. ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਰਕਰੂਪੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤੇਸੁ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਸੁ ਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਸੁ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਯਂ ਲੋਕੋ ਪੁਨ ਵਿਵਟ੍ਟੋ ਹੋਤਿ.
੧੨੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਰਸਪਥਵਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ [ਤਬ੍ਭਕ੍ਖਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਰਸਪਥਵਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ (ਰਸਪਥਵਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ) [( ) ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਖਰਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਵਣ੍ਣਵੇਵਣ੍ਣਤਾ [ਵਣ੍ਣਵੇਵਜ੍ਜਤਾ (ਟੀਕਾ)] ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ‘ਮਯਮੇਤੇਹਿ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਤਰਾ, ਅਮ੍ਹੇਹੇਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਰਾ’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਤਿਮਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਰਸਪਥਵੀ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਰਸਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਿਂਸੁ – ‘ਅਹੋ ਰਸਂ, ਅਹੋ ਰਸ’ਨ੍ਤਿ! ਤਦੇਤਰਹਿਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਸੁਰਸਂ [ਸਾਧੁਰਸਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਹੋ ਰਸਂ, ਅਹੋ ਰਸ’ਨ੍ਤਿ! ਤਦੇਵ ਪੋਰਾਣਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਅਨੁਸਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੩. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਰਸਾਯ ਪਥਵਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਅਹਿਚ੍ਛਤ੍ਤਕੋ, ਏਵਮੇਵ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਨਵਨੀਤਂ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਂ ਅਨੇਲ਼ਕਂ, ਏਵਮਸ੍ਸਾਦੋ ਅਹੋਸਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਤੇ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋ ਮਤ੍ਤਾਯ ਖਰਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਵਣ੍ਣਵੇਵਣ੍ਣਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ‘ਮਯਮੇਤੇਹਿ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਤਰਾ, ਅਮ੍ਹੇਹੇਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਰਾ’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਤਿਮਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
ਪਦਾਲਤਾਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੪. ‘‘ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਪਦਾਲਤਾ [ਸਦ੍ਦਾਲਤਾ (ਸੀ.)] ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਕਲਮ੍ਬੁਕਾ [ਕਲਮ੍ਬਕਾ (ਸ੍ਯਾ.)], ਏਵਮੇਵ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਸਪ੍ਪਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਾ ਨਵਨੀਤਂ ਏਵਂਵਣ੍ਣਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਂ ਅਨੇਲ਼ਕਂ, ਏਵਮਸ੍ਸਾਦਾ ਅਹੋਸਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਪਦਾਲਤਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਤੇ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਯਥਾ ਯਥਾ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਪਦਾਲਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਖਰਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਵਣ੍ਣਵੇਵਣ੍ਣਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਿਦਂ ਸਤ੍ਤਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸਤ੍ਤੇ ਅਤਿਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ – ‘ਮਯਮੇਤੇਹਿ ਵਣ੍ਣਵਨ੍ਤਤਰਾ, ਅਮ੍ਹੇਹੇਤੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਤਰਾ’ਤਿ. ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਾਤਿਮਾਨਪਚ੍ਚਯਾ ਮਾਨਾਤਿਮਾਨਜਾਤਿਕਾਨਂ ਪਦਾਲਤਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ.
‘‘ਪਦਾਲਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ. ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਿਂਸੁ – ‘ਅਹੁ ਵਤ ਨੋ, ਅਹਾਯਿ ਵਤ ਨੋ ਪਦਾਲਤਾ’ਤਿ! ਤਦੇਤਰਹਿਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕੇਨਚਿ [ਕੇਨਚਿਦੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਦੁਕ੍ਖਧਮ੍ਮੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਅਹੁ ਵਤ ਨੋ, ਅਹਾਯਿ ਵਤ ਨੋ’ਤਿ! ਤਦੇਵ ਪੋਰਾਣਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਅਨੁਸਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਅਕਟ੍ਠਪਾਕਸਾਲਿਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੫. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਦਾਲਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕੋ ਸਾਲਿ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਅਕਣੋ ਅਥੁਸੋ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸੁਗਨ੍ਧੋ ਤਣ੍ਡੁਲਪ੍ਫਲੋ. ਯਂ ਤਂ ਸਾਯਂ ਸਾਯਮਾਸਾਯ ਆਹਰਨ੍ਤਿ, ਪਾਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਪਕ੍ਕਂ ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ. ਯਂ ਤਂ ਪਾਤੋ ਪਾਤਰਾਸਾਯ ਆਹਰਨ੍ਤਿ, ਸਾਯਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਪਕ੍ਕਂ ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ; ਨਾਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕਂ ਸਾਲਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵੋ
੧੨੬. ‘‘ਯਥਾ ਯਥਾ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕਂ ਸਾਲਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਂਸੁ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਖਰਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ, ਵਣ੍ਣਵੇਵਣ੍ਣਤਾ ਚ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਚ ਇਤ੍ਥਿਲਿਙ੍ਗਂ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਸਲਿਙ੍ਗਂ. ਇਤ੍ਥੀ ਚ ਪੁਰਿਸਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤਿ ਪੁਰਿਸੋ ਚ ਇਤ੍ਥਿਂ. ਤੇਸਂ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਉਪਨਿਜ੍ਝਾਯਤਂ ਸਾਰਾਗੋ ਉਦਪਾਦਿ, ਪਰਿਲ਼ਾਹੋ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਓਕ੍ਕਮਿ. ਤੇ ਪਰਿਲ਼ਾਹਪਚ੍ਚਯਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਿਂਸੁ.
‘‘ਯੇ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤੇ, ਅਞ੍ਞੇ ਪਂਸੁਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਗੋਮਯਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ – ‘ਨਸ੍ਸ ਅਸੁਚਿ [ਵਸਲਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਵਸਲੀ (ਕ.)], ਨਸ੍ਸ ਅਸੁਚੀ’ਤਿ. ‘ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਵਰੂਪਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’ਤਿ! ਤਦੇਤਰਹਿਪਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਕਚ੍ਚੇਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਵਧੁਯਾ ਨਿਬ੍ਬੁਯ੍ਹਮਾਨਾਯ [ਨਿਵਯ੍ਹਮਾਨਾਯ, ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਮਾਨਾਯ (ਕ.)] ਅਞ੍ਞੇ ਪਂਸੁਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਸੇਟ੍ਠਿਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞੇ ਗੋਮਯਂ ਖਿਪਨ੍ਤਿ. ਤਦੇਵ ਪੋਰਾਣਂ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਅਨੁਸਰਨ੍ਤਿ, ਨ ਤ੍ਵੇਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਆਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮਸਮਾਚਾਰੋ
੧੨੭. ‘‘ਅਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮਤਂ ਖੋ ਪਨ [ਅਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮਤਂ ਤਂ ਖੋ ਪਨ (ਸ੍ਯਾ.), ਅਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮਤਂ ਖੋ ਪਨ ਤਂ (?)], ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਦੇਤਰਹਿ ਧਮ੍ਮਸਮ੍ਮਤਂ. ਯੇ ਖੋ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਤਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਮਾਸਮ੍ਪਿ ਦ੍ਵੇਮਾਸਮ੍ਪਿ ਨ ਲਭਨ੍ਤਿ ਗਾਮਂ ਵਾ ਨਿਗਮਂ ਵਾ ਪਵਿਸਿਤੁਂ. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਅਤਿਵੇਲਂ ਪਾਤਬ੍ਯਤਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਅਥ ਅਗਾਰਾਨਿ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਕਾਤੁਂ ਤਸ੍ਸੇਵ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦਨਤ੍ਥਂ. ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਲਸਜਾਤਿਕਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਅਮ੍ਭੋ, ਕਿਮੇਵਾਹਂ ਵਿਹਞ੍ਞਾਮਿ ਸਾਲਿਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਸਾਯਂ ਸਾਯਮਾਸਾਯ ਪਾਤੋ ਪਾਤਰਾਸਾਯ! ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਾਲਿਂ ਆਹਰੇਯ੍ਯਂ ਸਕਿਂਦੇਵ [ਸਕਿਂਦੇਵ (ਕ.)] ਸਾਯਪਾਤਰਾਸਾਯਾ’ਤਿ!
‘‘ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤੋ ਸਾਲਿਂ ਆਹਾਸਿ ਸਕਿਂਦੇਵ ਸਾਯਪਾਤਰਾਸਾਯ. ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਹਿ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਾਲਾਹਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਅਲਂ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਆਹਤੋ [ਆਹਟੋ (ਸ੍ਯਾ.)] ਮੇ ਸਾਲਿ ਸਕਿਂਦੇਵ ਸਾਯਪਾਤਰਾਸਾਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਾਲਿਂ ਆਹਾਸਿ ਸਕਿਂਦੇਵ ਦ੍ਵੀਹਾਯ. ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਾਧੂ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਹਿ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਾਲਾਹਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਅਲਂ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਆਹਤੋ ਮੇ ਸਾਲਿ ਸਕਿਂਦੇਵ ਦ੍ਵੀਹਾਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਾਲਿਂ ਆਹਾਸਿ ਸਕਿਂਦੇਵ ਚਤੂਹਾਯ, ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਾਧੂ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਯੇਨ ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘ਏਹਿ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਾਲਾਹਾਰਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਅਲਂ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਆਹਤੋ ਮੇ ਸਾਲਿ ਸਕਿਦੇਵ ਚਤੂਹਾਯਾ’ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਾਨੁਗਤਿਂ ਆਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਸਾਲਿਂ ਆਹਾਸਿ ਸਕਿਦੇਵ ਅਟ੍ਠਾਹਾਯ, ‘ਏਵਮ੍ਪਿ ਕਿਰ, ਭੋ, ਸਾਧੂ’ਤਿ.
‘‘ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਧਿਕਾਰਕਂ ਸਾਲਿਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਅਥ ਕਣੋਪਿ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿ, ਥੁਸੋਪਿ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿ; ਲੂਨਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ, ਅਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਸਣ੍ਡਸਣ੍ਡਾ ਸਾਲਯੋ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਸਾਲਿਵਿਭਾਗੋ
੧੨੮. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ, ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਿਂਸੁ – ‘ਪਾਪਕਾ ਵਤ, ਭੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤਾ. ਮਯਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਨੋਮਯਾ ਅਹੁਮ੍ਹਾ ਪੀਤਿਭਕ੍ਖਾ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰਾ ਸੁਭਟ੍ਠਾਯਿਨੋ, ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮ੍ਹਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਦੀਘਸ੍ਸ ਅਦ੍ਧੁਨੋ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਸਪਥਵੀ ਉਦਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਤਨਿ. ਸਾ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇ ਮਯਂ ਰਸਪਥਵਿਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਆਲੁਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਮ੍ਹ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ, ਤੇਸਂ ਨੋ ਰਸਪਥਵਿਂ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਆਲੁਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ ਸਯਂਪਭਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਸਯਂਪਭਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ, ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤੇਸੁ ਨਕ੍ਖਤ੍ਤਾਨਿ ਤਾਰਕਰੂਪਾਨਿ ਪਾਤੁਰਹੇਸੁਂ, ਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਸੁ ਤਾਰਕਰੂਪੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤੇਸੁ ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ, ਰਤ੍ਤਿਨ੍ਦਿਵੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਸੁ ਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਮਾਸਡ੍ਢਮਾਸੇਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨੇਸੁ ਉਤੁਸਂਵਚ੍ਛਰਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਂਸੁ. ਤੇ ਮਯਂ ਰਸਪਥਵਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮ੍ਹਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ ਪਾਪਕਾਨਂਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਰਸਪਥਵੀ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਰਸਪਥਵਿਯਾ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੋ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਤੇ ਮਯਂ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਮ੍ਹ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਤੇ ਮਯਂ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮ੍ਹਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ ਪਾਪਕਾਨਂਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੋ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਭੂਮਿਪਪ੍ਪਟਕੇ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤੇ ਪਦਾਲਤਾ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਹੋਸਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਰਸਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ. ਤੇ ਮਯਂ ਪਦਾਲਤਂ ਉਪਕ੍ਕਮਿਮ੍ਹ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਂ. ਤੇ ਮਯਂ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮ੍ਹਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ ਪਾਪਕਾਨਂਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਪਦਾਲਤਾ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿ. ਪਦਾਲਤਾਯ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾਯ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕੋ ਸਾਲਿ ਪਾਤੁਰਹੋਸਿ ਅਕਣੋ ਅਥੁਸੋ ਸੁਦ੍ਧੋ ਸੁਗਨ੍ਧੋ ਤਣ੍ਡੁਲਪ੍ਫਲੋ. ਯਂ ਤਂ ਸਾਯਂ ਸਾਯਮਾਸਾਯ ਆਹਰਾਮ, ਪਾਤੋ ਤਂ ਹੋਤਿ ਪਕ੍ਕਂ ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ. ਯਂ ਤਂ ਪਾਤੋ ਪਾਤਰਾਸਾਯ ਆਹਰਾਮ, ਸਾਯਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਪਕ੍ਕਂ ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ. ਨਾਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤੇ ਮਯਂ ਅਕਟ੍ਠਪਾਕਂ ਸਾਲਿਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਤਂਭਕ੍ਖਾ ਤਦਾਹਾਰਾ ਚਿਰਂ ਦੀਘਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਟ੍ਠਮ੍ਹਾ. ਤੇਸਂ ਨੋ ਪਾਪਕਾਨਂਯੇਵ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਕਣੋਪਿ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿ, ਥੁਸੋਪਿ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਿ, ਲੂਨਮ੍ਪਿ ਨਪ੍ਪਟਿਵਿਰੂਲ਼੍ਹਂ, ਅਪਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ, ਸਣ੍ਡਸਣ੍ਡਾ ਸਾਲਯੋ ਠਿਤਾ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਸਾਲਿਂ ਵਿਭਜੇਯ੍ਯਾਮ, ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ! ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਾਲਿਂ ਵਿਭਜਿਂਸੁ, ਮਰਿਯਾਦਂ ਠਪੇਸੁਂ.
੧੨੯. ‘‘ਅਥ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਤ੍ਤੋ ਲੋਲਜਾਤਿਕੋ ਸਕਂ ਭਾਗਂ ਪਰਿਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ [ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ (?)] ਭਾਗਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ, ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਪਾਪਕਂ ਵਤ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਕਰੋਸਿ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਕਂ ਭਾਗਂ ਪਰਿਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਾਗਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਸਿ. ਮਾਸ੍ਸੁ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਪੁਨਪਿ ਏਵਰੂਪਮਕਾਸੀ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਭੋ’ਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਚ੍ਚਸ੍ਸੋਸਿ. ਦੁਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ…ਪੇ… ਤਤਿਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਸਕਂ ਭਾਗਂ ਪਰਿਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਾਗਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ, ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਪਾਪਕਂ ਵਤ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਕਰੋਸਿ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਕਂ ਭਾਗਂ ਪਰਿਰਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਭਾਗਂ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਸਿ. ਮਾਸ੍ਸੁ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਪੁਨਪਿ ਏਵਰੂਪਮਕਾਸੀ’ਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਪਾਣਿਨਾ ਪਹਰਿਂਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਲੇਡ੍ਡੁਨਾ ਪਹਰਿਂਸੁ, ਅਞ੍ਞੇ ਦਣ੍ਡੇਨ ਪਹਰਿਂਸੁ. ਤਦਗ੍ਗੇ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਗਰਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ.
ਮਹਾਸਮ੍ਮਤਰਾਜਾ
੧੩੦. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਂਸੁ, ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਤ੍ਥੁਨਿਂਸੁ – ‘ਪਾਪਕਾ ਵਤ ਭੋ ਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਰਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਏਕਂ ਸਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮ, ਯੋ ਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਖੀਯਿਤਬ੍ਬਂ ਖੀਯੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਗਰਹੇਯ੍ਯ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ. ਮਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸਾਲੀਨਂ ਭਾਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ.
‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾ ਯੋ ਨੇਸਂ ਸਤ੍ਤੋ ਅਭਿਰੂਪਤਰੋ ਚ ਦਸ੍ਸਨੀਯਤਰੋ ਚ ਪਾਸਾਦਿਕਤਰੋ ਚ ਮਹੇਸਕ੍ਖਤਰੋ ਚ ਤਂ ਸਤ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਏਤਦਵੋਚੁਂ – ‘ਏਹਿ, ਭੋ ਸਤ੍ਤ, ਸਮ੍ਮਾ ਖੀਯਿਤਬ੍ਬਂ ਖੀਯ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਗਰਹ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹਿ. ਮਯਂ ਪਨ ਤੇ ਸਾਲੀਨਂ ਭਾਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਸ੍ਸਾਮਾ’ਤਿ. ‘ਏਵਂ, ਭੋ’ਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੋ ਸਤ੍ਤੋ ਤੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਟਿਸ੍ਸੁਣਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਖੀਯਿਤਬ੍ਬਂ ਖੀਯਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਂ ਗਰਹਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤਬ੍ਬਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਤੇ ਪਨਸ੍ਸ ਸਾਲੀਨਂ ਭਾਗਂ ਅਨੁਪ੍ਪਦਂਸੁ.
੧੩੧. ‘‘ਮਹਾਜਨਸਮ੍ਮਤੋਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋ, ਮਹਾਸਮ੍ਮਤੋ’ ਤ੍ਵੇਵ ਪਠਮਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਖੇਤ੍ਤਾਨਂ ਅਧਿਪਤੀਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ, ਖਤ੍ਤਿਯੋ’ ਤ੍ਵੇਵ ਦੁਤਿਯਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮੇਨ ਪਰੇ ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਰਾਜਾ, ਰਾਜਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਤਤਿਯਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੇਨ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਨ ਅਕ੍ਖਰੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਨਞ੍ਞੇਸਂ. ਸਦਿਸਾਨਂਯੇਵ, ਨੋ ਅਸਦਿਸਾਨਂ. ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ, ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਣ੍ਡਲਂ
੧੩੨. ‘‘ਅਥ ਖੋ ਤੇਸਂ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂਯੇਵ [ਤੇਸਂ ਯੇਵ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠ ਸਤ੍ਤਾਨਂ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਪਾਪਕਾ ਵਤ, ਭੋ, ਧਮ੍ਮਾ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭੂਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਅਦਿਨ੍ਨਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਗਰਹਾ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੁਸਾਵਾਦੋ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ, ਪਬ੍ਬਾਜਨਂ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਤਿ. ਯਂਨੂਨ ਮਯਂ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾਹੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਤੇ ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾਹੇਸੁਂ. ਪਾਪਕੇ ਅਕੁਸਲੇ ਧਮ੍ਮੇ ਵਾਹੇਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਪਠਮਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਤੇ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਯੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਵੀਤਙ੍ਗਾਰਾ ਵੀਤਧੂਮਾ ਪਨ੍ਨਮੁਸਲਾ ਸਾਯਂ ਸਾਯਮਾਸਾਯ ਪਾਤੋ ਪਾਤਰਾਸਾਯ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ ਓਸਰਨ੍ਤਿ ਘਾਸਮੇਸਮਾਨਾ [ਘਾਸਮੇਸਨਾ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)]. ਤੇ ਘਾਸਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਮੇ ਖੋ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟਿਯੋ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤਿ, ਵੀਤਙ੍ਗਾਰਾ ਵੀਤਧੂਮਾ ਪਨ੍ਨਮੁਸਲਾ ਸਾਯਂ ਸਾਯਮਾਸਾਯ ਪਾਤੋ ਪਾਤਰਾਸਾਯ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ ਓਸਰਨ੍ਤਿ ਘਾਸਮੇਸਮਾਨਾ. ਤੇ ਘਾਸਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦੇਵ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ [ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤਿ ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ (ਸੀ. ਪੀ.), ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ (ਕ.)], ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਝਾਯਕਾ, ਝਾਯਕਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਦੁਤਿਯਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਤੇਸਂਯੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਤਂ ਝਾਨਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਮਾਨਾ [ਅਨਭਿਸਂਭੂਨਮਾਨਾ (ਕਤ੍ਥਚਿ)] ਗਾਮਸਾਮਨ੍ਤਂ ਨਿਗਮਸਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਥੇ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਮੇਨਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਏਵਮਾਹਂਸੁ – ‘ਇਮੇ ਖੋ, ਭੋ, ਸਤ੍ਤਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਣ੍ਣਕੁਟੀਸੁ ਤਂ ਝਾਨਂ ਅਨਭਿਸਮ੍ਭੁਣਮਾਨਾ ਗਾਮਸਾਮਨ੍ਤਂ ਨਿਗਮਸਾਮਨ੍ਤਂ ਓਸਰਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਥੇ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਅਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਨ ਦਾਨਿਮੇ ਝਾਯਨ੍ਤੀ’ਤਿ. ਨ ਦਾਨਿਮੇ [ਨ ਦਾਨਿਮੇ ਝਾਯਨ੍ਤੀ ਨ ਦਾਨਿਮੇ (ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)] ਝਾਯਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਅਜ੍ਝਾਯਕਾ ਅਜ੍ਝਾਯਕਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਤਤਿਯਂ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਹੀਨਸਮ੍ਮਤਂ ਖੋ ਪਨ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਹੋਤਿ, ਤਦੇਤਰਹਿ ਸੇਟ੍ਠਸਮ੍ਮਤਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੇਨ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਨ ਅਕ੍ਖਰੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਅਨਞ੍ਞੇਸਂ ਸਦਿਸਾਨਂਯੇਵ ਨੋ ਅਸਦਿਸਾਨਂ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ, ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
ਵੇਸ੍ਸਮਣ੍ਡਲਂ
੧੩੩. ‘‘ਤੇਸਂਯੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚੇ ਸਤ੍ਤਾ ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਿਸੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ [ਵਿਸ੍ਸੁਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ (ਸੀ. ਪੀ.), ਵਿਸ੍ਸੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ (ਕ. ਸੀ.), ਵਿਸੁਂ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਪਯੋਜੇਸੁਂ. ਮੇਥੁਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸਮਾਦਾਯ ਵਿਸੁਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ ਪਯੋਜੇਨ੍ਤੀਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਵੇਸ੍ਸਾ, ਵੇਸ੍ਸਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਵੇਸ੍ਸਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੇਨ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਨ ਅਕ੍ਖਰੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞੇਸਂ ਸਦਿਸਾਨਂਯੇਵ, ਨੋ ਅਸਦਿਸਾਨਂ, ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
ਸੁਦ੍ਦਮਣ੍ਡਲਂ
੧੩੪. ‘‘ਤੇਸਞ੍ਞੇਵ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਯੇ ਤੇ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵਸੇਸਾ ਤੇ ਲੁਦ੍ਦਾਚਾਰਾ ਖੁਦ੍ਦਾਚਾਰਾ ਅਹੇਸੁਂ. ਲੁਦ੍ਦਾਚਾਰਾ ਖੁਦ੍ਦਾਚਾਰਾਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ‘ਸੁਦ੍ਦਾ, ਸੁਦ੍ਦਾ’ ਤ੍ਵੇਵ ਅਕ੍ਖਰਂ ਉਪਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਇਤਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਮੇਤਸ੍ਸ ਸੁਦ੍ਦਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਪੋਰਾਣੇਨ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਨ ਅਕ੍ਖਰੇਨ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞੇਸਂ, ਸਦਿਸਾਨਂਯੇਵ ਨੋ ਅਸਦਿਸਾਨਂ, ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ, ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
੧੩੫. ‘‘ਅਹੁ ਖੋ ਸੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਮਯੋ, ਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਸਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ – ‘ਸਮਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਗਰਹਮਾਨੋ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਤਿ – ‘ਸਮਣੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’ਤਿ. ਇਮੇਹਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਚਤੂਹਿ ਮਣ੍ਡਲੇਹਿ ਸਮਣਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਸਂਯੇਵ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨਞ੍ਞੇਸਂ, ਸਦਿਸਾਨਂਯੇਵ ਨੋ ਅਸਦਿਸਾਨਂ, ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਾਦਿਕਥਾ
੧੩੬. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ [ਇਦਂ ਪਦਂ ਸੀ. ਇਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਦੁਚ੍ਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ [ਇਦਂ ਪਦਂ ਸੀ. ਪੀ. ਪੋਤ੍ਥਕੇਸੁ ਨਤ੍ਥਿ] ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨਸਾ ਸੁਚਰਿਤਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ.
੧੩੭. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਵਾਚਾਯ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਮਨਸਾ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ [ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ (ਸ੍ਯਾ.), ਵੀਤਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵੀਤਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਹੋਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ …ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਵਾਚਾਯ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਮਨਸਾ ਦ੍ਵਯਕਾਰੀ, ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨੋ ਵਿਮਿਸ੍ਸਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਹੇਤੁ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਹੋਤਿ.
ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਭਾਵਨਾ
੧੩੮. ‘‘ਖਤ੍ਤਿਯੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਨਮਨ੍ਵਾਯ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ [ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਤਿ (ਕ.)]. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ…ਪੇ… ਵੇਸ੍ਸੋਪਿ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠ… ਸੁਦ੍ਦੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ … ਸਮਣੋਪਿ ਖੋ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਕਾਯੇਨ ਸਂਵੁਤੋ ਵਾਚਾਯ ਸਂਵੁਤੋ ਮਨਸਾ ਸਂਵੁਤੋ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਭਾਵਨਮਨ੍ਵਾਯ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ.
੧੩੯. ‘‘ਇਮੇਸਞ੍ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਵਣ੍ਣਾਨਂ ਯੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਵੁਸਿਤਵਾ ਕਤਕਰਣੀਯੋ ਓਹਿਤਭਾਰੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਸਦਤ੍ਥੋ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਭਵਸਂਯੋਜਨੋ ਸਮ੍ਮਦਞ੍ਞਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਸੋ ਨੇਸਂ ਅਗ੍ਗਮਕ੍ਖਾਯਤਿ ਧਮ੍ਮੇਨੇਵ. ਨੋ ਅਧਮ੍ਮੇਨ. ਧਮ੍ਮੋ ਹਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਚੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯਞ੍ਚ.
੧੪੦. ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਪੇਸਾ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੇਨ ਗਾਥਾ ਭਾਸਿਤਾ –
‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ;
ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਾਨੁਸੇ’ਤਿ.
‘‘ਸਾ ਖੋ ਪਨੇਸਾ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੁਨਾ ਸਨਙ੍ਕੁਮਾਰੇਨ ਗਾਥਾ ਸੁਗੀਤਾ, ਨੋ ਦੁਗ੍ਗੀਤਾ. ਸੁਭਾਸਿਤਾ, ਨੋ ਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਾ. ਅਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ, ਨੋ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ. ਅਨੁਮਤਾ ਮਯਾ. ਅਹਮ੍ਪਿ, ਵਾਸੇਟ੍ਠ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ –
‘ਖਤ੍ਤਿਯੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਜਨੇਤਸ੍ਮਿਂ, ਯੇ ਗੋਤ੍ਤਪਟਿਸਾਰਿਨੋ;
ਵਿਜ੍ਜਾਚਰਣਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸੋ ਸੇਟ੍ਠੋ ਦੇਵਮਾਨੁਸੇ’ਤਿ.
ਇਦਮਵੋਚ ਭਗਵਾ. ਅਤ੍ਤਮਨਾ ਵਾਸੇਟ੍ਠਭਾਰਦ੍ਵਾਜਾ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦੁਨ੍ਤਿ.
ਅਗ੍ਗਞ੍ਞਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਚਤੁਤ੍ਥਂ.