੨. ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਸੁਤ੍ਤਂ

ਨਿਗ੍ਰੋਧਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਵਤ੍ਥੁ

੪੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਂ – ਏਕਂ ਸਮਯਂ ਭਗਵਾ ਰਾਜਗਹੇ ਵਿਹਰਤਿ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ ਪਟਿਵਸਤਿ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤੇਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸਤੇਹਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਦਿਵਾ ਦਿਵਸ੍ਸ [ਦਿਵਾਦਿਵਸ੍ਸੇਵ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਰਾਜਗਹਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਅਕਾਲੋ ਖੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨੋ ਭਗਵਾ. ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਾਨਮ੍ਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਸਮਯੋ ਦਸ੍ਸਨਾਯ. ਪਟਿਸਲ੍ਲੀਨਾ ਮਨੋਭਾਵਨੀਯਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਯੇਨ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ.

੫੦. ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਮਹਤਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਰਿਸਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨਿਯਾ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਕਥੇਨ੍ਤਿਯਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ ਮਹਾਮਤ੍ਤਕਥਂ ਸੇਨਾਕਥਂ ਭਯਕਥਂ ਯੁਦ੍ਧਕਥਂ ਅਨ੍ਨਕਥਂ ਪਾਨਕਥਂ ਵਤ੍ਥਕਥਂ ਸਯਨਕਥਂ ਮਾਲਾਕਥਂ ਗਨ੍ਧਕਥਂ ਞਾਤਿਕਥਂ ਯਾਨਕਥਂ ਗਾਮਕਥਂ ਨਿਗਮਕਥਂ ਨਗਰਕਥਂ ਜਨਪਦਕਥਂ ਇਤ੍ਥਿਕਥਂ ਸੂਰਕਥਂ ਵਿਸਿਖਾਕਥਂ ਕੁਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨਕਥਂ ਪੁਬ੍ਬਪੇਤਕਥਂ ਨਾਨਤ੍ਤਕਥਂ ਲੋਕਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਸਮੁਦ੍ਦਕ੍ਖਾਯਿਕਂ ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ.

੫੧. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਗਹਪਤਿਂ ਦੂਰਤੋਵ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਕਂ ਪਰਿਸਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਮਕਤ੍ਥ. ਅਯਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ. ਯਾਵਤਾ ਖੋ ਪਨ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕਾ ਗਿਹੀ ਓਦਾਤਵਸਨਾ ਰਾਜਗਹੇ ਪਟਿਵਸਨ੍ਤਿ, ਅਯਂ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਕਾਮਾ ਖੋ ਪਨੇਤੇ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਵਿਨੀਤਾ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦਿਨੋ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

੫੨. ਅਥ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮ੍ਮੋਦਿ. ਸਮ੍ਮੋਦਨੀਯਂ ਕਥਂ ਸਾਰਣੀਯਂ ਵੀਤਿਸਾਰੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਖੋ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ ਇਮੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਸਙ੍ਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ. ਅਞ੍ਞਥਾ ਖੋ [ਚ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਪਨ ਸੋ ਭਗਵਾ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨੀ’’ਤਿ.

੫੩. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਸਨ੍ਧਾਨਂ ਗਹਪਤਿਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਯਗ੍ਘੇ ਗਹਪਤਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਕੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਕੇਨ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ? ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ [ਅਨ੍ਤਪਨ੍ਤਾਨੇਵ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਗੋਕਾਣਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਚਾਰਿਨੀ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ; ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ; ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ. ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ. ਇਙ੍ਘ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਕਪਞ੍ਹੇਨੇਵ ਨਂ ਸਂਸਾਦੇਯ੍ਯਾਮ [ਸਂਹਰੇਯ੍ਯਾਮ (ਕ.)], ਤੁਚ੍ਛਕੁਮ੍ਭੀਵ ਨਂ ਮਞ੍ਞੇ ਓਰੋਧੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ.

੫੪. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਭਗਵਾ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਿਕਾਯ ਸਨ੍ਧਾਨਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਸ੍ਸ ਨਿਗ੍ਰੋਧੇਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਪਬ੍ਬਤਾ ਓਰੋਹਿਤ੍ਵਾ ਯੇਨ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ; ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਿ. ਅਦ੍ਦਸਾ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ. ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਸਕਂ ਪਰਿਸਂ ਸਣ੍ਠਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਮਾ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਦ੍ਦਮਕਤ੍ਥ, ਅਯਂ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਤਿ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਕਾਮੋ ਖੋ ਪਨ ਸੋ ਆਯਸ੍ਮਾ, ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀ. ਅਪ੍ਪੇਵ ਨਾਮ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਂ ਪਰਿਸਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤਬ੍ਬਂ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯ. ਸਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਮਂ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ – ‘ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਅਹੇਸੁਂ.

ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਾਦੋ

੫੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਯੇਨ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਅਥ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਏਤੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ, ਸ੍ਵਾਗਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ. ਚਿਰਸ੍ਸਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਇਮਂ ਪਰਿਯਾਯਮਕਾਸਿ ਯਦਿਦਂ ਇਧਾਗਮਨਾਯ. ਨਿਸੀਦਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ, ਇਦਮਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਿਸੀਦਿ ਭਗਵਾ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ. ਨਿਗ੍ਰੋਧੋਪਿ ਖੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਨੀਚਾਸਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਕਾਯ ਨੁਤ੍ਥ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਤਰਹਿ ਕਥਾਯ ਸਨ੍ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ, ਕਾ ਚ ਪਨ ਵੋ ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ’’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ, ‘‘ਇਧ ਮਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਦ੍ਦਸਾਮ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੁਮਾਗਧਾਯ ਤੀਰੇ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਏਵਂ ਅਵੋਚੁਮ੍ਹਾ – ‘ਸਚੇ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਇਮਂ ਤਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਮ – ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਖੋ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨ੍ਤਰਾਕਥਾ ਵਿਪ੍ਪਕਤਾ; ਅਥ ਭਗਵਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ.

੫੬. ‘‘ਦੁਜ੍ਜਾਨਂ ਖੋ ਏਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਯਾ ਅਞ੍ਞਦਿਟ੍ਠਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਖਨ੍ਤਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਰੁਚਿਕੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਯੋਗੇਨ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰਾਚਰਿਯਕੇਨ, ਯੇਨਾਹਂ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਮਿ, ਯੇਨ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ. ਇਙ੍ਘ ਤ੍ਵਂ ਮਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਸਕੇ ਆਚਰਿਯਕੇ ਅਧਿਜੇਗੁਚ੍ਛੇ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛ – ‘ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’ਤਿ? ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਹੇਸੁਂ – ‘‘ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਵਤ ਭੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਵਤ ਭੋ, ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਤਾ ਮਹਾਨੁਭਾਵਤਾ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਸਕਵਾਦਂ ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਪਰਵਾਦੇਨ ਪਵਾਰੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.

੫੭. ਅਥ ਖੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੇ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦੇ ਕਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਮਯਂ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਵਾਦਾ [ਤਰੋਜਿਗੁਚ੍ਛਂਸਾਰੋਦਾ (ਕ.)] ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਸਾਰਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਅਲ੍ਲੀਨਾ ਵਿਹਰਾਮ. ਕਥਂ ਸਨ੍ਤਾ ਨੁ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’’ਤਿ?

‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਚੇਲਕੋ ਹੋਤਿ ਮੁਤ੍ਤਾਚਾਰੋ, ਹਤ੍ਥਾਪਲੇਖਨੋ [ਹਤ੍ਥਾਵਲੇਖਨੋ (ਸ੍ਯਾ.)], ਨ ਏਹਿਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨ ਤਿਟ੍ਠਭਦ੍ਦਨ੍ਤਿਕੋ, ਨਾਭਿਹਟਂ, ਨ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸਕਤਂ, ਨ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਸਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਨ ਕੁਮ੍ਭਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਕਲ਼ੋਪਿਮੁਖਾ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਨ ਏਲ਼ਕਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦਣ੍ਡਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਮੁਸਲਮਨ੍ਤਰਂ, ਨ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨਾਨਂ, ਨ ਗਬ੍ਭਿਨਿਯਾ, ਨ ਪਾਯਮਾਨਾਯ, ਨ ਪੁਰਿਸਨ੍ਤਰਗਤਾਯ, ਨ ਸਙ੍ਕਿਤ੍ਤੀਸੁ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਸਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਨ ਯਤ੍ਥ ਮਕ੍ਖਿਕਾ ਸਣ੍ਡਸਣ੍ਡਚਾਰਿਨੀ, ਨ ਮਚ੍ਛਂ, ਨ ਮਂਸਂ, ਨ ਸੁਰਂ, ਨ ਮੇਰਯਂ, ਨ ਥੁਸੋਦਕਂ ਪਿਵਤਿ, ਸੋ ਏਕਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਏਕਾਲੋਪਿਕੋ, ਦ੍ਵਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਦ੍ਵਾਲੋਪਿਕੋ, ਸਤ੍ਤਾਗਾਰਿਕੋ ਵਾ ਹੋਤਿ ਸਤ੍ਤਾਲੋਪਿਕੋ, ਏਕਿਸ੍ਸਾਪਿ ਦਤ੍ਤਿਯਾ ਯਾਪੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਦਤ੍ਤੀਹਿ ਯਾਪੇਤਿ; ਏਕਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਦ੍ਵੀਹਿਕਮ੍ਪਿ [ਦ੍ਵਾਹਿਕਂਪਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਿਕਮ੍ਪਿ ਆਹਾਰਂ ਆਹਾਰੇਤਿ, ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਅਦ੍ਧਮਾਸਿਕਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯਭਤ੍ਤਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਸਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਮਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਨੀਵਾਰਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਦਦ੍ਦੁਲਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਹਟਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਕਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਆਚਾਮਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਪਿਞ੍ਞਾਕਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਤਿਣਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ, ਗੋਮਯਭਕ੍ਖੋ ਵਾ ਹੋਤਿ; ਵਨਮੂਲਫਲਾਹਾਰੋ ਯਾਪੇਤਿ ਪਵਤ੍ਤਫਲਭੋਜੀ. ਸੋ ਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਮਸਾਣਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਛਵਦੁਸ੍ਸਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਪਂਸੁਕੂਲਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਤਿਰੀਟਾਨਿਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਅਜਿਨਕ੍ਖਿਪਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੁਸਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਫਲਕਚੀਰਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਵਾਲ਼ਕਮ੍ਬਲਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਉਲੂਕਪਕ੍ਖਮ੍ਪਿ ਧਾਰੇਤਿ, ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕੇਸਮਸ੍ਸੁਲੋਚਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਕੋਪਿ [ਉਭਟ੍ਠਕੋਪਿ (ਸ੍ਯਾ.), ਉਬ੍ਭਟ੍ਠਿਕੋਪਿ (ਕ.)] ਹੋਤਿ ਆਸਨਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ, ਉਕ੍ਕੁਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਉਕ੍ਕੁਟਿਕਪ੍ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਕਣ੍ਟਕਾਪਸ੍ਸਯੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਫਲਕਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਥਣ੍ਡਿਲਸੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਏਕਪਸ੍ਸਯਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਰਜੋਜਲ੍ਲਧਰੋ, ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਯਥਾਸਨ੍ਥਤਿਕੋ, ਵੇਕਟਿਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਵਿਕਟਭੋਜਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਅਪਾਨਕੋਪਿ ਹੋਤਿ ਅਪਾਨਕਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ, ਸਾਯਤਤਿਯਕਮ੍ਪਿ ਉਦਕੋਰੋਹਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਅਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ’’ਤਿ. ‘‘ਏਵਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯਪਿ ਖੋ ਅਹਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ

੫੮. ‘‘ਯਥਾ ਕਥਂ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤੇ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਵਦਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ [ਮਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ (ਸ੍ਯਾ.)]. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੫੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੦. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਭੋਜਨੇਸੁ ਵੋਦਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ – ‘ਇਦਂ ਮੇ ਖਮਤਿ, ਇਦਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਯਞ੍ਚ [ਯਂ ਹਿ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਂ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਪਜਹਤਿ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਖਮਤਿ, ਤਂ ਗਧਿਤੋ [ਗਥਿਤੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਅਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਨਿਕਨ੍ਤਿਹੇਤੁ – ‘ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਂ ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਹਪਤਿਕਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੧. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਅਪਸਾਦੇਤਾ [ਅਪਸਾਰੇਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵੋ [ਬਹੁਲਾਜੀਵੋ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਭਕ੍ਖੇਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਮੂਲਬੀਜਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਬੀਜਬੀਜਮੇਵ ਪਞ੍ਚਮਂ, ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਂ ਦਨ੍ਤਕੂਟਂ, ਸਮਣਪ੍ਪਵਾਦੇਨਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਗਰੁਕਰਿਯਮਾਨਂ ਮਾਨਿਯਮਾਨਂ ਪੂਜਿਯਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵਂ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ. ਮਂ ਪਨ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਕੁਲੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਨ ਪੂਜੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਸੋ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਕੁਲੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੨. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਆਪਾਥਕਨਿਸਾਦੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਯਮਾਨੋ ਕੁਲੇਸੁ ਚਰਤਿ – ‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿਂ ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸੇਵਤਿ. ਸੋ ‘ਖਮਤਿ ਤੇ ਇਦ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਅਕ੍ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਨਾਨੁਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

੬੩. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਉਪਨਾਹੀ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਪਲ਼ਾਸੀ [ਪਲਾਸੀ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] …ਪੇ… ਇਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਮਚ੍ਛਰੀ… ਸਠੋ ਹੋਤਿ ਮਾਯਾਵੀ… ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਅਤਿਮਾਨੀ… ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਪਾਪਿਕਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਨਂ ਵਸਂ ਗਤੋ… ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ… ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਦੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸਿਨੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿਮੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ [ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ (?)] ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ ਇਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ [ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ (?)] ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ [ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਹੋਤਿ (ਕ.)], ਨੋ ਅਨੁਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ. ਠਾਨਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਯਂ ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਤਪਸ੍ਸੀ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਇਮੇਹਿ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਅਸ੍ਸ; ਕੋ ਪਨ ਵਾਦੋ ਅਞ੍ਞਤਰਞ੍ਞਤਰੇਨਾ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਪਪਟਿਕਪ੍ਪਤ੍ਤਕਥਾ

੬੪. ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਨ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੬੫. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਮਨੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨੁਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਨ ਪਰਂ ਵਮ੍ਭੇਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਤਪਸਾ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਂ ਅਭਿਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਿ, ਸੋ ਤੇਨ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕੇਨ ਨ ਮਜ੍ਜਤਿ ਨ ਮੁਚ੍ਛਤਿ ਨ ਪਮਾਦਮਾਪਜ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੬੬. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਭੋਜਨੇਸੁ ਨ ਵੋਦਾਸਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ – ‘ਇਦਂ ਮੇ ਖਮਤਿ, ਇਦਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਸੋ ਯਞ੍ਚ ਖ੍ਵਸ੍ਸ ਨਕ੍ਖਮਤਿ, ਤਂ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਪਜਹਤਿ. ਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਖਮਤਿ, ਤਂ ਅਗਧਿਤੋ ਅਮੁਚ੍ਛਿਤੋ ਅਨਜ੍ਝਾਪਨ੍ਨੋ ਆਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਿਸ੍ਸਰਣਪਞ੍ਞੋ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਤਪਂ ਸਮਾਦਿਯਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਸਿਲੋਕਨਿਕਨ੍ਤਿਹੇਤੁ – ‘ਸਕ੍ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਂ ਰਾਜਾਨੋ ਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਗਹਪਤਿਕਾ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੬੭. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਨਾਪਸਾਦੇਤਾ ਹੋਤਿ – ‘ਕਿਂ ਪਨਾਯਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵੋ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਭਕ੍ਖੇਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਮੂਲਬੀਜਂ ਖਨ੍ਧਬੀਜਂ ਫਲ਼ੁਬੀਜਂ ਅਗ੍ਗਬੀਜਂ ਬੀਜਬੀਜਮੇਵ ਪਞ੍ਚਮਂ, ਅਸਨਿਵਿਚਕ੍ਕਂ ਦਨ੍ਤਕੂਟਂ, ਸਮਣਪ੍ਪਵਾਦੇਨਾ’ਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਪਸ੍ਸਤਿ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਸਮਣਂ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਗਰੁ ਕਰਿਯਮਾਨਂ ਮਾਨਿਯਮਾਨਂ ਪੂਜਿਯਮਾਨਂ. ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘ਇਮਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਜੀਵਂ ਕੁਲੇਸੁ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਪੂਜੇਨ੍ਤਿ. ਮਂ ਪਨ ਤਪਸ੍ਸਿਂ ਲੂਖਾਜੀਵਿਂ ਕੁਲੇਸੁ ਨ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ ਨ ਮਾਨੇਨ੍ਤਿ ਨ ਪੂਜੇਨ੍ਤੀ’ਤਿ, ਇਤਿ ਸੋ ਇਸ੍ਸਾਮਚ੍ਛਰਿਯਂ ਕੁਲੇਸੁ ਨੁਪ੍ਪਾਦੇਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੬੮. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਆਪਾਥਕਨਿਸਾਦੀ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਦਸ੍ਸਯਮਾਨੋ ਕੁਲੇਸੁ ਚਰਤਿ – ‘ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਮੇ ਤਪਸ੍ਮਿ’ਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਸੇਵਤਿ, ਸੋ – ‘ਖਮਤਿ ਤੇ ਇਦ’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਸਮਾਨੋ ਅਕ੍ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਨਕ੍ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਖਮਮਾਨਂ ਆਹ – ‘ਖਮਤੀ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨਮੁਸਾ ਨ ਭਾਸਿਤਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਵਾ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕਸ੍ਸ ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਂਯੇਵ ਪਰਿਯਾਯਂ ਅਨੁਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਅਨੁਜਾਨਾਤਿ…ਪੇ… ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

੬੯. ‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਪਨਾਹੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਕ੍ਕੋਧਨੋ ਹੋਤਿ ਅਨੁਪਨਾਹੀ ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਪੁਨ ਚਪਰਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਅਮਕ੍ਖੀ ਹੋਤਿ ਅਪਲ਼ਾਸੀ…ਪੇ… ਅਨਿਸ੍ਸੁਕੀ ਹੋਤਿ ਅਮਚ੍ਛਰੀ… ਅਸਠੋ ਹੋਤਿ ਅਮਾਯਾਵੀ… ਅਤ੍ਥਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ ਅਨਤਿਮਾਨੀ… ਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੋ ਹੋਤਿ ਨ ਪਾਪਿਕਾਨਂ ਇਚ੍ਛਾਨਂ ਵਸਂ ਗਤੋ… ਨ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕੋ ਹੋਤਿ ਨ ਅਨ੍ਤਗ੍ਗਾਹਿਕਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ… ਨ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਨ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਸੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਯਮ੍ਪਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਸਨ੍ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੀ ਹੋਤਿ ਨ ਆਧਾਨਗ੍ਗਾਹੀ ਸੁਪ੍ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੀ. ਏਵਂ ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ ਨੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ; ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਪਪਟਿਕਪ੍ਪਤ੍ਤਾ [ਪਪ੍ਪਟਿਕਪਤ੍ਤਾ (ਕ.)] ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਤਚਪ੍ਪਤ੍ਤਕਥਾ

੭੦. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ? ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੁ, ਸਾਰਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ? ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਨ ਪਾਣਂ ਅਤਿਪਾਤੇਤਿ [ਅਤਿਪਾਪੇਤਿ (ਕ. ਸੀ. ਪੀ. ਕ.)], ਨ ਪਾਣਂ ਅਤਿਪਾਤਯਤਿ, ਨ ਪਾਣਮਤਿਪਾਤਯਤੋ ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਨ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਾਪੇਤਿ, ਨ ਅਦਿਨ੍ਨਂ ਆਦਿਯਤੋ ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਮੁਸਾ ਭਣਤਿ, ਨ ਮੁਸਾ ਭਣਾਪੇਤਿ, ਨ ਮੁਸਾ ਭਣਤੋ ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਨ ਭਾਵਿਤਮਾਸੀਸਤਿ [ਨ ਭਾਵਿਤਮਾਸਿਂ ਸਤਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਨ ਭਾਵਿਤਮਾਸੀਸਾਪੇਤਿ, ਨ ਭਾਵਿਤਮਾਸੀਸਤੋ ਸਮਨੁਞ੍ਞੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ.

‘‘ਯਤੋ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦੁਂ ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਤਪਸ੍ਸਿਤਾਯ. ਸੋ ਅਭਿਹਰਤਿ ਨੋ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਜਤਿ ਅਰਞ੍ਞਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਪਬ੍ਬਤਂ ਕਨ੍ਦਰਂ ਗਿਰਿਗੁਹਂ ਸੁਸਾਨਂ ਵਨਪਤ੍ਥਂ ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਂ ਪਲਾਲਪੁਞ੍ਜਂ. ਸੋ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਤਿ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਉਜੁਂ ਕਾਯਂ ਪਣਿਧਾਯ ਪਰਿਮੁਖਂ ਸਤਿਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਸੋ ਅਭਿਜ੍ਝਂ ਲੋਕੇ ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਾਭਿਜ੍ਝੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਬ੍ਯਾਪਾਦਪ੍ਪਦੋਸਂ ਪਹਾਯ ਅਬ੍ਯਾਪਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਸਬ੍ਬਪਾਣਭੂਤਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀ, ਬ੍ਯਾਪਾਦਪ੍ਪਦੋਸਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਂ [ਥੀਨਮਿਦ੍ਧਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)] ਪਹਾਯ ਵਿਗਤਥਿਨਮਿਦ੍ਧੋ ਵਿਹਰਤਿ ਆਲੋਕਸਞ੍ਞੀ ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ, ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ ਪਹਾਯ ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਵੂਪਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ, ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ ਪਹਾਯ ਤਿਣ੍ਣਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛੋ ਵਿਹਰਤਿ ਅਕਥਂਕਥੀ ਕੁਸਲੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤਿ.

੭੧. ‘‘ਸੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਚੇਤਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਥਾ ਦੁਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਤਤਿਯਂ. ਤਥਾ ਚਤੁਤ੍ਥਂ. ਇਤਿ ਉਦ੍ਧਮਧੋ ਤਿਰਿਯਂ ਸਬ੍ਬਧਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਤਤਾਯ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ ਨੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ; ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਤਚਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਫੇਗ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਕਥਾ

੭੨. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ? ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੁ, ਸਾਰਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਯਤੋ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦੁਂ ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਤਪਸ੍ਸਿਤਾਯ. ਸੋ ਅਭਿਹਰਤਿ ਨੋ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਜਤਿ…ਪੇ… ਸੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਚੇਤਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਦਸਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਵੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਂਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤ੍ਤਾਲੀਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਞਾਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਜਾਤਿਸਤਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ ਅਨੇਕੇਪਿ ਸਂਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਪ੍ਪੇ – ‘ਅਮੁਤ੍ਰਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਅਮੁਤ੍ਰ ਉਦਪਾਦਿਂ, ਤਤ੍ਰਾਪਾਸਿਂ ਏਵਂਨਾਮੋ ਏਵਂਗੋਤ੍ਤੋ ਏਵਂਵਣ੍ਣੋ ਏਵਮਾਹਾਰੋ ਏਵਂਸੁਖਦੁਕ੍ਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਏਵਮਾਯੁਪਰਿਯਨ੍ਤੋ, ਸੋ ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਇਧੂਪਪਨ੍ਨੋ’ਤਿ. ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ.

‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਦਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਵਾ’’ਤਿ? ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ ਹੋਤਿ, ਨੋ ਅਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾ, ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚਾ’’ਤਿ. ‘‘ਨ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ; ਅਪਿ ਚ ਖੋ ਫੇਗ੍ਗੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਕਥਾ

੭੩. ‘‘ਕਿਤ੍ਤਾਵਤਾ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ? ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾਯ ਅਗ੍ਗਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੁ, ਸਾਰਞ੍ਞੇਵ ਪਾਪੇਤੂ’’ਤਿ. ‘‘ਇਧ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ. ਕਥਞ੍ਚ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਯਤੋ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪਸ੍ਸੀ ਚਾਤੁਯਾਮਸਂਵਰਸਂਵੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਦੁਂ ਚਸ੍ਸ ਹੋਤਿ ਤਪਸ੍ਸਿਤਾਯ. ਸੋ ਅਭਿਹਰਤਿ ਨੋ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਤਿ. ਸੋ ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਜਤਿ…ਪੇ… ਸੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣੇ ਪਹਾਯ ਚੇਤਸੋ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੇ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦੁਬ੍ਬਲੀਕਰਣੇ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਵਿਪੁਲੇਨ ਮਹਗ੍ਗਤੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨ ਅਵੇਰੇਨ ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜੇਨ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ. ਸੋ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਏਕਮ੍ਪਿ ਜਾਤਿਂ ਦ੍ਵੇਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਤਿਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਚਤਸ੍ਸੋਪਿ ਜਾਤਿਯੋ ਪਞ੍ਚਪਿ ਜਾਤਿਯੋ…ਪੇ… ਇਤਿ ਸਾਕਾਰਂ ਸਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਸੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ, ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਤਿ – ‘ਇਮੇ ਵਤ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਦੁਚ੍ਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਉਪਵਾਦਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ. ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਅਪਾਯਂ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਵਿਨਿਪਾਤਂ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ. ਇਮੇ ਵਾ ਪਨ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਤਾ ਕਾਯਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਵਚੀਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਮਨੋਸੁਚਰਿਤੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਅਨੁਪਵਾਦਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਕਮ੍ਮਸਮਾਦਾਨਾ. ਤੇ ਕਾਯਸ੍ਸ ਭੇਦਾ ਪਰਂ ਮਰਣਾ ਸੁਗਤਿਂ ਸਗ੍ਗਂ ਲੋਕਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ’ਤਿ. ਇਤਿ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਮਾਨੁਸਕੇਨ ਸਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਤਿ ਚਵਮਾਨੇ ਉਪਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ਹੀਨੇ ਪਣੀਤੇ ਸੁਵਣ੍ਣੇ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣੇ ਸੁਗਤੇ ਦੁਗ੍ਗਤੇ, ਯਥਾਕਮ੍ਮੂਪਗੇ ਸਤ੍ਤੇ ਪਜਾਨਾਤਿ.

੭੪. ‘‘ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਤਪੋਜਿਗੁਚ੍ਛਾ ਅਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ ਹੋਤਿ ਸਾਰਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਚ. ਇਤਿ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ [ਇਤਿ ਨਿਗ੍ਰੋਧ (ਸ੍ਯਾ.)], ਯਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਵਚਾਸਿ – ‘ਕੋ ਨਾਮ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਯੇਨ ਭਗਵਾ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਯੇਨ ਭਗਵਤਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’ਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਖੋ ਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਠਾਨਂ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਞ੍ਚ ਪਣੀਤਤਰਞ੍ਚ, ਯੇਨਾਹਂ ਸਾਵਕੇ ਵਿਨੇਮਿ, ਯੇਨ ਮਯਾ ਸਾਵਕਾ ਵਿਨੀਤਾ ਅਸ੍ਸਾਸਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਆਦਿਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਹੇਸੁਂ – ‘‘ਏਤ੍ਥ ਮਯਂ ਅਨਸ੍ਸਾਮ ਸਾਚਰਿਯਕਾ, ਨ ਮਯਂ ਇਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਂ ਪਜਾਨਾਮਾ’’ਤਿ.

ਨਿਗ੍ਰੋਧਸ੍ਸ ਪਜ੍ਝਾਯਨਂ

੭੫. ਯਦਾ ਅਞ੍ਞਾਸਿ ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਗਹਪਤਿ – ‘‘ਅਞ੍ਞਦਤ੍ਥੁ ਖੋ ਦਾਨਿਮੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਭਗਵਤੋ ਭਾਸਿਤਂ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤਿ, ਸੋਤਂ ਓਦਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਾਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਅਥ [ਅਥ ਨਂ (ਕ.)] ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਯਂ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਅਵਚਾਸਿ – ‘ਯਗ੍ਘੇ, ਗਹਪਤਿ, ਜਾਨੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਕੇਨ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਲ੍ਲਪਤਿ, ਕੇਨ ਸਾਕਚ੍ਛਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਕੇਨ ਪਞ੍ਞਾਵੇਯ੍ਯਤ੍ਤਿਯਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ, ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ, ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ; ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਨਾਮ ਗੋਕਾਣਾ ਪਰਿਯਨ੍ਤਚਾਰਿਨੀ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਹਤਾ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾ, ਅਪਰਿਸਾਵਚਰੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਨਾਲਂ ਸਲ੍ਲਾਪਾਯ; ਸੋ ਅਨ੍ਤਮਨ੍ਤਾਨੇਵ ਸੇਵਤਿ; ਇਙ੍ਘ, ਗਹਪਤਿ, ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਇਮਂ ਪਰਿਸਂ ਆਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਏਕਪਞ੍ਹੇਨੇਵ ਨਂ ਸਂਸਾਦੇਯ੍ਯਾਮ, ਤੁਚ੍ਛਕੁਮ੍ਭੀਵ ਨਂ ਮਞ੍ਞੇ ਓਰੋਧੇਯ੍ਯਾਮਾ’ਤਿ. ਅਯਂ ਖੋ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਰਹਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਇਧਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਪਰਿਸਾਵਚਰਂ ਪਨ ਨਂ ਕਰੋਥ, ਗੋਕਾਣਂ ਪਰਿਯਨ੍ਤਚਾਰਿਨਿਂ ਕਰੋਥ, ਏਕਪਞ੍ਹੇਨੇਵ ਨਂ ਸਂਸਾਦੇਥ, ਤੁਚ੍ਛਕੁਮ੍ਭੀਵ ਨਂ ਓਰੋਧੇਥਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਅਧੋਮੁਖੋ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ.

੭੬. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਂ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਂ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਂ ਅਧੋਮੁਖਂ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਰੋਧਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਭਾਸਿਤਾ ਤੇ ਏਸਾ ਵਾਚਾ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਾਸਿਤਾ ਮੇ ਏਸਾ ਵਾਚਾ, ਯਥਾਬਾਲੇਨ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹੇਨ ਯਥਾਅਕੁਸਲੇਨਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ. ਕਿਨ੍ਤਿ ਤੇ ਸੁਤਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੇ ਤੇ ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਏਵਂ ਸੁ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਸਂਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤ੍ਵਂ ਏਤਰਹਿ ਸਾਚਰਿਯਕੋ. ਉਦਾਹੁ, ਏਵਂ ਸੁ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਂ ਏਤਰਹੀ’ਤਿ.

‘‘ਸੁਤਂ ਮੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਵੁਡ੍ਢਾਨਂ ਮਹਲ੍ਲਕਾਨਂ ਆਚਰਿਯਪਾਚਰਿਯਾਨਂ ਭਾਸਮਾਨਾਨਂ – ‘ਯੇ ਤੇ ਅਹੇਸੁਂ ਅਤੀਤਮਦ੍ਧਾਨਂ ਅਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਾ, ਨ ਏਵਂ ਸੁ [ਨਾਸ੍ਸੁ (ਸੀ. ਪੀ.)] ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਸਂਗਮ੍ਮ ਸਮਾਗਮ੍ਮ ਉਨ੍ਨਾਦਿਨੋ ਉਚ੍ਚਾਸਦ੍ਦਮਹਾਸਦ੍ਦਾ ਅਨੇਕਵਿਹਿਤਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ. ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ – ਰਾਜਕਥਂ ਚੋਰਕਥਂ…ਪੇ… ਇਤਿਭਵਾਭਵਕਥਂ ਇਤਿ ਵਾ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਸਾਚਰਿਯਕੋ. ਏਵਂ ਸੁ ਤੇ ਭਗਵਨ੍ਤੋ ਅਰਞ੍ਞਵਨਪਤ੍ਥਾਨਿ ਪਨ੍ਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਪਟਿਸੇਵਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਾਨਿ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਾਨਿ ਵਿਜਨਵਾਤਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਰਾਹਸ੍ਸੇਯ੍ਯਕਾਨਿ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਸਾਰੁਪ੍ਪਾਨਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਭਗਵਾ ਏਤਰਹੀ’’’ਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਵਿਞ੍ਞੁਸ੍ਸ ਸਤੋ ਮਹਲ੍ਲਕਸ੍ਸ ਨ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਬੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਦਨ੍ਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਦਮਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਨ੍ਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਮਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਿਣ੍ਣੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਤਰਣਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’’ਤਿ?

ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ

੭੭. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧੋ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ – ‘‘ਅਚ੍ਚਯੋ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ, ਯ੍ਵਾਹਂ ਏਵਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵਚਾਸਿਂ. ਤਸ੍ਸ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੁ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਾਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਗ੍ਘ ਤ੍ਵਂ [ਤਂ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)], ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਅਚ੍ਚਯੋ ਅਚ੍ਚਗਮਾ ਯਥਾਬਾਲਂ ਯਥਾਮੂਲ਼੍ਹਂ ਯਥਾਅਕੁਸਲਂ, ਯੋ ਮਂ ਤ੍ਵਂ ਏਵਂ ਅਵਚਾਸਿ. ਯਤੋ ਚ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਸਿ, ਤਂ ਤੇ ਮਯਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਮ. ਵੁਦ੍ਧਿ ਹੇਸਾ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ, ਯੋ ਅਚ੍ਚਯਂ ਅਚ੍ਚਯਤੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਯਥਾਧਮ੍ਮਂ ਪਟਿਕਰੋਤਿ ਆਯਤਿਂ ਸਂਵਰਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਹਂ ਖੋ ਪਨ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ –

‘ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ, ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ [ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ (?)] ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ, ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਛ ਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਪਞ੍ਚ ਵਸ੍ਸਾਨਿ… ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ… ਤੀਣਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ… ਦ੍ਵੇ ਵਸ੍ਸਾਨਿ… ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ. ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਕਂ ਵਸ੍ਸਂ. ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਤ ਮਾਸਾਨਿ. ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤੁ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਸਤ੍ਤ ਮਾਸਾਨਿ… ਛ ਮਾਸਾਨਿ… ਪਞ੍ਚ ਮਾਸਾਨਿ … ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮਾਸਾਨਿ… ਤੀਣਿ ਮਾਸਾਨਿ… ਦ੍ਵੇ ਮਾਸਾਨਿ… ਏਕਂ ਮਾਸਂ… ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ. ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਅਡ੍ਢਮਾਸੋ. ਏਤੁ ਵਿਞ੍ਞੂ ਪੁਰਿਸੋ ਅਸਠੋ ਅਮਾਯਾਵੀ ਉਜੁਜਾਤਿਕੋ, ਅਹਮਨੁਸਾਸਾਮਿ ਅਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨੋ, ਯਸ੍ਸਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਗਾਰਸ੍ਮਾ ਅਨਗਾਰਿਯਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤਿ, ਤਦਨੁਤ੍ਤਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹਂ’.

ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਪਜ੍ਝਾਯਨਂ

੭੮. ‘‘ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਮ੍ਯਤਾ ਨੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਏਵ ਵੋ [ਤੇ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ.)] ਆਚਰਿਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਵੋ ਆਚਰਿਯੋ ਹੋਤੁ. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਉਦ੍ਦੇਸਾ ਨੋ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਏਵ ਵੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਸੋ ਏਵ ਵੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ ਹੋਤੁ. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਆਜੀਵਾ ਨੋ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਯੋ ਏਵ ਵੋ ਆਜੀਵੋ, ਸੋ ਏਵ ਵੋ ਆਜੀਵੋ ਹੋਤੁ. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯੇ ਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ, ਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਅਕੁਸਲਾ ਚੇਵ ਵੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ [ਵੋਧਮ੍ਮਾ (ਕ.), ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ (ਸ੍ਯਾ.)] ਹੋਨ੍ਤੁ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ. ਸਿਯਾ ਖੋ ਪਨ ਤੇ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਮਸ੍ਸ – ‘ਯੇ ਨੋ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ, ਤੇਹਿ ਵਿਵੇਚੇਤੁਕਾਮੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਏਵਮਾਹਾ’ਤਿ. ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਏਵਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੁਸਲਾ ਚੇਵ ਵੋ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਚ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ. ਇਤਿ ਖ੍ਵਾਹਂ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਨੇਵ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਮ੍ਯਤਾ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਉਦ੍ਦੇਸਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਆਜੀਵਾ ਚਾਵੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਯੇ ਵੋ ਧਮ੍ਮਾ [ਨਪਿ ਯੇ ਖੋ ਧਮ੍ਮਾ (ਸੀ.), ਨਪਿ ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਨਪਿ ਯੇ ਚ ਵੋ ਧਮ੍ਮਾ (ਕ.)] ਅਕੁਸਲਾ ਅਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ, ਤੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ, ਨਪਿ ਯੇ ਵੋ ਧਮ੍ਮਾ [ਨਪਿ ਯੇ ਖੋ ਧਮ੍ਮਾ (ਸੀ.), ਨਪਿ ਯੇ ਤੇ ਧਮ੍ਮਾ (ਸ੍ਯਾ.), ਨਪਿ ਯੇ ਚ ਵੋ ਧਮ੍ਮਾ (ਕ.)] ਕੁਸਲਾ ਕੁਸਲਸਙ੍ਖਾਤਾ ਸਾਚਰਿਯਕਾਨਂ, ਤੇਹਿ ਵਿਵੇਚੇਤੁਕਾਮੋ ਏਵਂ ਵਦਾਮਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਚ ਖੋ, ਨਿਗ੍ਰੋਧ, ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕਾ [ਪੋਨੋਭਵਿਕਾ (ਕ.)] ਸਦਰਾ [ਸਦ੍ਦਰਾ (ਪੀ. ਕ.), ਸਦਰਥਾ (ਸ੍ਯਾ. ਕ.)] ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਾ ਆਯਤਿਂ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਿਯਾ, ਯੇਸਾਹਂ ਪਹਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਿ. ਯਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਾਨਂ ਵੋ ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਪਹੀਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵੋਦਾਨੀਯਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਪਾਰਿਪੂਰਿਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਤ੍ਤਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਸਯਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ.

੭੯. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਤੇ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤਾ ਮਙ੍ਕੁਭੂਤਾ ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਅਧੋਮੁਖਾ ਪਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨਾ ਨਿਸੀਦਿਂਸੁ ਯਥਾ ਤਂ ਮਾਰੇਨ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਚਿਤ੍ਤਾ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਤੋ ਏਤਦਹੋਸਿ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਪਿਮੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ ਫੁਟ੍ਠਾ ਪਾਪਿਮਤਾ. ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਏਕਸ੍ਸਪਿ ਨ ਏਵਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ – ‘ਹਨ੍ਦ ਮਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਸਮਣੇ ਗੋਤਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਾਮ, ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਤਾਹੋ’’’ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਰਾਮੇ ਸੀਹਨਾਦਂ ਨਦਿਤ੍ਵਾ ਵੇਹਾਸਂ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਸਿ [ਪਚ੍ਚੁਟ੍ਠਾਸਿ (ਸੀ. ਸ੍ਯਾ. ਪੀ.)]. ਸਨ੍ਧਾਨੋ ਪਨ ਗਹਪਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਰਾਜਗਹਂ ਪਾਵਿਸੀਤਿ.

ਉਦੁਮ੍ਬਰਿਕਸੁਤ੍ਤਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਦੁਤਿਯਂ.