੨. ਪਰਿਯਾਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੩. ਦੁਤਿਯੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਤਿ ਵਿਨਯਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਯੋ ਜਨਾ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਸਙ੍ਘੋ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤਯੋ ਤਯੋ ਏਵ, ਤਤੋ ਉਦ੍ਧਂ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ. ਇਧ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਿਂਸੂਤਿ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਟ੍ਠਾ. ਤੇ ਪਨ ਨ ਤਾਵ ਪਵਿਟ੍ਠਾ, ‘‘ਪਵਿਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਪਵਿਸਿਂਸੂਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ‘‘ਗਾਮਂ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਗਾਮਂ ਅਪਤ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਕਹਂ ਇਤ੍ਥਨ੍ਨਾਮੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਗਾਮਂ ਗਤੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਏਵਂ. ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਆਰਾਮੋਤਿ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਅਞ੍ਞਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾਨਂ ਆਰਾਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਣੋ ਆਵੁਸੋਤਿ ਆਵੁਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ.
ਮਯਮ੍ਪਿ ਖੋ ਆਵੁਸੋ ਸਾਵਕਾਨਂ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਮਾਤਿ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਸਮਯੇ ‘‘ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਏਤਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਤੇ ਪਨ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਪਰਿਯਨ੍ਤੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕਾ ਵਿਯ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਣਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ‘ਇਦਂ ਪਜਹਥ ਇਦਂ ਭਾਵੇਥਾ’ਤਿ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਰਾਮਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਰਾਮਮਜ੍ਝੇ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਉਪਟ੍ਠਾਯਕਉਪਟ੍ਠਾਯਿਕਾਹਿ ਪਰਿਵੁਤਾ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਕਾਯਂ ਉਨ੍ਨਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਯਮ੍ਭੂਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਕਾਰਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤਾ – ‘‘ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਨਾਮ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਨਾਮ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਕਥੇਨ੍ਤਿ.
ਇਧ ਨੋ ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪਨੇ. ਕੋ ਵਿਸੇਸੋਤਿ ਕਿਂ ਅਧਿਕਂ? ਕੋ ਅਧਿਪ੍ਪਯਾਸੋਤਿ ਕੋ ਅਧਿਕਪ੍ਪਯੋਗੋ? ਕਿਂ ਨਾਨਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਨਾਨਤ੍ਤਂ? ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਨ੍ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਆਰਬ੍ਭ ਨਾਨਾਕਰਣਂ ਵੁਚ੍ਚੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਕਿਨ੍ਨਾਮਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਦੁਤਿਯਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਨੇਵ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਂਸੂਤਿ ‘‘ਏਵਮੇਵ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਨਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕੋਸਿਂਸੂਤਿ ‘‘ਨਯਿਦਂ ਏਵ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਪਟਿਸੇਧਿਂਸੁ. ਕਿਂ ਪਨ ਤੇ ਪਹੋਨ੍ਤਾ ਏਵਂ ਅਕਂਸੁ, ਉਦਾਹੁ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤਾਤਿ? ਪਹੋਨ੍ਤਾ. ਨ ਹਿ ਤੇ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਥਂ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ ‘‘ਆਵੁਸੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਮਯੇ ਪਞ੍ਚ ਨੀਵਰਣਾ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਤ੍ਤ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਨੋ ਏਤਂ ਕਥਾਪਾਭਤਂ, ਮਯਂ ਏਤਂ ਸਤ੍ਥੁ ਆਰੋਚੇਸ੍ਸਾਮ, ਅਥ ਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਮਧੁਰਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਦੇਸੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ.
ਪਰਿਯਾਯੋਤਿ ਕਾਰਣਂ. ਨ ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਾਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਿਞ੍ਚ ਵਿਘਾਤਨ੍ਤਿ ਅਸਮ੍ਪਾਯਨਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਮ੍ਪਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਆਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਨਞ੍ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਵਿਸਯਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਨ੍ਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਯਥਾਤਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਅਵਿਸਯੇ ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਦੇਵਕੇਤਿ ਸਹ ਦੇਵੇਹਿ ਸਦੇਵਕੇ. ਸਮਾਰਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਏਵਂ ਤੀਣਿ ਠਾਨਾਨਿ ਲੋਕੇ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵੇ ਪਜਾਯਾਤਿ, ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਮੇਵ ਪਰਿਯਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਸਦੇਵਕਾਦਿਭੇਦੇ ਲੋਕੇ ਦੇਵਂ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਵਾ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਮਮ ਸਾਸਨਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਇਤੋ ਸੁਤ੍ਵਾ ਹਿ ਤਥਾਗਤੋ ਤਥਾਗਤਸਾਵਕੋਪਿ ਆਰਾਧੇਯ੍ਯ, ਪਰਿਤੋਸੇਯ੍ਯ, ਅਞ੍ਞਥਾ ਆਰਾਧਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.
ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਤੇਸਂ ਪਞ੍ਹਾਨਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਾਰਾਧਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਕਤਮੋ ਚ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਪਰਿਯਾਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਆਰਬ੍ਭ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਛਨ੍ਦਰਾਗੋ. ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਗਣਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥਪਾਦਾਦੀਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਟਿਘੋ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਬ੍ਯਾਪਾਦੋਤਿ ਪਰੇਸਂ ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪਟਿਘੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਵਿਮਤਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਟ੍ਠਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਮਹਾਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਿਕੇ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਸਙ੍ਖਾਰੇ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਤਿ. ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਕਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਚਙ੍ਕਮਂ ਅਧਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵੀਰਿਯਂ. ਚੇਤਸਿਕਨ੍ਤਿ – ‘‘ਨ ਤਾਵਾਹਂ ਇਮਂ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਭਿਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਯਾਵ ਮੇ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਏਵਂ ਕਾਯਪਯੋਗਂ ਵਿਨਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵੀਰਿਯਂ. ਕਾਯਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਤਿਣ੍ਣਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਦਰਥਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞਾਣਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਦਰਥਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿ. ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸਦਿਸੋਵ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ.
ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਮਿਸ੍ਸਕਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਕਥਿਤਾ. ਏਤੇਸੁ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਸਤਿ, ਪਵਿਚਯੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਇਮੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖਨ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਤ੍ਤਾ ਲੋਕਿਯਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਥਾ ਮਗ੍ਗਂ ਅਪਤ੍ਤਂ ਕਾਯਿਕਵੀਰਿਯਂ. ਅਵਿਤਕ੍ਕਅਵਿਚਾਰਾ ਪਨ ਪੀਤਿਸਮਾਧੀ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਰੂਪਾਵਚਰੇ ਪਨ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਨ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਚ ਥੇਰਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਾਦੀਸੁ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇ ਉਦ੍ਧਰਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਮਤੇਨ ਰੂਪਾਵਚਰਾਪਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੇਸੁ ਹਿ ਅਰੂਪਾਵਚਰੇ ਪੀਤਿਯੇਵ ਏਕਨ੍ਤੇਨ ਨ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਸੇਸਾ ਛ ਮਿਸ੍ਸਕਾਵ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੇਚਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਜਾਤਾ, ਕੇਚਿ ਸਕਦਾਗਾਮੀ, ਕੇਚਿ ਅਨਾਗਾਮੀ, ਕੇਚਿ ਅਰਹਨ੍ਤੋਤਿ.