੨. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੩. ਦੁਤਿਯੇ ਰਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਰਾਜਤਿ, ਚਤੂਹਿ ਵਾ ਸਙ੍ਗਹਵਤ੍ਥੂਹਿ ਲੋਕਂ ਰਞ੍ਜੇਤੀਤਿ ਰਾਜਾ, ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ. ‘‘ਪਵਤ੍ਤਤੁ ਭਵਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨੁਭਾਵੇਨ ਅਬ੍ਭੁਗ੍ਗਤਾਯ ਵਾਚਾਯ ਚੋਦੇਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਤਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ. ਪਾਤੁਭਾਵਾਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵੇਨ. ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਗਣਨਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ. ਰਤਨਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਅਤ੍ਥਦਸ੍ਸਨਂ. ਵਚਨਤ੍ਥੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਰਤਿਜਨਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਅਪਿਚ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;

ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ਰਤਨਂ ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਦੇਵਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਵ ਗਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਾਦੀਹਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਪੂਜਞ੍ਚ ਅਭਿਵਾਦਨਾਦੀਨਿ ਚ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਚ ‘‘ਏਤ੍ਤਕਂ ਨਾਮ ਧਨਂ ਅਗ੍ਘਤੀ’’ਤਿ ਅਗ੍ਘੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਇਤਿ ਮਹਗ੍ਘਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਰਤਨਂ. ਚਕ੍ਕਰਤਨਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਲੋਕੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਰਤਨੇਹਿ ਅਸਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤੁਲਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਪ੍ਪੇ ਬੁਦ੍ਧਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ, ਬੁਦ੍ਧਾ ਚ ਕਦਾਚਿ ਕਰਹਚਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਟ੍ਠੇਨ ਰਤਨਂ. ਤਦੇਤਂ ਜਾਤਿਰੂਪਕੁਲਇਸ੍ਸਰਿਯਾਦੀਹਿ ਅਨੋਮਸ੍ਸ ਉਲ਼ਾਰਸਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸਾਤਿ ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਟ੍ਠੇਨਾਪਿ ਰਤਨਂ. ਯਥਾ ਚ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ, ਏਵਂ ਸੇਸਾਨਿਪੀਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਚਿਤ੍ਤੀਕਤਂ ਮਹਗ੍ਘਞ੍ਚ, ਅਤੁਲਂ ਦੁਲ੍ਲਭਦਸ੍ਸਨਂ;

ਅਨੋਮਸਤ੍ਤਪਰਿਭੋਗਂ, ਰਤਨਂ ਤੇਨ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਯੋਜਨਾ – ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਅਯੁਤ੍ਤਂ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਹਿ ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਨਾਯੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਨਨਿਯਮਾਪੇਕ੍ਖਤਾਯ. ਯੋ ਹਿ ਨਿਯਮੇਨ ਚਕ੍ਕਂ ਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤਿ, ਸੋ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਤੋ ਪਭੁਤਿ ‘‘ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿ ਪਾਤੁਭੂਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਲਦ੍ਧਨਾਮਸ੍ਸ ਚ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਮੂਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਚਨਤੋਪਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ. ਯੋ ਹਿ ਏਸ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਸਤ੍ਤਵਿਸੇਸੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਸਙ੍ਖਾਤੋ ਪਾਤੁਭਾਵੋਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਰਤਨਾਨਿ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ. ਪਾਤੁਭੂਤੇਹਿ ਪਨ ਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਪਕ੍ਕੇ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੇ ਸੋ ਸਂਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਾ ਲੋਕਸ੍ਸ ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭਾਵਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਬਹੁਲਵਚਨਤੋ ਚਾਪਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ. ਯਦਾ ਹਿ ਲੋਕਸ੍ਸ ਤੇਸੁ ਪਾਤੁਭਾਵਸਞ੍ਞਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਾ ਏਕਮੇਵ ਪਠਮਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਇਤਰਾਨਿ ਛ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਬਹੁਲਵਚਨਤੋ ਚਾਪਿ ਏਤਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਪਾਤੁਭਾਵਸ੍ਸ ਚ ਅਤ੍ਥਭੇਦਤੋਪਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਪਾਤੁਭੂਤਮੇਵ ਪਾਤੁਭਾਵੋ, ਪਾਤੁਭਾਵਯਤੀਤਿ ਪਾਤੁਭਾਵੋ. ਅਯਂ ਪਾਤੁਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਭੇਦੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਯੋ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ ਰਾਜਾਨਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ਪਾਤੁਭਾਵਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਯੇਵ, ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਸਤ੍ਤ ਰਤਨਾਨਿਪਿ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਸੋ ਪੁਞ੍ਞਸਮ੍ਭਾਰੋ ਰਞ੍ਞੋ ਜਨਕਹੇਤੁ, ਏਵਂ ਰਤਨਾਨਮ੍ਪਿ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਹੇਤੂਤਿ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵੇਤਂ ‘‘ਰਞ੍ਞੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਰਤਨਾਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਰਤਨਾਨਂ ਸਰੂਪਵਸੇਨ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਕਤਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਾਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਦ੍ਵਿਸਹਸ੍ਸਦੀਪਪਰਿਵਾਰਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਮਹਾਦੀਪਾਨਂ ਸਿਰਿਵਿਭਵਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸ੍ਸ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਥਾ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਮੇਵ ਸਾਗਰਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਪਥਵਿਂ ਅਨੁਪਰਿਯਾਯਨਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵੇਹਾਸਙ੍ਗਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ, ਤਾਦਿਸਸ੍ਸੇਵ ਅਸ੍ਸਰਤਨਸ੍ਸ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੇਪਿ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਿਤ੍ਵਾ ਆਲੋਕਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਮਣਿਰਤਨਸ੍ਸ, ਛਬ੍ਬਿਧਂ ਦੋਸਂ ਵਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਨਾਪਚਾਰਿਨੋ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸ੍ਸ, ਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣੇ ਪਦੇਸੇ ਅਨ੍ਤੋਪਥਵਿਗਤਾਨਂ ਨਿਧੀਨਂ ਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਗਹਪਤਿਰਤਨਸ੍ਸ, ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਰਜ੍ਜਾਨੁਸਾਸਨਸਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਜੇਟ੍ਠਪੁਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਸ੍ਸ ਚ ਪਾਤੁਭਾਵੋ ਹੋਤੀਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨ ਤੇਸਂ ਚਕ੍ਕਰਤਨਾਦੀਨਂ ਪਾਤੁਭਾਵਵਿਧਾਨਂ ਮਹਾਸੁਦਸ੍ਸਨਾਦੀਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਗਤਮੇਵ. ਅਤ੍ਥੋਪਿਸ੍ਸ ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਨਾਯ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋਯੇਵ.

ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਸ੍ਸਾਤਿਆਦੀਸੁ ਸਰਿਕ੍ਖਕਤਾ ਏਵਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਯਥੇਵ ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਂ ਸਬ੍ਬਰਤਨਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਂ, ਏਵਂ ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਚਤੁਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪੁਰੇਚਰਨ੍ਤਿ, ਪੁਰੇਚਰਣਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਞ੍ਞੋ ਚਕ੍ਕਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚ ਰਤਨੇਸੁ ਮਹਾਕਾਯੂਪਪਨ੍ਨਂ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਧਮ੍ਮਕਾਯੂਪਪਨ੍ਨਂ ਅਚ੍ਚੁਗ੍ਗਤਂ ਵਿਪੁਲਂ ਮਹਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਅਸ੍ਸਰਤਨਂ ਸੀਘਂ ਲਹੁ ਜਵਂ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਵੀਰਿਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਸੀਘਂ ਲਹੁ ਜਵਨ੍ਤਿ ਇਮਾਯ ਸੀਘਲਹੁਜਵਤਾਯ ਅਸ੍ਸਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਮਣਿਰਤਨਂ ਅਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਤਿ, ਆਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਤਾਯ ਏਕਨ੍ਤਕੁਸਲਤ੍ਤਾ ਕਿਲੇਸਨ੍ਧਕਾਰਂ ਵਿਧਮਤਿ, ਸਹਜਾਤਪਚ੍ਚਯਾਦਿਵਸੇਨ ਞਾਣਾਲੋਕਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਨ੍ਧਕਾਰਵਿਧਮਨਆਲੋਕਦਸ੍ਸਨਭਾਵੇਨ ਮਣਿਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ.

ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਵੂਪਸਮੇਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਕਾਯਚਿਤ੍ਤਦਰਥਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਤਿ, ਪਰਿਲ਼ਾਹਂ ਵੂਪਸਮੇਤੀਤਿ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਗਹਪਤਿਰਤਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਕ੍ਖਣੇ ਧਨਦਾਨੇਨ ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤਿ, ਇਦਮ੍ਪਿ ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਯਥਿਚ੍ਛਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਨਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਏਕਗ੍ਗਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਗਹਪਤਿਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਨੋ ਚ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚਸਮ੍ਪਾਦਨੇਨ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਂ ਕਰੋਤਿ. ਇਦਮ੍ਪਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਰਤਨਂ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦਂ ਲੀਨੁਦ੍ਧਚ੍ਚਤੋ ਮੋਚੇਤ੍ਵਾ ਪਯੋਗਮਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਠਪਯਮਾਨਂ ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕਤਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਪਰਿਣਾਯਕਰਤਨਸਦਿਸਂ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚਤੁਭੂਮਕੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਧਮ੍ਮਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.