੧੦. ਕਿਮਿਲਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੯੮੬. ਦਸਮੇ ਕਿਮਿਲਾਯਨ੍ਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ. ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਦੇਸਨਾ ਨ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਕਾ ਕਤਾ, ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਗਮੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਦੇਸਨਾਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਏਤਂ ਅਵੋਚ. ਕਾਯਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਪਥਵੀਆਦੀਸੁ ਕਾਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਦਾਮਿ ਵਾਯੋਕਾਯਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਕਬਲ਼ੀਕਾਰੋ ਆਹਾਰੋਤਿ ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਰੂਪਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਰੂਪਕਾਯੋ ਨਾਮ, ਤੇਸੁ ਆਨਾਪਾਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਯਞ੍ਞਤਰਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਪਿ ਏਵਮਾਹ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਚਤੂਸੁ ਕਾਯੇਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾਯੋਕਾਯਂ, ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਵਾ ਰੂਪਕਾਯੇ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਆਨਾਪਾਨਂ ਅਨੁਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਕਾਯੇ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਵੇਦਨਾਞ੍ਞਤਰਨ੍ਤਿ ਤੀਸੁ ਵੇਦਨਾਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਂ, ਸੁਖਵੇਦਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਾਰਨ੍ਤਿ ਪੀਤਿਪਟਿਸਂਵੇਦਿਤਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਮਨਸਿਕਾਰਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸੁਖਾ ਵੇਦਨਾ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੋਤਿ, ਦੇਸਨਾਸੀਸਂ ਪਨੇਤਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਾਭਾਵਨਾਨੁਯੋਗਮਨੁਯੁਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੧੪੭) ਏਤ੍ਥ ਸਞ੍ਞਾਨਾਮੇਨ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਮਨਸਿਕਾਰਨਾਮੇਨ ਝਾਨਵੇਦਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਚਤੁਕ੍ਕੇ ਪਠਮਪਦੇ ਪੀਤਿਸੀਸੇਨ ਵੇਦਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਦੁਤਿਯਪਦੇ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਸਰੂਪੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਪਦਦ੍ਵਯੇ ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਚ ਵੇਦਨਾ ਚ ਚੇਤਸਿਕਾ ਏਤੇ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਬਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੭੪) ਵਚਨਤੋ ‘‘ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਿਤ੍ਤਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰੇ ਸਙ੍ਗਹਿਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਨਾਮੇਨ ਵੇਦਨਾ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਨਸਿਕਾਰਨਾਮੇਨ ਸਙ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਇਧ ‘‘ਸਾਧੁਕਂ ਮਨਸਿਕਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ.

ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਸਾ ਵੇਦਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਨੋ ਨ ਯੁਜ੍ਜਤਿ, ਮਹਾਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁਪਿ ਹਿ ਤਂ ਤਂ ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੇਦਨਾ ਵੇਦਯਤਿ, ਤਂ ਪਨ ਵੇਦਨਾਪਵਤ੍ਤਿਂ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਅਹਂ ਵੇਦਯਾਮੀ’’ਤਿ ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਮਾਨੋ ਸੁਖਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਿਚ ‘‘ਪੀਤਿਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦੀ’’ਤਿਆਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਵਣ੍ਣਨਾਯਮੇਤਸ੍ਸ ਪਰਿਹਾਰੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ –

‘‘ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ – ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਚ. ਕਥਂ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ? ਸਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਦ੍ਵੇ ਝਾਨੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੇ ਝਾਨਪਟਿਲਾਭੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਤ੍ਤਾ. ਕਥਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ? ਸਪ੍ਪੀਤਿਕੇ ਦ੍ਵੇ ਝਾਨੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਪੀਤਿਂ ਖਯਤੋ ਵਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕ੍ਖਣੇ ਲਕ੍ਖਣਪ੍ਪਟਿਵੇਧੇਨ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਯਂ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੧੭੨) ‘‘‘ਦੀਘਂ ਅਸ੍ਸਾਸਵਸੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਏਕਗ੍ਗਤਂ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪਂ ਪਜਾਨਤੋ ਸਤਿ ਉਪਟ੍ਠਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਤੇਨ ਞਾਣੇਨ ਸਾ ਪੀਤਿ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤੀ’ਤਿ. ਏਤੇਨੇਵ ਨਯੇਨ ਅਵਸੇਸਪਦਾਨਿਪਿ ਅਤ੍ਥਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀ’’ਤਿ.

ਇਤਿ ਯਥੇਵ ਝਾਨਪਟਿਲਾਭੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਪੀਤਿਸੁਖਚਿਤ੍ਤਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਝਾਨਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨ ਵੇਦਨਾਸਙ੍ਖਾਤਮਨਸਿਕਾਰਪਟਿਲਾਭੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਵੇਦਨਾ ਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸੁਵੁਤ੍ਤਮੇਤਂ ‘‘ਵੇਦਨਾਸੁ ਵੇਦਨਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਨਾਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵੇਦੀ ਅਸ੍ਸਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਮਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਤਿਞ੍ਚ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਞ੍ਚ ਉਪਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀਯੇਵ ਨਾਮੇਸ ਹੋਤਿ. ਨ ਹਿ ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨਸ੍ਸ ਆਨਾਪਾਨਸ੍ਸਤਿਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਰਮ੍ਮਣਤੋ ਚਿਤ੍ਤਪਟਿਸਂਵਿਦਿਤਵਸੇਨ ‘‘ਚਿਤ੍ਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਸੋ ਯਂ ਤਂ ਹੋਤਿ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਂ ਪਹਾਨਂ, ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਧੁਕਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਜ੍ਝਾ ਕਾਮਚ੍ਛਨ੍ਦਨੀਵਰਣਮੇਵ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਬ੍ਯਾਪਾਦਨੀਵਰਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਦਞ੍ਹਿ ਚਤੁਕ੍ਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਚ ਨੀਵਰਣਪਬ੍ਬਾਦਿਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਨੀਵਰਣਪਬ੍ਬਂ ਆਦਿ, ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਇਦਂ ਨੀਵਰਣਦ੍ਵਯਂ ਆਦਿ. ਇਤਿ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਦਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਪਹਾਨਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਨਿਚ੍ਚਸਞ੍ਞਂ ਪਜਹਤੀਤਿ ਏਵਂ ਪਹਾਨਕਰਞਾਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਤਂ ਅਨਿਚ੍ਚਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਞਾਣਸਙ੍ਖਾਤਂ ਪਹਾਨਞਾਣਂ ਅਪਰਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਪਰਾਯਾਤਿ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਰਮ੍ਪਰਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤੀਤਿ ਯਞ੍ਚਸ੍ਸ ਪਥਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ, ਯਞ੍ਚ ਏਕਤੋ ਉਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤੀਤਿ ਦ੍ਵਿਧਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਜਾਤਾਨਮ੍ਪਿਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾ ਹੋਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸਾਪਿ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾ. ਇਧ ਆਰਮ੍ਮਣ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਿਚ੍ਚਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਅਸ੍ਸਾਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤੋ ਨ ਕੇਵਲਂ ਨੀਵਰਣਾਦਿਧਮ੍ਮੇ, ਅਭਿਜ੍ਝਾਦੋਮਨਸ੍ਸਸੀਸੇਨ ਪਨ ਵੁਤ੍ਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਪਹਾਨਕਰਞਾਣਮ੍ਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਜ੍ਝੁਪੇਕ੍ਖਿਤਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਧਮ੍ਮਾਨੁਪਸ੍ਸੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਮਹਾਪਥੋ ਵਿਯ ਛ ਆਯਤਨਾਨਿ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਂਸੁਪੁਞ੍ਜੋ ਵਿਯ ਛਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਕਿਲੇਸਾ. ਚਤੂਹਿ ਦਿਸਾਹਿ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਸਕਟਰਥਾ ਵਿਯ ਚਤੂਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਪਵਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾ. ਏਕੇਨ ਸਕਟੇਨ ਵਾ ਰਥੇਨ ਵਾ ਪਂਸੁਪੁਞ੍ਜਸ੍ਸ ਉਪਹਨਨਂ ਵਿਯ ਕਾਯਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾਦੀਹਿ ਪਾਪਕਾਨਂ ਅਕੁਸਲਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਉਪਘਾਤੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ.

ਏਕਧਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ ਪਠਮੋ.