੯. ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੮੧. ਨਵਮੇ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ ਕੋਸਮ੍ਬਿਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਲਹਕਾਲੇ ਸਤ੍ਥਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਦੀਘੀਤਿਸ੍ਸ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਵਤ੍ਥੁਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨ ਹਿ ਵੇਰੇਨ ਵੇਰਾਨਿ, ਸਮ੍ਮਨ੍ਤੀਧ ਕੁਦਾਚਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ (ਧ. ਪ. ੫) ਗਾਥਾਹਿ ਓਵਦਤਿ. ਤਂਦਿਵਸਂ ਤੇਸਂ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਰਤ੍ਤਿ ਵਿਭਾਤਾ. ਦੁਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਭਗਵਾ ਤਮੇਵ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂਦਿਵਸਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਕਲਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਰਤ੍ਤਿ ਵਿਭਾਤਾ. ਤਤਿਯਦਿਵਸੇਪਿ ਭਗਵਾ ਤਮੇਵ ਵਤ੍ਥੁਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤੁ, ਮਯਮੇਤੇਨ ਭਣ੍ਡਨੇਨ ਕਲਹੇਨ ਵਿਗ੍ਗਹੇਨ ਵਿਵਾਦੇਨ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਪਰਿਯਾਦਿਣ੍ਣਰੂਪਚਿਤ੍ਤਾ ਖੋ ਇਮੇ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾ, ਨ ਇਮੇ ਸਕ੍ਕਾ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਿਂ ਮਯ੍ਹਂ ਇਮੇਹਿ, ਏਕਚਾਰਵਾਸਂ ਵਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ? ਸੋ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਕਞ੍ਚਿਪਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵ ਅਦੁਤਿਯੋ ਚਾਰਿਕਂ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.

ਯਸ੍ਮਿਂ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮਯੇਤਿ ਇਦਂ ਥੇਰੋ ਯਸ੍ਮਾਸ੍ਸ ਅਜ੍ਜ ਭਗਵਾ ਏਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਜ੍ਜ ਦ੍ਵੀਹਿ, ਅਜ੍ਜ ਸਤੇਨ, ਅਜ੍ਜ ਸਹਸ੍ਸੇਨ, ਅਜ੍ਜ ਏਕਕੋਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬੋ ਭਗਵਤੋ ਚਾਰੋ ਵਿਦਿਤੋ ਪਾਕਟੋ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਆਹ.

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨਾਤਿ ਗਾਮਨਿਗਮਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਮਾਨੋ ਏਕਚਾਰਵਾਸਂ ਤਾਵ ਵਸਮਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਬਾਲਕਲੋਣਕਾਰਗਾਮਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਭਗੁਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਕਲਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਏਕਚਾਰਵਾਸੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਤੇਨ ਪਚ੍ਛਾਸਮਣੇਨ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮਗ੍ਗਵਾਸਂ ਵਸਮਾਨੇ ਤਯੋ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੇ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਪਾਚੀਨਵਂਸਮਿਗਦਾਯਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਸਕਲਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਏਕਚਾਰਵਾਸੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਤੇ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਕੋਵ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯ ਨਗਰਾਭਿਮੁਖੋ ਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਨਗਰਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚਾਰਿਕਂ ਚਰਮਾਨੋ ਯੇਨ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਂ, ਤਦਵਸਰੀ’’ਤਿ.

ਭਦ੍ਦਸਾਲਮੂਲੇਤਿ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਵਾਸਿਨੋ ਭਗਵਤੋ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਰਕ੍ਖਿਤਵਨਸਣ੍ਡੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਭਗਵਤੋ ਪਣ੍ਣਸਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਤ੍ਥ ਵਸਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵਾਸਯਿਂਸੁ. ਭਦ੍ਦਸਾਲੋ ਪਨ ਤਤ੍ਥੇਕੋ ਮਨਾਪੋ ਲਦ੍ਧਕੋ ਸਾਲਰੁਕ੍ਖੋ. ਭਗਵਾ ਤਂ ਨਗਰਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਸਮੀਪੇ ਤਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਭਦ੍ਦਸਾਲਮੂਲੇ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਤਥਾਗਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੋ ਹਤ੍ਥਿਨੀਹਿ ਹਤ੍ਥਿਪੋਤਕਾਦੀਹਿ ਗੋਚਰਭੂਮਿਤਿਤ੍ਥੋਗਾਹਨਾਦੀਸੁ ਉਬ੍ਬਾਲ਼੍ਹੋ ਯੂਥੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮੇਹਿ ਹਤ੍ਥੀਹੀ’’ਤਿ? ਯੂਥਂ ਪਹਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਘਟਸਹਸ੍ਸੇਨ ਨਿਬ੍ਬਾਪਿਤਸਨ੍ਤਾਪੋ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਵਤ੍ਤਪਟਿਵਤ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮੁਖਧੋਵਨਂ ਦੇਤਿ, ਨ੍ਹਾਨੋਦਕਂ ਆਹਰਤਿ, ਦਨ੍ਤਕਟ੍ਠਂ ਦੇਤਿ, ਪਰਿਵੇਣਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਤਿ, ਅਰਞ੍ਞਤੋ ਮਧੁਰਾਨਿ ਫਲਾਫਲਾਨਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਦੇਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਰਿਭੋਗਂ ਕਰੋਤਿ.

ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾ ਰਤ੍ਤਿਭਾਗਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਣਫਲਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਹਤ੍ਥੀਪਿ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਪਚ੍ਛਤੋ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਦ੍ਦਸ, ਏਵਂ ਪੁਰਤੋ ਚ ਉਭਯਪਸ੍ਸੇਸੁ ਚ. ਅਥਸ੍ਸ ‘‘ਸੁਖਂ ਵਤਾਹਂ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਤੇਹਿ ਭਣ੍ਡਨਕਾਰਕੇਹਿ ਵਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਹਤ੍ਥਿਨੋਪਿ ‘‘ਮਯਾ ਨਾਮਿਤਸਾਖਂ ਅਞ੍ਞੇ ਖਾਦਨ੍ਤਾ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿਆਦੀਨਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸੁਖਂ ਵਤ ਏਕਕੋਵ ਵਸਾਮਿ, ਸਤ੍ਥੁ ਵਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਲਭਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਮ ਤਾਵ ਈਦਿਸਂ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਕੀਦਿਸਂ ਨੁ ਖੋ ਹਤ੍ਥਿਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤਾਦਿਸਮੇਵ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਸਮੇਤਿ ਨੋ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ –

‘‘ਏਤਂ ਨਾਗਸ੍ਸ ਨਾਗੇਨ, ਈਸਾਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਿਨੋ;

ਸਮੇਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਯਦੇਕੋ ਰਮਤੀ ਵਨੇ’’ਤਿ. (ਮਹਾਵ. ੪੬੭);

ਅਥ ਖੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਅਥ ਏਵਂ ਤਥਾਗਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਿਹਰਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਦਿਸਾਸੁ ਵਸ੍ਸਂਵੁਤ੍ਥਾ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਂ ਪਣਾਮੇਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਂ ਪਵਿਟ੍ਠੋ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਯੇਨਾਯਸ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੋ, ਤੇਨੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ.

ਅਨਨ੍ਤਰਾ ਆਸਵਾਨਂ ਖਯੋਤਿ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ. ਵਿਚਯਸੋਤਿ ਵਿਚਯੇਨ, ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਭਾਵਵਿਚਿਨਨਸਮਤ੍ਥੇਨ ਞਾਣੇਨ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਸਾਸਨਧਮ੍ਮੋ. ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਤਿਆਦਿ ਯੇ ਯੇ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮੋ ਦੇਸਿਤੋ, ਤੇਸਂ ਪਕਾਸਨਤ੍ਥਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ. ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸੋਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਰੋ ਸੋ. ਤਤੋਜੋ ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਤੋ ਤਣ੍ਹਾਤੋ ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋ ਜਾਤੋ. ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਚਤੂਸੁ ਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਏਸ ਜਾਯਤਿ. ਸਾਪਿ ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਸਾਪਿ ਵੇਦਨਾਤਿ ਸਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾ ਵੇਦਨਾ. ਸੋਪਿ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਸੋ ਵੇਦਨਾਯ ਪਚ੍ਚਯੋ ਅਵਿਜ੍ਜਾਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਸਾਪਿ ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਸਾ ਫਸ੍ਸਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ.

ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾਤਿ ਸਚੇ ਅਹਂ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਂ, ਮਮ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਨਾਭਵਿਸ੍ਸਂ, ਨ ਮੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਸਚੇ ਪਨ ਆਯਤਿਮ੍ਪਿ ਅਹਂ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਏਵਂ ਮਮ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਤ੍ਤਕੇ ਠਾਨੇ ਭਗਵਾ ਤੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਗਹਿਤਗਹਿਤਦਿਟ੍ਠਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਾਪੇਨ੍ਤੋ ਆਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੇਨਪਿ ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨਪਿ. ਤਤੋਜੋ ਸੋ ਸਙ੍ਖਾਰੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੇ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਕਥਂ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਖਾਰੋ ਤਣ੍ਹਾਤੋ ਜਾਯਤੀਤਿ? ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਸ ਹਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਯ ਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਦਿਟ੍ਠਿਯਾਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਲਬ੍ਭਤਿਯੇਵ ਚਤੂਸੁ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਸੁ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਦਿਟ੍ਠਿ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਯੁਜ੍ਜਤਿ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤੇਵੀਸਤਿਯਾ ਠਾਨੇਸੁ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ. ਨਵਮਂ.