੭. ਖਜ੍ਜਨੀਯਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੭੯. ਸਤ੍ਤਮੇ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਨ੍ਤਿ ਨ ਇਦਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਅਨੁਸ੍ਸਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਨ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬੇਤੇ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਿ, ਏਤੇਸਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਹਿ ਸਮਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਪਿ ਖਨ੍ਧਪਟਿਬਦ੍ਧਾਪਿ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿਯੇਵ. ਰੂਪਂਯੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੀਤਿ ਏਵਞ੍ਹਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤੋ ਨ ਅਞ੍ਞਂ ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਵਾ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ, ਅਤੀਤੇ ਪਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਮੇਵ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤਿ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਬ੍ਬਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ.
ਇਦਾਨਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਵਦੇਥਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਥਾ ਹਿ ਨਟ੍ਠਂ ਗੋਣਂ ਪਰਿਯੇਸਮਾਨੋ ਪੁਰਿਸੋ ਗੋਗਣੇ ਚਰਮਾਨੇ ਰਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਾਲ਼ਂ ਵਾ ਬਲੀਬਦ੍ਦਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਨ ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ‘‘ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਗੋਣੋ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਾਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਞ੍ਞੇਸਮ੍ਪਿ ਤਾਦਿਸਾਨਂ ਅਤ੍ਥਿਤਾਯ. ਸਰੀਰਪਦੇਸੇ ਪਨਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਿਸੂਲਾਦਿਲਕ੍ਖਣਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਸਨ੍ਤਕੋ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਤਾਯ ਕਥਿਤਾਯਪਿ ਯਾਵ ਸੁਞ੍ਞਤਾਲਕ੍ਖਣਂ ਨ ਕਥੀਯਤਿ, ਤਾਵ ਸਾ ਅਕਥਿਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਲਕ੍ਖਣੇ ਪਨ ਕਥਿਤੇ ਕਥਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਗੋਣੋ ਵਿਯ ਹਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾ, ਗੋਣਲਕ੍ਖਣਂ ਵਿਯ ਸੁਞ੍ਞਤਾਲਕ੍ਖਣਂ. ਯਥਾ ਗੋਣਲਕ੍ਖਣੇ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੇ ਗੋਣੋ ਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੇ ਸੋ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸੁਞ੍ਞਤਾਲਕ੍ਖਣੇ ਅਕਥਿਤੇ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਅਕਥਿਤਾਵ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਕਥਿਤੇ ਸਾ ਕਥਿਤਾ ਨਾਮ ਹੋਤੀਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਾਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਵਦੇਥਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਤਿ ਕਾਰਣਪੁਚ੍ਛਾ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਰੂਪਂ ਵਦੇਥ, ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨੇਤਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਤੀਤਿ ਕਾਰਣੁਦ੍ਦੇਸੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਰੁਪ੍ਪਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਘਟ੍ਟੀਯਤਿ ਪੀਲ਼ੀਯਤਿ, ਭਿਜ੍ਜਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੀਤੇਨਪਿ ਰੁਪ੍ਪਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਸੀਤੇਨ ਤਾਵ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਰਯੇ ਪਾਕਟਂ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਿਣ੍ਣਞ੍ਹਿ ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰੇ ਏਕੇਕੋ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਰਯੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ ਅਟ੍ਠਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਪ੍ਪਮਾਣੋ. ਯਸ੍ਸ ਨੇਵ ਹੇਟ੍ਠਾ ਪਥਵੀ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਉਪਰਿ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਦੀਪਮਣਿਆਲੋਕੋ, ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਧਕਾਰੋ. ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਿਗਾਵੁਤੋ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤੇ ਵਗ੍ਗੁਲਿਯੋ ਵਿਯ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਦੀਘਪੁਥੁਲੇਹਿ ਨਖੇਹਿ ਲਗ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਅਵਂਸਿਰਾ ਓਲਮ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਯਦਾ ਸਂਸਪ੍ਪਨ੍ਤਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਪਾਸਾਗਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਥ ‘‘ਭਕ੍ਖੋ ਨੋ ਲਦ੍ਧੋ’’ਤਿ? ਮਞ੍ਞਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਬ੍ਯਾਵਟਾ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਲੋਕਸਨ੍ਧਾਰਕੇ ਉਦਕੇ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਵਾਤੇ ਪਹਰਨ੍ਤੇਪਿ ਮਧੁਕਫਲਾਨਿ ਵਿਯ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਪਤਿਤਮਤ੍ਤਾਵ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਖਾਰੇ ਉਦਕੇ ਤਤ੍ਤਤੇਲੇ ਪਤਿਤਪਿਟ੍ਠਪਿਣ੍ਡਿ ਵਿਯ ਪਟਪਟਾਯਮਾਨਾ ਵਿਲੀਯਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੀਤੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਲੋਕਨ੍ਤਰਿਕਨਿਰਯੇ ਪਾਕਟਂ. ਮਹਿਂਸਕਰਟ੍ਠਾਦੀਸੁਪਿ ਹਿਮਪਾਤਸੀਤਲੇਸੁ ਪਦੇਸੇਸੁ ਏਤਂ ਪਾਕਟਮੇਵ. ਤਤ੍ਥ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸੀਤੇਨ ਭਿਨ੍ਨਸਰੀਰਾ ਜੀਵਿਤਕ੍ਖਯਮ੍ਪਿ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ.
ਉਣ੍ਹੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਅਵੀਚਿਮਹਾਨਿਰਯੇ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ. ਜਿਘਚ੍ਛਾਯ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਚੇਵ ਦੁਬ੍ਭਿਕ੍ਖਕਾਲੇ ਚ ਪਾਕਟਂ. ਪਿਪਾਸਾਯ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਕਾਲਕਞ੍ਜਿਕਾਦੀਸੁ ਪਾਕਟਂ. ਏਕੋ ਕਿਰ ਕਾਲਕਞ੍ਜਿਕਅਸੁਰੋ ਪਿਪਾਸਂ ਅਧਿਵਾਸੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਯੋਜਨਗਮ੍ਭੀਰਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਮਹਾਗਙ੍ਗਂ ਓਤਰਿ, ਤਸ੍ਸ ਗਤਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਉਦਕਂ ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਧੂਮੋ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਤਿ, ਤਤ੍ਤੇ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਸਾਣੇ ਚਙ੍ਕਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਉਦਕਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਰਤ੍ਤਿ ਵਿਭਾਯਿ. ਅਥ ਨਂ ਪਾਤੋਵ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਪਿਣ੍ਡਚਾਰਿਕਭਿਕ੍ਖੂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਪੇਤੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਕਿਂ ਪਰਿਯੇਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਪਾਨੀਯਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਗਙ੍ਗਾ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ, ਕਿਂ ਤ੍ਵਂ ਨ ਪਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ ਉਪਕਪ੍ਪਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ ਗਙ੍ਗਾਪਿਟ੍ਠੇ ਨਿਪਜ੍ਜ, ਮੁਖੇ ਤੇ ਪਾਨੀਯਂ ਆਸਿਞ੍ਚਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਵਾਲਿਕਾਪੁਲ਼ਿਨੇ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿ. ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਤੇ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਮੁਖੇ ਆਸਿਞ੍ਚਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਤਥਾ ਕਰੋਨ੍ਤਾਨਂਯੇਵ ਵੇਲਾ ਉਪਕਟ੍ਠਾ ਜਾਤਾ. ਤਤੋ ‘‘ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਕਾਲੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸ, ਕਚ੍ਚਿ ਤੇ ਅਸ੍ਸਾਦਮਤ੍ਤਾ ਲਦ੍ਧਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਪੇਤੋ ‘‘ਸਚੇ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਨਂ ਅਯ੍ਯਾਨਂ ਤਿਂਸਪਤ੍ਤੇਹਿ ਆਸਿਤ੍ਤਉਦਕਤੋ ਅਡ੍ਢਪਸਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਰਗਲਂ ਗਤਂ, ਪੇਤਤ੍ਤਭਾਵਤੋ ਮੋਕ੍ਖੋ ਮਾ ਹੋਤੂ’’ਤਿ ਆਹ. ਏਵਂ ਪਿਪਾਸਾਯ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇ ਪਾਕਟਂ.
ਡਂਸਾਦੀਹਿ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਡਂਸਮਕ੍ਖਿਕਾਦਿਬਹੁਲੇਸੁ ਪਦੇਸੇਸੁ ਪਾਕਟਂ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਡਂਸਾਤਿ ਪਿਙ੍ਗਲਮਕ੍ਖਿਕਾ. ਮਕਸਾਤਿ ਮਕਸਾਵ. ਵਾਤਾਤਿ ਕੁਚ੍ਛਿਵਾਤਪਿਟ੍ਠਿਵਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸਰੀਰਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਵਾਤਰੋਗੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਆਦੀਨਿ ਭਿਨ੍ਦਤਿ, ਕਾਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਖੁਜ੍ਜਂ ਕਰੋਤਿ, ਪੀਠਸਪ੍ਪਿਂ ਕਰੋਤਿ. ਆਤਪੋਤਿ ਸੂਰਿਯਾਤਪੋ. ਤੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਮਰੁਕਨ੍ਤਾਰਾਦੀਸੁ ਪਾਕਟਂ. ਏਕਾ ਕਿਰ ਇਤ੍ਥੀ ਮਰੁਕਨ੍ਤਾਰੇ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸਤ੍ਥਤੋ ਓਹੀਨਾ ਦਿਵਾ ਸੂਰਿਯੇ ਉਗ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਵਾਲਿਕਾਯ ਤਪ੍ਪਮਾਨਾਯ ਪਾਦੇ ਠਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਸੀਸਤੋ ਪਚ੍ਛਿਂ ਓਤਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕਮਿ. ਕਮੇਨ ਪਚ੍ਛਿਯਾ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾਯ ਠਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪਰਿ ਸਾਟਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਕਮਿ. ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਙ੍ਕੇਨ ਗਹਿਤਪੁਤ੍ਤਕਂ ਅਧੋਮੁਖਂ ਨਿਪਜ੍ਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤਂਯੇਵ ਅਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਠਾਨੇ ਉਣ੍ਹਾਭਿਤਤ੍ਤਾ ਕਾਲਮਕਾਸਿ.
ਸਰੀਸਪਾਤਿ ਯੇ ਕੇਚਿ ਦੀਘਜਾਤਿਕਾ ਸਰਨ੍ਤਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਂ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੇਨ ਰੁਪ੍ਪਨਂ ਆਸੀਵਿਸਦਟ੍ਠਕਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਭਗਵਤਾ ਯਾਨਿ ਇਮਾਨਿ ਸਾਮਞ੍ਞਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਸੇਨ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਤਾਵ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਰੂਪਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸੇਵ ਹਿ ਏਤਂ, ਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਾਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਪਨ ਵੇਦਨਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਾਮਞ੍ਞਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.
ਕਿਞ੍ਚ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵੇਦਨਂ ਵਦੇਥਾਤਿਆਦੀਸੁ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਂ ਪਨ ਪੁਰਿਮੇਨ ਅਸਦਿਸਂ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਵਿਭਾਵਨਾ – ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਸੁਖਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵੇਦੇਤਿ ਅਨੁਭਵਤਿ. ਪਰਤੋ ਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਕਥਂ ਪਨੇਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਸੁਖਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਦੁਕ੍ਖਮਸੁਖਂ ਨਾਮ ਜਾਤਨ੍ਤਿ? ਸੁਖਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਚਯਤੋ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ‘‘ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਮਹਾਲਿ, ਰੂਪਂ ਸੁਖਂ ਸੁਖਾਨੁਪਤਿਤਂ ਸੁਖਾਵਕ੍ਕਨ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਲਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੬੦) ਆਗਤੋਯੇਵ. ਵੇਦਯਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚ ਵੇਦਨਾਵ ਵੇਦਯਤਿ, ਨ ਅਞ੍ਞੋ ਸਤ੍ਤੋ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਾ. ਵੇਦਨਾ ਹਿ ਵੇਦਯਿਤਲਕ੍ਖਣਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਥਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਵੇਦਨਾਵ ਵੇਦਯਤੀਤਿ. ਏਵਮਿਧ ਭਗਵਾ ਵੇਦਨਾਯਪਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਨੀਲਮ੍ਪਿ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਨੀਲਪੁਪ੍ਫੇ ਵਾ ਵਤ੍ਥੇ ਵਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਚਾਰਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਨਂ ਵਾ ਪਾਪੇਨ੍ਤੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਞ੍ਞਾ ਨਾਮ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਪਿ ਉਪਚਾਰਸਞ੍ਞਾਪਿ ਅਪ੍ਪਨਾਸਞ੍ਞਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਨੀਲਂ ਨੀਲਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਸਞ੍ਞਾਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿਯੇਵ. ਪੀਤਕਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਧਾਪਿ ਭਗਵਾ ਸਞ੍ਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਾਯ ਸਞ੍ਞਾਯ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਰੂਪਂ ਰੂਪਤ੍ਤਾਯ ਸਙ੍ਖਤਮਭਿਸਙ੍ਖਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਥਾ ਯਾਗੁਮੇਵ ਯਾਗੁਤ੍ਤਾਯ, ਪੂਵਮੇਵ ਪੂਵਤ੍ਤਾਯ ਪਚਤਿ ਨਾਮ, ਏਵਂ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਤਭਾਵੇਨ ਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਰੂਪਮੇਵ ਰੂਪਤ੍ਤਾਯ ਯਥਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤਂ ਰੂਪਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਥਤ੍ਤਾਯ ਰੂਪਭਾਵਾਯ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਆਯੂਹਤਿ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ, ਨਿਪ੍ਫਾਦੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ – ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਹ ਜਾਯਮਾਨਂ ਰੂਪਂ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇ ਚ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੀਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਭਗਵਾ ਚੇਤਯਿਤਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਅਮ੍ਬਿਲਮ੍ਪਿ ਵਿਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਮ੍ਬਅਮ੍ਬਾਟਕਮਾਤੁਲੁਙ੍ਗਾਦਿਅਮ੍ਬਿਲਂ ‘‘ਅਮ੍ਬਿਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਜਾਨਾਤਿ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ. ਅਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਤਿਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਨਿਮ੍ਬਪਟੋਲਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਕਟੁਕਨ੍ਤਿ ਪਿਪ੍ਪਲਿਮਰਿਚਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਮਧੁਰਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਿਫਾਣਿਤਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਵਾਤਿਙ੍ਗਣਨਾਲ਼ਿਕੇਰ ਚਤੁਰਸ੍ਸਵਲ੍ਲਿਵੇਤ੍ਤਙ੍ਕੁਰਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਅਖਾਰਿਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਵਾ ਤਂ ਵਾ ਫਲਜਾਤਂ ਕਾਰਪਣ੍ਣਾਦਿਮਿਸ੍ਸਕਪਣ੍ਣਂ. ਲੋਣਿਕਨ੍ਤਿ ਲੋਣਯਾਗੁਲੋਣਮਚ੍ਛਲੋਣਭਤ੍ਤਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਅਲੋਣਿਕਨ੍ਤਿਅਲੋਣਯਾਗੁਅਲੋਣਮਚ੍ਛਅਲੋਣਭਤ੍ਤਾਦਿਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਇਮਂ ਅਮ੍ਬਿਲਾਦਿਭੇਦਂ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਵਿਸਿਟ੍ਠੇਨ ਅਮ੍ਬਿਲਾਦਿਭਾਵੇਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀਤਿ. ਏਵਮਿਧਾਪਿ ਭਗਵਾ ਵਿਜਾਨਨਲਕ੍ਖਣਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਭਾਜੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ.
ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਆਕਾਰਸਣ੍ਠਾਨਗਹਣਵਸੇਨ ਸਞ੍ਞਾ ਪਾਕਟਾ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਭਤ੍ਤਾ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਿਨਾਪਿ ਆਕਾਰਸਣ੍ਠਾਨਾ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਭੇਦਗਹਣਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਜਿਵ੍ਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਵਿਭਤ੍ਤਂ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਸਞ੍ਞਾਵਿਞ੍ਞਾਣਪਞ੍ਞਾਨਂ ਅਸਮ੍ਮੋਹਤੋ ਸਭਾਵਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਵਿਜਾਨਾਤਿ, ਪਜਾਨਾਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਸੇਸਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ਉਪਸਗ੍ਗਮਤ੍ਤਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਪਦਂ ਪਨ ਅਵਿਸੇਸੋ. ਤਸ੍ਸਪਿ ਜਾਨਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸਞ੍ਞਾ ਹਿ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਸਞ੍ਜਾਨਨਮਤ੍ਤਮੇਵ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਮਨਤ੍ਤਾਤਿ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਞ੍ਚ ਪਾਪੇਤਿ, ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ, ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ.
ਯਥਾ ਹਿ ਹੇਰਞ੍ਞਿਕਫਲਕੇ ਕਹਾਪਣਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਕਤੇ ਅਜਾਤਬੁਦ੍ਧਿਦਾਰਕੋ ਗਾਮਿਕਪੁਰਿਸੋ ਮਹਾਹੇਰਞ੍ਞਿਕੋਤਿ ਤੀਸੁ ਜਨੇਸੁ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਸੁ ਅਜਾਤਬੁਦ੍ਧਿਦਾਰਕੋ ਕਹਾਪਣਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਚਤੁਰਸ੍ਸਮਣ੍ਡਲਾਦਿਭਾਵਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਇਦਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਂ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤ’’ਨ੍ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਗਾਮਿਕਪੁਰਿਸੋ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਞ੍ਚ ਜਾਨਾਤਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਉਪਭੋਗਪਰਿਭੋਗਰਤਨਸਮ੍ਮਤਭਾਵਞ੍ਚ, ‘‘ਅਯਂ ਕੂਟੋ, ਅਯਂ ਛੇਕੋ, ਅਯਂ ਕਰਟੋ, ਅਯਂ ਸਣ੍ਹੋ’’ਤਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ. ਮਹਾਹੇਰਞ੍ਞਿਕੋ ਚਿਤ੍ਤਾਦਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਰਤਨਸਮ੍ਮਤਭਾਵਮ੍ਪਿ ਕੂਟਾਦਿਭਾਵਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਚ ਪਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਪਿ ਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਗਨ੍ਧਂ ਘਾਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਰਸਂ ਸਾਯਿਤ੍ਵਾਪਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਗਰੁਲਹੁਭਾਵਂ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾਪਿ ‘‘ਅਸੁਕਗਾਮੇ ਕਤੋ’’ਤਿਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ‘‘ਅਸੁਕਨਿਗਮੇ ਅਸੁਕਨਗਰੇ ਅਸੁਕਪਬ੍ਬਤਚ੍ਛਾਯਾਯ ਅਸੁਕਨਦੀਤੀਰੇ ਕਤੋ’’ਤਿਪਿ, ‘‘ਅਸੁਕਾਚਰਿਯੇਨ ਕਤੋ’’ਤਿਪਿ ਜਾਨਾਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸਞ੍ਞਾ ਅਜਾਤਬੁਦ੍ਧਿਦਾਰਕਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਮਤ੍ਤਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਗਾਮਿਕਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ. ਪਞ੍ਞਾ ਮਹਾਹੇਰਞ੍ਞਿਕਸ੍ਸ ਕਹਾਪਣਦਸ੍ਸਨਂ ਵਿਯ ਨੀਲਾਦਿਵਸੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਲਕ੍ਖਣਪਟਿਵੇਧਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ, ਉਸ੍ਸਕ੍ਕਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਾਤੁਭਾਵਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ.
ਸੋ ਪਨ ਨੇਸਂ ਵਿਸੇਸੋ ਦੁਪ੍ਪਟਿਵਿਜ੍ਝੋ. ਤੇਨਾਹ ਆਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗਸੇਨੋ –
‘‘ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਕਤਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ ਨਾਗਸੇਨ, ਭਗਵਤਾ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਤਨ੍ਤਿ? ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਮਹਾਰਾਜ, ਭਗਵਤਾ ਕਤਂ, ਇਮੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਕ੍ਖਾਤਂ ‘ਅਯਂ ਫਸ੍ਸੋ, ਅਯਂ ਵੇਦਨਾ, ਅਯਂ ਸਞ੍ਞਾ, ਅਯਂ ਚੇਤਨਾ, ਇਦਂ ਚਿਤ੍ਤ’’’ਨ੍ਤਿ (ਮਿ. ਪ. ੨.੭.੧੬).
ਯਥਾ ਹਿ ਤਿਲਤੇਲਂ ਸਾਸਪਤੇਲਂ ਮਧੁਕਤੇਲਂ ਏਰਣ੍ਡਕਤੇਲਂ ਵਸਾਤੇਲਨ੍ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਤੇਲਾਨਿ ਏਕਚਾਟਿਯਂ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਂ ਯਮਕਮਨ੍ਥੇ ਹਿ ਮਨ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ‘‘ਇਦਂ ਤਿਲਤੇਲਂ, ਇਦਂ ਸਾਸਪਤੇਲ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਇਦਂ ਤਤੋ ਦੁਕ੍ਕਰਤਰਂ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਸੁਪ੍ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਿਸ੍ਸਰੋ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ ਇਮੇਸਂ ਅਰੂਪੀਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨਾਨਂ ਵਵਤ੍ਥਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਮਹਾਨਦੀਨਂ ਸਮੁਦ੍ਦਂ ਪਵਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਇਦਂ ਗਙ੍ਗਾਯ ਉਦਕਂ, ਇਦਂ ਯਮੁਨਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਂ ਉਦਕੁਦ੍ਧਰਣੇਨਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.
ਇਤਿ ਪਠਮਪਬ੍ਬੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਂ, ਦੁਤਿਯੇਨ ਸੁਞ੍ਞਤਾਲਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿ ਪਬ੍ਬੇਹਿ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਖਜ੍ਜਾਮੀਤਿ ਨ ਰੂਪਂ ਸੁਨਖੋ ਵਿਯ ਮਂਸਂ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਾਦਤਿ, ਯਥਾ ਪਨ ਕਿਲਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥਨਿਵਤ੍ਥੋ ਤਤੋਨਿਦਾਨਂ ਪੀਲ਼ਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਖਾਦਤਿ ਮਂ ਵਤ੍ਥ’’ਨ੍ਤਿ ਭਣਤਿ, ਏਵਮਿਦਮ੍ਪਿ ਪੀਲ਼ਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਨ੍ਤਂ ਖਾਦਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਸੀਲਂ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਲਵਞਾਣੋ ਤਿਕ੍ਖਬੁਦ੍ਧਿ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਪਧਾਨਭੂਮਿਯਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਖਾਣੁਨਾ ਵਾ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਾ ਵਿਦ੍ਧੋ ਆਵੁਧੇਨ ਵਾ ਪਹਟੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘਾਦੀਹਿ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਜ੍ਜਮਾਨੋ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਅਯਂ ਵੇਦਨਾਯ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਯ ਵਿਰਾਗਾਯ ਨਿਰੋਧਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੀਤਮਲ੍ਲਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਯਪੁਤ੍ਤਮਹਾਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਵਤ੍ਤਨਿਅਟਵਿਯਂ ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਬ੍ਯਗ੍ਘਮੁਖੇ ਨਿਪਨ੍ਨਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਿਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਚ.
ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਘਣ੍ਟਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞੇ ਪਧਾਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੋ ਸੂਰਿਯੇ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਘਣ੍ਟਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਚਙ੍ਕਮਂ ਓਰੁਯ੍ਹ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਤਿਰਿਯਂ ਨਿਮ੍ਮਥੇਨ੍ਤੋ ਤਿਣਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਅਕ੍ਕਮਿ. ਕਣ੍ਟਕੋ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਦੇਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ. ਤਤ੍ਤਫਾਲੇਨ ਵਿਨਿਵਿਦ੍ਧਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵੇਦਨਾ ਵਤ੍ਤਤਿ. ਥੇਰੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਿਂ ਇਮਂ ਕਣ੍ਟਕਂ ਉਦ੍ਧਰਾਮਿ, ਉਦਾਹੁ ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਣ੍ਟਕ’’ਨ੍ਤਿ? ਤਸ੍ਸ ਏਵਮਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮਿਨਾ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਿਦ੍ਧਤ੍ਤਾ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਭਯਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਣ੍ਟਕਂਯੇਵਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਵੇਦਨਂ ਅਬ੍ਬੋਹਾਰਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ? ‘‘ਕਣ੍ਟਕੇਨਮ੍ਹਿ, ਆਵੁਸੋ, ਵਿਦ੍ਧੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਾਯ ਵੇਲਾਯ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ? ‘‘ਸਾਯਮੇਵ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਨ ਅਮ੍ਹੇ ਪਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਥ, ਕਣ੍ਟਕਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤੇਲਮ੍ਪਿ ਸਿਞ੍ਚੇਯ੍ਯਾਮਾ’’ਤਿ? ‘‘ਪਕਤਿਯਾ ਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਕਣ੍ਟਕਮੇਵ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਵਾਯਮਿਮ੍ਹਾ, ਆਵੁਸੋ’’ਤਿ. ‘‘ਸਕ੍ਕੁਣਿਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਉਦ੍ਧਰਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਏਕਦੇਸਮਤ੍ਤੇਨ ਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਉਦ੍ਧਟੋ’’ਤਿ. ਸੇਸਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦੀਘਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੭੩; ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੧੦੬) ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ.
ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਂ? ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਬ੍ਬੇ ਦੁਕ੍ਖਲਕ੍ਖਣਮੇਵ ਕਥਿਤਂ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਲਕ੍ਖਣਂ. ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਂ. ਤੀਣਿ ਲਕ੍ਖਣਾਨਿ ਸਮੋਧਾਨੇਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮ੍ਪਿ ਆਰਦ੍ਧਮੇਵ. ਅਪਚਿਨਾਤਿ ਨੋ ਆਚਿਨਾਤੀਤਿ ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਨਾਸੇਤਿ, ਨੇਵ ਚਿਨਾਤਿ. ਪਜਹਤਿ ਨ ਉਪਾਦਿਯਤੀਤਿ ਤਦੇਵ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ, ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਵਿਸਿਨੇਤਿ ਨ ਉਸ੍ਸਿਨੇਤੀਤਿ ਵਿਕਿਰਤਿ ਨ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡੇਤਿ. ਵਿਧੂਪੇਤਿ ਨ ਸਨ੍ਧੂਪੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਤਿ ਨ ਜਾਲਾਪੇਤਿ.
ਏਵਂ ਪਸ੍ਸਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਦ੍ਧਂ? ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਂ ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਠਾਨੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਕਥਿਤਾ, ਇਦਾਨਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਂ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਅਥ ਵਾ ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਠਾਨੇਨ ਪਠਮਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਇਦਾਨਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਤਯੋ ਮਗ੍ਗੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਰਦ੍ਧਂ. ਏਤ੍ਤਕੇਨ ਵਾ ਠਾਨੇਨ ਤੀਣਿ ਮਗ੍ਗਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਇਦਾਨਿ ਸਹ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਆਰਦ੍ਧਮੇਵ.
ਸਪਜਾਪਤਿਕਾਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਜਾਪਤਿਨਾ ਦੇਵਰਾਜੇਨ. ਆਰਕਾਵ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦੂਰਤੋਵ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਦੂਰੇਪਿ ਠਿਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿਯੇਵ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਨੀਤਤ੍ਥੇਰਂ ਵਿਯ.
ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਡ੍ਡਕਕੁਲਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਖੁਰਗ੍ਗੇਯੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਹਂ ਅਜ੍ਜੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਜ੍ਜੇਵ ਮੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤਂ, ਚਤੁਪਚ੍ਚਯਸਨ੍ਤੋਸਭਾਵਨਾਰਾਮਮਣ੍ਡਿਤਂ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਪਂਸੁਕੂਲਤ੍ਥਾਯ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਚੋਲ਼ਕਂ ਪਰਿਯੇਸਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਿ. ਅਥੇਕੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਮਨੁਸ੍ਸਪਥਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਅਜ੍ਜੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਖੁਰਗ੍ਗੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਚੋਲ਼ਕਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀ’’ਤਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਮਞ੍ਞੋ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਕਂ ਨਮਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ? ਪੁਚ੍ਛਿ. ਨੀਤਤ੍ਥੇਰਂ ਨਮਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾਤਿ? ਅਜ੍ਜੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਜ੍ਜੇਵ ਖੁਰਗ੍ਗੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਮਹਾਅਰਿਯਵਂਸਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰੇਤੁਂ ਚੋਲ਼ਕਂ ਪਰਿਯੇਸਤੀਤਿ. ਸੋਪਿ ਨਂ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥਞ੍ਞੋ, ਅਥਞ੍ਞੋਤਿ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਨਮਸ੍ਸਮਾਨਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –
‘‘ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਮਾਨਾ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ;
ਨੀਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ,
‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਗਣ੍ਹਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ’’’.
‘‘ਤਾ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਤਸਤਾ ਉਲ਼ਾਰਾ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਿਮਾਨਾ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ;
ਨੀਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤਾ,
‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਕਯਿਰਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ’’’.
‘‘‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਧੋਵਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ’;
‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਰਜਤਿ ਪਂਸੁਕੂਲਂ’;
‘ਖੀਣਾਸਵੋ ਪਾਰੁਪਤਿ ਪਂਸਕੂਲ’’’ਨ੍ਤਿ.
ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦੇਸਨਂ ਤੀਹਿ ਭਵੇਹਿ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਞ੍ਚਸਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਤਮਂ.