੭. ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੦੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨੀਤਿ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ. ਵਿਤਕ੍ਕੁਪ੍ਪਾਦਕਞ੍ਹਿ ਮਨੋ ਇਧ ਮਨੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ, ਮਨਸ੍ਸ ਉਪਵਿਚਾਰਾਤਿ ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾ. ਸਤ੍ਤਪਦਾਤਿ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਦਾ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਟ੍ਟਪਦਾ ਨਾਮ, ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਿਵਟ੍ਟਪਦਾ ਨਾਮ, ਤੇਪਿ ਸਹਵਿਪਸ੍ਸਨੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯਾਨਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥਿਯੋਗ੍ਗਾਦਿਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਕਾਨਂ, ਦਮੇਤਬ੍ਬਦਮਕਾਨਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਵਿਭਙ੍ਗੇਯੇਵ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਯਮੁਦ੍ਦੇਸੋਤਿ ਇਦਂ ਮਾਤਿਕਾਟ੍ਠਪਨਂ.
੩੦੫. ਚਕ੍ਖਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨਿ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਵਿਪਾਕਤੋ ਦ੍ਵੇ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿ. ਸੇਸਪਸਾਦਵਿਞ੍ਞਾਣੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਦਸ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਂ ਇਧ ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮ.
ਚਕ੍ਖੁਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮ੍ਹਿ ਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ. ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮ੍ਫਸ੍ਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਰੂਪਂ ਦਿਸ੍ਵਾ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਟ੍ਠਾਨਿਯਨ੍ਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਕਾਰਣਭੂਤਂ. ਉਪਵਿਚਰਤੀਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵਿਚਾਰਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਉਪਵਿਚਰਤਿ, ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੋ ਚਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਸਙ੍ਖਾਤਾ ਮਨੋਪਵਿਚਾਰਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਛ ਸੋਮਨਸ੍ਸੂਪਵਿਚਾਰਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਵਿਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸੂਪਵਿਚਾਰਾ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
੩੦੬. ਗੇਹਸਿਤਾਨੀਤਿ ਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨਿਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਇਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤਾਨਂ. ਕਨ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਕਾਮਿਤਾਨਂ. ਮਨੋਰਮਾਨਨ੍ਤਿ ਮਨੋ ਏਤੇਸੁ ਰਮਤੀਤਿ ਮਨੋਰਮਾਨਿ, ਤੇਸਂ ਮਨੋਰਮਾਨਂ. ਲੋਕਾਮਿਸਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਤਣ੍ਹਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਤੀਤਨ੍ਤਿ ਪਟਿਲਦ੍ਧਂ. ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਾਵ ਆਰਬ੍ਭ ਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੁ, ਅਤੀਤੇ ਕਥਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਤੀਤੇਪਿ – ‘‘ਯਥਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਭਵਾਮਿ, ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨੁਭਵਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਅਨਿਚ੍ਚਤਨ੍ਤਿ ਅਨਿਚ੍ਚਾਕਾਰਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਵਿਰਾਗਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਪਕਤਿਵਿਜਹਨੇਨ ਵਿਪਰਿਣਾਮਂ, ਵਿਗਚ੍ਛਨੇਨ ਵਿਰਾਗਂ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਨੇਨ ਨਿਰੋਧਂ. ਸਮ੍ਮਪਞ੍ਞਾਯਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ. ਇਦਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਰਞ੍ਞੋ ਵਿਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਿਰਿਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਾਰਾਨਂ ਭੇਦਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਸਙ੍ਖਾਰਗਤਮ੍ਹਿ ਤਿਕ੍ਖੇ ਸੂਰੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਵਹਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ‘‘ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਂ ਸੋਮਨਸ੍ਸ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਸੁਞ੍ਞਾਗਾਰਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਸਨ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;
ਅਮਾਨੁਸੀ ਰਤੀ ਹੋਤਿ, ਸਮ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਪਸ੍ਸਤੋ.
ਯਤੋ ਯਤੋ ਸਮ੍ਮਸਤਿ, ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਉਦਯਬ੍ਬਯਂ;
ਲਭਤੀ ਪੀਤਿਪਾਮੋਜ੍ਜਂ, ਅਮਤਨ੍ਤਂ ਵਿਜਾਨਤ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੩੭੩-੩੭੪);
ਇਮਾਨੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ.
੩੦੭. ਅਤੀਤਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਾਵ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਅਲਭਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੁ, ਅਤੀਤੇ ਕਥਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਅਤੀਤੇਪਿ ‘‘ਯਥਾਹਂ ਏਤਰਹਿ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਾਮਿ, ਏਵਂ ਪੁਬ੍ਬੇਪਿ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਨ ਲਭਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸ੍ਸਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬਲਵਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ.
ਅਨੁਤ੍ਤਰੇਸੁ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਸੂਤਿ ਅਨੁਤ੍ਤਰਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਯਤਨਨ੍ਤਿ ਅਰਹਤ੍ਤਾਯਤਨਂ. ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਇਤਿ ਪਤ੍ਥਨਾਮੂਲਕਤ੍ਤਾ ‘‘ਪਿਹਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਇਮਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਇਮਾਨਿ ਏਵਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਿਹਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਧਿਗਮਾਯ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਸ੍ਸ – ‘‘ਇਮਮ੍ਪਿ ਪਕ੍ਖਂ ਇਮਮ੍ਪਿ ਮਾਸਂ ਇਮਮ੍ਪਿ ਸਂਵਚ੍ਛਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ’’ਨ੍ਤਿ ਅਨੁਸੋਚਤੋ ਗਾਮਨ੍ਤਪਬ੍ਭਾਰਵਾਸਿਮਹਾਸੀਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਸ੍ਸੁਧਾਰਾਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਵਤ੍ਥੁ ਪਨ ਸੁਮਙ੍ਗਲਵਿਲਾਸਿਨਿਯਾ ਦੀਘਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ ਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਵਣ੍ਣਨਾਯਂ (ਦੀ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੩੬੧) ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਂ, ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਤਤੋ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ.
੩੦੮. ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਮ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਖਾ. ਅਨੋਧਿਜਿਨਸ੍ਸਾਤਿ ਕਿਲੇਸੋਧਿਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋ ਓਧਿਜਿਨੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਵਿਪਾਕਜਿਨਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥਪਿ ਆਯਤਿਂ ਵਿਪਾਕਂ ਜਿਨਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਖੀਣਾਸਵੋਵ ਵਿਪਾਕਜਿਨੋ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨਾਦੀਨਵਦਸ੍ਸਾਵਿਨੋਤਿਆਦੀਨਵਤੋ ਉਪਦ੍ਦਵਤੋ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਇਮਾ ਛ ਗੇਹਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਇਮਾ ਏਵਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਗੁਲ਼ਪਿਣ੍ਡਕੇ ਨਿਲੀਨਮਕ੍ਖਿਕਾ ਵਿਯ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਅਨਤਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾ ਤਤ੍ਥ ਲਗ੍ਗਾ ਲਗ੍ਗਿਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਛ ਗੇਹਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਰੂਪਂ ਸਾ ਅਤਿਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਰੂਪਂ ਸਾ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਕਨ੍ਤਿਵਸੇਨ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਇਮਾ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਇਮਾ ਏਵਂ ਛਸੁ ਦ੍ਵਾਰੇਸੁ ਇਟ੍ਠਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣੇ ਆਪਾਥਗਤੇ ਇਟ੍ਠੇ ਅਰਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਨਿਟ੍ਠੇ ਅਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਅਸਮਪੇਕ੍ਖਨੇ ਅਸਮ੍ਮੁਯ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾ-ਞਾਣਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੩੦੯. ਤਤ੍ਰ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਇਦਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਤੇਸੁ ਛਤ੍ਤਿਂਸਸਤ੍ਤਪਦੇਸੁ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਪਜਹਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨੇਵ – ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਆਗਮ੍ਮਾਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨਵਸੇਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਚੇਵ ਆਗਮ੍ਮ ਚ. ਏਵਮੇਤੇਸਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤਨੇਨ ਗੇਹਸਿਤਾਨਿ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ.
ਏਵਂ ਸਰਿਕ੍ਖਕੇਨੇਵ ਸਰਿਕ੍ਖਕਂ ਜਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਬਲਵਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਜਹਾਪੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਤਤ੍ਰ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਏਵਂ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸੇਹਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਉਪੇਕ੍ਖਾਹਿ ਚ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ ਜਹਾਪੇਨ੍ਤੇਨ ਬਲਵਤਾ ਦੁਬ੍ਬਲਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.
ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਠਤ੍ਵਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾਕਥਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ – ਅਟ੍ਠਸੁ ਹਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤੀਸੁ ਪਠਮਾਦੀਨਿ ਚ ਤੀਣਿ ਝਾਨਾਨਿ, ਸੁਦ੍ਧਸਙ੍ਖਾਰੇ ਚ ਪਾਦਕੇ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਦ੍ਧਾਨਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਵਾ, ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਸੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਵ. ਚਤੁਤ੍ਥਜ੍ਝਾਨਾਦੀਨਿ ਪਾਦਕਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਦ੍ਧਾਨਂ ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਾਵ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀ ਪਨ ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤਾ ਹੋਤਿ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ – ‘‘ਯਾ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਤਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਾ ਆਗਮ੍ਮ, ਯਾਨਿ ਛ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਿਤਾਨਿ ਸੋਮਨਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਾਨਿ ਪਜਹਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਏਵਂਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਯਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵੇਦਨਾਵਿਸੇਸੋਵ ਹੋਤਿ, ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਪਿ ਪਨ ਝਾਨਙ੍ਗਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਮਗ੍ਗਙ੍ਗਾਨਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸੋ ਹੋਤਿ.
ਕੋ ਪਨੇਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਯਮੇਤਿ? ਕੇਚਿ ਤਾਵ ਥੇਰਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਭੂਤਾ ਖਨ੍ਧਾ ਨਿਯਮੇਨ੍ਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਕੇਚਿ ਪੁਗ੍ਗਲਜ੍ਝਾਸਯੋ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਵਾਦੇ ਅਯਮੇਵ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਯਮੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਕਥਾ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਾਵ.
੩੧੦. ਨਾਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨਾਨਾ ਬਹੂ ਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਾ. ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਾਤਿ ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਏਕਤ੍ਤਾਤਿ ਏਕਾ. ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਾਤਿ ਏਕਾਰਮ੍ਮਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਕਤਮਾ ਪਨਾਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾਤਿ? ਹੇਟ੍ਠਾ ਤਾਵ ਅਞ੍ਞਾਣੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਉਪਰਿ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾ ਵਕ੍ਖਤਿ, ਇਧ ਸਮਥਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਤਿ ਦ੍ਵੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਗਹਿਤਾ.
ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞਾਵ ਰੂਪੇਸੁ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਅਞ੍ਞਾਵ ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁ, ਨ ਹਿ ਯਾ ਰੂਪੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ, ਸਾ ਸਦ੍ਦਾਦੀਸੁ ਹੋਤਿ. ਰੂਪੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਚ ਰੂਪਮੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਸਦ੍ਦਾਦਯੋ. ਰੂਪੇ ਉਪੇਕ੍ਖਾਭਾਵਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਾ ਸਮਥਉਪੇਕ੍ਖਾ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਅਞ੍ਞਾ ਆਪੋਕਸਿਣਾਦੀਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਨਤ੍ਤਂ ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਰੂਪੇਸੂਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਵਾ ਤੀਣਿ ਵਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਾਨਿ ਵਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚਾਯਤਨਾਦੀਨਿ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਤਂ ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਂ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.
ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਵਸੇਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾ, ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਖਨ੍ਧੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾ ਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਸੇਸਾਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.
ਤਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਉਪੇਕ੍ਖਂ ਪਜਹਾਪੇਤਿ, ਅਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਰੂਪਾਵਚਰਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਂ.
ਅਤਮ੍ਮਯਤਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਮ੍ਮਯਤਾ ਨਾਮ ਤਣ੍ਹਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਯਾਦਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਤਮ੍ਮਯਤਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਇਧ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਅਰੂਪਾਵਚਰਸਮਾਪਤ੍ਤਿਉਪੇਕ੍ਖਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨੁਪੇਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਜਹਾਪੇਤਿ.
੩੧੧. ਯਦਰਿਯੋਤਿ ਯੇ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ ਅਰਿਯੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੇਵਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਤਿਂ ਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨੇ ਸੇਵਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਨ ਸੁਸ੍ਸੂਸਨ੍ਤੀਤਿ ਸਦ੍ਦਹਿਤ੍ਵਾ ਸੋਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਨ ਅਞ੍ਞਾਤਿ ਜਾਨਨਤ੍ਥਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਉਪਟ੍ਠਪੇਨ੍ਤਿ. ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਸਨਾਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਓਵਾਦਂ ਗਹੇਤਬ੍ਬਂ ਪੂਰੇਤਬ੍ਬਂ ਨ ਮਞ੍ਞਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਚ ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਨ ਸਕਮਨੋ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਗੇਹਸਿਤਦੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਅਪ੍ਪਤੀਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਨ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਅਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇਸੁ ਪਨ ਅਤ੍ਤਮਨਤਾਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਪਟਿਘਅਵਸ੍ਸਵੇਨ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ. ਸਤੋ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਸਤਿਯਾ ਚ ਞਾਣੇਨ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਉਪੇਕ੍ਖਕੋਤਿ ਛਲ਼ਙ੍ਗੁਪੇਕ੍ਖਾਯ ਉਪੇਕ੍ਖਕੋ. ਅਤ੍ਤਮਨੋਤਿ ਇਧਾਪਿ ਗੇਹਸਿਤਸੋਮਨਸ੍ਸਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤੋਤਿ ਨ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ, ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇਸੁ ਪਨ ਅਨਤ੍ਤਮਨਤਾਕਾਰਣਸ੍ਸ ਅਭਾਵੇਨੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋਤਿ ਰਾਗਾਵਸ੍ਸਵੇਨ ਅਨਵਸ੍ਸੁਤੋ.
੩੧੨. ਸਾਰਿਤੋਤਿ ਦਮਿਤੋ. ਏਕਮੇਵ ਦਿਸਂ ਧਾਵਤੀਤਿ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਏਕਂਯੇਵ ਦਿਸਂ ਧਾਵਤਿ, ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਅਪਰਂ ਧਾਵਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਅਟ੍ਠ ਦਿਸਾ ਵਿਧਾਵਤੀਤਿ ਏਕਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਕਾਯੇਨ ਅਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾਵ ਵਿਮੋਕ੍ਖਵਸੇਨ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਅਟ੍ਠ ਦਿਸਾ ਵਿਧਾਵਤਿ, ਪੁਰਤ੍ਥਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਦੀਸੁ ਅਞ੍ਞਤਰਦਿਸਾਭਿਮੁਖੋ ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿਯੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.