੧੧. ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੩੭੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਚਿਕ੍ਖਨਾਤਿ ਇਦਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮ…ਪੇ… ਅਯਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨੀ ਪਟਿਪਦਾ ਅਰਿਯਸਚ੍ਚਂ ਨਾਮਾਤਿ. ਸੇਸਪਦੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ ਨਾਮ ਦੁਕ੍ਖਸਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਠਪਨਾ. ਆਸਨਂ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਹਿ ਆਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਟ੍ਠਪਨਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾ. ਵਿਵਰਣਾਤਿ ਵਿਵਟਕਰਣਾ. ਵਿਭਜਨਾਤਿ ਵਿਭਾਗਕਿਰਿਯਾ. ਉਤ੍ਤਾਨੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਾਕਟਭਾਵਕਰਣਂ.
ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾਤਿ ਆਮਿਸਸਙ੍ਗਹੇਨ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗਹੇਨਾਤਿ ਦ੍ਵੀਹਿਪਿ ਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਅਨੁਗ੍ਗਾਹਕਾ. ਜਨੇਤਾਤਿ ਜਨਿਕਾ ਮਾਤਾ. ਆਪਾਦੇਤਾਤਿ ਪੋਸੇਤਾ. ਪੋਸਿਕਮਾਤਾ ਵਿਯ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਜਨਿਕਮਾਤਾ ਹਿ ਨਵ ਵਾ ਦਸ ਵਾ ਮਾਸੇ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦੀਨਿ ਪਰਿਹਰਮਾਨਾ ਕੁਚ੍ਛਿਯਾ ਦਾਰਕਂ ਧਾਰੇਤ੍ਵਾ ਕੁਚ੍ਛਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਪੋਸਿਕਮਾਤਰਂ ਧਾਤਿਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਤਿ. ਸਾ ਖੀਰਨਵਨੀਤਾਦੀਹਿ ਦਾਰਕਂ ਪੋਸੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਸੋ ਵੁਦ੍ਧਿਮਾਗਮ੍ਮ ਯਥਾਸੁਖਂ ਵਿਚਰਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਸਙ੍ਗਹੇਹਿ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਗਿਲਾਨੇ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਪਾਯਭਯੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਿਤਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਪੁਰਿਸਕਾਰੇਨ ਉਪਰਿਮਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਤੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਨਵੇ ਨਵੇ ਓਵਦਤਿ. ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾ ਪਰੇਸਂ ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਤਥੇਵ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਤੀਣਿ ਫਲਾਨਿ ਪਤ੍ਤੇਸੁਪਿ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਂ ਨ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਹੋਤਿ – ਵੁਤ੍ਤਂ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੋਪਿ ਗੂਥੋ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਮੁਤ੍ਤਂ… ਖੇਲ਼ੋ… ਪੁਬ੍ਬੋ… ਲੋਹਿਤਂ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਨ ਵਣ੍ਣੇਮਿ ਅਨ੍ਤਮਸੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੨੦-੩੨੧). ਤਸ੍ਮਾ ਯਾਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਨ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਤੇਸੁ ਅਨਪੇਕ੍ਖਤਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੇਸੁਯੇਵ ਆਪਜ੍ਜਤੀਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜਨੇਤਾ ਏਵਂ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ. ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਜਾਤਸ੍ਸ ਆਪਾਦੇਤਾ, ਏਵਂ ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ. ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਵਿਨੇਤਿ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੇ’’ਤਿ. ਪਹੋਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.
ਦੁਕ੍ਖੇ ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਸਵਨਸਮ੍ਮਸਨਪਟਿਵੇਧਞਾਣਂ, ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਸਮੁਦਯੇ. ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧੇ ਸਵਨਪਟਿਵੇਧਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਤਥਾ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਯਾ ਪਟਿਪਦਾਯ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਦੀਸੁ ਕਾਮਪਚ੍ਚਨੀਕਟ੍ਠੇਨ, ਕਾਮਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਭਾਵੇਨ ਵਾ, ਕਾਮਂ ਸਮ੍ਮਸਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਕਾਮਪਦਘਾਤਂ ਕਾਮਵੂਪਸਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ, ਕਾਮਵਿਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਾ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ. ਸੇਸਪਦਦ੍ਵਯੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚੇਤੇ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ, ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਹਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਚੇਤਨਾਯ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਕੋ ਏਕੋਵ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪੋ ਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਨਾਨਾ ਲਬ੍ਭਤਿ. ਸਮ੍ਮਾਵਾਚਾਦਯੋਪਿ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਨਾਨਾਚਿਤ੍ਤੇਸੁ, ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਏਕਚਿਤ੍ਤੇ ਲਬ੍ਭਨ੍ਤਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਨ ਪਨ ਸਚ੍ਚਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਚ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੮੯ ਆਦਯੋ) ਚ ਵੁਤ੍ਤਾਯੇਵਾਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਸਚ੍ਚਵਿਭਙ੍ਗਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.