੨. ਮਹਾਸੁਞ੍ਞਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੮੫. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸੁਞ੍ਞਤਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲ਼ਖੇਮਕਸ੍ਸਾਤਿ ਛਵਿਵਣ੍ਣੇਨ ਸੋ ਕਾਲ਼ੋ, ਖੇਮਕੋਤਿ ਪਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਵਿਹਾਰੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਦੇਸੇ ਪਾਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਹਂਸਵਟ੍ਟਕਾਦਿਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਚੇਵ ਮਣ੍ਡਲਮਾਲ਼ਭੋਜਨਸਾਲਾਦੀਨਿ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਕਤੋ ਵਿਹਾਰੋ. ਸਮ੍ਬਹੁਲਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨੀਤਿ ਮਞ੍ਚੋ ਪੀਠਂ ਭਿਸਿਬਿਮ੍ਬੋਹਨਂ ਤਟ੍ਟਿਕਾ ਚਮ੍ਮਖਣ੍ਡੋ ਤਿਣਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਣ੍ਣਸਨ੍ਥਾਰੋ ਪਲਾਲਸਨ੍ਥਾਰੋਤਿਆਦੀਨਿ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਮਞ੍ਚੇਨ ਮਞ੍ਚਂ…ਪੇ… ਪਲਾਲਸਨ੍ਥਾਰੇਨੇਵ ਪਲਾਲਸਨ੍ਥਾਰਂ ਆਹਚ੍ਚ ਠਪਿਤਾਨਿ, ਗਣਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਸਦਿਸਂ ਅਹੋਸਿ.

ਸਮ੍ਬਹੁਲਾ ਨੁ ਖੋਤਿ ਭਗਵਤੋ ਬੋਧਿਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਯੇਵ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸਾਨਂ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਤ੍ਤਾ ਸਂਸਯੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਵਿਤਕ੍ਕਪੁਬ੍ਬਭਾਗਾ ਪੁਚ੍ਛਾ, ਵਿਤਕ੍ਕਪੁਬ੍ਬਭਾਗੇ ਚਾਯਂ ਨੁਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤੋ. ਪਾਟਿਮਤ੍ਥਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਅਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤੋ ਨਾਮ ਨ ਹੋਤਿ. ਇਤੋ ਕਿਰ ਪੁਬ੍ਬੇ ਭਗਵਤਾ ਦਸ ਦ੍ਵਾਦਸ ਭਿਕ੍ਖੂ ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਵਸਨ੍ਤਾ ਨ ਦਿਟ੍ਠਪੁਬ੍ਬਾ.

ਅਥਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ – ਗਣਵਾਸੋ ਨਾਮਾਯਂ ਵਟ੍ਟੇ ਆਚਿਣ੍ਣਸਮਾਚਿਣ੍ਣੋ ਨਦੀਓਤਿਣ੍ਣਉਦਕਸਦਿਸੋ, ਨਿਰਯਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯਾਸੁਰਕਾਯੇਸੁਪਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕ-ਦੇਵਲੋਕਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ ਆਚਿਣ੍ਣੋ. ਦਸਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸੋ ਹਿ ਨਿਰਯੋ ਤਿਪੁਚੁਣ੍ਣਭਰਿਤਾ ਨਾਲ਼ਿ ਵਿਯ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਨਿਰਨ੍ਤਰੋ, ਪਞ੍ਚਵਿਧਬਨ੍ਧਨਕਮ੍ਮਕਾਰਣਕਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਵਾਸੀਹਿ ਤਚ੍ਛਨਾਦਿਠਾਨੇਸੁ, ਇਤਿ ਗਣਭੂਤਾਵ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਵਮ੍ਮਿਕੇ ਉਪਸਿਕਾਨਂ ਪਮਾਣਂ ਵਾ ਪਰਿਚ੍ਛੇਦੋ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਏਕੇਕਬਿਲਾਦੀਸੁਪਿ ਕਿਪਿਲ੍ਲਿਕਾਦੀਨਂ. ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਯੋਨਿਯਮ੍ਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ. ਪੇਤਨਗਰਾਨਿ ਚ ਗਾਵੁਤਿਕਾਨਿ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਿਕਾਨਿਪਿ ਪੇਤਭਰਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਪੇਤ੍ਤਿਵਿਸਯੇਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ. ਅਸੁਰਭਵਨਂ ਦਸਯੋਜਨਸਹਸ੍ਸਂ ਕਣ੍ਣੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸੂਚਿਯਾ ਕਣ੍ਣਬਿਲਂ ਵਿਯ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਅਸੁਰਕਾਯੇਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ. ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸਤ੍ਤਪਣ੍ਣਾਸ ਕੁਲਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਰਾਜਗਹੇ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਅਟ੍ਠਾਰਸ ਮਨੁਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ ਵਸਿਂਸੁ. ਏਵਂ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਠਾਨੇਸੂਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ. ਭੁਮ੍ਮਦੇਵਤਾ ਆਦਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਲੋਕਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇਸੁਪਿ ਗਣਵਾਸੋਵ. ਏਕੇਕਸ੍ਸ ਹਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਤਿਯਾ ਨਾਟਕਕੋਟਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਵਪਿ ਕੋਟਿਯੋ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਾਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨੋ ਵਸਨ੍ਤਿ.

ਤਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਕਪ੍ਪਾਧਿਕਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਾਨਿ ਗਣਵਾਸਵਿਦ੍ਧਂਸਨਤ੍ਥਂ ਦਸ ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰਿਤਾ, ਇਮੇ ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਇਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯੇਵ ਗਣਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਗਣਾਭਿਰਤਾ ਜਾਤਾ ਅਨਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਚੇ ‘ਏਕਟ੍ਠਾਨੇ ਦ੍ਵੀਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨ ਵਸਿਤਬ੍ਬ’ਨ੍ਤਿ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੁਂ, ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯਂ, ਨ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਸਕ੍ਕਾ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਮਹਾਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਨਾਮ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ ਦੇਸੇਮਿ, ਯਂ ਸਿਕ੍ਖਾਕਾਮਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪਦਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ ਵਿਯ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਨਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸਬ੍ਬਕਾਯਿਕਆਦਾਸੋ ਵਿਯ ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮੇਕਸ੍ਮਿਂ ਆਦਾਸੇ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਜ੍ਜਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਪਹਾਯ ਅਨਵਜ੍ਜਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਮਯਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇਪਿ ਪਞ੍ਚਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕੀਭਾਵਾਭਿਰਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਚ ਮਨੋਰਥਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤਾ ਵਿਯ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਗਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਂ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਾ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਗਣਨਪਥਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਾ. ਵਾਲਿਕਪਿਟ੍ਠਿਵਿਹਾਰੇਪਿ ਹਿ ਆਭਿਧਮ੍ਮਿਕਅਭਯਤ੍ਥੇਰੋ ਨਾਮ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਸਮਯੇ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਇਮਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਸਞ੍ਝਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਏਵਂ ਕਾਰੇਤਿ, ਮਯਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਗਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਏਕੀਭਾਵਾਭਿਰਤਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੁ. ਗਣਭੇਦਨਂ ਨਾਮ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

੧੮੬. ਘਟਾਯਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ. ਵਿਹਾਰੇਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਵਿਹਾਰੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਾਰਾਮਸ੍ਸੇਵ ਏਕਦੇਸੇ ਕਾਲ਼ਖੇਮਕਸ੍ਸ ਵਿਹਾਰੋ ਵਿਯ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਜਿਣ੍ਣਮਲਿਨਾਨਂ ਅਗ੍ਗਲ਼ਟ੍ਠਾਨੁਪ੍ਪਾਦਨਧੋਵਨਾਦੀਹਿ ਕਤਪਰਿਭਣ੍ਡਮ੍ਪਿ, ਚੀਵਰਤ੍ਥਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਤ੍ਥਾਨਂ ਵਿਚਾਰਣਸਿਬ੍ਬਨਾਦੀਹਿ ਅਕਤਂ ਸਂਵਿਧਾਨਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਇਧ ਪਨ ਅਕਤਂ ਸਂਵਿਧਾਨਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਿ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਚੀਵਰਸਾਟਕੇ ਅਦਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਥੇਰੋ ਸਮ੍ਬਹੁਲੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਚੀਵਰਕਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ. ਤੇਪਿ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਾਤੋਵ ਸੂਚਿਪਾਸਕਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਯਨਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਅਪਞ੍ਞਾਯਨਕਾਲੇ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ. ਸੂਚਿਕਮ੍ਮੇ ਨਿਟ੍ਠਿਤੇਯੇਵ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ ਸਂਵਿਦਹਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਨ ਸਂਵਿਦਹਿਂਸੁ. ਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੋ ਨੋਤਿ ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਏਤੇਹਿ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ਨ ਪਟਿਸਾਮਿਤਾਨਿ ਸੇਨਾਸਨਾਨਿ, ਭਗਵਤਾ ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਨਿ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਸਤ੍ਥਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਗ੍ਗਹੇਤੁਕਾਮੋ, ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ; ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਅਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ‘‘ਨ, ਭਨ੍ਤੇ, ਇਮੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਮ੍ਮਾਰਾਮਾ ਏਵ, ਚੀਵਰਕਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਪਨ ਏਵਂ ਵਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਨ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦਾਤਿ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਮ੍ਮਸਮਯੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਕਮ੍ਮਸਮਯੋ ਵਾ, ਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਚੀਵਰਕਾਰਸਮਯੋ ਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸੋਭਤਿਯੇਵ. ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਅਨੁਪਤ੍ਥਮ੍ਭਟ੍ਠਾਨੇ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭੋ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਤਿ ਸਕਪਰਿਸਸਮੋਧਾਨਂ. ਗਣੋਤਿ ਨਾਨਾਜਨਸਮੋਧਾਨਂ. ਇਤਿ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਵਾ ਹੋਤੁ ਗਣਾਰਾਮੋ ਵਾ, ਸਬ੍ਬਥਾਪਿ ਗਣਬਾਹੁਲ੍ਲਾਭਿਰਤੋ ਗਣਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਨ ਸੋਭਤਿ. ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਪਨ ਦਿਵਾਟ੍ਠਾਨਂ ਸਮ੍ਮਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਧੋਤਹਤ੍ਥਪਾਦੋ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਾਰਾਮਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ ਸੋਭਤਿ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਸੁਖਨ੍ਤਿ ਕਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸੁਖਂ. ਪਵਿਵੇਕਸੁਖਮ੍ਪਿ ਕਾਮਪਵਿਵੇਕਸੁਖਮੇਵ. ਰਾਗਾਦੀਨਂ ਪਨ ਵੂਪਸਮਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਉਪਸਮਸੁਖਂ. ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਬੋਧਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਿਸੁਖਂ. ਨਿਕਾਮਲਾਭੀਤਿ ਕਾਮਲਾਭੀ ਇਚ੍ਛਿਤਲਾਭੀ. ਅਕਿਚ੍ਛਲਾਭੀਤਿ ਅਦੁਕ੍ਖਲਾਭੀ. ਅਕਸਿਰਲਾਭੀਤਿ ਵਿਪੁਲਲਾਭੀ.

ਸਾਮਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਿਤਪ੍ਪਿਤਸਮਯੇ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ. ਕਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਮਨਾਪਂ. ਚੇਤੋਵਿਮੁਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਰੂਪਾਵਚਰਚਿਤ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਝਾਨਾਨਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਚ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ, ਅਯਂ ਸਾਮਾਯਿਕੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੧੩). ਅਸਾਮਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਨ ਸਮਯਵਸੇਨ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਵਿਮੁਤ੍ਤਂ, ਅਥ ਖੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਮੁਤ੍ਤਂ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨਿ, ਅਯਂ ਅਸਾਮਾਯਿਕੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ. ਅਕੁਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਕੋਪੇਤਬ੍ਬਂ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ ਹੋਤਿ? ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਗਣਬਨ੍ਧਨਬਦ੍ਧੋ ਨੇਵ ਲੋਕਿਯਗੁਣਂ, ਨ ਚ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਗਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਪਨ ਏਕਾਭਿਰਤੋ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸੀ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਚਤੁਰਾਸੀਤਿਯਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਸਤ੍ਤ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਗਣਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਤਦਿਵਸੇ ਏਕੀਭਾਵਾਭਿਰਤੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਤੇਸੁ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤੇਸੁ ਏਕੀਭਾਵਾਭਿਰਤੋ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਗੁਣਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸਿ.

ਏਵਂ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮਸ੍ਸ ਗੁਣਾਧਿਗਮਾਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੋਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਨਾਹਂ ਆਨਨ੍ਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਰੂਪਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਂ. ਯਤ੍ਥ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਰਾਗਵਸੇਨ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਰੂਪੇ ਰਤ੍ਤਸ੍ਸ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਂ ਰੂਪਂ ਨ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਅਥ ਖੋ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਾਨਂ ਦਸਬਲਸਾਵਕਤ੍ਤੁਪਗਮਨਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੇਨ ਸਞ੍ਚਯਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਉਪਾਲਿਗਹਪਤਿਨੋ ਅਞ੍ਞਥਾਭਾਵੇਨ ਨਾਟਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਯ, ਪਿਯਜਾਤਿਕਸੁਤ੍ਤੇ ਸੇਟ੍ਠਿਆਦੀਨਂ ਵਿਯ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯੇਵ.

੧੮੭. ਅਯਂ ਖੋ ਪਨਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ? ਸਚੇ ਹਿ ਕੋਚਿ ਦੁਬ੍ਬੁਦ੍ਧੀ ਨਵਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਵਦੇਯ੍ਯ – ‘‘ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਖੇਤ੍ਤਂ ਪਵਿਟ੍ਠਾ ਗਾਵਿਯੋ ਵਿਯ ਅਮ੍ਹੇਯੇਵ ਗਣਤੋ ਨੀਹਰਤਿ, ਏਕੀਭਾਵੇ ਨਿਯੋਜੇਤਿ, ਸਯਂ ਪਨ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਪਰਿਵੁਤੋ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੋਕਾਸੁਪਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ – ‘‘ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਪਰਿਯਨ੍ਤਾਯ ਪਰਿਸਾਯ ਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਤਥਾਗਤੋ ਏਕਕੋਵਾ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਨ੍ਤਿ ਰੂਪਾਦੀਨਂ ਸਙ੍ਖਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤਂ. ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿ ਸੁਞ੍ਞਤਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ. ਤਤ੍ਰ ਚੇਤਿ ਉਪਯੋਗਤ੍ਥੇ ਭੁਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਚੇਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਪੁਨ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋ. ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨੇਨਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨੇਨ. ਬ੍ਯਨ੍ਤੀਭੂਤੇਨਾਤਿ ਆਸਵਟ੍ਠਾਨੀਯਧਮ੍ਮੇਹਿ ਵਿਗਤਨ੍ਤੇਨ ਨਿਸ੍ਸਟੇਨ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੇਨ. ਉਯ੍ਯੋਜਨਿਕਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇਤਿ ਏਵਂ ਉਯ੍ਯੋਜਨਿਕੇਨ ਵਚਨੇਨ ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ.

ਕਾਯ ਪਨ ਵੇਲਾਯ ਭਗਵਾ ਏਵਂ ਕਥੇਤਿ? ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਵੇਲਾਯ, ਵਾ ਪੁਰਿਮਯਾਮਕਿਚ੍ਚਵੇਲਾਯ ਵਾ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਸੀਹਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਸਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਨ੍ਤਿ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਕਾਲਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨਵਰਗਤੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਭੇਸਜ੍ਜਤੇਲਪਾਕਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਾਲਂ ਅਨਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਿਵੇਕਨਿਨ੍ਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਪਰਿਸਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਯਾਮੇਪਿ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਖੋ ਵਾਸੇਟ੍ਠਾ ਰਤ੍ਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਦਾਨਿ ਕਾਲਂ ਮਞ੍ਞਥਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੨੯੯) ਏਵਂ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਬੋਧਿਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਦ੍ਵੇ ਪਞ੍ਚਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਿਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨਿਨ੍ਨਾਨੇਵ. ਤਸ੍ਮਾਤਿਹਾਨਨ੍ਦਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਵਿਹਾਰੋ ਸਨ੍ਤੋ ਪਣੀਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ.

੧੮੮. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਨ੍ਤਿ ਇਧ ਨਿਯਕਜ੍ਝਤ੍ਤਂ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੋਤੀਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਜ੍ਜਨਭਾਵਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਪਰਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਕਾਲੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਕਾਲੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ. ਆਨੇਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਆਨੇਞ੍ਜਂ ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ.

ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਪਗੁਣਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਪਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨੁ ਖੋ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਤਤੋ – ‘‘ਕਾਲੇਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ, ਕਾਲੇਨ ਪਰਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਨੁ ਖੋ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਬਹਿਦ੍ਧਾ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਤਤੋ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਅਰੂਪਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਨੁ ਖੋ ਕਥ’’ਨ੍ਤਿ ਆਨੇਞ੍ਜਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਤ੍ਥਪਿ ਨ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤਿ. ਇਦਾਨਿ – ‘‘ਨ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਵੀਰਿਯੇਨ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾਦੀਨਂ ਪਚ੍ਛਤੋ ਨ ਚਰਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਮੇਵ ਪਨ ਸਾਧੁਕਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖੇ ਛਿਨ੍ਦਤੋ ਫਰਸੁਮ੍ਹਿ ਅਵਹਨ੍ਤੇ ਪੁਨ ਨਿਸਿਤਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਛਿਨ੍ਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਛਿਜ੍ਜੇਸੁ ਫਰਸੁ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਵਹਤੀ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਦਾਨਿਸ੍ਸ ਏਵਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਯਂ ਯਂ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪਕ੍ਖਨ੍ਦਤੀਤਿ ਆਹ.

੧੮੯. ਇਮਿਨਾ ਵਿਹਾਰੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਹਾਰੇਨ. ਇਤਿਹ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਇਤਿ ਚਙ੍ਕਮਨ੍ਤੋਪਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੇ ‘‘ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਮੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੋਤਿ. ਸਯਤੀਤਿ ਨਿਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਕਞ੍ਚਿ ਕਾਲਂ ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਇਦਾਨਿ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਚਙ੍ਕਮਿਤੁਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਅਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਾਤਬ੍ਬਂ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ. ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਇਤਿਹ ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਂ ਨ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਜਾਨਨੇਨ ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਹੋਤਿ.

ਪੁਨ ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਏਵਰੂਪਿਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਕਾਰੀ ਹੋਤਿ, ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਤਰੁਣਾਵ, ਤਾਸਂ ਅਨੁਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਂ –

‘‘ਆਵਾਸੋ ਗੋਚਰੋ ਭਸ੍ਸਂ, ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਥ ਭੋਜਨਂ;

ਉਤੁ ਇਰਿਯਾਪਥੋ ਚੇਵ, ਸਪ੍ਪਾਯੋ ਸੇਵਿਤਬ੍ਬਕੋ’’ਤਿ.

ਸਤ੍ਤ ਸਪ੍ਪਾਯਾਨਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਤੇਸਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਵਿਤਕ੍ਕਵਾਰੇਸੁ ਅਵਿਤਕ੍ਕਨਸ੍ਸ ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਨਸ੍ਸ ਚ ਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

੧੯੦. ਇਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਪਹਾਨੇਨ ਦ੍ਵੇ ਮਗ੍ਗੇ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤਿਯਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਕਾਮਗੁਣਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਆਯਤਨੇਤਿ ਤੇਸੁਯੇਵ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਕਿਸ੍ਮਿਞ੍ਚਿਦੇਵ ਕਿਲੇਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣੇ. ਸਮੁਦਾਚਾਰੋਤਿ ਸਮੁਦਾਚਰਣਤੋ ਅਪ੍ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੋ. ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮੇਵ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤਮੇਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਏਤਂ. ਸਮ੍ਪਜਾਨੋਤਿ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਜਾਨਨੇਨ ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ‘‘ਪਹੀਨੋ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਨੋ’’ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਅਪਹੀਨਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤਿ, ਤਤੋ ਮਗ੍ਗਾਨਨ੍ਤਰਂ ਫਲਂ, ਫਲਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਮਾਨੋ ਪਹੀਨਭਾਵਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਜਾਨਨੇਨ ‘‘ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

੧੯੧. ਇਦਾਨਿ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚ ਖੋ ਇਮੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੋ ਪਹੀਯਤੀਤਿ ਰੂਪੇ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਛਨ੍ਦੋ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਅਨੁਸਯੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਤਥਾ ਵੇਦਨਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਪਜਾਨਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨਾਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਇਮੇ ਖੋ ਤੇ, ਆਨਨ੍ਦ, ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਕਥਿਤੇ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਗ੍ਗਫਲਧਮ੍ਮੇ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਾਤਿ ਕੁਸਲਤੋ ਆਗਤਾ. ਕੁਸਲਾ ਹਿ ਕੁਸਲਾਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਾਪਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਿਦਂ, ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਕੁਸਲਂ, ਦੁਤਿਯਜ੍ਝਾਨਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਞ੍ਚ…ਪੇ… ਆਕਿਞ੍ਚਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਕੁਸਲਂ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਕੁਸਲਞ੍ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਞ੍ਚ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਂ ਕੁਸਲਂ, ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਕੁਸਲੋ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕੋ ਚ…ਪੇ… ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕੁਸਲੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਕੁਸਲੋ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕੋ ਚ. ਤਥਾ ਪਠਮਜ੍ਝਾਨਂ ਕੁਸਲਂ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਾ ਚ…ਪੇ… ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਕੁਸਲੋ, ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕੁਸਲਾ ਚੇਵ ਕੁਸਲਾਯਤਿਕਾ ਚ.

ਅਰਿਯਾਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾ. ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਤਿ ਲੋਕੇ ਉਤ੍ਤਰਾ ਵਿਸਿਟ੍ਠਾ. ਅਨਵਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਪਾਪਿਮਤਾਤਿ ਪਾਪਿਮਨ੍ਤੇਨ ਮਾਰੇਨ ਅਨੋਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਾ ਅਟ੍ਠ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯੋ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਮਾਰੋ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ‘‘ਇਦਂ ਨਾਮ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਜਾਤਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਨਵਕ੍ਕਨ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਸੀਤਿ ਇਦਂ ਕਸ੍ਮਾ ਆਹ? ਗਣੇਪਿ ਏਕੋ ਆਨਿਸਂਸੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਇਦਮਾਹ. ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤੁਨ੍ਤਿ ਅਨੁਗਚ੍ਛਿਤੁਂ ਪਰਿਚਰਿਤੁਂ.

ਨ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭਗਵਤਾ – ‘‘ਸੁਤਾਵੁਧੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਕੁਸਲਂ ਪਜਹਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਸਾਵਜ੍ਜਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਵਜ੍ਜਂ ਭਾਵੇਤਿ, ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਪਰਿਹਰਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੭.੬੭) ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਪਞ੍ਚਾਵੁਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਯੋਧੋ ਵਿਯ ਕਤੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਸੋ ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਪਿ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਅਨੁਲੋਮਪਟਿਪਦਂ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਆਵੁਧਂ ਹੋਤਿ. ਯੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਸੇਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਦਤ੍ਥਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤੁਂ ਨਾਰਹਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਨ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦਾਤਿ ਆਹ.

ਇਦਾਨਿ ਯਦਤ੍ਥਂ ਅਨੁਬਨ੍ਧਿਤਬ੍ਬੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਯਾ ਚ ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤੀਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਦਸ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਆਗਤਾਨਿ. ‘‘ਇਤਿ ਏਵਰੂਪਂ ਕਥਂ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਪ੍ਪਾਯਾਸਪ੍ਪਾਯਵਸੇਨ ਆਗਤਾਨਿ, ‘‘ਯਦਿਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸੁਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਆਗਤਾਨਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਪਰਿਪੂਰਣਵਸੇਨ ਆਗਤਾਨਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਦਸ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਕਥੇਨ੍ਤੇਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਕਥੇਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਏਕਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਕਕਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋਪਿ ਅਤ੍ਥੋ ਨ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਏਕੀਭਾਵੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇ ਖੋ, ਆਨਨ੍ਦਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਤਿ ਏਵਂ ਏਕੀਭਾਵੇ ਸਨ੍ਤੇ.

੧੯੩. ਸਤ੍ਥਾਤਿ ਬਾਹਿਰਕੋ ਤਿਤ੍ਥਕਰਸਤ੍ਥਾ. ਅਨ੍ਵਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨੁਆਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪਸਙ੍ਕਮਨ੍ਤਿ. ਮੁਚ੍ਛਂ ਕਾਮਯਤੀਤਿ ਮੁਚ੍ਛਨਤਣ੍ਹਂ ਪਤ੍ਥੇਤਿ, ਪਵਤ੍ਤੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਚਰਿਯੂਪਦ੍ਦਵੇਨਾਤਿ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਕਿਲੇਸੂਪਦ੍ਦਵੇਨ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸੁਪਦ੍ਦਵੋ. ਸੇਸੁਪਦ੍ਦਵੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਅਵਧਿਂਸੁ ਨਨ੍ਤਿ ਮਾਰਯਿਂਸੁ ਨਂ. ਏਤੇਨ ਹਿ ਗੁਣਮਰਣਂ ਕਥਿਤਂ.

ਵਿਨਿਪਾਤਾਯਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਨਿਪਤਨਾਯ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੁਪਦ੍ਦਵੋਵ – ‘‘ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਤਰੋ ਚ ਕਟੁਕਵਿਪਾਕਤਰੋ ਚ ਵਿਨਿਪਾਤਾਯ ਚ ਸਂਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਬਾਹਿਰਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਹਿ ਅਪ੍ਪਲਾਭਾ, ਤਤ੍ਥ ਮਹਨ੍ਤੋ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤਬ੍ਬਗੁਣੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਗਦ੍ਰਭਪਿਟ੍ਠਿਤੋ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਮਹਨ੍ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਪਂਸੁਮਕ੍ਖਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਬਾਹਿਰਸਮਯੇ ਲੋਕਿਯਗੁਣਮਤ੍ਤਤੋਵ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤੇਨ ਪੁਰਿਮਂ ਉਪਦ੍ਦਵਦ੍ਵਯਂ ਨ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਸਨੇ ਪਨ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਮਹਾਲਾਭਾ, ਤਤ੍ਥ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਾ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬਗੁਣਾ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਉਭਤੋ ਸੁਜਾਤੋ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਮਾਰੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਵਰਗਤੋ ਨਗਰਂ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤੋ ਹਤ੍ਥਿਕ੍ਖਨ੍ਧਤੋ ਪਤਿਤੋ ਮਹਾਦੁਕ੍ਖਂ ਨਿਗਚ੍ਛਤਿ, ਏਵਂ ਸਾਸਨਤੋ ਪਰਿਹਾਯਮਾਨੋ ਨਵਹਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਗੁਣੇਹਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ. ਤੇਨਾਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੁਪਦ੍ਦਵੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ.

੧੯੬. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੇਸੁਪਦ੍ਦਵੇਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੁਪਦ੍ਦਵੋ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਤਰੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਸਪਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿ ਹਿਤਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ. ਏਵਂ ਉਪਰਿਮੇਨਪਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮੇਨਪਿ ਅਤ੍ਥੇਨ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਮਿਤ੍ਤਵਤਾਯਾਤਿ ਮਿਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਸਪਤ੍ਤਵਤਾਯਾਤਿ ਵੇਰਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ.

ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਚ ਸਤ੍ਥੁਸਾਸਨਾਤਿ ਦੁਕ੍ਕਟਦੁਬ੍ਭਾਸਿਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਮ. ਤਦੇਵ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੋ ਨ ਵੋਕ੍ਕਮ੍ਮ ਵਤ੍ਤਤਿ ਨਾਮ.

ਨ ਵੋ ਅਹਂ, ਆਨਨ੍ਦ, ਤਥਾ ਪਰਕ੍ਕਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਤਥਾ ਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਆਮਕੇਤਿ ਅਪਕ੍ਕੇ. ਆਮਕਮਤ੍ਤੇਤਿ ਆਮਕੇ ਨਾਤਿਸੁਕ੍ਖੇ ਭਾਜਨੇ. ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ ਹਿ ਆਮਕਂ ਨਾਤਿਸੁਕ੍ਖਂ ਅਪਕ੍ਕਂ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਸਣ੍ਹਿਕਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ‘‘ਮਾ ਭਿਜ੍ਜਤੂ’’ਤਿ. ਇਤਿ ਯਥਾ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਪਜ੍ਜਤਿ, ਨਾਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਸੁ ਤਥਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਨਿਗ੍ਗਯ੍ਹਾਤਿ ਸਕਿਂ ਓਵਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਓਵਦਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨੁਸਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਪਵਯ੍ਹ ਪਵਯ੍ਹਾਤਿ ਦੋਸੇ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ. ਯਥਾ ਪਕ੍ਕਭਾਜਨੇਸੁ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰੋ ਭਿਨ੍ਨਛਿਨ੍ਨਜਜ੍ਜਰਾਨਿ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਏਕਤੋ ਕਤ੍ਵਾ ਸੁਪਕ੍ਕਾਨੇਵ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਅਹਮ੍ਪਿ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਓਵਦਿਸ੍ਸਾਮਿ ਅਨੁਸਾਸਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਯੋ ਸਾਰੋ ਸੋ ਠਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵੋ ਮਯਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨਾਨਂ ਯੋ ਮਗ੍ਗਫਲਸਾਰੋ, ਸੋ ਠਸ੍ਸਤਿ. ਅਪਿਚ ਲੋਕਿਯਗੁਣਾਪਿ ਇਧ ਸਾਰੋਤ੍ਵੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਮਹਾਸੁਞ੍ਞਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.