੭. ਮਹਾਸਕੁਲੁਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ
੨੩੭. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਸਕੁਲੁਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੋਰਨਿਵਾਪੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਮੋਰਾਨਂ ਅਭਯਂ ਘੋਸੇਤ੍ਵਾ ਭੋਜਨਂ ਅਦਂਸੁ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਠਾਨਂ ਮੋਰਨਿਵਾਪੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਂ. ਅਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿ ਏਕਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਤਥਾ ਵਰਧਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇ ਚਾਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਇਮੇ ਤਯੋ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਬਹੂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਾ. ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਵਾਦੀਤਿ ਇਧ ਅਪ੍ਪਸਦ੍ਦਵਿਨੀਤੋਤਿ ਅਵਤ੍ਵਾਵ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਹਿ ਭਗਵਾ ਅਞ੍ਞੇਨ ਵਿਨੀਤੋਤਿ.
੨੩੮. ਪੁਰਿਮਾਨੀਤਿ ਹਿਯ੍ਯੋਦਿਵਸਂ ਉਪਾਦਾਯ ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਤੋ ਪਰਂ ਪੁਰਿਮਤਰਾਨਿ. ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾਯਨ੍ਤਿ ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾ ਨਾਮ ਪਚ੍ਚੇਕਸਾਲਾ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਤ੍ਥ ਪਨ ਨਾਨਾਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਕਥਂ ਪਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਸਾ ਬਹੂਨਂ – ‘‘ਅਯਂ ਕਿਂ ਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਕਿਂ ਵਦਤੀ’’ਤਿ ਕੁਤੂਹਲੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਟ੍ਠਾਨਤੋ ‘‘ਕੁਤੂਹਲਸਾਲਾ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ‘‘ਕੋਤੂਹਲਸਾਲਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ. ਲਾਭਾਤਿ ਯੇ ਏਵਰੂਪੇ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਦਟ੍ਠੁਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੁਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਵਾ ਨੇਸਂ ਸੋਤੁਂ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾਨਂ ਇਮੇ ਲਾਭਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਸਙ੍ਘਿਨੋਤਿਆਦੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸਮੂਹਸਙ੍ਖਾਤੋ ਸਙ੍ਘੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਸਙ੍ਘਿਨੋ. ਸ੍ਵੇਵ ਗਣੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਗਣਿਨੋ. ਆਚਾਰਸਿਕ੍ਖਾਪਨਵਸੇਨ ਤਸ੍ਸ ਗਣਸ੍ਸ ਆਚਰਿਯਾਤਿ ਗਣਾਚਰਿਯਾ. ਞਾਤਾਤਿ ਪਞ੍ਞਾਤਾ ਪਾਕਟਾ. ਯਥਾਭੁਚ੍ਚਗੁਣੇਹਿ ਚੇਵ ਅਯਥਾਭੂਤਗੁਣੇਹਿ ਚ ਸਮੁਗ੍ਗਤੋ ਯਸੋ ਏਤੇਸਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ. ਪੂਰਣਾਦੀਨਞ੍ਹਿ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਵਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਨ ਨਿਵਾਸੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਯਸੋ ਸਮੁਗ੍ਗਤੋ, ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੋ ਭਗਵਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਯਥਾਭੂਤਗੁਣੇਹਿ. ਤਿਤ੍ਥਕਰਾਤਿ ਲਦ੍ਧਿਕਰਾ. ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਾਤਿ ਇਮੇ ਸਾਧੂ ਸੁਨ੍ਦਰਾ ਸਪ੍ਪੁਰਿਸਾਤਿ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਾ. ਬਹੁਜਨਸ੍ਸਾਤਿ ਅਸ੍ਸੁਤਵਤੋ ਚੇਵ ਅਨ੍ਧਬਾਲਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਵਿਭਾਵਿਨੋ ਚ ਪਣ੍ਡਿਤਜਨਸ੍ਸ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾ ਬਾਲਜਨਸ੍ਸ ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਤਾ, ਤਥਾਗਤੋ ਪਣ੍ਡਿਤਜਨਸ੍ਸ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪੂਰਣੋ ਕਸ੍ਸਪੋ ਸਙ੍ਘੀਤਿਆਦੀਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ ਵਿਭਜਨ੍ਤੋ ਬਹੂਨਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਓਤਰਣਤਿਤ੍ਥਾਨਿ ਅਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਤਿਤ੍ਥਕਰੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਕਸ੍ਮਾ ਪਨੇਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤਤ੍ਥ ਓਸਟਾਤਿ? ਉਪਟ੍ਠਾਕਰਕ੍ਖਣਤ੍ਥਞ੍ਚੇਵ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਤ੍ਥਞ੍ਚ. ਤੇਸਞ੍ਹਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ – ‘‘ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾ ਸਮਣਂ ਗੋਤਮਂ ਸਰਣਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ, ਤੇ ਚ ਰਕ੍ਖਿਸ੍ਸਾਮ. ਸਮਣਸ੍ਸ ਚ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਉਪਟ੍ਠਾਕੇ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਉਪਟ੍ਠਾਕਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਤ੍ਥ ਯਤ੍ਥ ਭਗਵਾ ਓਸਰਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਓਸਰਨ੍ਤਿ.
੨੩੯. ਵਾਦਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਾਦੇ ਦੋਸਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ. ਅਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ, ਅਪਗਤਾ, ਕੇਚਿ ਦਿਸਂ ਪਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਕੇਚਿ ਗਿਹਿਭਾਵਂ ਪਤ੍ਤਾ, ਕੇਚਿ ਇਮਂ ਸਾਸਨਂ ਆਗਤਾ. ਸਹਿਤਂ ਮੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਵਚਨਂ ਸਹਿਤਂ ਸਿਲਿਟ੍ਠਂ, ਅਤ੍ਥਯੁਤ੍ਤਂ ਕਾਰਣਯੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਹਿਤਂ ਤੇਤਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਵਚਨਂ ਅਸਹਿਤਂ. ਅਧਿਚਿਣ੍ਣਂ ਤੇ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਤੁਯ੍ਹਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਾਚਿਣ੍ਣਵਸੇਨ ਸੁਪ੍ਪਗੁਣਂ, ਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਵਿਪਰਾਵਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਂ, ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਜਾਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਰੋਪਿਤੋ ਤੇ ਵਾਦੋਤਿ ਮਯਾ ਤਵ ਵਾਦੇ ਦੋਸੋ ਆਰੋਪਿਤੋ. ਚਰ ਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਦੋਸਮੋਚਨਤ੍ਥਂ ਚਰ ਵਿਚਰ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਿਕ੍ਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ ਵਾ ਸਚੇ ਪਹੋਸੀਤਿ ਅਥ ਸਯਂ ਪਹੋਸਿ, ਇਦਾਨੇਵ ਨਿਬ੍ਬੇਠੇਹਿ. ਧਮ੍ਮਕ੍ਕੋਸੇਨਾਤਿ ਸਭਾਵਕ੍ਕੋਸੇਨ.
੨੪੦. ਤਂ ਨੋ ਸੋਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਤਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸਿਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਿਸ੍ਸਾਮ. ਖੁਦ੍ਦਮਧੁਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਮਕ੍ਖਿਕਾਹਿ ਕਤਂ ਦਣ੍ਡਕਮਧੁਂ. ਅਨੇਲਕਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸਂ ਅਪਗਤਮਚ੍ਛਿਕਣ੍ਡਕਂ. ਪੀਲ਼ੇਯ੍ਯਾਤਿ ਦਦੇਯ੍ਯ. ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨਰੂਪੋਤਿ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਨੁ ਖੋ ਨੋ ਭੋਜਨਂ ਦਸ੍ਸਤੀਤਿ ਭਾਜਨਹਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਮਾਨੋ ਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਿਤੋ ਅਸ੍ਸ. ਸਮ੍ਪਯੋਜੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਂ ਵਿਵਾਦਂ ਕਤ੍ਵਾ.
੨੪੧. ਇਤਰੀਤਰੇਨਾਤਿ ਲਾਮਕਲਾਮਕੇਨ. ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਕਾਯਵਿਵੇਕਮਤ੍ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ, ਭਗਵਾ ਪਨ ਤੀਹਿ ਵਿਵੇਕੇਹਿ ਵਿਵਿਤ੍ਤੋਵ.
੨੪੨. ਕੋਸਕਾਹਾਰਾਪੀਤਿ ਦਾਨਪਤੀਨਂ ਘਰੇ ਅਗ੍ਗਭਿਕ੍ਖਾਠਪਨਤ੍ਥਂ ਖੁਦ੍ਦਕਸਰਾਵਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਦਾਨਪਤਿਨੋ ਅਗ੍ਗਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਸਰਾਵਕਂ ਕੋਸਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯੇ ਚ ਏਕੇਨੇਵ ਭਤ੍ਤਕੋਸਕੇਨ ਯਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਕੋਸਕਾਹਾਰਾਤਿ. ਬੇਲੁਵਾਹਾਰਾਤਿ ਬੇਲੁਵਮਤ੍ਤਭਤ੍ਤਾਹਾਰਾ. ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਨ੍ਤਿ ਓਟ੍ਠਵਟ੍ਟਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਲੇਖਾਸਮਂ. ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਇਮਿਨਾ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਤਾਧਮ੍ਮੇਨ. ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨੇਵ ਭਗਵਾ ਅਨਪ੍ਪਾਹਾਰੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਪਧਾਨਭੂਮਿਯਂ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰੋਵ ਅਹੋਸਿ, ਵੇਰਞ੍ਜਾਯਂ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਪਤ੍ਥੋਦਨੇਨੇਵ ਯਾਪੇਸਿ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਵਨਸਣ੍ਡੇ ਤਯੋ ਮਾਸੇ ਭਿਸਮੁਲ਼ਾਲੇਹੇਵ ਯਾਪੇਸਿ. ਇਧ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਅਪ੍ਪਾਹਾਰੋ ਅਹੋਸਿਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਦਿ ਤੇ ਇਮਿਨਾ ਧਮ੍ਮੇਨ ਸਕ੍ਕਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਮਯਾ ਹਿ ਤੇ ਵਿਸੇਸਤਰਾ. ਅਞ੍ਞੋ ਚੇਵ ਪਨ ਧਮ੍ਮੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਯੇਨ ਮਂ ਤੇ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਸਬ੍ਬਵਾਰੇਸੁ ਯੋਜਨਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਪਂਸੁਕੂਲਿਕਾਤਿ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਪਂਸੁਕੂਲਿਕਙ੍ਗਾ. ਲੂਖਚੀਵਰਧਰਾਤਿ ਸਤ੍ਥਸੁਤ੍ਤਲੂਖਾਨਿ ਚੀਵਰਾਨਿ ਧਾਰਯਮਾਨਾ. ਨਨ੍ਤਕਾਨੀਤਿ ਅਨ੍ਤਵਿਰਹਿਤਾਨਿ ਵਤ੍ਥਖਣ੍ਡਾਨਿ, ਯਦਿ ਹਿ ਨੇਸਂ ਅਨ੍ਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਪਿਲੋਤਿਕਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯੁਂ. ਉਚ੍ਚਿਨਿਤ੍ਵਾਤਿ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਦੁਬ੍ਬਲਟ੍ਠਾਨਂ ਪਹਾਯ ਥਿਰਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ. ਅਲਾਬੁਲੋਮਸਾਨੀਤਿ ਅਲਾਬੁਲੋਮਸਦਿਸਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਸੁਖੁਮਾਨੀਤਿ ਦੀਪੇਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ. ਅਤਿਮੁਤ੍ਤਕਸੁਸਾਨਤੋ ਹਿਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਦਾਸਿਯਾ ਪਾਰੁਪਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤਿਤਸਾਣਪਂਸੁਕੂਲਂ ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਉਦਕਪਰਿਯਨ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਥਵੀ ਅਕਮ੍ਪਿ. ਇਧ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਪਂਸੁਕੂਲਂ ਗਣ੍ਹਿਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਾਤਿ ਅਤਿਰੇਕਲਾਭਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਪਿਣ੍ਡਪਾਤਿਕਙ੍ਗਾ. ਸਪਦਾਨਚਾਰਿਨੋਤਿ ਲੋਲੁਪ੍ਪਚਾਰਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਸਪਦਾਨਚਾਰਾ. ਉਞ੍ਛਾਸਕੇ ਵਤੇ ਰਤਾਤਿ ਉਞ੍ਛਾਚਰਿਯਸਙ੍ਖਾਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਕਤਿਵਤੇ ਰਤਾ, ਉਚ੍ਚਨੀਚਘਰਦ੍ਵਾਰਟ੍ਠਾਯਿਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਬਰਮਿਸ੍ਸਕਂ ਭਤ੍ਤਂ ਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਨ੍ਤਰਘਰਨ੍ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਯੁਸੁਤ੍ਤੇ ਉਮ੍ਮਾਰਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਨ੍ਤਰਘਰਂ, ਇਧ ਇਨ੍ਦਖੀਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਅਪ੍ਪਾਹਾਰਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਨਿਯਾਮੇਨੇਵ ਪਨ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਧ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਨਿਮਨ੍ਤਨਂ ਨ ਸਾਦਯਿਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਾਤਿ ਛਨ੍ਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਰੁਕ੍ਖਮੂਲਿਕਙ੍ਗਾ. ਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਾਤਿ ਛਨ੍ਨਞ੍ਚ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਞ੍ਚ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਅਬ੍ਭੋਕਾਸਿਕਙ੍ਗਾ. ਅਟ੍ਠਮਾਸੇਤਿ ਹੇਮਨ੍ਤਗਿਮ੍ਹਿਕੇ ਮਾਸੇ. ਅਨ੍ਤੋਵਸ੍ਸੇ ਪਨ ਚੀਵਰਾਨੁਗ੍ਗਹਤ੍ਥਂ ਛਨ੍ਨਂ ਪਵਿਸਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਅਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਸੇਨਾਸਨਸਨ੍ਤੋਸੋ ਪਨਸ੍ਸ ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਿਕਮਹਾਪਧਾਨੇਨ ਚ ਪਾਲਿਲੇਯ੍ਯਕਵਨਸਣ੍ਡੇਨ ਚ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਇਧ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ – ‘‘ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਕਾਲੇ ਛਨ੍ਨਂ ਨ ਪਾਵਿਸਿਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਆਰਞ੍ਞਿਕਾਤਿ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਆਰਞ੍ਞਿਕਙ੍ਗਾ. ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਓਸਰਨ੍ਤੀਤਿ ਅਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯ ਕਥਿਤਂ, ਬਦ੍ਧਸੀਮਾਯਂ ਪਨ ਵਸਨ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਉਪੋਸਥਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਸਤ੍ਥਾ ਨੋ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੋ, ‘‘ਇਚ੍ਛਾਮਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਡ੍ਢਮਾਸਂ ਪਟਿਸਲ੍ਲਿਯਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧੬੨; ੫੬੫) ਏਵਞ੍ਹਿਸ੍ਸ ਪਵਿਵੇਕੋ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ‘‘ਅਹਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਤਥਾਰੂਪੇ ਕਾਲੇ ਪਟਿਸਲ੍ਲਿਯਿਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾ ਧੁਤਙ੍ਗਸਮਾਦਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵਜੀਵਂ ਧੁਤਙ੍ਗਂ ਨ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮਮਂ ਸਾਵਕਾਤਿ ਮਂ ਸਾਵਕਾ.
੨੪੪. ਸਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਸਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ. ਕਿਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨ ਦੇਸੇਤੀਤਿ. ਨੋ ਨ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਹੇਤੁਕਂ ਪਨ ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸੇਤਿ, ਨੋ ਅਹੇਤੁਕਨ੍ਤਿ. ਸਪ੍ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਨ੍ਤਿ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸੇਵੇਤਂ ਵੇਵਚਨਂ, ਸਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਤਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਤਾਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ.
੨੪੫. ਅਨਾਗਤਂ ਵਾਦਪਥਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਜ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇ ਵਾ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਵਾ ਅਡ੍ਢਮਾਸੇ ਵਾ ਮਾਸੇ ਵਾ ਸਂਵਚ੍ਛਰੇ ਵਾ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਆਗਮਨਵਾਦਪਥਂ. ਨ ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ ਯਥਾ ਸਚ੍ਚਕੋ ਨਿਗਣ੍ਠੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਿਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਆਗਤਕਾਰਣਂ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤੋ ਨ ਅਦ੍ਦਸ, ਏਵਂ ਨ ਦਕ੍ਖਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਸਹਧਮ੍ਮੇਨਾਤਿ ਸਕਾਰਣੇਨ. ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਕਥਂ ਓਪਾਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਮਮ ਕਥਾਵਾਰਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਥਂ ਪਵੇਸੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਖੋ ਪਨਾਹਂ, ਉਦਾਯੀਤਿ, ਉਦਾਯਿ, ਅਹਂ ਅਮ੍ਬਟ੍ਠਸੋਣਦਣ੍ਡਕੂਟਦਨ੍ਤਸਚ੍ਚਕਨਿਗਣ੍ਠਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਮਹਾਵਾਦੇ ਵਤ੍ਤਮਾਨੇਪਿ – ‘‘ਅਹੋ ਵਤ ਮੇ ਏਕਸਾਵਕੋਪਿ ਉਪਮਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਵਾ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਦੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਾਵਕੇਸੁ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਨ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਾਮਿ. ਮਮਯੇਵਾਤਿ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਸਾਵਕਾ ਮਮਯੇਵ ਅਨੁਸਾਸਨਿਂ ਓਵਾਦਂ ਪਚ੍ਚਾਸੀਸਨ੍ਤਿ.
੨੪੬. ਤੇਸਾਹਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਮੀਤਿ ਤੇਸਂ ਅਹਂ ਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣੇਨ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਮਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਮਿ ਪਰਿਪੂਰੇਮਿ, ਅਞ੍ਞਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨ ਬ੍ਯਾਕਰੋਮਿ, ਅਮ੍ਬਂ ਪੁਟ੍ਠੋ ਲਬੁਜਂ ਵਿਯ ਲਬੁਜਂ ਵਾ ਪੁਟ੍ਠੋ ਅਮ੍ਬਂ ਵਿਯ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਧਿਸੀਲੇ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਬੁਦ੍ਧਸੀਲਂ ਨਾਮ ਕਥਿਤਂ, ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨੇ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਂ, ‘‘ਅਧਿਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮ੍ਭਾਵੇਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਠਾਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਪਞ੍ਞਾ, ‘‘ਯੇਨ ਦੁਕ੍ਖੇਨਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਚ੍ਚਬ੍ਯਾਕਰਣਪਞ੍ਞਾ. ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣਞ੍ਚ ਸਚ੍ਚਬ੍ਯਾਕਰਣਪਞ੍ਞਞ੍ਚ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਵਸੇਸਾ ਪਞ੍ਞਾ ਅਧਿਪਞ੍ਞਂ ਭਜਤਿ.
੨੪੭. ਇਦਾਨਿ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਵਿਸੇਸਾਧਿਗਮਾਨਂ ਪਟਿਪਦਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਚਪਰਂ ਉਦਾਯੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਮੀਸਙ੍ਖਾਤਞ੍ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਾ.
ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਤਿ ਉਪਾਯਪਧਾਨੇ. ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤੀਤਿ ਕਤ੍ਤੁਕਮ੍ਯਤਾਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦਂ ਜਨੇਤਿ. ਵਾਯਮਤੀਤਿ ਵਾਯਾਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਵੀਰਿਯਂ ਆਰਭਤੀਤਿ ਵੀਰਿਯਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ. ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਕ੍ਖਿਪਤਿ. ਪਦਹਤੀਤਿ ਉਪਾਯਪਧਾਨਂ ਕਰੋਤਿ. ਭਾਵਨਾਯ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾਤਿ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਪਰਿਪੂਰਣਤ੍ਥਂ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ – ‘‘ਯਾ ਠਿਤਿ, ਸੋ ਅਸਮ੍ਮੋਸੋ…ਪੇ… ਯਂ ਵੇਪੁਲ੍ਲਂ, ਸਾ ਭਾਵਨਾਪਾਰਿਪੂਰੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੪੦੬) ਏਵਂ ਪੁਰਿਮਂ ਪੁਰਿਮਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਪਚ੍ਛਿਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋਤਿਪਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.
ਇਮੇਹਿ ਪਨ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨੇਹਿ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ? ਕਸ੍ਸਪਸਂਯੁਤ੍ਤਪਰਿਯਾਯੇਨ ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਭਾਗਪਟਿਪਦਾ ਕਥਿਤਾ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਤਤ੍ਥ –
‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਆਵੁਸੋ, ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਧਾਨਾ. ਕਤਮੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ? ਇਧਾਵੁਸੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪ੍ਪਹੀਯਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੋਤਿ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮੇ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਨ੍ਤਿ ਆਤਪ੍ਪਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੪੫).
ਏਤ੍ਥ ਚ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾਤਿ ਲੋਭਾਦਯੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਚੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਚ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕੁਸਲਾ ਨਾਮ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ. ਮਗ੍ਗੋ ਪਨ ਸਕਿਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨੋ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਹਿ ਫਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦਤ੍ਵਾਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਪੁਰਿਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਵਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਂ ਪਨ ਨ ਯੁਤ੍ਤਂ.
ਤਤ੍ਥ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਥਮਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਏਕੋ ਕਿਰ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰੋ ‘‘ਮਹਾਚੇਤਿਯਞ੍ਚ ਮਹਾਬੋਧਿਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਲਾਭਿਨਾ ਭਣ੍ਡਗਾਹਕਸਾਮਣੇਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਜਨਪਦਤੋ ਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਪਰਿਵੇਣਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਸਾਯਨ੍ਹਸਮਯੇ ਮਹਾਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਮਾਨੇ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨਤ੍ਥਾਯ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਖੀਣਾਸਵਾਨਞ੍ਹਿ ਤੀਸੁ ਰਤਨੇਸੁ ਮਹਨ੍ਤਂ ਗਾਰਵਂ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤੇ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਾਯਮਾਸਭੁਤ੍ਤਵੇਲਾਯਂ ਸਾਮਣੇਰਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਏਕਕੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਥੇਰੋ ਅਵੇਲਾਯ ਏਕਕੋਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਨੁਪਦਿਕੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਥੇਰੋ ਅਨਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਤਸ੍ਸ ਆਗਮਨਂ ਅਜਾਨਨ੍ਤੋ ਦਕ੍ਖਿਣਦ੍ਵਾਰੇਨ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਆਰੁਹਿ. ਸਾਮਣੇਰੋਪਿ ਅਨੁਪਦਂਯੇਵ ਆਰੁਲ਼੍ਹੋ.
ਮਹਾਥੇਰੋ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪੀਤਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾ ਹਟ੍ਠਪਹਟ੍ਠੋ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਨ੍ਦਨਾਕਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਮੇ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਵਨ੍ਦਤਿ, ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਉਟ੍ਠਾਯ ਸਿਰਸਿ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਉਲ੍ਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਕ੍ਕਾਸਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਗਤਭਾਵਂ ਜਾਨਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਕਦਾ ਆਗਤੋਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਨਕਾਲੇ, ਭਨ੍ਤੇ. ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਨ੍ਨਾ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਥ ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ? ਆਮ ਸਾਮਣੇਰ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਚੇਤਿਯੇ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ ਏਤ੍ਤਕਂ ਧਾਤੂਨਂ ਨਿਧਾਨਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਏਵਰੂਪਂ ਅਸਦਿਸਂ ਮਹਾਥੂਪਂ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਕੋ ਨ ਪੂਜੇਯ੍ਯਾਤਿ. ਤੇਨ ਹਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧਿਵਾਸੇਥ, ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਾਵਦੇਵ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸਮ੍ਪਨ੍ਨਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਥੇਰੇ ਦਕ੍ਖਿਣਮੁਖਤੋ ਪਚ੍ਛਿਮਂ ਮੁਖਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਯੇਵ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਪ੍ਫਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਹਤ੍ਥੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਪੂਜੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਆਹ. ਥੇਰੋ ‘‘ਅਤਿਮਨ੍ਦਾਨਿ ਨੋ ਸਾਮਣੇਰ ਪੁਪ੍ਫਾਨੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਗਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤੋ ਗੁਣੇ ਆਵਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜੇਥਾਤਿ.
ਥੇਰੋ ਪਚ੍ਛਿਮਮੁਖਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਸੋਪਾਣੇਨ ਆਰੁਯ੍ਹ ਕੁਚ੍ਛਿਵੇਦਿਕਾਭੂਮਿਯਂ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਦ੍ਧੋ. ਵੇਦਿਕਾਭੂਮਿਯਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਨਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਦੁਤਿਯਭੂਮਿਯਂ ਜਣ੍ਣੁਪਮਾਣੇਨ ਓਧਿਨਾ ਪੂਰਯਿਂਸੁ. ਤਤੋ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਦਪਿਟ੍ਠਿਕਪਨ੍ਤਿਂ ਪੂਜੇਸਿ. ਸਾਪਿ ਪਰਿਪੂਰਿ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਤਲੇ ਵਿਕਿਰਨ੍ਤੋ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਿਯਙ੍ਗਣਂ ਪਰਿਪੂਰਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣੇ ‘‘ਸਾਮਣੇਰ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਨ ਖੀਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਧੋਮੁਖਂ ਕਰੋਥਾਤਿ. ਅਧੋਮੁਖਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਾਲੇਸਿ, ਤਦਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਖੀਣਾਨਿ. ਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ ਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਦਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਹਤ੍ਥਿਪਾਕਾਰੇਨ ਚੇਤਿਯਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਪਦਕ੍ਖਿਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਚਤੂਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਵੇਣਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਯਾਵ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਵਤਾਯਂ ਸਾਮਣੇਰੋ, ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ ਨੁ ਖੋ ਇਮਂ ਇਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਰਕ੍ਖਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਮਾਹ – ‘‘ਸਾਮਣੇਰ ਤ੍ਵਂ ਇਦਾਨਿ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਪਨ ਇਦ੍ਧਿਂ ਨਾਸੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਮਕਾਲੇ ਕਾਣਪੇਸਕਾਰਿਯਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਮਦ੍ਦਿਤਕਞ੍ਜਿਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. ਦਹਰਕਭਾਵਸ੍ਸ ਨਾਮੇਸ ਦੋਸੋਯਂ, ਸੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਕਥਾਯਂ ਸਂਵਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਚਿਕ੍ਖਥਾ’’ਤਿ ਨ ਯਾਚਿ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਕਿਂ ਵਦਤੀਤਿ ਤਂ ਪਨ ਅਸੁਣਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਗਮਾਸਿ.
ਥੇਰੋ ਮਹਾਚੇਤਿਯਞ੍ਚ ਮਹਾਬੋਧਿਞ੍ਚ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਾਮਣੇਰਂ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਾਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਕੁਟੇਲ਼ਿਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਪਦਾਨੁਪਦਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ‘‘ਕਤਰਂ ਗਾਮਂ ਪਵਿਸਥ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਮੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਗਾਮਦ੍ਵਾਰਂ ਪਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਚ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਵਿਸਤਿ. ਥੇਰੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਓਵਦਤਿ – ‘‘ਸਾਮਣੇਰ ਮਾ ਏਵਮਕਾਸਿ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਿਦ੍ਧਿ ਨਾਮ ਚਲਾ ਅਨਿਬਦ੍ਧਾ, ਅਸਪ੍ਪਾਯਂ ਰੂਪਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਸਨ੍ਤਾਯ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਹੀਨਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੋ ਸਨ੍ਥਮ੍ਭਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤੀ’’ਤਿ. ਸਾਮਣੇਰੋ ‘‘ਕਿਂ ਕਥੇਤਿ ਮਯ੍ਹਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ’’ਤਿ ਸੋਤੁਂ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਥੇਰੋ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਚੇਤਿਯਵਨ੍ਦਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਮ੍ਮੁਬਿਨ੍ਦੁਵਿਹਾਰਂ ਨਾਮ ਗਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤੇਪਿ ਥੇਰੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਤਥੇਵ ਕਰੋਤਿ.
ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕਾ ਪੇਸਕਾਰਧੀਤਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤਾ ਕਮ੍ਮਬਿਨ੍ਦੁਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਸ੍ਸਰਂ ਓਰੁਯ੍ਹ ਗਾਯਮਾਨਾ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਭਞ੍ਜਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸਾਮਣੇਰੋ ਪਦੁਮਸ੍ਸਰਮਤ੍ਥਕੇਨ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਪਨ ਸਿਲੇਸਿਕਾਯ ਕਾਣਮਚ੍ਛਿਕਾ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸਾ ਗੀਤਸਦ੍ਦੇ ਬਜ੍ਝਿ. ਤਾਵਦੇਵਸ੍ਸ ਇਦ੍ਧਿ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਛਿਨ੍ਨਪਕ੍ਖਕਾਕੋ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਸਨ੍ਤਸਮਾਪਤ੍ਤਿਬਲੇਨ ਪਨ ਤਤ੍ਥੇਵ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇ ਅਪਤਿਤ੍ਵਾ ਸਿਮ੍ਬਲਿਤੂਲਂ ਵਿਯ ਪਤਮਾਨਂ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬੇਨ ਪਦੁਮਸਰਤੀਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਵੇਗੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਦਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿ. ਮਹਾਥੇਰੋ ‘‘ਪਗੇਵੇਤਂ ਮਯਾ ਦਿਟ੍ਠਂ, ਨਿਵਾਰਿਯਮਾਨੋਪਿ ਨ ਨਿਵਤ੍ਤਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਵਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸਿ.
ਸਾਮਣੇਰੋ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦੁਮਸਰਤੀਰੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ ਤਸ੍ਸਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਣਂ ਆਗਮਯਮਾਨੋ. ਸਾਪਿ ਸਾਮਣੇਰਂ ਆਕਾਸੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਞ੍ਚ ਪੁਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਠਿਤਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਦ੍ਧਾ ਏਸ ਮਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਪਟਿਕ੍ਕਮ ਸਾਮਣੇਰਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਪਟਿਕ੍ਕਮਿ. ਇਤਰਾ ਪਚ੍ਚੁਤ੍ਤਰਿਤ੍ਵਾ ਸਾਟਕਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸੋ ਤਮਤ੍ਥਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਸਾ ਬਹੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਘਰਾਵਾਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਵਾਸੇ ਆਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਮਾਨਾਪਿ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਂ ਵਿਨੋਦੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ – ‘‘ਅਯਂ ਮਮ ਕਾਰਣਾ ਏਵਰੂਪਾਯ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਪਰਿਹੀਨੋ, ਨ ਦਾਨਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਪਰਿਚ੍ਚਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਇਧੇਵ ਤਿਟ੍ਠਾਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਾਤਾਪਿਤੂਨਂ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਤੇਪਿ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਓਵਦਮਾਨਾ ਵਚਨਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਂ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਤ੍ਵਂ ਅਮ੍ਹੇ ਉਚ੍ਚਕੁਲਾਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਸਿ, ਮਯਂ ਪੇਸਕਾਰਾ. ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਸਿ ਪੇਸਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਣੇਰੋ ਆਹ – ‘‘ਉਪਾਸਕ ਗਿਹਿਭੂਤੋ ਨਾਮ ਪੇਸਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯ ਨਲ਼ਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਵਾ, ਕਿਂ ਇਮਿਨਾ ਸਾਟਕਮਤ੍ਤੇਨ ਲੋਭਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ. ਪੇਸਕਾਰੋ ਉਦਰੇ ਬਦ੍ਧਸਾਟਕਂ ਦਤ੍ਵਾ ਘਰਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਧੀਤਰਂ ਅਦਾਸਿ.
ਸੋ ਪੇਸਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਪੇਸਕਾਰੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਾਲਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਪਾਤੋਵ ਭਤ੍ਤਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਆਹਰਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਭਰਿਯਾ ਨ ਤਾਵ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਸੋ ਇਤਰੇਸੁ ਕਮ੍ਮਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਭੁਞ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਤਸਰਂ ਵਟ੍ਟੇਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਾ ਪਚ੍ਛਾ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸੋ ‘‘ਅਤਿਚਿਰੇਨ ਆਗਤਾਸੀ’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਸਿ. ਮਾਤੁਗਾਮੋ ਚ ਨਾਮ ਅਪਿ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਰਾਜਾਨਂ ਅਤ੍ਤਨਿ ਪਟਿਬਦ੍ਧਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਦਾਸਂ ਵਿਯ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਘਰੇ ਦਾਰੁਪਣ੍ਣਲੋਣਾਦੀਨਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਾਨਿ, ਬਾਹਿਰਤੋ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਾਯਕਾ ਪੇਸਨਤਕਾਰਕਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਪਨ ਏਕਿਕਾਵ, ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਮਯ੍ਹਂ ਘਰੇ ਇਦਂ ਅਤ੍ਥਿ ਇਦਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਨ ਜਾਨਾਸਿ. ਸਚੇ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਭੁਞ੍ਜ, ਨੋ ਚੇ ਇਚ੍ਛਸਿ, ਮਾ ਭੁਞ੍ਜਾ’’ਤਿ. ਸੋ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਉਸ੍ਸੂਰੇ ਭਤ੍ਤਂ ਆਹਰਸਿ, ਵਾਚਾਯਪਿ ਮਂ ਘਟ੍ਟੇਸੀ’’ਤਿ ਕੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਪਹਰਣਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਤਸਰਦਣ੍ਡਕਂ ਤਸਰਤੋ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਿਪਿ. ਸਾ ਤਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਈਸਕਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤਿ. ਤਸਰਦਣ੍ਡਕਸ੍ਸ ਚ ਕੋਟਿ ਨਾਮ ਤਿਖਿਣਾ ਹੋਤਿ, ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤਮਾਨਾਯ ਅਕ੍ਖਿਕੋਟਿਯਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾ ਉਭੋਹਿ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਵੇਗੇਨ ਅਕ੍ਖਿਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸਿ, ਭਿਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਤੋ ਲੋਹਿਤਂ ਪਗ੍ਘਰਤਿ. ਸੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿ – ‘‘ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਮਂ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ‘ਅਨਾਗਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਣਪੇਸਕਾਰਿਯਾ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਮਦ੍ਦਿਤਕਞ੍ਜਿਯਂ ਪਿਵਿਸ੍ਸਸੀ’ਤਿ ਆਹ, ਇਦਂ ਥੇਰੇਨ ਦਿਟ੍ਠਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਹੋ ਦੀਘਦਸ੍ਸੀ ਅਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਮਹਾਸਦ੍ਦੇਨ ਰੋਦਿਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਮੇਨਂ ਅਞ੍ਞੇ – ‘‘ਅਲਂ, ਆਵੁਸੋ, ਮਾ ਰੋਦਿ, ਅਕ੍ਖਿ ਨਾਮ ਭਿਨ੍ਨਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਰੋਦਨੇਨ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਕਾਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸੋ ‘‘ਨਾਹਮੇਤਮਤ੍ਥਂ ਰੋਦਾਮਿ, ਅਪਿਚ ਖੋ ਇਮਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਰੋਦਾਮੀ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਕਥੇਸਿ. ਏਵਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵਤ੍ਥੁ – ਤਿਂਸਮਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਕਲ੍ਯਾਣਿਮਹਾਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਟਵਿਮਗ੍ਗੇਨ ਮਹਾਮਗ੍ਗਂ ਓਤਰਮਾਨਾ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਝਾਮਖੇਤ੍ਤੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਏਕਂ ਮਨੁਸ੍ਸਂ ਅਦ੍ਦਸਂਸੁ. ਤਸ੍ਸ ਸਰੀਰਂ ਮਸਿਮਕ੍ਖਿਤਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਮਸਿਮਕ੍ਖਿਤਂਯੇਵ ਏਕਂ ਕਾਸਾਵਂ ਕਚ੍ਛਂ ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਥਂ, ਓਲੋਕਿਯਮਾਨੋ ਝਾਮਖਾਣੁਕੋ ਵਿਯ ਖਾਯਤਿ. ਸੋ ਦਿਵਸਭਾਗੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਡ੍ਢਜ੍ਝਾਯਮਾਨਾਨਂ ਦਾਰੂਨਂ ਕਲਾਪਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਯਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣੇਹਿ ਕੇਸੇਹਿ ਕੁਮ੍ਮਗ੍ਗੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸਾਮਣੇਰਾ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ, – ‘‘ਆਵੁਸੋ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਿਤਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਮਹਾਪਿਤਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁਲੋ’’ਤਿ ਹਸਮਾਨਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੋਨਾਮੋ ਤ੍ਵਂ ਉਪਾਸਕਾ’’ਤਿ ਨਾਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ਸੋ ਨਾਮਂ ਪੁਚ੍ਛਿਤੋ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਾਰੁਕਲਾਪਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਥਂ ਸਂਵਿਧਾਯ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਥੇਰੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਟ੍ਠਥ ਤਾਵ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਆਹ. ਮਹਾਥੇਰਾ ਅਟ੍ਠਂਸੁ.
ਦਹਰਸਾਮਣੇਰਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਥੇਰਾਨਂ ਸਮ੍ਮੁਖਾਪਿ ਪਰਿਹਾਸਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਉਪਾਸਕੋ ਆਹ – ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਂ ਪਸ੍ਸਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਸਥ, ਏਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤਮ੍ਹਾਤਿ ਮਾ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਥ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਤੁਮ੍ਹਾਦਿਸੋਵ ਸਮਣੋ ਅਹੋਸਿਂ. ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਪਨ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਹਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਅਹੋਸਿਂ, ਆਕਾਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਥਵਿਂ ਕਰੋਮਿ, ਪਥਵਿਂ ਆਕਾਸਂ. ਦੂਰਂ ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਕਰੋਮਿ, ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਦੂਰਂ. ਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਖਣੇਨ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਾਮਿ. ਹਤ੍ਥੇ ਮੇ ਪਸ੍ਸਥ, ਇਦਾਨਿ ਮਕ੍ਕਟਹਤ੍ਥਸਦਿਸਾ, ਅਹਂ ਇਮੇਹੇਵ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਇਧ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਪਰਾਮਸਿਂ. ਇਮੇਸਂਯੇਵ ਪਾਦਾਨਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇ ਪਾਦਕਥਲਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਂ. ਏਵਰੂਪਾ ਮੇ ਇਦ੍ਧਿ ਪਮਾਦੇਨ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਾ ਪਮਜ੍ਜਿਤ੍ਥ. ਪਮਾਦੇਨ ਹਿ ਏਵਰੂਪਂ ਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਾ ਜਾਤਿਜਰਾਮਰਣਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਞ੍ਞੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਹੋਥ, ਭਨ੍ਤੇ,’’ਤਿ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਮਦਾਸਿ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਕਥੇਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਸਂਵੇਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਮਾਨਾ ਤਿਂਸਜਨਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਂਸੂਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਅਨਤ੍ਥਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ‘‘ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਾ ਕਾਮਾਸਵੋ ਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੁਤ੍ਵਾਵਿਗਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਕਿਲੇਸਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਦਿਸਮਙ੍ਗਿਨੋ, ਇਦਂ ਵਤ੍ਤਮਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਕਮ੍ਮੇ ਪਨ ਜਵਿਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਰਸਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਵਿਪਾਕੋ ਭੁਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਂ ਨਾਮ. ਕਮ੍ਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਿਗਤਂ ਨਾਮ. ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਭੁਤ੍ਵਾਵਿਗਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਕੁਸਲਾਕੁਸਲਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਞ੍ਞਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਪਾਕਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਪਾਕਸ੍ਸ ਓਕਾਸਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਂ ਕਤੇ ਓਕਾਸੇ ਵਿਪਾਕੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਓਕਾਸਕਰਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਇਦਂ ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਭੂਮਿ ਨਾਮ. ਤੇ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਸੁ ਅਨੁਸਯਿਤਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਅਤੀਤਾ ਵਾ ਅਨਾਗਤਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਅਤੀਤਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਯਿਤਾਪਿ ਹਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਅਨਾਗਤਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਨੁਸਯਿਤਾਪਿ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹੁ ਪੋਰਾਣਾ – ‘‘ਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਭੂਮੀਸੁ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਕਿਲੇਸਾ ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮੁਦਾਚਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਗਹਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਸਮ੍ਪਤਿ ਵਤ੍ਤਮਾਨਂਯੇਵ ਸਮੁਦਾਚਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਸਕਿਂ ਚਕ੍ਖੂਨਿ ਉਮ੍ਮੀਲੇਤ੍ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਗਹਿਤੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤਾਨੁਸ੍ਸਰਿਤਕ੍ਖਣੇ ਕਿਲੇਸਾ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਧਿਗਹਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਖੀਰਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਕੁਠਾਰਿਯਾ ਆਹਤਾਹਤਟ੍ਠਾਨੇ ਖੀਰਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ. ਇਦਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਗਹਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਾ ਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਠਾਨੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤਤ੍ਤਾ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਯਥਾ ਸਚੇ ਖੀਰਰੁਕ੍ਖੇ ਕੁਠਾਰਿਯਾ ਆਹਨੇਯ੍ਯੁਂ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਠਾਨੇ ਖੀਰਂ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਏਵਂ. ਇਦਂ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ. ਮਗ੍ਗੇਨ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਕਿਲੇਸਾ ਪਨ ਭਵਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵਿਤ੍ਥਾਰੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨਾਮ.
ਇਮੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੁ ਵਤ੍ਤਮਾਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭੁਤ੍ਵਾਵਿਗਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਓਕਾਸਕਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮੁਦਾਚਾਰੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਨ ਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਂ, ਭੂਮਿਲਦ੍ਧੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਾਧਿਗਹਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤੁਪ੍ਪਨ੍ਨਨ੍ਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਂ ਮਗ੍ਗਵਜ੍ਝਂ. ਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨੋ ਏਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ. ਸੋ ਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇ ਅਤੀਤਾ ਵਾ ਅਨਾਗਤਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –
‘‘ਹਞ੍ਚਿ ਅਤੀਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਖੀਣਂ ਖੇਪੇਤਿ, ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨਿਰੋਧੇਤਿ, ਵਿਗਤਂ ਵਿਗਮੇਤਿ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤਂ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੇਤਿ. ਅਤੀਤਂ ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਜਹਤਿ. ਹਞ੍ਚਿ ਅਨਾਗਤੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਅਜਾਤਂ ਪਜਹਤਿ, ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਅਪਾਤੁਭੂਤਂ ਪਜਹਤਿ. ਅਨਾਗਤਂ ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਪਜਹਤਿ, ਹਞ੍ਚਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇਨ ਹਿ ਰਤ੍ਤੋ ਰਾਗਂ ਪਜਹਤਿ, ਦੁਟ੍ਠੋ ਦੋਸਂ, ਮੂਲ਼੍ਹੋ ਮੋਹਂ, ਵਿਨਿਬਦ੍ਧੋ ਮਾਨਂ, ਪਰਾਮਟ੍ਠੋ ਦਿਟ੍ਠਿਂ, ਵਿਕ੍ਖੇਪਗਤੋ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਂ, ਅਨਿਟ੍ਠਙ੍ਗਤੋ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ, ਥਾਮਗਤੋ ਅਨੁਸਯਂ ਪਜਹਤਿ. ਕਣ੍ਹਸੁਕ੍ਕਧਮ੍ਮਾ ਯੁਗਨਦ੍ਧਾ ਸਮਮੇਵ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਸਂਕਿਲੇਸਿਕਾ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ…ਪੇ… ਤੇਨ ਹਿ ਨਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਕਿਲੇਸਪ੍ਪਹਾਨਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਤਿ. ਅਤ੍ਥਿ ਮਗ੍ਗਭਾਵਨਾ…ਪੇ… ਅਤ੍ਥਿ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋਤਿ. ਯਥਾ ਕਥਂ ਵਿਯ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਤਰੁਣੋ ਰੁਕ੍ਖੋ ਅਜਾਤਫਲੋ…ਪੇ… ਅਪਾਤੁਭੂਤਾਯੇਵ ਨ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.
ਇਤਿ ਪਾਲ਼ਿਯਂ ਅਜਾਤਫਲਰੁਕ੍ਖੋ ਆਗਤੋ, ਜਾਤਫਲਰੁਕ੍ਖੇਨ ਪਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਸਫਲੋ ਤਰੁਣਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੋ, ਤਸ੍ਸ ਫਲਾਨਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ, ਸੇਸਾਨਿ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਯੋ ਪੂਰੇਯ੍ਯੁਂ. ਅਥਞ੍ਞੋ ਪੁਰਿਸੋ ਤਂ ਫਰਸੁਨਾ ਛਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਨੇਵ ਅਤੀਤਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਨਾਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨ ਅਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿ ਨਾਸਿਤਾਨਿ. ਅਤੀਤਾਨਿ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਹਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਨਾਗਤਾਨਿ ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਨਾਸੇਤੁਂ. ਯਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਸਮਯੇ ਸੋ ਛਿਨ੍ਨੋ, ਤਦਾ ਫਲਾਨਿਯੇਵ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਿਪਿ ਅਨਾਸਿਤਾਨਿ. ਸਚੇ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖੋ ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋ, ਅਥਸ੍ਸ ਪਥਵੀਰਸਞ੍ਚ ਆਪੋਰਸਞ੍ਚ ਆਗਮ੍ਮ ਯਾਨਿ ਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯੁਂ, ਤਾਨਿ ਨਾਸਿਤਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਅਜਾਤਾਨੇਵ ਨ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਨੇਵ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਤੁਭੂਤਾਨੇਵ ਨ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਮਗ੍ਗੋ ਨਾਪਿ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਨਾਪਿ ਨ ਪਜਹਤਿ. ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਮਗ੍ਗੇਨ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਸਿਯਾ, ਮਗ੍ਗੇਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਤ੍ਤਾ ਤੇ ਕਿਲੇਸਾ ਅਜਾਤਾਵ ਨ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਅਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਵ ਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਅਪਾਤੁਭੂਤਾਵ ਨ ਪਾਤੁਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਰੁਣਪੁਤ੍ਤਾਯ ਇਤ੍ਥਿਯਾ ਪੁਨ ਅਵਿਜਾਯਨਤ੍ਥਂ, ਬ੍ਯਾਧਿਤਾਨਂ ਰੋਗਵੂਪਸਮਨਤ੍ਥਂ ਪੀਤਭੇਸਜ੍ਜੇਹਿ ਚਾਪਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਵਿਭਾਵੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਂ ਮਗ੍ਗੋ ਯੇ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇ ਅਤੀਤਾ ਵਾ ਅਨਾਗਤਾ ਵਾ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਾ, ਨ ਚ ਮਗ੍ਗੋ ਕਿਲੇਸੇ ਨ ਪਜਹਤਿ. ਯੇ ਪਨ ਮਗ੍ਗੋ ਕਿਲੇਸੇ ਪਜਹਤਿ, ਤੇ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਪਾਪਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਮਗ੍ਗੋ ਕਿਲੇਸੇਯੇਵ ਪਜਹਤਿ, ਕਿਲੇਸਾਨਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਯੇ ਚ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਕਕ੍ਖਨ੍ਧਾ, ਤੇਪਿ ਪਜਹਤਿਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ – ‘‘ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਨਿਰੋਧੇਨ ਸਤ੍ਤ ਭਵੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਮਤਗ੍ਗੇ ਸਂਸਾਰੇ ਯੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯੁਂ ਨਾਮਞ੍ਚ ਰੂਪਞ੍ਚ, ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ੬) ਵਿਤ੍ਥਾਰੋ. ਇਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਉਪਾਦਿਨ੍ਨਅਨੁਪਾਦਿਨ੍ਨਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਭਵਵਸੇਨ ਪਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗੋ ਅਪਾਯਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ, ਸਕਦਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਸੁਗਤਿਭਵੇਕਦੇਸਤੋ, ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਸੁਗਤਿਕਾਮਭਵਤੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋ ਰੂਪਾਰੂਪਭਵਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਬ੍ਬਭਵੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿਯੇਵਾਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ.
ਅਥ ਮਗ੍ਗਕ੍ਖਣੇ ਕਥਂ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦਾਯ ਭਾਵਨਾ ਹੋਤਿ, ਕਥਂ ਵਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਠਿਤਿਯਾਤਿ. ਮਗ੍ਗਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਯਾਯੇਵ. ਮਗ੍ਗੋ ਹਿ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਪੁਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਨਾਗਤਪੁਬ੍ਬਞ੍ਹਿ ਠਾਨਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਵਾ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਤ੍ਤਾਰੋ ਭਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਅਨਾਗਤਟ੍ਠਾਨਂ ਆਗਤਮ੍ਹਾ, ਅਨਨੁਭੂਤਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਨੁਭਵਾਮਾ’’ਤਿ. ਯਾ ਚਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਿ, ਅਯਮੇਵ ਠਿਤਿ ਨਾਮਾਤਿ ਠਿਤਿਯਾ ਭਾਵੇਤੀਤਿਪਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ.
ਇਦ੍ਧਿਪਾਦੇਸੁ ਸਙ੍ਖੇਪਕਥਾ ਚੇਤੋਖਿਲਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੫ ਆਦਯੋ) ਵੁਤ੍ਤਾ. ਉਪਸਮਮਾਨਂ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਕਿਲੇਸੂਪਸਮਤ੍ਥਂ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਉਪਸਮਗਾਮੀ. ਸਮ੍ਬੁਜ੍ਝਮਾਨਾ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਮਗ੍ਗਸਮ੍ਬੋਧਤ੍ਥਾਯ ਵਾ ਗਚ੍ਛਤੀਤਿ ਸਮ੍ਬੋਧਗਾਮੀ.
ਵਿਵੇਕਨਿਸ੍ਸਿਤਾਦੀਨਿ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸਂਵਰੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ, ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਪਨਾਯਂ ਬੋਧਿਪਕ੍ਖਿਯਕਥਾ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾ.
੨੪੮. ਵਿਮੋਕ੍ਖਕਥਾਯਂ ਵਿਮੋਕ੍ਖੇਤਿ ਕੇਨਟ੍ਠੇਨ ਵਿਮੋਕ੍ਖਾ, ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੇਨ. ਕੋ ਪਨਾਯਂ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ ਨਾਮ? ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ, ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਚ ਅਭਿਰਤਿਵਸੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਚ੍ਚਨਟ੍ਠੋ, ਪਿਤੁਅਙ੍ਕੇ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਸ੍ਸ ਦਾਰਕਸ੍ਸ ਸਯਨਂ ਵਿਯ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤਭਾਵੇਨ ਨਿਰਾਸਙ੍ਕਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਪਵਤ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਅਯਂ ਪਨਤ੍ਥੋ ਪਚ੍ਛਿਮਵਿਮੋਕ੍ਖੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਪੁਰਿਮੇਸੁ ਸਬ੍ਬੇਸੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਰੂਪੀ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਕੇਸਾਦੀਸੁ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦਿਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਂ ਰੂਪਂ, ਤਦਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਰੂਪੀ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਿ ਨੀਲਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਝਾਨਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵਤ੍ਥੁਕੇਸੁ ਕਸਿਣੇਸੁ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰਿਪਿ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੇਸਾਦੀਸੁ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਿਤਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਜ੍ਝਾਨਸ੍ਸ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਸੁਭਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧੇਸੁ ਨੀਲਾਦੀਸੁ ਵਣ੍ਣਕਸਿਣੇਸੁ ਝਾਨਾਨਿ ਦਸ੍ਸਿਤਾਨਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨ੍ਤੋਅਪ੍ਪਨਾਯਂ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਆਭੋਗੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਯੋ ਪਨ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੁਭਕਸਿਣਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ, ਸੋ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ਪਨ ‘‘ਕਥਂ ਸੁਭਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ. ਇਧ ਭਿਕ੍ਖੁ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕਰੁਣਾਸਹਗਤੇਨ, ਮੁਦਿਤਾਸਹਗਤੇਨ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਏਕਂ ਦਿਸਂ ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤਿ…ਪੇ… ਉਪੇਕ੍ਖਾਯ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਟਿਕੂਲਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਸੁਭਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਮੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤੀਤਿ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ’’ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੨੧੨) ਵੁਤ੍ਤਂ.
ਸਬ੍ਬਸੋ ਰੂਪਸਞ੍ਞਾਨਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਅਟ੍ਠਮੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋਤਿ ਅਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸੋ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠਤ੍ਤਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਅਟ੍ਠਮੋ ਉਤ੍ਤਮੋ ਵਿਮੋਕ੍ਖੋ ਨਾਮ.
੨੪੯. ਅਭਿਭਾਯਤਨਕਥਾਯਂ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨੀਤਿ ਅਭਿਭਵਨਕਾਰਣਾਨਿ. ਕਿਂ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ? ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿਪਿ. ਤਾਨਿ ਹਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭਾਵੇਨ ਪਚ੍ਚਨੀਕਧਮ੍ਮੇ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਿਤਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣਾਨਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿਆਦੀਸੁ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨੀਲਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕੇਸੇ ਵਾ ਪਿਤ੍ਤੇ ਵਾ ਅਕ੍ਖਿਤਾਰਕਾਯ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਪੀਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮੇਦੇ ਵਾ ਛਵਿਯਾ ਵਾ ਹਤ੍ਥਤਲਪਾਦਤਲੇਸੁ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਪੀਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਲੋਹਿਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਮਂਸੇ ਵਾ ਲੋਹਿਤੇ ਵਾ ਜਿਵ੍ਹਾਯ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਰਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਓਦਾਤਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਅਟ੍ਠਿਮ੍ਹਿ ਵਾ ਦਨ੍ਤੇ ਵਾ ਨਖੇ ਵਾ ਅਕ੍ਖੀਨਂ ਸੇਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਾ ਕਰੋਤਿ. ਤਂ ਪਨ ਸੁਨੀਲਂ ਸੁਪੀਤਕਂ ਸੁਲੋਹਿਤਕਂ ਸੁਓਦਾਤਂ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਮੇਵ ਹੋਤਿ.
ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸੇਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਹੋਤਿ, ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ, ਸੋ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਵਸੇਨ – ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਪਰਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਵਡ੍ਢਿਤਾਨਿ. ਸੁਵਣ੍ਣਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਾਨਿ ਵਾ ਹੋਨ੍ਤੁ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾਨਿ ਵਾ, ਪਰਿਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਇਦਮਭਿਭਾਯਤਨਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਾਨਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਨਾਮ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਗਹਣਿਕੋ ਕਟਚ੍ਛੁਮਤ੍ਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਭੁਞ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਸਙ੍ਕਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਏਕਕਬਲ਼ਮੇਵ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਸਦਞਾਣੋ – ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਪਰਿਤ੍ਤਕੇ ਆਰਮ੍ਮਣੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨਾਯਂ ਮਮ ਭਾਰੋ’’ਤਿ ਤਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਜਾਨਾਮਿ ਪਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨਸ੍ਸ ਆਭੋਗੋ ਕਥਿਤੋ, ਸੋ ਚ ਖੋ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸ, ਨ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ. ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤੀਤਿ ਆਭੋਗਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਝਾਨਸਞ੍ਞਾਯਪਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੋਤਿ. ਅਭਿਭਵਸਞ੍ਞਾ ਹਿਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਆਭੋਗਸਞ੍ਞਾ ਪਨ ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਿਤਸ੍ਸੇਵ.
ਅਪ੍ਪਮਾਣਾਨੀਤਿ ਵਡ੍ਢਿਤਪ੍ਪਮਾਣਾਨਿ, ਮਹਨ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਯਥਾ ਮਹਗ੍ਘਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਏਕਂ ਭਤ੍ਤਵਡ੍ਢਿਤਕਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਹੋਤੁ, ਅਞ੍ਞਾਪਿ ਹੋਤੁ, ਕਿਮੇਸਾ ਮਯ੍ਹਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਂ ਨ ਮਹਨ੍ਤਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਞਾਣੁਤ੍ਤਰੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਸਦਞਾਣੋ ‘‘ਕਿਮੇਤ੍ਥ ਸਮਾਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਯਿਦਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਚਿਤ੍ਤੇਕਗ੍ਗਤਾਕਰਣੇ ਭਾਰੋ ਅਤ੍ਥੀ’’ਤਿ ਤਾਨਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਸਮਾਪਜ੍ਜਤਿ, ਸਹ ਨਿਮਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੇਨੇਵੇਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀਤਿ ਅਲਾਭਿਤਾਯ ਵਾ ਅਨਤ੍ਥਿਕਤਾਯ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਰੂਪੇ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸਞ੍ਞਾਵਿਰਹਿਤੋ. ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਪਰਿਕਮ੍ਮਮ੍ਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾਵ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਸੋ ਏਵਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਚੇਵ ਅਪ੍ਪਨਾਯ ਚ ਵਸੇਨ – ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਰੂਪਸਞ੍ਞੀ ਏਕੋ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੇਸਮੇਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥਾਭਿਭਾਯਤਨੇ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਚਤੂਸੁ ਪਰਿਤ੍ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਚਰਿਤਵਸੇਨ ਆਗਤਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਮੋਹਚਰਿਤਵਸੇਨ, ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਦੋਸਚਰਿਤਵਸੇਨ, ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਂ ਰਾਗਚਰਿਤਵਸੇਨ. ਏਤੇਸਞ੍ਹਿ ਏਤਾਨਿ ਸਪ੍ਪਾਯਾਨਿ. ਸਾ ਚ ਨੇਸਂ ਸਪ੍ਪਾਯਤਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇਚਰਿਯਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵੁਤ੍ਤਾ.
ਪਞ੍ਚਮਅਭਿਭਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਨੀਲਾਨੀਤਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਗਾਹਿਕਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਨੀਲਵਣ੍ਣਾਨੀਤਿ ਵਣ੍ਣਵਸੇਨ. ਨੀਲਨਿਦਸ੍ਸਨਾਨੀਤਿ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ. ਅਪਞ੍ਞਾਯਮਾਨਵਿਵਰਾਨਿ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਵਣ੍ਣਾਨਿ ਏਕਨੀਲਾਨੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਨੀਲਨਿਭਾਸਾਨੀਤਿ ਇਦਂ ਪਨ ਓਭਾਸਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਨੀਲੋਭਾਸਾਨਿ ਨੀਲਪਭਾਯੁਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਨੇਸਂ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਵਿਸੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਵਸੇਨੇਵ ਹਿ ਇਮਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਅਭਿਭਾਯਤਨਾਨਿ ਵੁਤ੍ਤਾਨਿ. ਉਮਾਪੁਪ੍ਫਨ੍ਤਿ ਏਤਞ੍ਹਿ ਪੁਪ੍ਫਂ ਸਿਨਿਦ੍ਧਂ ਮੁਦੁਂ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਮ੍ਪਿ ਨੀਲਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਗਿਰਿਕਣ੍ਣਿਕਪੁਪ੍ਫਾਦੀਨਿ ਪਨ ਦਿਸ੍ਸਮਾਨਾਨਿ ਸੇਤਧਾਤੁਕਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਇਦਮੇਵ ਗਹਿਤਂ, ਨ ਤਾਨਿ. ਬਾਰਾਣਸੇਯ੍ਯਕਨ੍ਤਿ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਭਵਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਰ ਕਪ੍ਪਾਸੋਪਿ ਮੁਦੁ, ਸੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿਕਾਯੋਪਿ ਤਨ੍ਤਵਾਯਾਪਿ ਛੇਕਾ, ਉਦਕਮ੍ਪਿ ਸੁਚਿ ਸਿਨਿਦ੍ਧਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਵਤ੍ਥਂ ਉਭਤੋਭਾਗਵਿਮਟ੍ਠਂ ਹੋਤਿ, ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਮਟ੍ਠਂ ਮੁਦੁ ਸਿਨਿਦ੍ਧਂ ਖਾਯਤਿ. ਪੀਤਾਨੀਤਿਆਦੀਸੁ ਇਮਿਨਾਵ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ‘‘ਨੀਲਕਸਿਣਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਨੀਲਸ੍ਮਿਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ ਪੁਪ੍ਫਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਤ੍ਥਸ੍ਮਿਂ ਵਾ ਵਣ੍ਣਧਾਤੁਯਾ ਵਾ’’ਤਿਆਦਿਕਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਕਸਿਣਕਰਣਞ੍ਚੇਵ ਪਰਿਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਅਪ੍ਪਨਾਵਿਧਾਨਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾਤਿ ਇਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਸੁ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਦੀਸੁ ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਾਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਸੁ ਪਨ ਅਟ੍ਠਸੁ ਅਭਿਭਾਯਤਨੇਸੁ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀਭਾਵਾਯੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਨਾਮ.
੨੫੦. ਕਸਿਣਕਥਾਯਂ ਸਕਲਟ੍ਠੇਨ ਕਸਿਣਾਨਿ, ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਆਯਤਨਾਨਿ. ਉਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਉਪਰਿ ਗਗਨਤਲਾਭਿਮੁਖਂ. ਅਧੋਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਭੂਮਿਤਲਾਭਿਮੁਖਂ. ਤਿਰਿਯਨ੍ਤਿ ਖੇਤ੍ਤਮਣ੍ਡਲਮਿਵ ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਏਕਚ੍ਚੋ ਹਿ ਉਦ੍ਧਮੇਵ ਕਸਿਣਂ ਵਡ੍ਢੇਤਿ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਅਧੋ, ਏਕਚ੍ਚੋ ਸਮਨ੍ਤਤੋ. ਤੇਨ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਂ ਪਸਾਰੇਤਿ ਆਲੋਕਮਿਵ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਕਾਮੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਪਥਵੀਕਸਿਣਮੇਕੋ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ ਉਦ੍ਧਂਅਧੋਤਿਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਅਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਦਿਸਾਅਨੁਦਿਸਾਸੁ ਅਦ੍ਵਯਂ. ਇਦਂ ਪਨ ਏਕਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਭਾਵਾਨੁਪਗਮਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਉਦਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾਸੁ ਉਦਕਮੇਵ ਹੋਤਿ ਅਨਞ੍ਞਂ, ਏਵਮੇਵਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਂ ਪਥਵੀਕਸਿਣਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਨਤ੍ਥਿ ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞੋ ਕਸਿਣਸਮ੍ਭੇਦੋਤਿ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਅਪ੍ਪਮਾਣਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਤਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਫਰਣਅਪ੍ਪਮਾਣਵਸੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਞ੍ਹਿ ਚੇਤਸਾ ਫਰਨ੍ਤੋ ਸਕਲਮੇਵ ਫਰਤਿ, ਅਯਮਸ੍ਸ ਆਦਿ, ਇਦਂ ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿ ਪਮਾਣਂ ਗਣ੍ਹਾਤੀਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਾਣਕਸਿਣਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍ਥ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ ਪਵਤ੍ਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ. ਤਤ੍ਥ ਕਸਿਣਵਸੇਨ ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸੇ, ਕਸਿਣੁਗ੍ਘਾਟਿਮਾਕਾਸਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਉਦ੍ਧਂਅਧੋਤਿਰਿਯਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖੇਪੋ. ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਭਾਵਨਾਨਯੇਨ ਪਨੇਤਾਨਿ ਪਥਵੀਕਸਿਣਾਦੀਨਿ ਵਿਤ੍ਥਾਰਤੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵੁਤ੍ਤਾਨੇਵ. ਇਧਾਪਿ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਭਾਵੇਨੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਇਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰੇਸੁ ਚਤੂਸੁ ਝਾਨੇਸੁ. ਯਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਮਹਾਅਸ੍ਸਪੁਰਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
੨੫੨. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਪਨ ਰੂਪੀਤਿਆਦੀਨਮਤ੍ਥੋ ਵੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਏਤ੍ਥ ਸਿਤਮੇਤ੍ਥ ਪਟਿਬਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕੇ ਕਾਯੇ ਨਿਸ੍ਸਿਤਞ੍ਚ ਪਟਿਬਦ੍ਧਞ੍ਚ. ਸੁਭੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰੋ. ਜਾਤਿਮਾਤਿ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਆਕਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤੋ. ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਕਤਪਰਿਕਮ੍ਮੋ ਅਪਨੀਤਪਾਸਾਣਸਕ੍ਖਰੋ. ਅਚ੍ਛੋਤਿ ਤਨੁਚ੍ਛਵਿ. ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਵਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਧੋਵਨ ਵੇਧਨਾਦੀਹਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਨੀਲਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਵਣ੍ਣਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਾਦਿਸਞ੍ਹਿ ਆਵੁਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤਿ.
ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਏਵਂ ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ – ਮਣਿ ਵਿਯ ਹਿ ਕਰਜਕਾਯੋ. ਆਵੁਤਸੁਤ੍ਤਂ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ. ਚਕ੍ਖੁਮਾ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਾਭੀ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਹਤ੍ਥੇ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ‘‘ਅਯਂ ਖੋ ਮਣੀ’’ਤਿ ਮਣਿਨੋ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਭਿਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਕਾਯਸ੍ਸ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋ. ‘‘ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਆਵੁਤ’’ਨ੍ਤਿ ਸੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਅਭਿਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਾਨਂ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਚਮਕਾਨਂ ਵਾ ਸਬ੍ਬਚਿਤ੍ਤਚੇਤਸਿਕਾਨਂ ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਸ੍ਸੇਵ ਵਾ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋਤਿ.
ਕਿਂ ਪਨੇਤਂ ਞਾਣਸ੍ਸ ਆਵਿਭੂਤਂ, ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸਾਤਿ. ਞਾਣਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਸ ਪਨ ਆਵਿਭਾਵਤ੍ਤਾ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਆਵਿਭੂਤਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਇਦਞ੍ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣਂ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਂ, ਏਵਂ ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵਾਰੇ ਆਰਦ੍ਧੇ ਏਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾਵਾਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਧੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਅਕਤਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ ਭੇਰਵਸਦ੍ਦਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਾਨੁਸ੍ਸਤਿਯਾ ਭੇਰਵੇ ਖਨ੍ਧੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਤੋ ਦਿਬ੍ਬੇਨ ਚਕ੍ਖੁਨਾ ਭੇਰਵਰੂਪਂ ਪਸ੍ਸਤੋ ਭਯਸਨ੍ਤਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਨ ਅਨਿਚ੍ਚਾਦਿਵਸੇਨ ਕਤਸਮ੍ਮਸਨਸ੍ਸ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਭਯਵਿਨੋਦਕਹੇਤੁਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਮ੍ਪਿ ਇਦਂ ਇਧੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਇਧਾਪਿ ਅਰਹਤ੍ਤਵਸੇਨੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.
੨੫੩. ਮਨੋਮਯਿਦ੍ਧਿਯਂ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਯ. ਤਤ੍ਥ ਮਨੋਮਯਨ੍ਤਿ ਮਨੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਿਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਚ ਪਚ੍ਚਙ੍ਗੇਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ. ਅਹੀਨਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨ੍ਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਵਸੇਨ ਅਵਿਕਲਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ. ਇਦ੍ਧਿਮਤਾ ਨਿਮ੍ਮਿਤਰੂਪਞ੍ਹਿ ਸਚੇ ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਓਦਾਤੋ, ਤਮ੍ਪਿ ਓਦਾਤਂ. ਸਚੇ ਅਵਿਦ੍ਧਕਣ੍ਣੋ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਵਿਦ੍ਧਕਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਹਿ ਤੇਨ ਸਦਿਸਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਮੁਞ੍ਜਮ੍ਹਾ ਈਸਿਕਨ੍ਤਿਆਦਿ ਉਪਮਤ੍ਤਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਸਦਿਸਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਮੇਵ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮੁਞ੍ਜਸਦਿਸਾ ਏਵ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਈਸਿਕਾ ਹੋਤਿ. ਕੋਸਸਦਿਸੋਯੇਵ ਅਸਿ, ਵਟ੍ਟਾਯ ਕੋਸਿਯਾ ਵਟ੍ਟਂ ਅਸਿਮੇਵ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿ, ਪਤ੍ਥਟਾਯ ਪਤ੍ਥਟਂ.
ਕਰਣ੍ਡਾਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਅਹਿਕਞ੍ਚੁਕਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਨ ਵਿਲੀਵਕਰਣ੍ਡਕਸ੍ਸ. ਅਹਿਕਞ੍ਚੁਕੋ ਹਿ ਅਹਿਨਾ ਸਦਿਸੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਪੁਰਿਸੋ ਅਹਿਂ ਕਰਣ੍ਡਾ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਉਦ੍ਧਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਦਸ੍ਸਿਤੋ, ਅਥ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤੇਨੇਵਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਅਹਿ ਨਾਮ ਸਜਾਤਿਯਂ ਠਿਤੋ, ਕਟ੍ਠਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਨ੍ਤਰਂ ਵਾ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਤਚਤੋ ਸਰੀਰਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢਨਪਯੋਗਸਙ੍ਖਾਤੇਨ ਥਾਮੇਨ, ਸਰੀਰਂ ਖਾਦਮਾਨਂ ਵਿਯ ਪੁਰਾਣਤਚਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਸਯਮੇਵ ਕਞ੍ਚੁਕਂ ਜਹਾਤਿ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੇਨ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਉਦ੍ਧਰਣਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਮੁਞ੍ਜਾਦਿਸਦਿਸਂ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਰੀਰਂ, ਈਸਿਕਾਦਿਸਦਿਸਂ ਨਿਮ੍ਮਿਤਰੂਪਨ੍ਤਿ ਇਦਮੇਤ੍ਥ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ. ਨਿਮ੍ਮਾਨਵਿਧਾਨਂ ਪਨੇਤ੍ਥ ਪਰਤੋ ਚ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਾਦਿਪਞ੍ਚਅਭਿਞ੍ਞਾਕਥਾ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਤਿ ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਉਪਮਾਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹਿ ਇਧ ਅਧਿਕਂ.
ਤਤ੍ਥ ਛੇਕਕੁਮ੍ਭਕਾਰਾਦਯੋ ਵਿਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਲਾਭੀ ਭਿਕ੍ਖੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਸੁਪਰਿਕਮ੍ਮਕਤਮਤ੍ਤਿਕਾਦਯੋ ਵਿਯ ਇਦ੍ਧਿਵਿਧਞਾਣਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਭਾਜਨਵਿਕਤਿਆਦਿਕਰਣਂ ਵਿਯ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਕੁਬ੍ਬਨਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਇਧਾਪਿ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਤਾਵਸੇਨੇਵ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਥਾ ਇਤੋ ਪਰਾਸੁ ਚਤੂਸੁ ਅਭਿਞ੍ਞਾਸੁ.
੨੫੫. ਤਤ੍ਥ ਦਿਬ੍ਬਸੋਤਧਾਤੁਉਪਮਾਯਂ ਸਙ੍ਖਧਮੋਤਿ ਸਙ੍ਖਧਮਕੋ. ਅਪ੍ਪਕਸਿਰੇਨੇਵਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੇਨੇਵ. ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਜਾਨਾਪੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਏਵਂ ਚਾਤੁਦ੍ਦਿਸਾ ਵਿਞ੍ਞਾਪੇਨ੍ਤੇ ਸਙ੍ਖਧਮਕੇ ‘‘ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਵਤ੍ਥਾਪੇਨ੍ਤਾਨਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਖਸਦ੍ਦਸ੍ਸ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਯੋਗਿਨੋ ਦੂਰਸਨ੍ਤਿਕਭੇਦਾਨਂ ਦਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚੇਵ ਮਾਨੁਸਕਾਨਞ੍ਚ ਸਦ੍ਦਾਨਂ ਆਵਿਭੂਤਕਾਲੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.
੨੫੬. ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣ-ਉਪਮਾਯਂ ਦਹਰੋਤਿ ਤਰੁਣੋ. ਯੁਵਾਤਿ ਯੋਬ੍ਬਨੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮਣ੍ਡਨਕਜਾਤਿਕੋਤਿ ਯੁਵਾਪਿ ਸਮਾਨੋ ਨ ਅਲਸਿਯੋ ਕਿਲਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥਸਰੀਰੋ, ਅਥ ਖੋ ਮਣ੍ਡਨਕਪਕਤਿਕੋ, ਦਿਵਸਸ੍ਸ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋ ਵਾਰੇ ਨ੍ਹਾਯਿਤ੍ਵਾ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥ-ਪਰਿਦਹਨ-ਅਲਙ੍ਕਾਰਕਰਣਸੀਲੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਕਣਿਕਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਤਿਲਕਵਙ੍ਕ-ਮੁਖਦੂਸਿਪੀਲ਼ਕਾਦੀਨਂ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਸਦੋਸਂ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਤਸ੍ਸ ਮੁਖਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਤੋ ਮੁਖਦੋਸੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਪਰੇਸਂ ਸੋਲ਼ਸਵਿਧਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਾਕਟਂ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਉਪਮਾਦੀਸੁ ਯਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਹਾਅਸ੍ਸਪੁਰੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ.
੨੫੯. ਅਯਂ ਖੋ ਉਦਾਯਿ ਪਞ੍ਚਮੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਏਕਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਮੋ ਧਮ੍ਮੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਟ੍ਠਕਨਾਗਰਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੭ ਆਦਯੋ) ਏਕਾਦਸ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਏਕਧਮ੍ਮੋ ਕਤੋ, ਏਵਮਿਧ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਪਟਿਪਦਾਵਸੇਨ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਇਮੇਸੁ ਚ ਪਨ ਏਕੂਨਵੀਸਤਿਯਾ ਪਬ੍ਬੇਸੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਟ੍ਠਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਞਾਣੇ ਚ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣੇ ਚ ਅਰਹਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਵੋਸਾਨਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ, ਸੇਸੇਸੁ ਚਿਣ੍ਣਵਸਿਭਾਵਵਸੇਨ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.
ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ
ਮਹਾਸਕੁਲੁਦਾਯਿਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.