੩. ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੩. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਹਕਥੀਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂਵਾਦੋ, ਬਹੁਂ ਮਯਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਿਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਸਾਰੇਤਿ ਮੇਤ੍ਤਿਂ ਘਟੇਤਿ. ਪੁਰਿਮਾਨਿ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਸੁਤ੍ਤਾਨਿ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਕਥਿਤਾਨਿ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ ਅਬ੍ਯਾਕਤਸਂਯੁਤ੍ਤਂ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੧੬ ਆਦਯੋ) ਨਾਮ ਏਤਸ੍ਸੇਵ ਕਥਿਤਂ – ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਸਸ੍ਸਤੋ ਲੋਕੋ ਇਦਮੇਵ ਸਚ੍ਚਂ ਮੋਘਮਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ਅਬ੍ਯਾਕਤਮੇਤ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਏਕੁਤ੍ਤਰਨਿਕਾਯੇਪਿ ਇਮਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਕਥਿਤਂ ਅਤ੍ਥਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋਪਿ ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਾਗਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਮਕਾਸਿਯੇਵ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਯਞ੍ਹਿ ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਕੋ, ਸਸ੍ਸਤਦਿਟ੍ਠਿਕਾ ਚ ਸੀਘਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਨ੍ਤਿ, ਵਸਾਤੇਲਮਕ੍ਖਿਤਪਿਲੋਤਿਕਾ ਵਿਯ ਚਿਰੇਨ ਸੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਪਸ੍ਸਤਿ ਚ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਯਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਕਾਲੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਸਾਵਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਸ੍ਸ ਆਗਤਾਗਤਸ੍ਸ ਸਙ੍ਗਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਓਕਾਸਮਕਾਸਿਯੇਵ. ਇਦਂ ਪਨਸ੍ਸ ਪਚ੍ਛਿਮਗਮਨਂ. ਸੋ ਹਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਤਰਣਂ ਵਾ ਹੋਤੁ ਅਤਰਣਂ ਵਾ, ਯਟ੍ਠਿਂ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕੇ ਪਤਮਾਨੋ ਵਿਯ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਆਗਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਯਾਚਨ੍ਤੋ ਸਾਧੁ ਮੇ ਭਵਂ ਗੋਤਮੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਮੂਲਵਸੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤਦੇਸਨਂ, ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਮੂਲਵਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਅਤਿਸਂਖਿਤ੍ਤਾ ਦੇਸਨਾ, ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਸਂਖਿਤ੍ਤਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਸਦਿਸਾ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਤ੍ਥਾਰਦੇਸਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਚਤੁਵੀਸਤਿਸਮਨ੍ਤਪਟ੍ਠਾਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤਪਕਰਣੇ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕੇ ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਮੂਲਵਸੇਨਾਪਿ ਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨਾਪਿ ਸਂਖਿਤ੍ਤਮੇਵ ਦੇਸੇਸੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੧੯੪. ਤਤ੍ਥ ਪਾਣਾਤਿਪਾਤਾ ਵੇਰਮਣੀ ਕੁਸਲਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਸਤ੍ਤਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਾਵਚਰਾ, ਅਨਭਿਜ੍ਝਾਦਯੋ ਤਯੋ ਚਤੁਭੂਮਿਕਾਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ.

ਯਤੋ ਖੋ, ਵਚ੍ਛ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਅਨਿਯਮੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਯਥਾ ਪਨ ਜੀਵਕਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਚਙ੍ਕੀਸੁਤ੍ਤੇ ਚ, ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਤ੍ਤੇ ਚ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੧੯੫. ਅਤ੍ਥਿ ਪਨਾਤਿ ਕਿਂ ਪੁਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿ – ‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਸਤ੍ਥਾਵ ਅਰਹਾ ਹੋਤਿ, ਸਾਵਕੋ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਮਣੋ ਚ ਗੋਤਮੋ ‘ਯਤੋ ਖੋ, ਵਚ੍ਛ, ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ’ਤਿ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਕਥੇਤਿ, ਅਤ੍ਥਿ ਨੁ ਖੋ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਾਵਕੋ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਤਿਟ੍ਠਤੂਤਿ ਭਵਂ ਤਾਵ ਗੋਤਮੋ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਭਵਞ੍ਹਿ ਲੋਕੇ ਪਾਕਟੋ ਅਰਹਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਯਾਕਤੇ ਉਤ੍ਤਰਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਆਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ, ਭਗਵਾਪਿਸ੍ਸ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

੧੯੬. ਆਰਾਧਕੋਤਿ ਸਮ੍ਪਾਦਕੋ ਪਰਿਪੂਰਕੋ.

੧੯੭. ਸੇਖਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਹੇਟ੍ਠਿਮਫਲਤ੍ਤਯਂ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਮਯਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਦਤਿ. ਵਿਤਣ੍ਡਵਾਦੀ ਪਨਾਹ – ‘‘ਕਤਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਸੇਕ੍ਖਾ? ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਗ੍ਗਾ ਅਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾ ਹੇਟ੍ਠਿਮਾਨਿ ਚ ਤੀਣਿ ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਾਨੀ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੦੨੩) ਵਚਨਤੋ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੋਪਿ ਅਨੇਨ ਪਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਫਲਂ ਪਨ ਅਪਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਉਤ੍ਤਰਿ ਯੋਗਂ ਕਥਾਪੇਤੀਤਿ. ਸੋ ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਯੋ ਵੇ ਕਿਲੇਸਾਨਿ ਪਹਾਯ ਪਞ੍ਚ,

ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਖੋ ਅਪਰਿਹਾਨਧਮ੍ਮੋ;

ਚੇਤੋਵਸਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਮਾਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ,

ਸ ਵੇ ਠਿਤਤ੍ਤੋਤਿ ਨਰੋ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ. (ਅ. ਨਿ. ੪.੫);

ਅਨਾਗਾਮਿਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹਿ ਏਕਨ੍ਤਪਰਿਪੁਣ੍ਣਸੇਖੋ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ‘‘ਸੇਖਾਯ ਵਿਜ੍ਜਾਯ ਪਤ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਨ ਏਕਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕਤ੍ਤਾ ਤਤ੍ਥ ਠਿਤਸ੍ਸ ਪੁਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਇਮਿਨਾ ਸੁਤ੍ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੋਪਿ ਬਹੁਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖਣਿਕੋ ਹੋਤੂਤਿ ਚੇ. ਏਤਂ ਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਵੁਤ੍ਤਗਾਥਾਯ ਚ ਅਤ੍ਥੋ ਵਿਰੁਜ੍ਝਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਕਥਾਪੇਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨਸ੍ਸ ਨ ਕੇਵਲਂ ਸੁਦ੍ਧਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ, ਛਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਅਭਿਞ੍ਞਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ – ‘‘ਏਵਮਯਂ ਸਮਥੇ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਤਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਏਵਂ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਮਹਾਸਾਵਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮਤ੍ਤਂ ਅਕਥੇਤ੍ਵਾ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਆਚਿਕ੍ਖਿ.

੧੯੮. ਸਤਿ ਸਤਿਆਯਤਨੇਤਿ ਸਤਿ ਸਤਿਕਾਰਣੇ. ਕਿਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਕਾਰਣਂ? ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਦਕਜ੍ਝਾਨਂ ਵਾ ਅਵਸਾਨੇ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਵਾ ਕਾਰਣਂ ਅਰਹਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੦੦. ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਮੇ ਭਗਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤ ਹਿ ਸੇਖਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਪਰਿਚਰਨ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਖੀਣਾਸਵੇਨ ਭਗਵਾ ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਹੋਤਿ. ਇਤਿ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਥੇਰੋ ਏਵਮਾਹ. ਤੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਤਮਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਿਂਸੁ, ਅਜਾਨਨ੍ਤਾਵ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ. ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਸੁਂ. ਦੇਵਤਾਤਿ ਤੇਸਂ ਗੁਣਾਨਂ ਲਾਭੀ ਦੇਵਤਾ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਮਹਾਵਚ੍ਛਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.