੪. ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੦੧. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸੂਕਰਖਤਾਯਨ੍ਤਿ ਸੂਕਰਖਤਾਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਲੇਣੇ. ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਕਿਰ ਤਂ ਲੇਣਂ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰੇ ਪਥਵਿਯਾ ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਯ ਅਨ੍ਤੋਭੂਮਿਗਤਂ ਜਾਤਂ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਏਕੋ ਸੂਕਰੋ ਤਸ੍ਸ ਛਦਨਪਰਿਯਨ੍ਤਸਮੀਪੇ ਪਂਸੁਂ ਖਣਿ. ਦੇਵੇ ਵੁਟ੍ਟੇ ਪਂਸੁਧੋਤੋ ਛਦਨਪਰਿਯਨ੍ਤੋ ਪਾਕਟੋ ਅਹੋਸਿ. ਏਕੋ ਵਨਚਰਕੋ ਦਿਸ੍ਵਾ – ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਸੀਲਵਨ੍ਤੇਹਿ ਪਰਿਭੁਤ੍ਤਲੇਣੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ, ਪਟਿਜਗ੍ਗਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਂਸੁਂ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ਲੇਣਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਕੁਟ੍ਟਪਰਿਕ੍ਖੇਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਰਵਾਤਪਾਨਂ ਯੋਜੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪਰਿਨਿਟ੍ਠਿਤ-ਸੁਧਾਕਮ੍ਮਚਿਤ੍ਤਕਮ੍ਮਰਜਤਪਟ੍ਟਸਦਿਸਾਯ ਵਾਲੁਕਾਯ ਸਨ੍ਥਤਪਰਿਵੇਣਂ ਲੇਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਪੀਠਂ ਪਞ੍ਞਾਪੇਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਵਸਨਤ੍ਥਾਯ ਅਦਾਸਿ. ਲੇਣਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਹੋਸਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ ਅਭਿਰੁਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯੇਤਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਦੀਘਨਖੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਉਪਸਙ੍ਕਮੀਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਥੇਰੇ ਅਡ੍ਢਮਾਸਪਬ੍ਬਜਿਤੇ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਮਾਤੁਲੋ ਅਞ੍ਞਂ ਪਾਸਣ੍ਡਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨ ਚਿਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਇਦਾਨਿ ਪਨਸ੍ਸ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤਸ੍ਸ ਅਡ੍ਢਮਾਸੋ ਜਾਤੋ. ਪਵਤ੍ਤਿਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਨ ਸੁਣਾਮਿ, ਓਜਵਨ੍ਤਂ ਨੁ ਖੋ ਸਾਸਨਂ, ਜਾਨਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮੋ ਜਾਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਿਰ ਸਮਯੇ ਥੇਰੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਬੀਜਯਮਾਨੋ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਮਾਤੁਲੇ ਹਿਰੋਤ੍ਤਪ੍ਪੇਨ ਠਿਤਕੋਵ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ’’ਤਿ.

ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਸਬ੍ਬਾ ਮੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਨਕ੍ਖਮਨ੍ਤਿ, ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਯੋ ਨਕ੍ਖਮਨ੍ਤੀਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਵਦਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਨੇਨ ‘‘ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੋਹਮਸ੍ਮੀ’’ਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਭਗਵਾ ਪਨਸ੍ਸ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਕ੍ਖਰੇ ਤਾਵ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਯਾਪਿ ਖੋ ਤੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਏਸਾਪਿ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਏਸਾਪਿ ਤੇ ਪਠਮਂ ਰੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਖਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਦਿਟ੍ਠਿ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ. ਏਸਾ ਚੇ ਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਦਿਟ੍ਠਿ ਖਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਯ੍ਹਞ੍ਹਿ ਸਬ੍ਬਂ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਤਸ੍ਸ ਮਯ੍ਹਂ ਯਾ ਏਸਾ ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ, ਏਸਾ ਮੇ ਖਮੇਯ੍ਯ. ਯਂ ਤਂ ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨਕ੍ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ, ਤਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਤਾਦਿਸਮੇਵ. ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਗਹਣੇਨ ਗਹਿਤਾਪਿ ਅਯਂ ਦਿਟ੍ਠਿ ਖਮਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਤਮ੍ਪਿ ਖਮੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦੇ ਆਰੋਪਿਤਂ ਦੋਸਂ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਰਿਹਰਾਮੀਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਦਤਿ, ਅਤ੍ਥਤੋ ਪਨਸ੍ਸ ‘‘ਏਸਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਨ ਮੇ ਖਮਤੀ’’ਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨੇਸਾ ਨ ਖਮਤਿ ਨ ਰੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸਾਯਂ ਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਸਬ੍ਬਂ ਮੇ ਨ ਖਮਤੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿ ਰੁਚਿਤਂ. ਤੇਨ ਹਿ ਦਿਟ੍ਠਿਅਕ੍ਖਮੇਨ ਅਰੁਚਿਤੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਂ ਖਮਤੀਤਿ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਨ ਪਨੇਸ ਤਂ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਕੇਵਲਂ ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਉਚ੍ਛੇਦਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਉਚ੍ਛੇਦਮੇਵ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ ਅਤੋ ਖੋ ਤੇ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨ,…ਪੇ… ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਤੋਤਿ ਪਜਹਨਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ, ਯੇ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ ਯੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਬਹੁਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਹੂ ਹਿ ਬਹੁਤਰਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਹਿਕਾਰੋ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਬਹੂ ਬਹੁਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਰਤੋ ਤਨੂ ਹਿ ਤਨੁਤਰਾਤਿ ਪਦੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯੇ ਏਵਮਾਹਂਸੂਤਿ ਯੇ ਏਵਂ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਮੂਲਦਸ੍ਸਨਂ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਪਰਦਸ੍ਸਨਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤਿ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਸ੍ਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਉਚ੍ਛੇਦਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਗਹੇਤੁਂ, ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਸਸ੍ਸਤਂ ਵਾ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਗਹੇਤੁਂ. ਮੂਲਸਸ੍ਸਤਂ ਪਨ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਸਸ੍ਸਤਮੇਵ ਸਕ੍ਕਾ ਗਹੇਤੁਂ. ਕਥਂ? ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ‘‘ਰੂਪਂ ਸਸ੍ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ‘‘ਨ ਸੁਦ੍ਧਰੂਪਮੇਵ ਸਸ੍ਸਤਂ, ਵੇਦਨਾਪਿ ਸਸ੍ਸਤਾ, ਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਉਚ੍ਛੇਦੇਪਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਚ ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਏਵਂ ਆਯਤਨੇਸੁਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਇਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਞ੍ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀ’’ਤਿ.

ਦੁਤਿਯਵਾਰੇ ਅਤੋਤਿ ਅਪ੍ਪਜਹਨਕੇਸੁ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ, ਯੇ ਨਪ੍ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਤੇਹਿ, ਯੇ ਪਜਹਨ੍ਤੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਿਯਨ੍ਤਿ, ਤੇਵ ਤਨੁਤਰਾ ਅਪ੍ਪਤਰਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਚੇਵ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਨ ਉਪਾਦਿਯਨ੍ਤੀਤਿ ਤਞ੍ਚ ਮੂਲਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਕਥਂ? ਏਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਸਮਯੇ ‘‘ਰੂਪਂ ਸਸ੍ਸਤ’’ਨ੍ਤਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਪਰਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਤਤ੍ਥ ਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਓਲ਼ਾਰਿਕਮੇਤਂ ਮਯ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਪਜਹਤਿ ‘‘ਨ ਕੇਵਲਞ੍ਚ ਰੂਪਂ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਮੇਵ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ, ਵੇਦਨਾਪਿ ਸਸ੍ਸਤਾ…ਪੇ… ਵਿਞ੍ਞਾਣਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਓਲ਼ਾਰਿਕਮੇਵਾ’’ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਿ. ਉਚ੍ਛੇਦੇਪਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤੇਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਥਾ ਚ ਖਨ੍ਧੇਸੁ, ਏਵਂ ਆਯਤਨੇਸੁਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਤਞ੍ਚ ਮੂਲਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਞ੍ਚ ਦਸ੍ਸਨਂ ਨ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ.

ਸਨ੍ਤਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਅਯਂ ਉਚ੍ਛੇਦਲਦ੍ਧਿਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਨਿਗੂਹਤਿ, ਤਸ੍ਸਾ ਪਨ ਲਦ੍ਧਿਯਾ ਵਣ੍ਣੇ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਾਤੁਕਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਤਿਸ੍ਸੋ ਲਦ੍ਧਿਯੋ ਏਕਤੋ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਭਜਿਤੁਂ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.

ਸਾਰਾਗਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿਆਦੀਸੁ ਰਾਗਵਸੇਨ ਵਟ੍ਟੇ ਰਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਸਂਯੋਜਨੇਨ ਵਟ੍ਟਸਂਯੋਜਨਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ. ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾਯਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਵਸੇਨੇਵ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਦਿਯਨਸ੍ਸ ਗਹਣਸ੍ਸ ਚ ਆਸਨ੍ਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਸਾਰਾਗਾਯ ਸਨ੍ਤਿਕੇਤਿਆਦੀਸੁ ਵਟ੍ਟੇ ਅਰਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਆਸਨ੍ਨਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਤ੍ਥ ਚ ਸਸ੍ਸਤਦਸ੍ਸਨਂ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ ਦਨ੍ਧਵਿਰਾਗਂ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਖਿਪ੍ਪਵਿਰਾਗਂ. ਕਥਂ? ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੀ ਹਿ ਇਧਲੋਕਂ ਪਰਲੋਕਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਫਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਕਰੋਤਿ, ਅਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਭਾਯਤਿ, ਵਟ੍ਟਂ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਅਭਿਨਨ੍ਦਤਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭੂਤੋ ਸੀਘਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਜਹਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਸਸ੍ਸਤਦਸ੍ਸਨਂ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ ਦਨ੍ਧਵਿਰਾਗਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦੀ ਪਨ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਸੁਕਤਦੁਕ੍ਕਟਾਨਂ ਫਲਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਜਾਨਾਤਿ, ਕੁਸਲਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਅਕੁਸਲਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨ ਭਾਯਤਿ, ਵਟ੍ਟਂ ਨ ਅਸ੍ਸਾਦੇਤਿ, ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸਾਵਕਾਨਂ ਵਾ ਸਮ੍ਮੁਖੀਭਾਵੇ ਸੀਘਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਤਿ. ਪਾਰਮਿਯੋ ਪੂਰੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਭਿਨੀਹਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਉਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਖਿਪ੍ਪਵਿਰਾਗਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੨੦੨. ਸੋ ਪਨ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਅਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਦਸ੍ਸਨਂ ਸਂਵਣ੍ਣੇਤਿ ਪਸਂਸਤਿ, ਅਦ੍ਧਾ ਮੇ ਸੁਨ੍ਦਰਂ ਦਸ੍ਸਨ’’ਨ੍ਤਿ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਉਕ੍ਕਂਸੇਤਿ ਮੇ ਭਵਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਯਂ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਕਞ੍ਜਿਯੇਨੇਵ ਤਿਤ੍ਤਕਾਲਾਬੁ, ਉਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਪੂਰਿਤੋ, ਸੋ ਯਥਾ ਕਞ੍ਜਿਯਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਲਾਬੁਮ੍ਹਿ ਤੇਲਫਾਣਿਤਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ, ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਿਪਿ ਨ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਏਵਮੇਵਂ ਤਂ ਲਦ੍ਧਿਂ ਅਪ੍ਪਹਾਯ ਅਭਬ੍ਬੋ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਲਾਭਾਯ, ਤਸ੍ਮਾ ਲਦ੍ਧਿਂ ਜਹਾਪਨਤ੍ਥਂ ਤਤ੍ਰਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨਾਤਿਆਦਿ ਆਰਦ੍ਧਂ. ਵਿਗ੍ਗਹੋਤਿ ਕਲਹੋ. ਏਵਮੇਤਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤੀਤਿ ਏਵਂ ਵਿਗ੍ਗਹਾਦਿਆਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਸਂ ਦਿਟ੍ਠੀਨਂ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ‘‘ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਿਨਾ ਵਿਗ੍ਗਹਾਦਿਨਾ’’ਤਿ ਤਂ ਉਚ੍ਛੇਦਦਸ੍ਸਨਂ ਪਜਹਤਿ.

੨੦੫. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਵਮਿਤਕਞ੍ਜਿਯੇ ਲਾਬੁਮ੍ਹਿ ਸਪ੍ਪਿਫਾਣਿਤਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਹਦਯੇ ਅਮਤੋਸਧਂ ਪੂਰੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਖੋ ਪਨ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨ, ਕਾਯੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨਿਚ੍ਚਤੋਤਿਆਦੀਨਿਪਿ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ. ਯੋ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਯਛਨ੍ਦੋਤਿ ਯਾ ਕਾਯਸ੍ਮਿਂ ਤਣ੍ਹਾ. ਸ੍ਨੇਹੋਤਿ ਤਣ੍ਹਾਸ੍ਨੇਹੋਵ. ਕਾਯਨ੍ਵਯਤਾਤਿ ਕਾਯਾਨੁਗਮਨਭਾਵੋ, ਕਾਯਂ ਅਨੁਗਚ੍ਛਨਕਕਿਲੇਸੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਰੂਪਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਿਸ੍ਸੋ ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਪੁਨ ਤਾਸਂਯੇਵ ਵੇਦਨਾਨਂ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਯਸ੍ਮਿਂ, ਅਗ੍ਗਿਵੇਸ੍ਸਨ, ਸਮਯੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਸੁਖਾਦੀਸੁ ਏਕਂ ਵੇਦਨਂ ਵੇਦਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਅਞ੍ਞਾ ਵੇਦਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਰਂ ਵਾ ਓਕਾਸਂ ਵਾ ਓਲੋਕਯਮਾਨਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਥ ਖੋ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ ਭਿਨ੍ਨਉਦਕਪੁਪ੍ਫੁਲ਼ਾ ਵਿਯ ਚ ਅਨ੍ਤਰਹਿਤਾ ਵਾ. ਸੁਖਾਪਿ ਖੋਤਿਆਦਿ ਤਾਸਂ ਵੇਦਨਾਨਂ ਚੁਣ੍ਣਵਿਚੁਣ੍ਣਭਾਵਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਨ ਕੇਨਚਿ ਸਂਵਦਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੀ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਉਚ੍ਛੇਦਵਾਦਿਨਾਪਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਸਂਵਦਤਿ, ਤਮੇਵ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਸ੍ਸਤਵਾਦੀ ਅਹ’’ਨ੍ਤਿ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਵਾਦਿਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਵਦਤਿ. ਏਵਂ ਤਯੋਪਿ ਵਾਦਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਾ. ਯਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਵੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਯਂ ਲੋਕੇ ਕਥਿਤਂ ਵੋਹਰਿਤਂ, ਤੇਨ ਵੋਹਰਤਿ ਅਪਰਾਮਸਨ੍ਤੋ ਕਿਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਾਮਾਸਗ੍ਗਾਹੇਨ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚੇਤਂ –

‘‘ਯੋ ਹੋਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਰਹਂ ਕਤਾਵੀ,

ਖੀਣਾਸਵੋ ਅਨ੍ਤਿਮਦੇਹਧਾਰੀ;

ਅਹਂ ਵਦਾਮੀਤਿਪਿ ਸੋ ਵਦੇਯ੍ਯ,

ਮਮਂ ਵਦਨ੍ਤੀਤਿਪਿ ਸੋ ਵਦੇਯ੍ਯ;

ਲੋਕੇ ਸਮਞ੍ਞਂ ਕੁਸਲੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ,

ਵੋਹਾਰਮਤ੍ਤੇਨ ਸੋ ਵੋਹਰੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੫);

ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਇਮਾ ਖੋ ਚਿਤ੍ਤ ਲੋਕਸਮਞ੍ਞਾ ਲੋਕਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ ਲੋਕਵੋਹਾਰਾ ਲੋਕਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਯੋ, ਯਾਹਿ ਤਥਾਗਤੋ ਵੋਹਰਤਿ ਅਪਰਾਮਸ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੪੦).

੨੦੬. ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਹਾਨਮਾਹਾਤਿ ਸਸ੍ਸਤਾਦੀਸੁ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਸ੍ਸਤਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ ਸਸ੍ਸਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਮਾਹ, ਉਚ੍ਛੇਦਂ, ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਏਕਚ੍ਚਸਸ੍ਸਤਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਵਦਤਿ. ਰੂਪਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ ਰੂਪਸ੍ਸ ਪਹਾਨਂ ਵਦਤੀਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਪਟਿਸਞ੍ਚਿਕ੍ਖਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਆਸਵੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚੀਤਿ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧੇਨ ਨਿਰੁਦ੍ਧੇਹਿ ਆਸਵੇਹਿ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾਵ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚੇਸ ਪਰਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਂ ਭਤ੍ਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਖੁਦਂ ਵਿਨੋਦੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਰਸ੍ਸ ਆਰਦ੍ਧਾਯ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਞਾਣਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚੇਵ ਪਤ੍ਤੋ, ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣਸ੍ਸ ਚ ਮਤ੍ਥਕਂ, ਸੋਲ਼ਸ ਚ ਪਞ੍ਞਾ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ. ਦੀਘਨਖੋ ਪਨ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਂ ਪਤ੍ਵਾ ਸਰਣੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ.

ਭਗਵਾ ਪਨ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਸੂਰਿਯੇ ਧਰਮਾਨੇਯੇਵ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਿਜ੍ਝਕੂਟਾ ਓਰੁਯ੍ਹ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਵਕਸਨ੍ਨਿਪਾਤਮਕਾਸਿ, ਚਤੁਰਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਤ੍ਰਿਮਾਨਿ ਅਙ੍ਗਾਨਿ – ਮਾਘਨਕ੍ਖਤ੍ਤੇਨ ਯੁਤ੍ਤੋ ਪੁਣ੍ਣਮਉਪੋਸਥਦਿਵਸੋ, ਕੇਨਚਿ ਅਨਾਮਨ੍ਤਿਤਾਨਿ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋਯੇਵ ਧਮ੍ਮਤਾਯ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾਨਿ ਅਡ੍ਢਤੇਲਸਾਨਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਏਕੋਪਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਵਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨ-ਸਕਦਾਗਾਮਿ-ਅਨਾਗਾਮਿ-ਸੁਕ੍ਖਵਿਪਸ੍ਸਕ-ਅਰਹਨ੍ਤੇਸੁ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾਵ, ਏਕੋਪਿ ਚੇਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਕੇਨ ਕੇਸੇ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਬ੍ਬੇ ਏਹਿਭਿਕ੍ਖੁਨੋਯੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਦੀਘਨਖਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.