੮. ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੯੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਵਨਨ੍ਤਿ ਹਿਮਵਨ੍ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਏਕਾਬਦ੍ਧਂ ਅਰੋਪਿਮਂ ਜਾਤਿਵਨਂ, ਨ ਯਥਾ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਰੋਪਿਤਾਰੋਪਿਤਮਿਸ੍ਸਕਂ. ਦਿਵਾਵਿਹਾਰਾਯਾਤਿ ਦਿਵਾ ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਤ੍ਥਾਯ. ਬੇਲੁਵਲਟ੍ਠਿਕਾਯਾਤਿ ਤਰੁਣਬੇਲੁਵਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਦਣ੍ਡਪਾਣੀਤਿ ਨ ਜਰਾਦੁਬ੍ਬਲਤਾਯ ਦਣ੍ਡਹਤ੍ਥੋ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਤਰੁਣੋ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤੋ, ਦਣ੍ਡਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਦਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਦਣ੍ਡਪਾਣੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਜਙ੍ਘਾਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਜਙ੍ਘਾਕਿਲਮਥਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਜਙ੍ਘਾਚਾਰਂ. ਅਨੁਚਙ੍ਕਮਮਾਨੋ ਅਨੁਵਿਚਰਮਾਨੋਤਿ ਆਰਾਮਦਸ੍ਸਨ-ਵਨਦਸ੍ਸਨ-ਪਬ੍ਬਤਦਸ੍ਸਨਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਚਰਮਾਨੋ. ਅਧਿਚ੍ਚਨਿਕ੍ਖਮਨੋ ਕਿਰੇਸ ਕਦਾਚਿ ਦੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਵਿਚਰਤਿ. ਦਣ੍ਡਮੋਲੁਬ੍ਭਾਤਿ ਦਣ੍ਡਂ ਓਲੁਮ੍ਭਿਤ੍ਵਾ ਗੋਪਾਲਕਦਾਰਕੋ ਵਿਯ ਦਣ੍ਡਂ ਪੁਰਤੋ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਦਣ੍ਡਮਤ੍ਥਕੇ ਦ੍ਵੇ ਹਤ੍ਥੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਿਟ੍ਠਿਪਾਣਿਂ ਹਨੁਕੇਨ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

੨੦੦. ਕਿਂਵਾਦੀਤਿ ਕਿਂਦਿਟ੍ਠਿਕੋ. ਕਿਮਕ੍ਖਾਯੀਤਿ ਕਿਂ ਕਥੇਤਿ. ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਮਤ੍ਤਕਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਅਞ੍ਞਾਤੁਕਾਮਤਾਯ, ਅਚਿਤ੍ਤੀਕਾਰੇਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਦੇਵਦਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਕ੍ਖਿਕੋ ਕਿਰੇਸ. ਦੇਵਦਤ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨੇ ਤਥਾਗਤੇ ਭਿਨ੍ਦਤਿ. ਸੋ ਕਿਰ ਏਵਂ ਵਦੇਤਿ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਰੀ, ਨ ਨੋ ਕੁਲਸ੍ਸ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਭਗਿਨੀਪਿ ਮੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਪਰਿਭੋਗਾ, ਤਂ ਪਹਾਯ ‘ਨਸ੍ਸਤੇਸਾ’ਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਭਾਗਿਨੇਯ੍ਯੋਪਿ ਮੇ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਬੀਜਨ੍ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਕੁਲਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਯਾ ਅਤੁਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ‘ਨਸ੍ਸਤੇਤ’ਨ੍ਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਦਹਰਕਾਲੇਯੇਵ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਅਹਂ ਪਨ ਤੇਨ ਵਿਨਾ ਵਤ੍ਤਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਬ੍ਬਜਿਤੋ. ਏਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਮ੍ਪਿ ਮਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਨ ਉਜੁਕੇਹਿ ਅਕ੍ਖੀਹਿ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਭਾਸਨ੍ਤੋਪਿ ਮਹਾਫਰਸੁਨਾ ਪਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਆਪਾਯਿਕੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤੋਤਿਆਦੀਨਿ ਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਅਯਮ੍ਪਿ ਰਾਜਾ ਦੇਵਦਤ੍ਤੇਨ ਭਿਨ੍ਨੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਕਾਸਿ.

ਅਥ ਭਗਵਾ ਯਥਾ ਅਯਂ ਰਾਜਾ ਮਯਾ ਪਞ੍ਹੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤੇ ਨ ਕਥੇਤੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ, ਯਥਾ ਚ ਭਾਸਿਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਕਥੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਤਸ੍ਸਾਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਯਥਾਵਾਦੀ ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਨ ਕੇਨਚਿ ਲੋਕੇ ਵਿਗ੍ਗਯ੍ਹ ਤਿਟ੍ਠਤੀਤਿ ਲੋਕੇ ਕੇਨਚਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਿਗ੍ਗਾਹਿਕਕਥਂ ਨ ਕਰੋਤਿ ਨ ਵਿਵਦਤਿ. ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਲੋਕੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਨ ਵਿਵਦਤਿ; ਲੋਕੋ ਪਨ ਤਥਾਗਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਦਮਾਨੋ, ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਨਤ੍ਤਾ, ਅਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਸੁਭਨ੍ਤਿ ਵਦਮਾਨੋ ਵਿਵਦਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਲੋਕੇਨ ਵਿਵਦਾਮਿ, ਲੋਕੋਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਯਾ ਵਿਵਦਤਿ, ਤਥਾ ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਧਮ੍ਮਵਾਦੀ ਕੇਨਚਿ ਲੋਕਸ੍ਮਿਂ ਵਿਵਦਤਿ, ਅਧਮ੍ਮਵਾਦੀਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਵਿਵਦਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੯੪). ਯਥਾਤਿ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ. ਕਾਮੇਹੀਤਿ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਹਿਪਿ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿਪਿ. ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਨ੍ਤਿ ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ. ਅਕਥਂਕਥਿਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਚਿਕਿਚ੍ਛਂ. ਛਿਨ੍ਨਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚੇਵ ਹਤ੍ਥਪਾਦਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਸ੍ਸ ਚ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਛਿਨ੍ਨਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਂ. ਭਵਾਭਵੇਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਬ੍ਭਵੇ, ਹੀਨਪਣੀਤੇ ਵਾ ਭਵੇ, ਪਣੀਤੋ ਹਿ ਭਵੋ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਭਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਞ੍ਞਾਤਿ ਕਿਲੇਸਸਞ੍ਞਾ. ਕਿਲੇਸਾਯੇਵ ਵਾ ਇਧ ਸਞ੍ਞਾਨਾਮੇਨ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਕਾਮੇਹਿ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਤਂ ਲੋਕੇ ਨਿਨ੍ਨਾਵਾਦਿਂ ਖੀਣਾਸਵਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਕਿਲੇਸਸਞ੍ਞਾ ਨਾਨੁਸੇਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਕਾਰਣਂ ਅਹਂ ਵਦਾਮੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਖੀਣਾਸਵਭਾਵਂ ਦੀਪੇਤਿ. ਨਿਲ੍ਲਾਲ਼ੇਤ੍ਵਾਤਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਕੀਲ਼ਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਤਿਵਿਸਾਖਨ੍ਤਿ ਤਿਸਾਖਂ. ਨਲਾਟਿਕਨ੍ਤਿ ਵਲਿਭਙ੍ਗਂ ਨਲਾਟੇ ਤਿਸ੍ਸੋ ਰਾਜਿਯੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਲਿਭਙ੍ਗਂ ਵੁਟ੍ਠਾਪੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਣ੍ਡਮੋਲੁਬ੍ਭਾਤਿ ਦਣ੍ਡਂ ਉਪ੍ਪੀਲ਼ੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਦਣ੍ਡਮਾਲੁਬ੍ਭਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੦੧. ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਨਾਮੇਨ ਅਪਾਕਟੋ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਸੋ ਕਿਰ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਕੁਸਲੋ, ਭਗਵਤਾ ਯਥਾ ਦਣ੍ਡਪਾਣੀ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਥਾ ਮਯਾ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਨੁ ਖੋ ਭਗਵਤਾ ਅਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਪਞ੍ਹਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਪਾਕਟਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਟ੍ਠਾਯਾਸਨਾ ਏਕਂਸਂ ਉਤ੍ਤਰਾਸਙ੍ਗਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸਨਖਸਮੁਜ੍ਜਲਂ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਿਂਵਾਦੀ ਪਨ, ਭਨ੍ਤੇ ਭਗਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਯਤੋਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਭਾਵਨਪੁਂਸਕਂ ਏਤਂ, ਯੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਯਸ੍ਮਿਂ ਕਾਰਣੇ ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਤਿ ਕੋਟ੍ਠਾਸੋ. ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਪਪਞ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ ਸਞ੍ਞਾ, ਸਞ੍ਞਾਨਾਮੇਨ ਵਾ ਪਪਞ੍ਚਾਯੇਵ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਪਪਞ੍ਚਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚੇ ਨਤ੍ਥਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਿਂ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਸਙ੍ਖਾਤੇ ਕਾਰਣੇ ਸਤਿ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਏਕਾਯਤਨਮ੍ਪਿ ਚੇ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਭਿਵਦਿਤਬ੍ਬਂ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਨਿਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਮਮਨ੍ਤਿ ਅਭਿਨਨ੍ਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਅਭਿਵਦਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਹਂ ਮਮਾਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਅਜ੍ਝੋਸਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਝੋਸਿਤ੍ਵਾ ਗਿਲਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਯੁਤ੍ਤਂ. ਏਤੇਨੇਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਦੀਨਂਯੇਵ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਤਿ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋਤਿ ਅਯਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾਦੀਨਂ ਨਤ੍ਥਿਭਾਵੋਵ ਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋ. ਏਸੇਵ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਾਦੀਸੁ ਪਨ ਯਾਯ ਚੇਤਨਾਯ ਦਣ੍ਡਂ ਆਦਿਯਤਿ, ਸਾ ਦਣ੍ਡਾਦਾਨਂ. ਯਾਯ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਿਯਤਿ ਪਰਾਮਸਤਿ, ਸਾ ਸਤ੍ਥਾਦਾਨਂ. ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਕਲਹਂ. ਨਾਨਾਗਾਹਮਤ੍ਤਂ ਵਿਗ੍ਗਹਂ. ਨਾਨਾਵਾਦਮਤ੍ਤਂ ਵਿਵਾਦਂ. ਤੁਵਂ ਤੁਵਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਪਵਤ੍ਤਂ ਤੁਵਂ ਤੁਵਂ. ਪਿਯਸੁਞ੍ਞਕਰਣਂ ਪੇਸੁਞ੍ਞਂ. ਅਯਥਾਸਭਾਵਂ ਮੁਸਾਵਾਦਂ ਕਰੋਤਿ, ਸਾ ਮੁਸਾਵਾਦੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਏਤ੍ਥੇਤੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਏਤੇ ਕਿਲੇਸਾ. ਕਿਲੇਸਾ ਹਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਨਿਰੁਜ੍ਝਮਾਨਾਪਿ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁਯੇਵ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਯਤ੍ਥੁਪ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਸਮੁਦਯਸਚ੍ਚਪਞ੍ਹੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ –

‘‘ਸਾ ਖੋ ਪਨੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਕਤ੍ਥ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਕਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ – ‘‘ਯਂ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ, ਏਤ੍ਥੇਸਾ ਤਣ੍ਹਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਏਤ੍ਥ ਨਿਵਿਸਮਾਨਾ ਨਿਵਿਸਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪਂ? ਚਕ੍ਖੁ ਲੋਕੇ ਪਿਯਰੂਪਂ ਸਾਤਰੂਪ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੨੦੩) ਨਯੇਨ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁਯੇਵ ਆਯਤਨੇਸੁ ਤਸ੍ਸਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਨਿਰੋਧੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਯਥੇਵ ਚ ਤਣ੍ਹਾ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਆਯਤਨੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਆਗਮ੍ਮ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਪਿ ਆਯਤਨੇਸੁ ਪੁਨ ਸਮੁਦਾਚਾਰਸ੍ਸ ਅਭਾਵਤੋ ਆਯਤਨੇਸੁਯੇਵ ਨਿਰੁਦ੍ਧਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ, ਏਵਮਿਮੇਪਿ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਯਤਨੇਸੁ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਥ ਵਾ ਯ੍ਵਾਯਂ ਅਭਿਨਨ੍ਦਨਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋਵ ਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਏਤ੍ਥੇਤੇ ਰਾਗਾਨੁਸਯਾਦੀਨਂ ਅਨ੍ਤੋਤਿ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਪਾਪਕਾ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਪਰਿਸੇਸਾ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਯਞ੍ਹਿ ਯਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਰੁਦ੍ਧਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਸ੍ਵਾਯਮਤ੍ਥੋ ਨਿਰੋਧਪਞ੍ਹੇਨ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ‘‘ਦੁਤਿਯਂ ਝਾਨਂ ਸਮਾਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਵਿਚਾਰਾ ਵਚੀਸਙ੍ਖਾਰਾ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਾ ਹੋਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੮੩).

੨੦੨. ਸਤ੍ਥੁ ਚੇਵ ਸਂਵਣ੍ਣਿਤੋਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚ ਪਸਂਸਿਤੋ. ਵਿਞ੍ਞੂਨਨ੍ਤਿ ਇਦਮ੍ਪਿ ਕਰਣਤ੍ਥੇ ਸਾਮਿਵਚਨਂ, ਪਣ੍ਡਿਤੇਹਿ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਹਿ ਚ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਹੋਤੀਤਿ ਸਕ੍ਕੋਤਿ.

੨੦੩. ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮੇਵ ਮੂਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮ੍ਮ ਖਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਾਰੋ ਨਾਮ ਮੂਲੇ ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਂਸਮ੍ਪਦਨ੍ਤਿ ਏਵਂਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਕਂ, ਈਦਿਸਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਤਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਜਾਨਂ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਜਾਨਾਤਿ. ਪਸ੍ਸਂ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਮੇਵ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕਚ੍ਚੋ ਵਿਪਰੀਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਜਾਨਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਏਵਂ ਭਗਵਾ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਜਾਨਨ੍ਤੋ ਜਾਨਾਤਿਯੇਵ, ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿਯੇਵ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਦਸ੍ਸਨਪਰਿਣਾਯਕਟ੍ਠੇਨ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋ. ਵਿਦਿਤਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਞਾਣਭੂਤੋ. ਅਵਿਪਰੀਤਸਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਾ ਹਦਯੇਨ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਾਚਾਯ ਨਿਚ੍ਛਾਰਿਤਧਮ੍ਮਮਯੋਤਿ ਧਮ੍ਮਭੂਤੋ. ਸੇਟ੍ਠਟ੍ਠੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਤੋ. ਅਥ ਵਾ ਚਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਭੂਤੋਤਿ ਚਕ੍ਖੁਭੂਤੋਤਿ ਏਵਮੇਤੇਸੁ ਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤਨਤੋ ਵਤ੍ਤਾ. ਪਵਤ੍ਤਾਪਨਤੋ ਪਵਤ੍ਤਾ. ਅਤ੍ਥਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸਨਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਅਤ੍ਥਸ੍ਸ ਨਿਨ੍ਨੇਤਾ. ਅਮਤਾਧਿਗਮਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਦਾਤੀਤਿ ਅਮਤਸ੍ਸ ਦਾਤਾ. ਅਗਰੁਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਆਯਾਚਾਪੇਨ੍ਤੋਪਿ ਹਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਪਾਰਮੀਞਾਣੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸਿਨੇਰੂਪਾਦਤੋ ਵਾਲੁਕਂ ਉਦ੍ਧਰਮਾਨੋ ਵਿਯ ਦੁਬ੍ਬਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਂ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਨ੍ਤੋਪਿ ਗਰੁਂ ਕਰੋਤਿਯੇਵ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਅਮ੍ਹੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਅਯਾਚਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਮ੍ਪਿ ਨੋ ਕਤ੍ਵਾ ਕਥੇਹੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ.

੨੦੪. ਯਂ ਖੋ ਨੋ ਆਵੁਸੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ‘‘ਯਂ ਖੋ ਵੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਿਯਾ, ਤੇ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਤ੍ਤਨਾ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ‘‘ਯਂ ਖੋ ਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸੋਵ ਤੇਸਂ ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠੋਵ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਥੇਰਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾਤਿ ਪਦਂ ਸਨ੍ਧਾਯਪਿ ਏਵਮਾਹ, ਯਂ ਖੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਾ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਉਦ੍ਦਿਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚਾਵੁਸੋਤਿਆਦੀਸੁ ਅਯਮਤ੍ਥੋ, ਆਵੁਸੋ, ਨਿਸ੍ਸਯਭਾਵੇਨ ਚਕ੍ਖੁਪਸਾਦਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਭਾਵੇਨ ਚਤੁਸਮੁਟ੍ਠਾਨਿਕਰੂਪੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਤਿ ਫਸ੍ਸੋਤਿ ਤੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਸਙ੍ਗਤਿਯਾ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਂ ਫਸ੍ਸਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਸਹਜਾਤਾਦਿਵਸੇਨ ਫਸ੍ਸਪਚ੍ਚਯਾ ਵੇਦਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਯ ਵੇਦਨਾਯ ਯਂ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵੇਦੇਤਿ, ਤਦੇਵ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਯਂ ਸਞ੍ਞਾ ਸਞ੍ਜਾਨਾਤਿ, ਤਦੇਵ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ, ਤਦੇਵਾਰਮ੍ਮਣਂ ਪਪਞ੍ਚੋ ਪਪਞ੍ਚੇਤਿ. ਤਤੋਨਿਦਾਨਨ੍ਤਿ ਏਤੇਹਿ ਚਕ੍ਖੁਰੂਪਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ. ਪੁਰਿਸਂ ਪਪਞ੍ਚਸਞ੍ਞਾਸਙ੍ਖਾ ਸਮੁਦਾਚਰਨ੍ਤੀਤਿ ਤਂ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਕਾਰਣਂ ਪੁਰਿਸਂ ਪਪਞ੍ਚਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਅਭਿਭਵਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਨਨ੍ਤਰਾਦੀਸੁ ਸਵਿਤਕ੍ਕਚਿਤ੍ਤੇਸੁ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਪਪਞ੍ਚਸਙ੍ਖਾ ਜਵਨੇਨ ਸਹਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਦਿ ਏਵਂ ਕਸ੍ਮਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਗ੍ਗਹਣਂ ਕਤਨ੍ਤਿ? ਤਥਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਏਤਰਹਿ ਚਕ੍ਖੁਦ੍ਵਾਰਿਕੋ ਪਪਞ੍ਚੋ ਚਕ੍ਖੁਞ੍ਚ ਰੂਪੇ ਚ ਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਿਤਕ੍ਕੇ ਚ ਪਟਿਚ੍ਚ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਮੇਵਂ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤੇਸੁਪਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇਸੁ ਰੂਪੇਸੁ ਤਸ੍ਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.

ਸੋਤਞ੍ਚਾਵੁਸੋਤਿਆਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਛਟ੍ਠਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਮਨਨ੍ਤਿ ਭਵਙ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ. ਧਮ੍ਮੇਤਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਰਮ੍ਮਣਂ. ਮਨੋਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਆਵਜ੍ਜਨਂ ਵਾ ਜਵਨਂ ਵਾ. ਆਵਜ੍ਜਨੇ ਗਹਿਤੇ ਫਸ੍ਸਵੇਦਨਾਸਞ੍ਞਾਵਿਤਕ੍ਕਾ ਆਵਜ੍ਜਨਸਹਜਾਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਪਪਞ੍ਚੋ ਜਵਨਸਹਜਾਤੋ. ਜਵਨੇ ਗਹਿਤੇ ਸਹਾਵਜ੍ਜਨਕਂ ਭਵਙ੍ਗ ਮਨੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਫਸ੍ਸਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਜਵਨੇਨ ਸਹਜਾਤਾਵ. ਮਨੋਦ੍ਵਾਰੇ ਪਨ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤੀਤਾਦਿਭੇਦਂ ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਸੂਤਿ ਇਦਂ ਯੁਤ੍ਤਮੇਵ.

ਇਦਾਨਿ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਵਤਾਵੁਸੋਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਫਸ੍ਸੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਧਮ੍ਮੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਵਂ ਫਸ੍ਸਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਤਿ, ਦਸ੍ਸੇਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ. ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਤਿ ਇਦਂ ਹੋਤੀਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਵਸੇਨ ਸਕਲਂ ਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦ੍ਵਾਦਸਾਯਤਨਪਟਿਕ੍ਖੇਪਵਸੇਨ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਵਤਾਵੁਸੋ ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਮਿਂ ਅਸਤੀਤਿ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਏਵਂ ਪਞ੍ਹਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਸਾਵਕੇਨ ਪਞ੍ਹੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਮਾ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਅਹੁਵਤ੍ਥ, ਅਯਂ ਭਗਵਾ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞਾਣਤੁਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਇਚ੍ਛਮਾਨਾ ਤਮੇਵ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਙ੍ਖਾ ਹੋਥਾਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਆਕਙ੍ਖਮਾਨਾ ਚ ਪਨਾਤਿਆਦਿਮਾਹ.

੨੦੫. ਇਮੇਹਿ ਆਕਾਰੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਪਞ੍ਚੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਕਾਰਣੇਹਿ ਚੇਵ ਵਟ੍ਟਵਿਵਟ੍ਟਕਾਰਣੇਹਿ ਚ. ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹੀਤਿ ਇਮੇਹਿ ਅਕ੍ਖਰਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਨੇਹਿ. ਬ੍ਯਞ੍ਜਨੇਹੀਤਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕਅਕ੍ਖਰੇਹਿ. ਪਣ੍ਡਿਤੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਚਤੂਹਿ ਵਾ ਕਾਰਣੇਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਧਾਤੁਕੁਸਲੋ ਆਯਤਨਕੁਸਲੋ ਪਚ੍ਚਯਾਕਾਰਕੁਸਲੋ ਕਾਰਣਾਕਾਰਣਕੁਸਲੋਤਿ. ਮਹਾਪਞ੍ਞੋਤਿ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ਮਹਨ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਮਹਨ੍ਤਾ ਨਿਰੁਤ੍ਤਿਯੋ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਪਟਿਭਾਨਾਨਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਣਸਮਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਯਥਾ ਤਂ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇਨਾਤਿ ਯਥਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇਨ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨੇਨ ਬ੍ਯਾਕਤਂ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਂ ਏਵਮੇਵਂ ਬ੍ਯਾਕਰੇਯ੍ਯੇਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਗੁਲ਼ਪੂਵਂ ਬਦ੍ਧਸਤ੍ਤੁਗੁਲ਼ਕਂ ਵਾ. ਅਸੇਚਨਕਨ੍ਤਿ ਅਸੇਚਿਤਬ੍ਬਕਂ. ਸਪ੍ਪਿਫਾਣਿਤਮਧੁਸਕ੍ਕਰਾਦੀਸੁ ਇਦਂ ਨਾਮੇਤ੍ਥ ਮਨ੍ਦਂ ਇਦਂ ਬਹੁਕਨ੍ਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਸਮਯੋਜਿਤਰਸਂ. ਚੇਤਸੋਤਿ ਚਿਨ੍ਤਕਜਾਤਿਕੋ. ਦਬ੍ਬਜਾਤਿਕੋਤਿ ਪਣ੍ਡਿਤਸਭਾਵੋ. ਕੋ ਨਾਮੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਥੇਰੋ ਅਤਿਭਦ੍ਦਕੋ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮਪਰਿਯਾਯੋ, ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨੇਵਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਹ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਵਿਯ ਮਧੁਰੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਪਰਿਯਾਯੋਤ੍ਵੇਵ ਨਂ ਧਾਰੇਹੀਤਿ ਵਦਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਮਧੁਪਿਣ੍ਡਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.