੧੦. ਵਿਤਕ੍ਕਸਣ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੧੬. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਸਣ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਦਸਕੁਸਲਕਮ੍ਮਪਥਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਮੇਵ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਾਦਕਅਟ੍ਠਸਮਾਪਤ੍ਤਿਚਿਤ੍ਤਂ ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਅਧਿਕਂ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ. ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਤਂ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੇਨ, ਤਤ੍ਥ ਯੁਤ੍ਤਪ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪ੍ਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਨਂ ਆਦਾਯ ਅਸੁਕਸ੍ਮਿਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਵਾ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਪਾਦੇ ਵਾ ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋਪਿ, ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਵਾ ਪਾਦੇਹਿ ਵਾ ਨਿਸਜ੍ਜਟ੍ਠਾਨਤੋ ਤਿਣਪਣ੍ਣਾਨਿ ਅਪਨੇਨ੍ਤੋਪਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵ. ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਪਨ ਹਤ੍ਥਪਾਦੇ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ ਆਭੁਜਿਤ੍ਵਾ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਨੁਯੁਤ੍ਤੋਯੇਵ.

ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨੀਤਿ ਕਾਰਣਾਨਿ. ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਸਮਯੇ ਸਮਯੇ. ਨ ਨੁ ਚ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਨਾਮ ਮੁਹੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰਨ੍ਤਰਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ‘‘ਕਾਲੇਨ ਕਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਾਤਿ. ਪਾਲ਼ਿਯਞ੍ਹਿ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਾਨਿ ਵਿਭਤ੍ਤਾਨਿ, ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਰੁਚਿਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਯਾਵ ਕੋਚਿਦੇਵ ਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਾਵ ਇਮੇਸਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਰਕਿਚ੍ਚਂ ਨਤ੍ਥਿ. ਯਦਾ ਪਨ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਤਦਾ ਇਮਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਨੀਹਰਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਮਾਹ.

ਛਨ੍ਦੂਪਸਂਹਿਤਾਤਿ ਛਨ੍ਦਸਹਗਤਾ ਰਾਗਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਾ. ਇਮੇਸਂ ਪਨ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਖੇਤ੍ਤਞ੍ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚ ਜਾਨਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਨਂ ਅਟ੍ਠ ਲੋਭਸਹਗਤਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਖੇਤ੍ਤਂ, ਦੋਸੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਨਂ ਦ੍ਵੇ ਦੋਮਨਸ੍ਸਸਹਗਤਾਨਿ, ਮੋਹੂਪਸਞ੍ਹਿਤਾਨਂ ਦ੍ਵਾਦਸਪਿ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਾਨਿ. ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਪਨ ਦ੍ਵੇ ਏਤੇਸਂ ਪਾਟਿਪੁਗ੍ਗਲਿਕਂ ਖੇਤ੍ਤਂ. ਸਬ੍ਬੇਸਮ੍ਪਿ ਸਤ੍ਤਾ ਚੇਵ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਚ ਆਰਮ੍ਮਣਂ, ਇਟ੍ਠਾਨਿਟ੍ਠਅਸਮਪੇਕ੍ਖਿਤੇਸੁ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਚ ਤੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ. ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਤਤੋ ਨਿਮਿਤ੍ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਕੁਸਲਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਛਨ੍ਦੂਪਸਞ੍ਹਿਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਨਿਚ੍ਚਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਦੋਸੂਪਸਞ੍ਹਿਤੇ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਮੋਹੂਪਸਞ੍ਹਿਤੇ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ.

ਇਮਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਾ ਵਾ ਸੋਭਨਾ ਪਾਦਾ ਵਾਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਲੋਭੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਸੁਭਤੋ ਉਪਸਂਹਰਿਤਬ੍ਬਂ. ਕਿਮ੍ਹਿ ਸਾਰਤ੍ਤੋਸਿ? ਕੇਸੇਸੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋਸਿ. ਲੋਮੇਸੁ…ਪੇ… ਮੁਤ੍ਤੇਸੁ ਸਾਰਤ੍ਤੋਸਿ. ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੋ ਨਾਮ ਤੀਹਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤੇਹਿ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤੋ, ਨਵਹਿ ਨ੍ਹਾਰੁਸਤੇਹਿ ਆਬਦ੍ਧੋ, ਨਵਹਿ ਮਂਸਪੇਸਿਸਤੇਹਿ ਅਨੁਲਿਤ੍ਤੋ, ਅਲ੍ਲਚਮ੍ਮੇਨ ਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ, ਛਵਿਰਾਗੇਨ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨੋ, ਨਵਹਿ ਵਣਮੁਖੇਹਿ ਨਵਨਵੁਤਿਲੋਮਕੂਪਸਹਸ੍ਸੇਹਿ ਚ ਅਸੁਚਿ ਪਗ੍ਘਰਤਿ, ਕੁਣਪਪੂਰਿਤੋ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ, ਜੇਗੁਚ੍ਛੋ, ਪਟਿਕੂਲੋ, ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਕੁਣਪਸਞ੍ਚਯੋ, ਨਤ੍ਥੇਤ੍ਥ ਸਾਰਂ ਵਾ ਵਰਂ ਵਾਤਿ ਏਵਂ ਅਸੁਭਤੋ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ ਲੋਭੋ ਪਹੀਯਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਸੁਭਤੋ ਉਪਸਂਹਰਣਂ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦੀਸੁ ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ ਲੋਭੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਦ੍ਵੀਹਾਕਾਰੇਹਿ ਸਙ੍ਖਾਰਮਜ੍ਝਤ੍ਤਤਂ ਸਮੁਟ੍ਠਾਪੇਤੀਤਿ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਵਣ੍ਣਨਾਯਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਸ੍ਸਾਮਿਕਤਾਵਕਾਲਿਕਭਾਵਵਸੇਨ ਮਨਸਿਕਰੋਤੋ ਸੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਅਨਿਚ੍ਚਤੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਦੋਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਪਨ ਆਘਾਤਵਿਨਯਕਕਚੋਪਮੋਵਾਦਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ, ਤਂ ਭਾਵਯਤੋ ਦੋਸੋ ਪਹੀਯਤਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਮੇਤ੍ਤਾਭਾਵਨਾ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਤਿਣਪਣ੍ਣਾਦੀਸੁ ਪਨ ਦੋਸੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਸ ਕੁਪ੍ਪਸਿ, ਕਿਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁਯਾ, ਉਦਾਹੁ ਆਪੋਧਾਤੁਯਾ, ਕੋ ਵਾ ਪਨਾਯਂ ਕੁਪ੍ਪਤਿ ਨਾਮ, ਕਿਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਉਦਾਹੁ ਆਪੋਧਾਤੂਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਦੋਸੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਧਾਤੁਮਨਸਿਕਾਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਮੋਹੇ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ –

‘‘ਗਰੂਸਂਵਾਸੋ ਉਦ੍ਦੇਸੋ, ਉਦ੍ਦਿਟ੍ਠਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨਂ;

ਕਾਲੇਨ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸਵਨਂ, ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੋ;

ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਾਯ, ਮੋਹਧਾਤੁ ਪਹੀਯਤੀ’’ਤਿ. –

ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਧਮ੍ਮਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਗਰੁਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਗਾਮਪ੍ਪਵੇਸਨਂ ਅਨਾਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਵਤ੍ਤਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤਸ੍ਸ ਘਟਸਤਉਦਕਾਹਰਣਾਦਿਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਯਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਪਿ – ‘‘ਆਚਰਿਯੋ ਉਦ੍ਦੇਸਕਾਲੇ ਉਦ੍ਦੇਸਂ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਸਾਧੁਕਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚ ਦਣ੍ਡਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿ ਯਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਯਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਗਰੁਭਾਵਨੀਯੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਉਪਸਂਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਭਨ੍ਤੇ ਕਥਂ ਇਮਸ੍ਸ ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ’’ਤਿ ਪਰਿਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕਂਖਂ ਵਿਨੋਦੇਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਕਾਲੇਨ ਧਮ੍ਮਸਵਨਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਤੇਸੁ ਤੇਸੁ ਠਾਨੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਪਾਕਟੋ ਹੋਤਿ. ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਇਦਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਂ, ਇਦਂ ਨ ਕਾਰਣਨ੍ਤਿ ਠਾਨਾਟ੍ਠਾਨਵਿਨਿਚ੍ਛਯੇ ਛੇਕੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮ੍ਪਿਸ੍ਸ ਮੋਹੋ ਪਹੀਯਤਿ. ਤੇਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਚਧਮ੍ਮੂਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਅਞ੍ਞਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਅਪਿਚ ਅਟ੍ਠਤਿਂਸਾਯ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਭਾਵੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਪਿ ਇਮੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਇਮਾਨਿ ਪਨ ਨਿਮਿਤ੍ਤਾਨਿ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਾਨਿ ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਾਨਿ. ਇਮੇਹਿ ਪਹੀਨਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਹਿ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਲ੍ਲਕਟ੍ਠੇਹਿਪਿ ਪਂਸੂਹਿਪਿ ਸਾਖਾਦੀਹਿਪਿ ਪੋਥੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਪੇਨ੍ਤਿਯੇਵ, ਉਦਕਂ ਪਨ ਅਗ੍ਗਿਸ੍ਸ ਉਜੁਵਿਪਚ੍ਚਨੀਕਂ, ਤੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੁਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਹੋਤਿ, ਏਵਮਿਮੇਹਿ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਪਹੀਨਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਸੁਪ੍ਪਹੀਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਤਾਨਿ ਕਥਿਤਾਨੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ.

ਕੁਸਲੂਪਸਂਹਿਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਕੁਸਲਸ੍ਸ ਪਚ੍ਚਯਭੂਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਗੋਚਰਜ੍ਝਤ੍ਤਂਯੇਵ. ਪਲਗਣ੍ਡੋਤਿ ਵਡ੍ਢਕੀ. ਸੁਖੁਮਾਯ ਆਣਿਯਾਤਿ ਯਂ ਆਣਿਂ ਨੀਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਤੋ ਸੁਖੁਮਤਰਾਯ ਸਾਰਦਾਰੁਆਣਿਯਾ. ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਆਣਿਨ੍ਤਿ ਚਨ੍ਦਫਲਕੇ ਵਾ ਸਾਰਫਲਕੇ ਵਾ ਆਕੋਟਿਤਂ ਵਿਸਮਾਣਿਂ. ਅਭਿਨਿਹਨੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮੁਗ੍ਗਰੇਨ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋ ਹਨੇਯ੍ਯ. ਅਭਿਨੀਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਅਭਿਨਿਹਨਨ੍ਤੋ ਫਲਕਤੋ ਨੀਹਰੇਯ੍ਯ. ਅਭਿਨਿਵਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਦਾਨਿ ਬਹੁ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਹਤ੍ਥੇਨ ਚਾਲੇਤ੍ਵਾ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਯ੍ਯ. ਤਤ੍ਥ ਫਲਕਂ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਫਲਕੇ ਵਿਸਮਾਣੀ ਵਿਯ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਾ, ਸੁਖੁਮਾਣੀ ਵਿਯ ਅਞ੍ਞਂ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਦਿਕੁਸਲਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਸੁਖੁਮਾਣਿਯਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਣਿਨੀਹਰਣਂ ਵਿਯ ਅਸੁਭਭਾਵਨਾਦੀਹਿ ਕੁਸਲਨਿਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਤੇਸਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਨੀਹਰਣਂ.

੨੧੭. ਅਹਿਕੁਣਪੇਨਾਤਿਆਦਿ ਅਤਿਜੇਗੁਚ੍ਛਪਟਿਕੂਲਕੁਣਪਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਕਣ੍ਠੇ ਆਸਤ੍ਤੇਨਾਤਿ ਕੇਨਚਿਦੇਵ ਪਚ੍ਚਤ੍ਥਿਕੇਨ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਠੇ ਬਦ੍ਧੇਨ ਪਟਿਮੁਕ੍ਕੇਨ. ਅਟ੍ਟਿਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਟ੍ਟੋ ਦੁਕ੍ਖਿਤੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਹਰਾਯੇਯ੍ਯਾਤਿ ਲਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਜਿਗੁਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਞ੍ਜਾਤਜਿਗੁਚ੍ਛੋ ਭਵੇਯ੍ਯ.

ਪਹੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਏਵਂ ਇਮਿਨਾਪਿ ਕਾਰਣੇਨ ਏਤੇ ਅਕੁਸਲਾ ਧਮ੍ਮਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾ ਦੁਕ੍ਖਵਿਪਾਕਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਤੋ ਅਹਿਕੁਣਪਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ. ਯੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਤੇਨ ਆਚਰਿਯਂ ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਂ ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਵਾ ਗਰੁਟ੍ਠਾਨਿਯਂ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਂ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਂ ਵਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਘਣ੍ਡਿਂ ਪਹਰਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਮੇਵ ਵਾ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਆਰੋਚੇਤਬ੍ਬਂ, ਬਹੁਨਞ੍ਹਿ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤੇਵ ਏਕੋ ਪਣ੍ਡਿਤਮਨੁਸ੍ਸੋ, ਸ੍ਵਾਯਂ ਏਵਂ ਏਤੇਸੁ ਆਦੀਨਵੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋਤਿ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ, ਕਾਯਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੀਯਕਥਾਦੀਹਿ ਵਾ ਪਨ ਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੨੧੮. ਅਸਤਿਅਮਨਸਿਕਾਰੋ ਆਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਨੇਵ ਸੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਸਰਿਤਬ੍ਬੋ ਨ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬੋ, ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਰੂਪਂ ਅਪਸ੍ਸਿਤੁਕਾਮੋ ਪੁਰਿਸੋ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਨਿਮੀਲੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਹਿ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮਸ੍ਸ ਸੋ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਹੀਨੇ ਪੁਨ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ.

ਸਚੇ ਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਉਗ੍ਗਹਿਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਾਪਬਨ੍ਧੋ ਹੋਤਿ, ਸੋ ਮਹਾਸਦ੍ਦੇਨ ਸਜ੍ਝਾਯਿਤਬ੍ਬੋ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕਸ੍ਸ ਸਤੋ ਸੋ ਨ ਪਹੀਯਤਿ. ਥਵਿਕਾਯ ਮੁਟ੍ਠਿਪੋਤ੍ਥਕੋ ਹੋਤਿ, ਯਤ੍ਥ ਚ ਬੁਦ੍ਧਵਣ੍ਣਾਪਿ ਧਮ੍ਮਵਣ੍ਣਾਪਿ ਲਿਖਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ਵਾਚੇਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਥਵਿਕਤੋ ਅਰਣਿਸਹਿਤਾਨਿ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਉਤ੍ਤਰਾਰਣੀ ਅਯਂ ਅਧਰਾਰਣੀ’’ਤਿ ਆਵਜ੍ਜੇਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਸਿਪਾਟਿਕਂ ਨੀਹਰਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਆਰਕਣ੍ਟਕਂ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਪਿਪ੍ਫਲਕੋ ਨਾਮ, ਇਦਂ ਨਖਚ੍ਛੇਦਨਂ ਨਾਮ, ਅਯਂ ਸੂਚਿ ਨਾਮਾ’’ਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਸਮਨ੍ਨਾਨੇਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਮ੍ਪਿ ਚੇ ਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਸੂਚਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰੇ ਜਿਣ੍ਣਟ੍ਠਾਨਂ ਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਏਵਂ ਯਾਵ ਨ ਪਹੀਯਤਿ, ਤਾਵ ਤਂ ਤਂ ਕੁਸਲਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇਨ ਅਞ੍ਞਵਿਹਿਤਕੇਨ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਪਹੀਨੇ ਪੁਨ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਪਨ ਨ ਪਟ੍ਠਪੇਤਬ੍ਬਂ. ਕਸ੍ਮਾ? ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਮਨਸਿਕਾਰਸ੍ਸ ਓਕਾਸੋ ਨ ਹੋਤਿ.

ਪੋਰਾਣਕਪਣ੍ਡਿਤਾ ਪਨ ਨਵਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਦਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਰਿਦਂ ਵਤ੍ਥੁ – ਤਿਸ੍ਸਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਕਿਰ ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਵਸਤਿ. ਤਿਸ੍ਸਸਾਮਣੇਰੋ ‘‘ਭਨ੍ਤੇ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਤੋਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ‘‘ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਨ੍ਹਾਨਉਦਕਂ ਦੁਲ੍ਲਭਂ, ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਲਪਬ੍ਬਤਂ ਗਚ੍ਛਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਥੇਰੋ ਆਹ ‘‘ਅਯਂ ਵਿਹਾਰੋ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਙ੍ਘਿਕੋ, ਏਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਿਕਟ੍ਠਾਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਾਧੁ ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਪਬ੍ਭਾਰਸੋਧਨਂ ਤੇਜੋਧਾਤੁਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਤੀਣੀਪਿ ਏਕਤੋ ਆਰਭਿਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਪ੍ਪਨਂ ਪਾਪੇਸਿ, ਸਂਯੁਤ੍ਤਨਿਕਾਯਂ ਪਰਿਯੋਸਾਪੇਸਿ, ਲੇਣਕਮ੍ਮਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ, ਸਬ੍ਬਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਪਜ੍ਝਾਯਸ੍ਸ ਸਞ੍ਞਂ ਅਦਾਸਿ. ਉਪਜ੍ਝਾਯੋ ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇਨ ਤੇ ਸਾਮਣੇਰ ਕਤਂ, ਅਜ੍ਜ ਤਾਵ ਤ੍ਵਂਯੇਵ ਵਸਾਹੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਲੇਣੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਉਤੁਸਪ੍ਪਾਯਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ. ਤਸ੍ਸ ਧਾਤੁਯੋ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਅਕਂਸੁ. ਅਜ੍ਜਾਪਿ ਤਿਸ੍ਸਤ੍ਥੇਰਚੇਤਿਯਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਇਦਂ ਪਬ੍ਬਂ ਅਸਤਿਪਬ੍ਬਂ ਨਾਮ.

੨੧੯. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਇਧ ਠਤ੍ਵਾ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਮੂਲਭੇਦਂ ਪਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸ ਚੇ ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਰਸਣ੍ਠਾਨਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖਰੋਤੀਤਿ ਸਙ੍ਖਾਰੋ, ਪਚ੍ਚਯੋ, ਕਾਰਣਂ ਮੂਲਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਨ੍ਤਿਟ੍ਠਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ ਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਵਿਤਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਸਣ੍ਠਾਨਂ ਵਿਤਕ੍ਕਸਙ੍ਖਾਰਸਣ੍ਠਾਨਂ, ਤਂ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਅਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੋ ਕਿਂ ਹੇਤੁ ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾ ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਮੂਲਞ੍ਚ ਮੂਲਮੂਲਞ੍ਚ ਮਨਸਿਕਾਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਅਹਂ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਾਮੀਤਿ ਕੇਨ ਨੁ ਖੋ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਸੀਘਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ? ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਸਣਿਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਿਂ ਮੇ ਇਮਿਨਾ ਸੀਘਗਮਨੇਨ, ਸਣਿਕਂ ਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ. ਸੋ ਸਣਿਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਸਣਿਕਂ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ਏਸ ਨਯੋ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ.

ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਸ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਸੀਘਗਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਵਿਤਕ੍ਕਸਮਾਰੁਲ਼੍ਹਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਣਿਕਗਮਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰਪਚ੍ਛੇਦਨਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਠਿਤਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰੇ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੇ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤੋਤਰਣਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਸਿਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਨਿਪਨ੍ਨਕਾਲੋ ਵਿਯ ਇਮਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਾ ਦਿਵਸਂ ਵੀਤਿਵਤ੍ਤਨਕਾਲੋ. ਤਤ੍ਥ ਇਮੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਕਿਂ ਹੇਤੁਕਾ ਕਿਂ ਪਚ੍ਚਯਾਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਮੂਲਮੂਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰੋ ਸਿਥਿਲੋ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਿਥਿਲੀਭੂਤੇ ਮਤ੍ਥਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਨਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤਿ. ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੁਦ੍ਦੁਭਜਾਤਕੇਨਪਿ ਦੀਪੇਤਬ੍ਬੋ –

ਸਸਕਸ੍ਸ ਕਿਰ ਬੇਲੁਵਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਦ੍ਦਾਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਬੇਲੁਵਪਕ੍ਕਂ ਵਣ੍ਟਤੋ ਛਿਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਪਤਿਤਂ. ਸੋ ਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ‘‘ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਸਞ੍ਞਾਯ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵੇਗੇਨ ਪਲਾਯਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੁਰਤੋ ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਚਤੁਪ੍ਪਦਾ ਪਲਾਯਿਂਸੁ. ਤਦਾ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਸੀਹੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਪਥਵੀ ਨਾਮ ਕਪ੍ਪਵਿਨਾਸੇ ਭਿਜ੍ਜਤਿ, ਅਨ੍ਤਰਾ ਪਥਵੀਭੇਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਯਂਨੂਨਾਹਂ ਮੂਲਮੂਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਅਨੁਵਿਜ੍ਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ਸੋ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਸਸਕਂ ਪੁਚ੍ਛਿ ‘‘ਤਯਾ, ਤਾਤ, ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਮਾਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ. ਸਸੋ ‘‘ਆਮ ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੀਹੋ ‘‘ਏਹਿ, ਭੋ, ਦਸ੍ਸੇਹੀ’’ਤਿ. ਸਸੋ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ‘‘ਏਹਿ, ਰੇ, ਮਾ ਭਾਯੀ’’ਤਿ ਸਣ੍ਹਮੁਦੁਕੇਨ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਸਸੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਤ੍ਵਾ –

‘‘ਦੁਦ੍ਦੁਭਾਯਤਿ ਭਦ੍ਦਨ੍ਤੇ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਦੇਸੇ ਵਸਾਮਹਂ;

ਅਹਮ੍ਪੇਤਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਕਿਮੇਤਂ ਦੁਦ੍ਦੁਭਾਯਤੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੫) –

ਗਾਥਮਾਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਤ੍ਵਂ ਏਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠਾ’’ਤਿ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਸਕਸ੍ਸ ਨਿਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਬੇਲੁਵਪਕ੍ਕਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਉਦ੍ਧਂ ਓਲੇਕੇਤ੍ਵਾ ਵਣ੍ਟਂ ਅਦ੍ਦਸ, ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਸੋ ਏਤ੍ਥ ਨਿਪਨ੍ਨੋ, ਨਿਦ੍ਦਾਯਮਾਨੋ ਇਮਸ੍ਸ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਪਤਿਤਸ੍ਸ ਸਦ੍ਦੇਨ ‘ਪਥਵੀ ਭਿਜ੍ਜਤੀ’ਤਿ ਏਵਂਸਞ੍ਞੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਲਾਯੀ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਸਸਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਸੋ ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਇਮਂ ਗਾਥਮਾਹ –

‘‘ਬੇਲੁਵ ਪਤਿਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਦੁਦ੍ਦੁਭਨ੍ਤਿ ਸਸੋ ਜਵਿ;

ਸਸਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਾ ਮਿਗਵਾਹਿਨੀ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੪.੮੬);

ਤਤੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ‘‘ਮਾ ਭਾਯਥਾ’’ਤਿ ਮਿਗਗਣੇ ਅਸ੍ਸਾਸੇਸਿ. ਏਵਂ ਵਿਤਕ੍ਕਾਨਂ ਮੂਲਮੂਲਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਪਹੀਯਨ੍ਤਿ.

੨੨੦. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਤਕ੍ਕਮੂਲਭੇਦਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਕਾਰਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸ ਚੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਦਨ੍ਤੇਭਿਦਨ੍ਤਮਾਧਾਯਾਤਿ ਹੇਟ੍ਠਾਦਨ੍ਤੇ ਉਪਰਿਦਨ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਚੇਤਸਾ ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਕੁਸਲਚਿਤ੍ਤਂ ਅਭਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਂ. ਬਲਵਾ ਪੁਰਿਸੋਤਿ ਯਥਾ ਥਾਮਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਮਹਾਬਲੋ ਪੁਰਿਸੋ ਦੁਬ੍ਬਲਂ ਪੁਰਿਸਂ ਸੀਸੇ ਵਾ ਗਲੇ ਵਾ ਖਨ੍ਧੇ ਵਾ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਭਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ ਅਭਿਨਿਪ੍ਪੀਲ਼ੇਯ੍ਯ ਅਭਿਸਨ੍ਤਾਪੇਯ੍ਯ ਸਨ੍ਤਤ੍ਤਂ ਕਿਲਨ੍ਤਂ ਮੁਚ੍ਛਾਪਰੇਤਂ ਵਿਯ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਏਵਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਮਲ੍ਲੇਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਕੇ ਚ ਤੁਮ੍ਹੇ ਕੋ ਚਾਹ’’ਨ੍ਤਿ ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ – ‘‘ਕਾਮਂ ਤਚੋ ਚ ਨ੍ਹਾਰੁ ਚ ਅਟ੍ਠਿ ਚ ਅਵਸਿਸ੍ਸਤੁ ਸਰੀਰੇ ਉਪਸੁਸ੍ਸਤੁ ਮਂਸਲੋਹਿਤ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੨.੫) ਏਵਂ ਮਹਾਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤਬ੍ਬਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮ ਅਤ੍ਥਦੀਪਿਕਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰਿ.

੨੨੧. ਯਤੋ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਇਦਂ ਪਰਿਯਾਦਾਨਭਾਜਨਿਯਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵ. ਯਥਾ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਚਰਿਯੋ ਤਿਰੋਰਟ੍ਠਾ ਆਗਤਂ ਰਾਜਪੁਤ੍ਤਂ ਪਞ੍ਚਾਵੁਧਸਿਪ੍ਪਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਰਟ੍ਠੇ ਰਜ੍ਜਂ ਗਣ੍ਹ. ਸਚੇ ਤੇ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚੋਰਾ ਉਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ, ਧਨੁਨਾ ਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛ. ਸਚੇ ਤੇ ਧਨੁ ਨਸ੍ਸਤਿ ਵਾ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਵਾ ਸਤ੍ਤਿਯਾ ਅਸਿਨਾ’’ਤਿ ਏਵਂ ਪਞ੍ਚਹਿਪਿ ਆਵੁਧੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਉਯ੍ਯੋਜੇਤਿ. ਸੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਸਕਰਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜਸਿਰਿਂ ਅਨੁਭੋਤਿ. ਏਵਮੇਵਂ ਭਗਵਾ ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮਨੁਯੁਤ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਰਹਤ੍ਤਗਹਣਤ੍ਥਾਯ ਉਯ੍ਯੋਜੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਸਚਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਰਾ ਅਕੁਸਲਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਅਞ੍ਞਨਿਮਿਤ੍ਤਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਆਦੀਨਵਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਸਤਿਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਵਿਤਕ੍ਕਮੂਲਭੇਦਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਅਭਿਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨਪਬ੍ਬੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਇਮਾਨਿ ਪਞ੍ਚ ਪਬ੍ਬਾਨਿ ਦੇਸੇਸਿ.

ਵਸੀ ਵਿਤਕ੍ਕਪਰਿਯਾਯਪਥੇਸੂਤਿ ਵਿਤਕ੍ਕਚਾਰਪਥੇਸੁ ਚਿਣ੍ਣਵਸੀ ਪਗੁਣਵਸੀਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਆਕਙ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਦਂ ਅਸ੍ਸ ਵਸੀਭਾਵਾਕਾਰਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਯਂ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਵਸੀਭੂਤਤ੍ਤਾ ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੁਕਾਮੋ ਹੋਤਿ, ਤਂਯੇਵ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਯਂ ਨ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੁਕਾਮੋ, ਨ ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਆਕਙ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਸ੍ਸਤਿ. ਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਨਾਕਙ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਨ ਤਂ ਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਖੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. ਅਚ੍ਛੇਚ੍ਛਿ ਤਣ੍ਹਨ੍ਤਿਆਦਿ ਸਬ੍ਬਾਸਵਸੁਤ੍ਤੇ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਵਿਤਕ੍ਕਸਣ੍ਠਾਨਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਦੁਤਿਯਵਗ੍ਗਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਮੂਲਪਣ੍ਣਾਸਟ੍ਠਕਥਾਯ ਪਠਮੋ ਭਾਗੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋ.