੩. ਓਪਮ੍ਮਵਗ੍ਗੋ

੧. ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੨੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋਤਿ ਮੋਲ਼ੀਤਿ ਚੂਲ਼ਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਮੋਲ਼ਿਂ ਵਰਗਨ੍ਧਵਾਸਿਤਂ,

ਵੇਹਾਯਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿ ਸਕ੍ਯਪੁਙ੍ਗਵੋ;

ਰਤਨਚਙ੍ਕੋਟਵਰੇਨ ਵਾਸਵੋ,

ਸਹਸ੍ਸਨੇਤ੍ਤੋ ਸਿਰਸਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹੀ’’ਤਿ.

ਸਾ ਤਸ੍ਸ ਗਿਹਿਕਾਲੇ ਮਹਤੀ ਅਹੋਸਿ, ਤੇਨਸ੍ਸ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨੋਤਿ ਸਙ੍ਖਾ ਉਦਪਾਦਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਮ੍ਪਿ ਨਂ ਤੇਨੇਵ ਨਾਮੇਨ ਸਞ੍ਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਅਤਿਵੇਲਨ੍ਤਿ ਵੇਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਵੇਲਾ, ਸੀਮਵੇਲਾ, ਸੀਲਵੇਲਾਤਿ ਤਿਵਿਧਾ ਵੇਲਾ. ‘‘ਤਾਯਂ ਵੇਲਾਯਂ ਇਮਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸੀ’’ਤਿ (ਧਮ੍ਮਪਦੇ ਵਗ੍ਗਾਨਮੁਦ੍ਦਾਨਂ, ਗਾਥਾਨਮੁਦ੍ਦਾਨਂ; ਮਹਾਵ. ੧-੩) ਅਯਂ ਕਾਲਵੇਲਾ ਨਾਮ. ‘‘ਠਿਤਧਮ੍ਮੋ ਵੇਲਂ ਨਾਤਿਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੩੮੪; ਉਦਾ. ੪੫; ਅ. ਨਿ. ੮.੧੯) ਅਯਂ ਸੀਮਵੇਲਾ ਨਾਮ. ‘‘ਵੇਲਾਅਨਤਿਕ੍ਕਮੋ ਸੇਤੁਘਾਤੋ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੨੯੯-੩੦੧) ਚ, ‘‘ਵੇਲਾ ਚੇਸਾ ਅਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨਟ੍ਠੇਨਾ’’ਤਿ ਚ, ਅਯਂ ਸੀਲਵੇਲਾ ਨਾਮ. ਤਂ ਤਿਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਯੇਵ. ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਹਿ ਓਵਦਿਤੁਂ ਕਾਲੋ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਤੇਪਿ ਸੂਰਿਯੇ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਾਲਵੇਲਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿ. ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਓਵਾਦੇ ਪਮਾਣਂ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ ਸੀਮਾ ਮਰਿਯਾਦਾ. ਸੋ ਉਤ੍ਤਰਿਛਪ੍ਪਞ੍ਚਵਾਚਾਹਿ ਓਵਦਨ੍ਤੋ ਤਂ ਸੀਮਵੇਲਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿ. ਕਥੇਨ੍ਤੋ ਪਨ ਦਵਸਹਗਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਾਪਤ੍ਤਿਪਹੋਨਕਂ ਕਥੇਤਿ, ਏਵਂ ਸੀਲਵੇਲਮ੍ਪਿ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿ.

ਸਂਸਟ੍ਠੋਤਿ ਮਿਸ੍ਸੀਭੂਤੋ ਸਮਾਨਸੁਖਦੁਕ੍ਖੋ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਸਮ੍ਮੁਖਾਤਿ ਪੁਰਤੋ. ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀਤਿ ਤਾ ਪਨ ਪਚਨਕੋਟ੍ਟਨਾਦੀਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤਿਯੋ ਦਿਸ੍ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ ਇਮਾਸਂ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ, ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਅਨਾਚਾਰਾ ਦੁਬ੍ਬਚਾ ਪਗਬ੍ਭਾਤਿ ਅਗੁਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਤੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਇਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦਯ੍ਹਨ੍ਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਪੁਪ੍ਫਪੂਜਾ ਵਾ ਆਸਨਧੋਵਨਪਰਿਭਣ੍ਡਕਰਣਾਦੀਨਿ ਵਾ ਇਮਾਸਂ ਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ. ਕੁਲਧੀਤਰੋ ਏਤਾ ਲਜ੍ਜਿਨਿਯੋ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਮਾ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵਦਥ, ਅਯਂ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਆਪਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਮੇ ਦੇਥਾਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਕਡ੍ਢਤਿ.

ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਅਵਣ੍ਣਂ ਭਾਸਤੀਤਿ ਨਤ੍ਥਿ ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਨਾਪਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਨਿਚ੍ਚਕਾਲਂ ਇਮਸ੍ਸ ਪਰਿਵੇਣਦ੍ਵਾਰਂ ਅਸੁਞ੍ਞਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹੀਤਿ ਅਗੁਣਂ ਕਥੇਤਿ. ਅਧਿਕਰਣਮ੍ਪਿ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਮੋਲ਼ਿਯਫਗ੍ਗੁਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਦਯ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਾਰੇ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਓਲੋਕੇਤੁਮ੍ਪਿ ਨ ਸਕ੍ਕਾ. ਵਿਹਾਰਂ ਆਗਤਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਾਦਂ ਵਾ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਵਾ ਉਦ੍ਦੇਸਪਦਂ ਵਾ ਥੇਰਮੇਵ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਲਭਨ੍ਤਿ, ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਕੋ ਲਜ੍ਜੀ ਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਕੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਨਾਮ ਤੁਮ੍ਹੇ ਇਦਞ੍ਚਿਦਞ੍ਚ ਵਦਥ, ਏਥ ਵਿਨਯਧਰਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਂ ਦੇਥਾਤਿ ਅਧਿਕਰਣਂ ਆਕਡ੍ਢਨ੍ਤਿ.

ਸੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਨੇਵ ਪਿਯਕਮ੍ਯਤਾਯ ਨ ਭੇਦਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ, ਅਤ੍ਥਕਾਮਤਾਯ ਅਵੋਚ. ਏਕਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਏਵਂ ਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਅਯਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ. ਸੋ ਸਾਸਨਸ੍ਸਾਪਿ ਅਵਣ੍ਣੋਯੇਵ. ਅਞ੍ਞੇਨ ਪਨ ਕਥਿਤੋ ਅਯਂ ਨ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤਿ, ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਓਵਦਿਤੋ ਓਰਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਕਾਮਤਾਯ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਂ, ‘‘ਆਯਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚ.

੨੨੩. ਆਮਨ੍ਤੇਹੀਤਿ ਜਾਨਾਪੇਹਿ. ਆਮਨ੍ਤੇਤੀਤਿ ਪਕ੍ਕੋਸਤਿ.

੨੨੪. ਸਦ੍ਧਾਤਿ ਸਦ੍ਧਾਯ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤੋ ਚੇਵ ਸਦ੍ਧਾਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਚ, ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਤੇ ਏਤਾਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਂਸਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਿਹਰਤੋ ਯੇ ਤਾ ਅਕ੍ਕੋਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਪਹਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਵਾ, ਤੇਸੁ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਸਂਸਗ੍ਗੇ ਪਹੀਨੇ ਨੁਪ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਅਵਣ੍ਣਭਾਸਨੇ. ਗੇਹਸਿਤਾਤਿ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਨਿਸ੍ਸਿਤਾ. ਛਨ੍ਦਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦਾਪਿ ਪਟਿਘਛਨ੍ਦਾਪਿ. ਵਿਪਰਿਣਤਨ੍ਤਿ ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ. ਦੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ, ਮੂਲ਼੍ਹਮ੍ਪਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਪਰਿਣਤਂ. ਇਧ ਪਨ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਰਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਟਿਘਛਨ੍ਦਵਸੇਨ ਦੁਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਹਿਤਾਨੁਕਮ੍ਪੀਤਿ ਹਿਤੇਨ ਅਨੁਕਮ੍ਪਮਾਨੋ ਹਿਤੇਨ ਫਰਮਾਨੋ. ਨ ਦੋਸਨ੍ਤਰੋਤਿ ਨ ਦੋਸਚਿਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ.

੨੨੫. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਆਰਭਿ? ਫਗ੍ਗੁਨਸ੍ਸ ਕਿਰ ਏਤ੍ਤਕਂ ਓਵਾਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸਂਸਗ੍ਗਤੋ ਓਰਮਿਸ੍ਸਾਮਿ ਵਿਰਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ, ਭਗਵਤਾ ਪਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਾਣੀ ਵਿਯ ਪਟਿਵਿਰੁਦ੍ਧੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਜਿਘਚ੍ਛਿਤਸ੍ਸ ਭੋਜਨੇ, ਪਿਪਾਸਿਤਸ੍ਸ ਪਾਨੀਯੇ, ਸੀਤੇਨ ਫੁਟ੍ਠਸ੍ਸ ਉਣ੍ਹੇ ਦੁਕ੍ਖਿਤਸ੍ਸ ਸੁਖੇ ਪਤ੍ਥਨਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਇਮਂ ਦੁਬ੍ਬਚਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ ਸੁਬ੍ਬਚਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਪਾਥਂ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਅਥ ਤੇਸਂ ਵਣ੍ਣਂ ਕਥੇਤੁਕਾਮੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.

ਤਤ੍ਥ ਆਰਾਧਯਿਂਸੂਤਿ ਗਣ੍ਹਿਂਸੁ ਪੂਰਯਿਂਸੁ. ਏਕਂ ਸਮਯਨ੍ਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ. ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਏਕਂ ਪੁਰੇਭਤ੍ਤਭੋਜਨਂ. ਸੂਰਿਯੁਗ੍ਗਮਨਤੋ ਹਿ ਯਾਵ ਮਜ੍ਝਨ੍ਹਿਕਾ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭੁਤ੍ਤਭੋਜਨਮ੍ਪਿ ਇਧ ਏਕਾਸਨਭੋਜਨਨ੍ਤੇਵ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਪ੍ਪਾਬਾਧਤਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਬਾਧਤਂ. ਅਪ੍ਪਾਤਙ੍ਕਤਨ੍ਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖਤਂ. ਲਹੁਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਸਲ੍ਲਹੁਕਂ ਉਟ੍ਠਾਨਂ. ਬਲਨ੍ਤਿ ਕਾਯਬਲਂ. ਫਾਸੁਵਿਹਾਰਨ੍ਤਿ ਕਾਯਸ੍ਸ ਸੁਖਵਿਹਾਰਂ. ਇਮਿਨਾ ਕਿਂ ਕਥਿਤਂ? ਦਿਵਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਾਪਿਤਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਭਦ੍ਦਾਲਿਸੁਤ੍ਤੇ ਪਨ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਾਪਿਤਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਇਮਾਨਿ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਭੋਜਨਾਨਿ ਭਗਵਾ ਨ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨ ਪਜਹਾਪੇਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਇਮਾਨੇਵ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਭੋਜਨਾਨਿ ਵਟ੍ਟੇ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਆਚਿਣ੍ਣਾਨਿ. ਸਨ੍ਤਿ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਸੁਖੁਮਾਲਾ, ਤੇ ਏਕਤੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਭੋਜਨਾਨਿ ਪਜਹਨ੍ਤਾ ਕਿਲਮਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਕਤੋ ਅਪਜਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਦਿਵਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵਿਸੁਂ ਪਜਹਾਪੇਸਿ. ਤੇਸੁ ਇਧ ਦਿਵਾ ਵਿਕਾਲਭੋਜਨਂ ਪਜਹਾਪਿਤਕਾਲੋ ਕਥਿਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਾ ਨ ਭਯਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਪਜਹਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਆਨਿਸਂਸਂ ਪਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਜਹਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਞ੍ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਸੁਖੇਨ ਪਜਹਨ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚ ਗੁਣੇ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਅਨੁਸਾਸਨੀ ਕਰਣੀਯਾਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਸਾਸਨੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਾਹੋਸਿ. ‘‘ਇਦਂ ਕਰੋਥ, ਇਦਂ ਮਾ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਕਰਣੀਯਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਹੋਸਿ. ਤਾਵਤ੍ਤਕੇਨੇਵ ਤੇ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਅਕਂਸੁ, ਪਹਾਤਬ੍ਬਂ ਪਜਹਿਂਸੁ, ਪਠਮਬੋਧਿਯਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸੁਬ੍ਬਚਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਹੇਸੁਂ ਅਸ੍ਸਵਾ ਓਵਾਦਪਟਿਕਰਾਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਨੇਸਂ ਸੁਬ੍ਬਚਭਾਵਦੀਪਿਕਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਸੁਭੂਮਿਯਨ੍ਤਿ ਸਮਭੂਮਿਯਂ. ‘‘ਸੁਭੂਮ੍ਯਂ ਸੁਖੇਤ੍ਤੇ ਵਿਹਤਖਾਣੁਕੇ ਬੀਜਾਨਿ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੪੩੮) ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਮਣ੍ਡਭੂਮਿ ਸੁਭੂਮੀਤਿ ਆਗਤਾ. ਚਤੁਮਹਾਪਥੇਤਿ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਮਹਾਮਗ੍ਗਾਨਂ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਗਤਟ੍ਠਾਨੇ. ਆਜਞ੍ਞਰਥੋਤਿ ਵਿਨੀਤਅਸ੍ਸਰਥੋ. ਓਧਸ੍ਤਪਤੋਦੋਤਿ ਯਥਾ ਰਥਂ ਅਭਿਰੁਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਤਿ ਗਣ੍ਹਿਤੁਂ, ਏਵਂ ਆਲਮ੍ਬਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਿਰਿਯਤੋ ਠਪਿਤਪਤੋਦੋ. ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯੋਤਿ ਅਸ੍ਸਾਚਰਿਯੋ. ਸ੍ਵੇਵ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮੇ ਸਾਰੇਤੀਤਿ ਅਸ੍ਸਦਮ੍ਮਸਾਰਥਿ. ਯੇਨਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਯਦਿਚ੍ਛਕਨ੍ਤਿ ਯਂ ਯਂ ਗਤਿਂ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਸਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਉਜੁਕਂ ਪੁਰਤੋ ਪੇਸੇਯ੍ਯ. ਪਚ੍ਚਾਸਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਟਿਨਿਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ.

ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਯਥਾ ਹਿ ਸੋ ਯੋਗ੍ਗਾਚਰਿਯੋ ਯੇਨ ਯੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਗਮਨਂ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਅਸ੍ਸਾ ਆਰੁਲ਼੍ਹਾਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਾਯ ਯਾਯ ਚ ਗਤਿਯਾ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸਾ ਸਾ ਗਤਿ ਗਹਿਤਾਵ ਹੋਤਿ. ਰਥਂ ਪੇਸੇਤ੍ਵਾ ਅਸ੍ਸਾ ਨੇਵ ਵਾਰੇਤਬ੍ਬਾ ਨ ਵਿਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਕੇਵਲਂ ਤੇਸਂ ਸਮੇ ਭੂਮਿਭਾਗੇ ਖੁਰੇਸੁ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਗਮਨਮੇਵ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਮਯ੍ਹਮ੍ਪਿ ਤੇਸੁ ਭਿਕ੍ਖੂਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਨਾਹੋਸਿ. ਇਦਂ ਕਰੋਥ ਇਦਂ ਮਾ ਕਰੋਥਾਤਿ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਨਮਤ੍ਤਮੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਹਿਪਿ ਤਾਵਦੇਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਕਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਕਤ੍ਤਬ੍ਬਂ ਜਹਿਤਮੇਵ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸੁਬ੍ਬਚਾ ਯੁਤ੍ਤਯਾਨਪਟਿਭਾਗਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤੁਪ੍ਪਾਦਨਮਤ੍ਤੇਨੇਵ ਪਜਹਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਪਜਹਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਲਣ੍ਡੇਹੀਤਿ ਏਲਣ੍ਡਾ ਕਿਰ ਸਾਲਦੂਸਨਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਮਾਹ. ਵਿਸੋਧੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਲਣ੍ਡੇ ਚੇਵ ਅਞ੍ਞਾ ਚ ਵਲ੍ਲਿਯੋ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਬਹਿ ਨੀਹਰਣੇਨ ਸੋਧੇਯ੍ਯ. ਸੁਜਾਤਾਤਿ ਸੁਸਣ੍ਠਿਤਾ. ਸਮ੍ਮਾ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਮਰਿਯਾਦਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਉਦਕਾਸਿਞ੍ਚਨੇਨਪਿ ਕਾਲੇਨਕਾਲਂ ਮੂਲਮੂਲੇ ਖਣਨੇਨਪਿ ਵਲ੍ਲਿਗੁਮ੍ਬਾਦਿਚ੍ਛੇਦਨੇਨਪਿ ਕਿਪਿਲ੍ਲਪੂਟਕਹਰਣੇਨਪਿ ਮਕ੍ਕਟਕਜਾਲਸੁਕ੍ਖਦਣ੍ਡਕਹਰਣੇਨਪਿ ਸਮ੍ਮਾ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਪੋਸੇਯ੍ਯ. ਵੁਦ੍ਧਿਆਦੀਨਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਾਨੇਵ.

੨੨੬. ਇਦਾਨਿ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਭੂਤਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਵੇਦੇਹਿਕਾਤਿ ਵਿਦੇਹਰਟ੍ਠਵਾਸਿਕਸ੍ਸ ਧੀਤਾ. ਅਥ ਵਾ ਵੇਦੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਵੇਦੇਨ ਈਹਤਿ ਇਰਿਯਤੀਤਿ ਵੇਦੇਹਿਕਾ, ਪਣ੍ਡਿਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਗਹਪਤਾਨੀਤਿ ਘਰਸਾਮਿਨੀ. ਕਿਤ੍ਤਿਸਦ੍ਦੋਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਘੋਸੋ. ਸੋਰਤਾਤਿ ਸੋਰਚ੍ਚੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਾ. ਨਿਵਾਤਾਤਿ ਨਿਵਾਤਵੁਤ੍ਤਿ. ਉਪਸਨ੍ਤਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬੁਤਾ. ਦਕ੍ਖਾਤਿ ਭਤ੍ਤਪਚਨਸਯਨਤ੍ਥਰਣਦੀਪੁਜ੍ਜਲਨਾਦਿਕਮ੍ਮੇਸੁ ਛੇਕਾ. ਅਨਲਸਾਤਿ ਉਟ੍ਠਾਹਿਕਾ, ਸੁਸਂਵਿਹਿਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਵਿਹਿਤਕਮ੍ਮਨ੍ਤਾ. ਏਕਾ ਅਨਲਸਾ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਯਂ ਪਨ ਭਾਜਨਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਭਿਨ੍ਦਤਿ ਵਾ ਛਿਦ੍ਦਂ ਵਾ ਕਰੋਤਿ, ਅਯਂ ਨ ਤਾਦਿਸਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਪਾਤੋਵ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਾਨਿ ਧੇਨੁਦੁਹਨਾਦਿਕਮ੍ਮਾਨਿ ਅਕਤ੍ਵਾ ਉਸ੍ਸੂਰੇ ਉਟ੍ਠਿਤਾ. ਹੇ ਜੇ ਕਾਲ਼ੀਤਿ ਅਰੇ ਕਾਲ਼ਿ. ਕਿਂ ਜੇ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਕਿਂ ਤੇ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਫਾਸੁਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਕਿਂ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ? ਨੋ ਵਤ ਰੇ ਕਿਞ੍ਚੀਤਿ ਅਰੇ ਯਦਿ ਤੇ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਫਾਸੁਕਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਨੇਵ ਸੀਸਂ ਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਨ ਪਿਟ੍ਠਿ, ਅਥ ਕਸ੍ਮਾ ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ ਦਿਵਾ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਕੁਪਿਤਾ ਅਨਤ੍ਤਮਨਾ ਭਾਕੁਟਿਮਕਾਸਿ. ਦਿਵਾਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਉਸ੍ਸੂਰਤਰਂ ਉਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਨਤ੍ਤਮਨਵਾਚਨ੍ਤਿ ਅਰੇ ਪਾਪਿ ਦਾਸਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਮਾਣਂ ਨ ਜਾਨਾਸਿ; ਕਿਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਸੀਤੋਤਿ ਮਞ੍ਞਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਤਂ ਸਿਕ੍ਖਾਪੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿਆਦੀਨਿ ਵਦਮਾਨਾ ਕੁਪਿਤਵਚਨਂ ਨਿਚ੍ਛਾਰੇਸਿ.

ਪਟਿਵਿਸਕਾਨਨ੍ਤਿ ਸਾਮਨ੍ਤਗੇਹਵਾਸੀਨਂ. ਉਜ੍ਝਾਪੇਸੀਤਿ ਅਵਜਾਨਾਪੇਸਿ. ਚਣ੍ਡੀਤਿ ਅਸੋਰਤਾ ਕਿਬ੍ਬਿਸਾ. ਇਤਿ ਯਤ੍ਤਕਾ ਗੁਣਾ, ਤਤੋ ਦਿਗੁਣਾ ਦੋਸਾ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਂਸੁ. ਗੁਣਾ ਨਾਮ ਸਣਿਕਂ ਸਣਿਕਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ; ਦੋਸਾ ਏਕਦਿਵਸੇਨੇਵ ਪਤ੍ਥਟਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਸੋਰਤਸੋਰਤੋਤਿ ਅਤਿਵਿਯ ਸੋਰਤੋ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋ ਨੁ ਖੋ, ਸਕਦਾਗਾਮੀ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਰਹਾ ਨੁ ਖੋਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਆਪਜ੍ਜਤਿ. ਫੁਸਨ੍ਤੀਤਿ ਫੁਸਨ੍ਤਾ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਾ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਰਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋਤਿ ਅਥ ਅਧਿਵਾਸਨਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਂ ਠਿਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸੋਰਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਯੋ ਚੀਵਰ…ਪੇ… ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਹੇਤੂਤਿ ਯੋ ਏਤਾਨਿ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਪਣੀਤਪਣੀਤਾਨਿ ਲਭਨ੍ਤੋ ਪਾਦਪਰਿਕਮ੍ਮਪਿਟ੍ਠਿਪਰਿਕਮ੍ਮਾਦੀਨਿ ਏਕਵਚਨੇਨੇਵ ਕਰੋਤਿ. ਅਲਭਮਾਨੋਤਿ ਯਥਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਲਭਤਿ, ਏਵਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ. ਧਮ੍ਮਞ੍ਞੇਵ ਸਕ੍ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਸੁਕਤਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਗਰੁਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋਤਿ ਗਰੁਭਾਰਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਮਾਨੇਨ੍ਤੋਤਿ ਮਨੇਨ ਪਿਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਪੂਜੇਨ੍ਤੋਤਿ ਪਚ੍ਚਯਪੂਜਾਯ ਪੂਜੇਨ੍ਤੋ. ਅਪਚਾਯਮਾਨੋਤਿ ਧਮ੍ਮਂਯੇਵ ਅਪਚਾਯਮਾਨੋ ਅਪਚਿਤਿਂ ਨੀਚਵੁਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ.

੨੨੭. ਏਵਂ ਅਕ੍ਖਨ੍ਤਿਯਾ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯੇ ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤਿ, ਤੇ ਏਵਂ ਅਧਿਵਾਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਪਞ੍ਚਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਕਾਲੇਨਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕਾਲੇਨ. ਭੂਤੇਨਾਤਿ ਸਤਾ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਨ. ਸਣ੍ਹੇਨਾਤਿ ਸਮ੍ਮਟ੍ਠੇਨ. ਅਤ੍ਥਸਞ੍ਹਿਤੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ ਕਾਰਣਨਿਸ੍ਸਿਤੇਨ. ਅਕਾਲੇਨਾਤਿਆਦੀਨਿ ਤੇਸਂਯੇਵ ਪਟਿਪਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਦੋਸਨ੍ਤਰਾਤਿ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੋਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਵਚਨਪਥੇਸੁ. ਫਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਕਥਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਕਰੋਤਿ? ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਤਸ੍ਸੇਵ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਵਸੇਸਸਤ੍ਤੇ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਂ ਲੋਕਂ ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਂ ਕਰੋਤਿ ਨਾਮ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਵਚਨਤ੍ਥੋ. ਤਦਾਰਮ੍ਮਣਞ੍ਚਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਾਵਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਵਨ੍ਤਂ. ਲੋਕਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਤਲੋਕਂ. ਵਿਪੁਲੇਨਾਤਿ ਅਨੇਕਸਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣੇਨ. ਮਹਗ੍ਗਤੇਨਾਤਿ ਮਹਗ੍ਗਤਭੂਮਿਕੇਨ. ਅਪ੍ਪਮਾਣੇਨਾਤਿ ਸੁਭਾਵਿਤੇਨ. ਅਵੇਰੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੋਸੇਨ. ਅਬ੍ਯਾਬਜ੍ਝੇਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦੁਕ੍ਖੇਨ. ਫਰਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਏਵਰੂਪੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਸਹਗਤੇਨ ਚੇਤਸਾ ਤਞ੍ਚ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਸਬ੍ਬਞ੍ਚ ਲੋਕਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਧਿਮੁਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਾਮ.

੨੨੮. ਇਦਾਨਿ ਤਦਤ੍ਥਦੀਪਿਕਂ ਉਪਮਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਸੇਯ੍ਯਥਾਪੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਪਥਵਿਨ੍ਤਿ ਨਿਪ੍ਪਥਵਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਤਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ. ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਪਚ੍ਛਿਯਾ ਪਂਸੁਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਬੀਜਾਨਿ ਵਿਯ ਵਿਕਿਰੇਯ੍ਯ. ਓਟ੍ਠੁਭੇਯ੍ਯਾਤਿ ਖੇਲ਼ਂ ਪਾਤੇਯ੍ਯ. ਅਪਥਵਿਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਕਾਯੇਨ ਚ ਵਾਚਾਯ ਚ ਪਯੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯ ਅਪਥਵਿਂ ਕਾਤੁਨ੍ਤਿ? ਗਮ੍ਭੀਰਾਤਿ ਬਹਲਤ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਚ ਨਹੁਤਾਨਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾ. ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਿਰਿਯਂ ਪਨ ਅਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ. ਏਵਮੇਵ ਖੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਇਦਂ ਓਪਮ੍ਮਸਂਸਨ੍ਦਨਂ – ਪਥਵੀ ਵਿਯ ਹਿ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬਂ. ਕੁਦਾਲਪਿਟਕਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯਥਾ ਸੋ ਕੁਦਾਲਪਿਟਕੇਨ ਮਹਾਪਥਵਿਂ ਅਪਥਵਿਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਵੋ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੨੨੯. ਦੁਤਿਯਉਪਮਾਯਂ ਹਲਿਦ੍ਦਿਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪੀਤਕਵਣ੍ਣਂ. ਨੀਲਨ੍ਤਿ ਕਂਸਨੀਲਂ ਵਾ ਪਲਾਸਨੀਲਂ ਵਾ. ਅਰੂਪੀਤਿ ਅਰੂਪੋ. ਨਨੁ ਚ, ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਕਟ੍ਠਾਨਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਰੁਕ੍ਖਾਨਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਯ੍ਯਾਨਂ ਵਾ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਸੇਲਾਨਂ ਵਾ ਅਨ੍ਤਰਂ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਕਾਸਰੂਪਨ੍ਤਿ ਆਗਤਂ, ਕਸ੍ਮਾ ਇਧ ਅਰੂਪੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋਤਿ? ਸਨਿਦਸ੍ਸਨਭਾਵਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਅਨਿਦਸ੍ਸਨੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਰੂਪਂ ਲਿਖਿਤੁਂ, ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਅਰੂਪੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਨਿਦਸ੍ਸਨੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਨਾਪਾਥੋ. ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਆਕਾਸੋ ਵਿਯ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ. ਤੁਲਿਕਪਞ੍ਚਮਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਰਙ੍ਗਜਾਤਾ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥਾ, ਤੁਲਿਕਪਞ੍ਚਮੇ ਰਙ੍ਗੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯਥਾ ਸੋ ਤੁਲਿਕਪਞ੍ਚਮੇਹਿ ਰਙ੍ਗੇਹਿ ਆਕਾਸੇ ਰੂਪਪਾਤੁਭਾਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਵੋ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੋਸੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੨੩੦. ਤਤਿਯਉਪਮਾਯਂ ਆਦਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਜ੍ਜਲਿਤਂ. ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾਤਿ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਗਙ੍ਗਾਯ ਗਮ੍ਭੀਰਟ੍ਠਾਨਂ ਗਾਵੁਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਮ੍ਪਿ, ਯੋਜਨਮ੍ਪਿ. ਪੁਥੁਲਂ ਪਨਸ੍ਸਾ ਏਵਰੂਪਂਯੇਵ, ਦੀਘਤੋ ਪਨ ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਸਤਾਨਿ. ਸਾ ਕਥਂ ਗਮ੍ਭੀਰਾ ਅਪ੍ਪਮੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਏਤੇਨ ਪਯੋਗੇਨ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਉਦ੍ਧਨੇ ਉਦਕਂ ਵਿਯ ਤਾਪੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤੋ. ਠਿਤੋਦਕਂ ਪਨ ਕੇਨਚਿ ਉਪਾਯੇਨ ਅਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਡ੍ਢਙ੍ਗੁਲਮਤ੍ਤਂ ਵਾ ਏਵਂ ਤਾਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਅਯਂ ਪਨ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਗਙ੍ਗਾ ਵਿਯ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ, ਤਿਣੁਕ੍ਕਂ ਆਦਾਯ ਆਗਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯਥਾ ਸੋ ਆਦਿਤ੍ਤਾਯ ਤਿਣੁਕ੍ਕਾਯ ਗਙ੍ਗਂ ਤਾਪੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਵੋ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੨੩੧. ਚਤੁਤ੍ਥਉਪਮਾਯਂ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾਤਿ ਬਿਲ਼ਾਰਚਮ੍ਮਪਸਿਬ੍ਬਕਾ. ਸੁਮਦ੍ਦਿਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮਦ੍ਦਿਤਾ. ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾਤਿ ਅਨ੍ਤੋ ਚ ਬਹਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਸੁਪਰਿਮਦ੍ਦਿਤਾ. ਤੂਲਿਨੀਤਿ ਸਿਮ੍ਬਲਿਤੂਲਲਤਾਤੂਲਸਮਾਨਾ. ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਾਤਿ ਛਿਨ੍ਨਸਸ੍ਸਰਸਦ੍ਦਾ. ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਾਤਿ ਛਿਨ੍ਨਭਬ੍ਭਰਸਦ੍ਦਾ. ਉਪਮਾਸਂਸਨ੍ਦਨੇ ਪਨੇਤ੍ਥ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਾ ਵਿਯ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ, ਕਟ੍ਠਕਠਲਂ ਆਦਾਯ ਆਗਤਪੁਰਿਸੋ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ. ਯਥਾ ਸੋ ਕਟ੍ਠੇਨ ਵਾ ਕਠਲੇਨ ਵਾ ਬਿਲ਼ਾਰਭਸ੍ਤਂ ਸਰਸਰਂ ਭਰਭਰਂ ਸਦ੍ਦਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਏਵਂ ਵੋ ਪਞ੍ਚ ਵਚਨਪਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਆਗਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਥਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੋਸਾਨੁਗਤਭਾਵਂ ਕਾਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

੨੩੨. ਓਚਰਕਾਤਿ ਅਵਚਰਕਾ ਹੇਟ੍ਠਾਚਰਕਾ, ਨੀਚਕਮ੍ਮਕਾਰਕਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੋ ਮਨੋ ਪਦੂਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਵਾ ਮਨੋ ਪਦੂਸੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਕਕਚੇਨ ਓਕਨ੍ਤਨਂ ਨਾਧਿਵਾਸੇਯ੍ਯ. ਨ ਮੇ ਸੋ ਤੇਨ ਸਾਸਨਕਰੋਤਿ ਸੋ ਤੇਨ ਅਨਧਿਵਾਸਨੇਨ ਮਯ੍ਹਂ ਓਵਾਦਕਰੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਆਪਤ੍ਤਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥਿ.

੨੩੩. ਅਣੁਂ ਵਾ ਥੂਲਂ ਵਾਤਿ ਅਪ੍ਪਸਾਵਜ੍ਜਂ ਵਾ ਮਹਾਸਾਵਜ੍ਜਂ ਵਾ. ਯਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਾਧਿਵਾਸੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਯੋ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਧਿਵਾਸੇਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ ਵਚਨਪਥਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯਾਤਿ ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਸੀਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਕਕਚੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੩੪. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਗਦ੍ਧੇ ਬਾਧਯਿਂਸੂਤਿ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਨੋ, ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਨੋ ਪੁਬ੍ਬਪੁਰਿਸਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਸ ਗਦ੍ਧਬਾਧਿਪੁਬ੍ਬਸ੍ਸ, ਗਿਜ੍ਝਘਾਤਕਕੁਲਪ੍ਪਸੁਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਗ੍ਗਮੋਕ੍ਖਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ. ਤੇ ਕਮ੍ਮਕਿਲੇਸਵਿਪਾਕਉਪਵਾਦਆਣਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਵਸੇਨ ਪਞ੍ਚਵਿਧਾ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਾਨਨ੍ਤਰਿਯਧਮ੍ਮਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਤਥਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਦੂਸਕਕਮ੍ਮਂ, ਤਂ ਪਨ ਮੋਕ੍ਖਸ੍ਸੇਵ ਅਨ੍ਤਰਾਯਂ ਕਰੋਤਿ, ਨ ਸਗ੍ਗਸ੍ਸ. ਨਿਯਤਮਿਚ੍ਛਾਦਿਟ੍ਠਿਧਮ੍ਮਾ ਕਿਲੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਪਣ੍ਡਕਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਉਭਤੋਬ੍ਯਞ੍ਜਨਕਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਧਮ੍ਮਾ ਵਿਪਾਕਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਅਰਿਯੂਪਵਾਦਧਮ੍ਮਾ ਉਪਵਾਦਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ, ਤੇ ਪਨ ਯਾਵ ਅਰਿਯੇ ਨ ਖਮਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਤਾਵਦੇਵ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ. ਸਞ੍ਚਿਚ੍ਚ ਵੀਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤ ਆਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਨ੍ਧਾ ਆਣਾਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕਾ ਨਾਮ. ਤੇਪਿ ਯਾਵ ਭਿਕ੍ਖੁਭਾਵਂ ਵਾ ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ, ਨ ਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਵਾ, ਨ ਦੇਸੇਤਿ ਵਾ, ਤਾਵਦੇਵ, ਨ ਤਤੋ ਪਰਂ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਸੇਸਨ੍ਤਰਾਯਿਕੇ ਜਾਨਾਤਿ, ਵਿਨਯੇ ਪਨ ਅਕੋਵਿਦਤ੍ਤਾ ਪਣ੍ਣਤ੍ਤਿਵੀਤਿਕ੍ਕਮਨ੍ਤਰਾਯਿਕੇ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਰਹੋਗਤੋ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ਇਮੇ ਆਗਾਰਿਕਾ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾਪਿ ਸਕਦਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਅਨਾਗਾਮਿਨੋਪਿ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਭਿਕ੍ਖੂਪਿ ਮਨਾਪਿਕਾਨਿ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਨਿ ਰੂਪਾਨਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ…ਪੇ… ਕਾਯਵਿਞ੍ਞੇਯ੍ਯੇ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬੇ ਫੁਸਨ੍ਤਿ, ਮੁਦੁਕਾਨਿ ਅਤ੍ਥਰਣਪਾਵੁਰਣਾਦੀਨਿ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ ਇਤ੍ਥੀਨਂਯੇਵ ਰੂਪਸਦ੍ਦਗਨ੍ਧਰਸਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਨ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ? ਏਤੇਪਿ ਵਟ੍ਟਨ੍ਤੀਤਿ. ਏਵਂ ਰਸੇਨ ਰਸਂ ਸਂਸਨ੍ਦੇਤ੍ਵਾ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਏਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੂਲਵਾਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤਿਸੁਖੁਮਸੁਤ੍ਤਂ ਉਪਨੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਸਾਸਪੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਿਨੇਰੁਂ ਉਪਸਂਹਰਨ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਪਾਪਕਂ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਿਂ ਭਗਵਤਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਬਨ੍ਧਨ੍ਤੇਨ ਵਿਯ ਮਹਤਾ ਉਸ੍ਸਾਹੇਨ ਪਠਮਪਾਰਾਜਿਕਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਂ, ਨਤ੍ਥਿ ਏਤ੍ਥ ਦੋਸੋ’’ਤਿ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਨ੍ਤੋ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਂ ਪਟਿਬਾਹਨ੍ਤੋ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇ ਖਾਣੁਕਣ੍ਟਕਾਦੀਨਿ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਮੇਥੁਨਧਮ੍ਮੇ ਦੋਸੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਜਿਨਸ੍ਸ ਆਣਾਚਕ੍ਕੇ ਪਹਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਤਥਾਹਂ ਭਗਵਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ.

ਏਵਂ ਬ੍ਯਾ ਖੋਤਿ ਏਵਂ ਵਿਯ ਖੋ. ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿਆਦੀਸੁ ਕਿਂ ਲਦ੍ਧਿਕੋ ਤ੍ਵਂ, ਲਦ੍ਧਿਂ ਵਦੇਹੀਤਿ ਪੁਚ੍ਛਮਾਨਾ ਸਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਗ੍ਗਾਹਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਕੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਏਵਂ ਵਦਸੀਤਿ ਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਸਮਨੁਭਾਸਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾਤਿਆਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੨.੪੨-੪੮) ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਟ੍ਠੇਨ. ਮਂਸਪੇਸੂਪਮਾ ਬਹੁਸਾਧਾਰਣਟ੍ਠੇਨ. ਤਿਣੁਕ੍ਕੂਪਮਾ ਅਨੁਦਹਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਙ੍ਗਾਰਕਾਸੂਪਮਾ ਮਹਾਭਿਤਾਪਨਟ੍ਠੇਨ. ਸੁਪਿਨਕੂਪਮਾ ਇਤ੍ਤਰਪਚ੍ਚੁਪਟ੍ਠਾਨਟ੍ਠੇਨ. ਯਾਚਿਤਕੂਪਮਾ ਤਾਵਕਾਲਿਕਟ੍ਠੇਨ. ਰੁਕ੍ਖਫਲੂਪਮਾ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਪਲਿਭਞ੍ਜਨਟ੍ਠੇਨ. ਅਸਿਸੂਨੂਪਮਾ ਅਧਿਕੁਟ੍ਟਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਤ੍ਤਿਸੂਲੂਪਮਾ ਵਿਨਿਵਿਜ੍ਝਨਟ੍ਠੇਨ. ਸਪ੍ਪਸਿਰੂਪਮਾ ਸਾਸਙ੍ਕਸਪ੍ਪਟਿਭਯਟ੍ਠੇਨ. ਥਾਮਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਥਾਮੇਨ. ਪਰਾਮਾਸਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਾਮਾਸੇਨ. ਅਭਿਨਿਵਿਸ੍ਸ ਵੋਹਰਤੀਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਵੋਹਰਤਿ ਦੀਪੇਤਿ ਵਾ.

੨੩੫. ਯਤੋ ਖੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯਦਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ. ਏਵਂ ਬ੍ਯਾ ਖੋ ਅਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਤਾਤਿ ਇਦਂ ਏਸ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਵਤ੍ਤੁਕਾਮੋਪਿ ਭਗਵਤੋ ਆਨੁਭਾਵੇਨ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਤਿ, ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਿਰ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਦ੍ਵੇ ਕਥਾ ਕਥੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ.

੨੩੬. ਕਸ੍ਸ ਖੋ ਨਾਮ ਤ੍ਵਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾਤਿ ਤ੍ਵਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸ ਕਸ੍ਸ ਖਤ੍ਤਿਯਸ੍ਸ ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਵਾ ਵੇਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਾ ਸੁਦ੍ਦਸ੍ਸ ਵਾ ਗਹਟ੍ਠਸ੍ਸ ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਸ੍ਸ ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਸ ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਵਾ ਮਯਾ ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸਿਤਂ ਆਜਾਨਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ ਅਯਂ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ. ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਗਵਾ ਮਂ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਮੋਘਪੁਰਿਸਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਤਕੇਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਨ ਹੋਤਿ. ਉਪਸੇਨਮ੍ਪਿ ਹਿ ਵਙ੍ਗਨ੍ਤਪੁਤ੍ਤਂ, ‘ਅਤਿਲਹੁਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਆਵਤ੍ਤੋ’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੫) ਭਗਵਾ ਮੋਘਪੁਰਿਸਵਾਦੇਨ ਓਵਦਿ. ਥੇਰੋ ਅਪਰਭਾਗੇ ਘਟੇਨ੍ਤੋ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਛ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਤਥਾਰੂਪਂ ਵੀਰਿਯਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਬਨ੍ਧਨਾ ਪਵੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਣ੍ਡੁਪਲਾਸਸ੍ਸ ਵਿਯ ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਮਂ ਦੇਸਨਂ ਆਰਭਿ.

ਉਸ੍ਮੀਕਤੋਪੀਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਕਿਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞਥ, ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕੋ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਤਞ੍ਞਾਣੇਨ ਪਟਿਵਿਰੁਜ੍ਝਿਤ੍ਵਾ ਵੇਸਾਰਜ੍ਜਞਾਣਂ ਪਟਿਬਾਹਿਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਆਣਾਚਕ੍ਕੇ ਪਹਾਰਂ ਦਦਮਾਨੋ ਅਪਿ ਨੁ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਧਮ੍ਮਵਿਨਯੇ ਉਸ੍ਮੀਕਤੋਪਿ? ਯਥਾ ਨਿਬ੍ਬੁਤੇਪਿ ਮਹਨ੍ਤੇ ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਖਜ੍ਜੁਪਨਕਮਤ੍ਤਾਪਿ ਅਗ੍ਗਿਪਪਟਿਕਾ ਹੋਤਿਯੇਵ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਪੁਨ ਮਹਾਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ ਏਵਂ ਇਮਸ੍ਸ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਿਕਾਪਿ ਞਾਣੁਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਥਿ, ਯਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਯ੍ਯਾਤਿ? ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਏਵਰੂਪਾ ਞਾਣੁਸ੍ਮਾਤਿ? ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯਸਮਤ੍ਥਾਯ ਞਾਣੁਸ੍ਮਾਯ ਉਸ੍ਮੀਕਤਭਾਵਂ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਙ੍ਕੁਭੂਤੋਤਿ ਨਿਤ੍ਤੇਜਭੂਤੋ. ਪਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋਤਿ ਪਤਿਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ. ਅਪ੍ਪਟਿਭਾਨੋਤਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਟਿਭਾਨਂ ਅਪਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਭਿਨ੍ਨਪਟਿਭਾਨੋ ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨਾਮ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕਸਾਸਨਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਵਿਰੁਲ਼੍ਹਿਧਮ੍ਮੋ ਕਿਰਮ੍ਹਿ ਸਮੁਗ੍ਘਾਤਿਤਪਚ੍ਚਯੋ ਜਾਤੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਭਬ੍ਬਤਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਾਦਙ੍ਗੁਟ੍ਠਕੇਨ ਭੂਮਿਂ ਖਣਮਾਨੋ ਨਿਸੀਦਿ.

ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ ਖੋਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ. ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਕਿਰ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਭਗਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨੋਤਿ ਵਦਤਿ, ਨ ਖੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਾ ਸਉਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਂਯੇਵ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਨੁਪਨਿਸ੍ਸਯਾਨਮ੍ਪਿ ਦੇਸੇਨ੍ਤਿ, ਅਹਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੁਗਤੋਵਾਦਂ ਲਭਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੂਪਗਂ ਕੁਸਲਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਓਵਾਦਂ ਪਟਿਪਸ੍ਸਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ, ਤ੍ਵਂਯੇਵ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਇਮਿਨਾ ਪਾਪਕੇਨ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤੇਨ ਨਿਰਯਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਾਯਿਸ੍ਸਸਿ, ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਤੁਯ੍ਹਂ ਸੁਗਤੋਵਾਦੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਨ ਮੇ ਤਯਾ ਅਤ੍ਥੋ, ਇਧਾਹਂ ਭਿਕ੍ਖੂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ.

੨੩੭. ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਾਟਿਯੇਕ੍ਕੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਠਾਨੇ ਭਗਵਾ ਪਰਿਸਂ ਸੋਧੇਤਿ, ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਗਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰੇਤਿ. ਸਚੇ ਹਿ ਪਰਿਸਗਤਾਨਂ ਕਸ੍ਸਚਿ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ – ‘‘ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਭਗਵਤਾ ਅਕਥਿਤਂ ਕਥੇਤੁਂ ਕਿਂ ਸਕ੍ਖਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਚ੍ਚਿ ਨੁ ਖੋ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਭਗਵਤਾ ਕਥਾਯ ਸਮਾਰਦ੍ਧਾਯ ਸਹਸਾ ਕਥਿਤ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਕਥਿਤਂ ਪਨ ਨ ਅਰਿਟ੍ਠੋਵ ਸੁਣਾਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਨਪਿ ਸੁਤਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ. ਅਥਾਪਿਸ੍ਸ ਸਿਯਾ ‘‘ਯਥਾ ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਿਟ੍ਠਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਮਮ੍ਪਿ ਏਵਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸੁਤ੍ਵਾਪਿ ਤੁਣ੍ਹੀਭਾਵਂ ਆਪਜ੍ਜੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ. ‘‘ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਕਰਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ. ਮਯਾਪਿ ਨ ਕਥਿਤਂ, ਅਞ੍ਞੇਨ ਸੁਤਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇਪਿਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਪਰਿਸਾਯ ਲਦ੍ਧਿਂ ਸੋਧੇਤਿ. ਪਰਿਸਾਯ ਪਨ ਲਦ੍ਧਿਸੋਧਨੇਨੇਵ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਗਣਤੋ ਨਿਸ੍ਸਾਰਿਤੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ ਸੋ ਵਤ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰੇਵ ਕਾਮੇਹੀਤਿਆਦੀਸੁ ਯੋ ਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਭਿਕ੍ਖੁ ‘‘ਤੇ ਪਟਿਸੇਵਤੋ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾ’’ਤਿ ਏਵਂਲਦ੍ਧਿਕੋ, ਸੋ ਵਤ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਚੇਵ ਕਿਲੇਸਕਾਮਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤੇਹਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਚ ਅਞ੍ਞਤ੍ਰ, ਏਤੇ ਧਮ੍ਮੇ ਪਹਾਯ, ਵਿਨਾ ਏਤੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ, ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇ ਪਟਿਸੇਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਮੇਥੁਨਸਮਾਚਾਰਂ ਸਮਾਚਰਿਸ੍ਸਤੀਤਿ ਨੇਤਂ ਠਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ. ਇਦਂ ਕਾਰਣਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠਾਨਮੇਤਂ ਅਨਵਕਾਸੋਤਿ.

੨੩੮. ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਯਥਾ ਨਾਮ ਰਜਕੋ ਸੁਗਨ੍ਧਾਨਿਪਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਾਨਿਪਿ ਜਿਣ੍ਣਾਨਿਪਿ ਨਵਾਨਿਪਿ ਸੁਦ੍ਧਾਨਿਪਿ ਅਸੁਦ੍ਧਾਨਿਪਿ ਵਤ੍ਥਾਨਿ ਏਕਤੋ ਭਣ੍ਡਿਕਂ ਕਰੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਨਿਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਣੀਤਚੀਵਰਾਦਿਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਅਨਿਬਦ੍ਧਸੀਲਾਨਂ ਗਹਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਕਰਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਨਿਬਦ੍ਧਸੀਲਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਵਰਣਕਰਂ ਸਚ੍ਛਨ੍ਦਰਾਗਪਰਿਭੋਗਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਂ ਏਕਸਦਿਸਂ ਕਰੋਤੀਤਿ ਅਰਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧਿਂ ਪਕਾਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਾਯ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯਾ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਇਧ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦੀਸੁ ਉਭਤੋਵਿਭਙ੍ਗਨਿਦ੍ਦੇਸਖਨ੍ਧਕਪਰਿਵਾਰਾ, ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ ਮਙ੍ਗਲਸੁਤ੍ਤਰਤਨਸੁਤ੍ਤਨਾਲਕਸੁਆਤੁਵਟ੍ਟਕਸੁਤ੍ਤਾਨਿ, ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਚ ਸੁਤ੍ਤਨਾਮਕਂ ਤਥਾਗਤਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬਮ੍ਪਿ ਸਗਾਥਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਗੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ, ਵਿਸੇਸੇਨ ਸਂਯੁਤ੍ਤਕੇ ਸਕਲੋਪਿ ਸਗਾਥਾਵਗ੍ਗੋ. ਸਕਲਂ ਅਭਿਧਮ੍ਮਪਿਟਕਂ, ਨਿਗ੍ਗਾਥਕਂ ਸੁਤ੍ਤਂ, ਯਞ੍ਚ ਅਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਅਟ੍ਠਹਿ ਅਙ੍ਗੇਹਿ ਅਸਙ੍ਗਹਿਤਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਤਂ ਵੇਯ੍ਯਾਕਰਣਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਧਮ੍ਮਪਦਂ, ਥੇਰਗਾਥਾ, ਥੇਰਿਗਾਥਾ, ਸੁਤ੍ਤਨਿਪਾਤੇ ਨੋਸੁਤ੍ਤਨਾਮਿਕਾ ਸੁਦ੍ਧਿਕਗਾਥਾ ਚ ਗਾਥਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੋਮਨਸ੍ਸਞਾਣਮਯਿਕਗਾਥਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਦ੍ਵੇਅਸੀਤਿਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ‘‘ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ ਭਗਵਤਾ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ (ਇਤਿਵੁ. ੧,੨) ਦਸੁਤ੍ਤਰਸਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਇਤਿਵੁਤ੍ਤਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਪਣ੍ਣਕਜਾਤਕਾਦੀਨਿ ਪਣ੍ਣਾਸਾਧਿਕਾਨਿ ਪਞ੍ਚਜਾਤਕਸਤਾਨਿ ਜਾਤਕਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾਨਿ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਚ੍ਛਰਿਯਾ ਅਬ੍ਭੁਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਆਨਨ੍ਦੇ’’ਤਿਆਦਿਨਯਪ੍ਪਵਤ੍ਤਾ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੨੯) ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਅਚ੍ਛਰਿਯਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਪ੍ਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਅਬ੍ਭੁਤਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਚੂਲ਼ਵੇਦਲ੍ਲਮਹਾਵੇਦਲ੍ਲਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਸਕ੍ਕਪਞ੍ਹਸਙ੍ਖਾਰਭਾਜਨਿਯਮਹਾਪੁਣ੍ਣਮਸੁਤ੍ਤਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਵੇਦਞ੍ਚ ਤੁਟ੍ਠਿਞ੍ਚ ਲਦ੍ਧਾ ਲਦ੍ਧਾ ਪੁਚ੍ਛਿਤਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਾ ਵੇਦਲ੍ਲਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਤ੍ਥਂ ਨ ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥਤ੍ਥਂ ਕਾਰਣਤ੍ਥਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਨ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਤਨ੍ਤਿ ਅਨੁਪਪਰਿਕ੍ਖਨ੍ਤਾਨਂ. ਨ ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤਿ ਨ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਸਮਾਧਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਮਗ੍ਗੋ ਫਲਂ ਵਟ੍ਟਂ ਵਿਵਟ੍ਟਂ ਕਥਿਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਹੋਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਾਨਿਸਂਸਾ ਚੇਵਾਤਿ ਤੇ ਪਰੇਸਂ ਵਾਦੇ ਦੋਸਾਰੋਪਨਾਨਿਸਂਸਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿਵਾਦਪ੍ਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ ਚਾਤਿ ਏਵਂ ਵਾਦਪਮੋਕ੍ਖਾਨਿਸਂਸਾ, ਪਰੇਹਿ ਸਕਵਾਦੇ ਦੋਸੇ ਆਰੋਪਿਤੇ ਤਂ ਦੋਸਂ ਏਵਂ ਮੋਚੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਇਮਿਨਾਵ ਕਾਰਣੇਨ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯਸ੍ਸ ਚ ਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਵਾ ਫਲਸ੍ਸ ਵਾ ਅਤ੍ਥਾਯ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ, ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਏਤੇ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਗ੍ਗਾਹਿਨੋ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਪਰਸ੍ਸ ਵਾਦੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਆਰੋਪੇਤੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਦਂ ਮੋਚੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਨਾਨੁਭੋਨ੍ਤਿਯੇਵ.

੨੩੯. ਅਲਗਦ੍ਦਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਆਸਿਵਿਸਅਤ੍ਥਿਕੋ. ਗਦੋਤਿ ਹਿ ਵਿਸਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਤਂ ਤਸ੍ਸ ਅਲਂ ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਅਲਗਦ੍ਦੋ. ਭੋਗੇਤਿ ਸਰੀਰੇ. ਇਧ ਪਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਏਕਚ੍ਚੇ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੀਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਹਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯੋ ਅਲਗਦ੍ਦਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤੀਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਵਂ ਚੀਵਰਾਦੀਨਿ ਵਾ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਚਤੁਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਵਾ ਮਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਹੇਤੁ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਅਲਗਦ੍ਦਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਏਵਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਤੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਅਪਰਿਯਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਨਿਦ੍ਦੋਕ੍ਕਮਨਂ ਵਰਤਰਂ.

ਯੋ ਪਨ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸੀਲਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸੀਲਂ ਪੂਰੇਤ੍ਵਾ ਸਮਾਧਿਸ੍ਸ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸਮਾਧਿਗਬ੍ਭਂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਸ੍ਸਾਮਿ ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਨ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ ਅਪ੍ਪਹੀਨਂ ਅਭਾਵਿਤਂ ਅਸਚ੍ਛਿਕਤਂ ਵਾ ਨਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸੋ ਭਾਵਿਤਮਗ੍ਗੋ ਸਚ੍ਛਿਕਤਫਲੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤੋ ਤਨ੍ਤਿਧਾਰਕੋ ਪਵੇਣਿਪਾਲਕੋ ਵਂਸਾਨੁਰਕ੍ਖਕੋਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਇਤਿਸ੍ਸ ਸਾ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਹੋਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨੋ ਛਾਤਭਯਾਦੀਸੁ ਗਨ੍ਥਧਰੇਸੁ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਵਸਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੇਸੁ ਸਯਂ ਭਿਕ੍ਖਾਚਾਰੇਨ ਅਕਿਲਮਮਾਨੋ ਅਤਿਮਧੁਰਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਮਾ ਨਸ੍ਸਤੁ, ਤਨ੍ਤਿਂ ਧਾਰੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਂਸਂ ਠਪੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਵੇਣਿਂ ਪਾਲੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਪਰਿਯਾਪੁਣਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਹੋਤਿ, ਨ ਹੋਤੀਤਿ? ਨ ਹੋਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਠਾਨੇ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਯਾਪੁਤਤ੍ਤਾ. ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਹਿ ਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਨਾਮ ਅਲਗਦ੍ਦਾ ਵਾ ਹੋਤਿ ਨਿਤ੍ਥਰਣਾ ਵਾ, ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਸੇਕ੍ਖਾਨਂ ਨਿਤ੍ਥਰਣਾਵ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਪਰਿਯਤ੍ਤਿਯੇਵ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਠਾਨੇ ਨਿਤ੍ਥਰਣਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ.

ਨਿਜ੍ਝਾਨਂ ਖਮਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇਸੁ ਇਧ ਸੀਲਂ ਕਥਿਤਂ, ਇਧ ਸਮਾਧਿ, ਇਧ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਇਧ ਮਗ੍ਗੋ, ਇਧ ਫਲਂ, ਇਧ ਵਟ੍ਟਂ, ਇਧ ਵਿਵਟ੍ਟਨ੍ਤਿ ਆਪਾਥਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤੀਤਿ ਯੇਸਂ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਪਰਿਯਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਫਲਂ ਸਚ੍ਛਿਕਰੋਨ੍ਤਾ ਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਿ. ਪਰਵਾਦੇ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਆਰੋਪੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਸਕਵਾਦੇ ਆਰੋਪਿਤਂ ਦੋਸਂ ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮੋਚੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾਪਿ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤੀਤਿ ਸੀਲਾਦੀਨਂ ਆਗਤਟ੍ਠਾਨੇ ਸੀਲਾਦੀਨਿ ਪੂਰੇਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ, ਪਰੇਸਂ ਵਾਦੇ ਸਹਧਮ੍ਮੇਨ ਉਪਾਰਮ੍ਭਂ ਆਰੋਪੇਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ, ਸਕਵਾਦਤੋ ਦੋਸਂ ਹਰਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਰਿਸਮਜ੍ਝੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਸਨ੍ਨੇਹਿ ਉਪਨੀਤੇ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਚ੍ਚਯੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਨ੍ਤਿ.

ਏਵਂ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤੇ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨੇ ਆਨਿਸਂਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਦੁਗ੍ਗਹਿਤਅਲਗਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਅਹਿਤਾਯ ਦੁਕ੍ਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਪਰਿਯਤ੍ਤਿ ਸੁਗ੍ਗਹਿਤਅਲਗਦ੍ਦੋ ਵਿਯ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਤਥੇਵ ਨਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਥ, ਤੇਨੇਵ ਅਤ੍ਥੇਨ ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਥ. ਯੇ ਵਾ ਪਨਾਸ੍ਸੁ ਵਿਯਤ੍ਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਯੇ ਵਾ ਪਨ ਅਞ੍ਞੇ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਮਹਾਕਸ੍ਸਪਮਹਾਕਚ੍ਚਾਨਾਦਿਕਾ ਬ੍ਯਤ੍ਤਾ ਪਣ੍ਡਿਤਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਸ੍ਸੁ, ਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਵਿਯ ਪਨ ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਨ ਕਲਲਂ ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੪੦. ਕੁਲ੍ਲੂਪਮਨ੍ਤਿ ਕੁਲ੍ਲਸਦਿਸਂ. ਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯਾਤਿ ਚਤੁਰੋਘਨਿਤ੍ਥਰਣਤ੍ਥਾਯ. ਉਦਕਣ੍ਣਵਨ੍ਤਿ ਯਞ੍ਹਿ ਉਦਕਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਨ ਪੁਥੁਲਂ. ਪੁਥੁਲਂ ਵਾ ਪਨ ਨ ਗਮ੍ਭੀਰਂ, ਨ ਤਂ ਅਣ੍ਣਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਂ ਪਨ ਗਮ੍ਭੀਰਞ੍ਚੇਵ ਪੁਥੁਲਞ੍ਚ, ਤਂ ਅਣ੍ਣਵੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਉਦਕਣ੍ਣਵਨ੍ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪੁਥੁਲਂ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਉਦਕਨ੍ਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਾਸਙ੍ਕਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਚੋਰਾਨਂ ਨਿਵੁਤ੍ਥੋਕਾਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਠਿਤੋਕਾਸੋ, ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਕਾਸੋ, ਨਿਪਨ੍ਨੋਕਾਸੋ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਥ ਚੋਰੇਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਹਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਵਿਲੁਤ੍ਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਆਕੋਟਿਤਾ ਦਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਉਤ੍ਤਰਸੇਤੂਤਿ ਉਦਕਣ੍ਣਵਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਬਦ੍ਧੋ ਸੇਤੁ. ਕੁਲ੍ਲਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾਤਿ ਕੁਲ੍ਲੋ ਨਾਮ ਤਰਣਤ੍ਥਾਯ ਕਲਾਪਂ ਕਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧੋ. ਪਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਬਦ੍ਧਾ ਪਨ ਪਦਰਚਾਟਿਆਦਯੋ ਉਲ਼ੁਮ੍ਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਉਚ੍ਚਾਰੇਤ੍ਵਾਤਿ ਠਪੇਤ੍ਵਾ. ਕਿਚ੍ਚਕਾਰੀਤਿ ਪਤ੍ਤਕਾਰੀ ਯੁਤ੍ਤਕਾਰੀ, ਪਤਿਰੂਪਕਾਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾਤਿ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸਮਥੇਪਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਾਪੇਸਿ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯਪਿ. ਸਮਥੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਕਤ੍ਥ ਪਜਹਾਪੇਸਿ? ‘‘ਇਤਿ ਖੋ, ਉਦਾਯਿ, ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨਸ੍ਸਪਿ ਪਹਾਨਂ ਵਦਾਮਿ, ਪਸ੍ਸਸਿ ਨੋ ਤ੍ਵਂ, ਉਦਾਯਿ, ਤਂ ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਣੁਂ ਵਾ ਥੂਲਂ ਵਾ, ਯਸ੍ਸਾਹਂ ਨੋ ਪਹਾਨਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੧੫੬) ਏਤ੍ਥ ਸਮਥੇ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਾਪੇਸਿ. ‘‘ਇਮਂ ਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦਿਟ੍ਠਿਂ ਏਵਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਏਵਂ ਪਰਿਯੋਦਾਤਂ ਨ ਅਲ੍ਲੀਯੇਥ ਨ ਕੇਲਾਯੇਥ ਨ ਧਨਾਯੇਥਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੪੦੧) ਏਤ੍ਥ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਪਜਹਾਪੇਸਿ. ਇਧ ਪਨ ਉਭਯਤ੍ਥ ਪਜਹਾਪੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵੋ ਪਹਾਤਬ੍ਬਾ, ਪਗੇਵ ਅਧਮ੍ਮਾ’’ਤਿ ਆਹ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਂ ਏਵਰੂਪੇਸੁ ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਣੀਤੇਸੁ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਵਦਾਮਿ, ਕਿਂ ਪਨ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਸਦ੍ਧਮ੍ਮੇ ਗਾਮਧਮ੍ਮੇ ਵਸਲਧਮ੍ਮੇ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲੇ ਓਦਕਨ੍ਤਿਕੇ, ਯਤ੍ਥ ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਮੋਘਪੁਰਿਸੋ ਨਿਦ੍ਦੋਸਸਞ੍ਞੀ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਨਾਲਂ ਅਨ੍ਤਰਾਯਾਯਾਤਿ ਵਦਤਿ. ਅਰਿਟ੍ਠੇਨ ਵਿਯ ਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇ ਕਲਲਂ ਵਾ ਕਚਵਰਂ ਵਾ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਇਮਿਨਾਪਿ ਓਵਾਦੇਨ ਅਰਿਟ੍ਠਂਯੇਵ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ.

੨੪੧. ਇਦਾਨਿ ਯੋ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਾਹਵਸੇਨ ਅਹਂ ਮਮਨ੍ਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਸੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇ ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਵਿਯ ਕਲਲਂ ਕਚਵਰਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਛਯਿਮਾਨਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨੀਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਆਰਮ੍ਮਣਮ੍ਪਿ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ, ਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਚ੍ਚਯੋਪਿ. ਰੂਪਂ ਏਤਂ ਮਮਾਤਿਆਦੀਸੁ ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਗ੍ਗਾਹੋ. ਏਸੋਹਮਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨਗ੍ਗਾਹੋ. ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹੋ. ਏਵਂ ਰੂਪਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਥਿਤਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਰੂਪਂ ਪਨ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਦਿਟ੍ਠਂ ਰੂਪਾਯਤਨਂ, ਸੁਤਂ ਸਦ੍ਦਾਯਤਨਂ, ਮੁਤਂ ਗਨ੍ਧਾਯਤਨਂ ਰਸਾਯਤਨਂ ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾਯਤਨਂ, ਤਞ੍ਹਿ ਪਤ੍ਵਾ ਗਹੇਤਬ੍ਬਤੋ ਮੁਤਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਵਸੇਸਾਨਿ ਸਤ੍ਤਾਯਤਨਾਨਿ ਵਿਞ੍ਞਾਤਂ ਨਾਮ. ਪਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ. ਪਰਿਯੇਸਿਤਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ. ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਮਨਸਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇਨ ਅਨੁਸਞ੍ਚਰਿਤਂ. ਲੋਕਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਨਾਮ. ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਞ੍ਚ, ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਞ੍ਚ ਮਨਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ.

ਅਥ ਵਾ ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਪਤ੍ਤਟ੍ਠੇਨ ਪਤ੍ਤਂ ਨਾਮ. ਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਂ ਪਰਿਯੇਸਿਤਂ ਨਾਮ. ਅਪਰਿਯੇਸਿਤ੍ਵਾ ਨੋਪਤ੍ਤਂ ਮਨਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ. ਸਬ੍ਬਂ ਵਾ ਏਤਂ ਮਨਸਾ ਅਨੁਵਿਚਰਿਤਤ੍ਤਾ ਮਨਸਾਨੁਵਿਚਰਿਤਂ ਨਾਮ. ਇਮਿਨਾ ਵਿਞ੍ਞਾਣਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਥਿਤਾ, ਦੇਸਨਾਵਿਲਾਸੇਨ ਹੇਟ੍ਠਾ ਦਿਟ੍ਠਾਦਿਆਰਮ੍ਮਣਵਸੇਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਂ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਨ੍ਤਿ ਯਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਸੋ ਲੋਕੋਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਂ.

ਸੋ ਲੋਕੋ ਸੋ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯਾ ਏਸਾ ‘‘ਰੂਪਂ ਅਤ੍ਤਤੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾ ਦਿਟ੍ਠਿ ਲੋਕੋ ਚ ਅਤ੍ਤਾ ਚਾਤਿ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੋ ਪੇਚ੍ਚ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਸੋ ਅਹਂ ਪਰਲੋਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਚ੍ਚੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਧੁਵੋ ਸਸ੍ਸਤੋ ਅਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸਿਨੇਰੁਮਹਾਪਥਵੀਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਾਦੀਹਿ ਸਸ੍ਸਤੀਹਿ ਸਮਂ ਤਥੇਵ ਠਸ੍ਸਾਮਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਏਤਂ ਮਮਾਤਿ ਤਮ੍ਪਿ ਦਸ੍ਸਨਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਦਿਟ੍ਠਾਰਮ੍ਮਣਾ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਕਥਿਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਪਟਿਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਾਲੇ ਵਿਯ ਪਚ੍ਛਿਮਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪੁਰਿਮਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਹਣਕਾਲੇ ਏਵਂ ਹੋਤਿ.

ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਰੂਪਂ ਨੇਤਂ ਮਮਾਤਿ ਰੂਪੇ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਾ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਇਮਸ੍ਸ ਪਨ ਪਦਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਮਾਨਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਦਿਟ੍ਠਿਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾ ਞਾਣਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਚਤਸ੍ਸੋ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਾ ਕਣ੍ਹਪਕ੍ਖੇ ਤਿਸ੍ਸਨ੍ਨਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਨਂ, ਸੁਕ੍ਕਪਕ੍ਖੇ ਞਾਣਸਮਨੁਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ. ਅਸਤਿ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤੀਤਿ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਭਯਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾਯ ਤਣ੍ਹਾਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾਯ ਵਾ ਨ ਪਰਿਤਸ੍ਸਤਿ. ਇਮਿਨਾ ਭਗਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਨਾਸੇ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਮਾਨਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਦੇਸਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸਿ.

੨੪੨. ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਅਨੁਸਨ੍ਧਿਕੁਸਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ – ‘‘ਭਗਵਤਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਨਾਸੇ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾ ਨਿਟ੍ਠਾਪਿਤਾ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਖੋ ਪਨ ਸਤਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਪਰਿਤਸ੍ਸਕੇਨ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਨਾਸੇ ਪਰਿਤਸ੍ਸਕੇਨ ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਕੇਨ ਚਾਪਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ. ਇਤਿ ਇਮੇਹਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਯਂ ਪਞ੍ਹੋ ਪੁਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਏਕਂਸਂ ਚੀਵਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਏਤਦਵੋਚ. ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਅਸਤੀਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਨਾਸੇ. ਅਹੁ ਵਤ ਮੇਤਿ ਅਹੋਸਿ ਵਤ ਮੇ ਭਦ੍ਦਕਂ ਯਾਨਂ ਵਾਹਨਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਸੁਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਂ ਵਤ ਮੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤਂ ਵਤ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਰਾਜੂਹਿ ਵਾ ਚੋਰੇਹਿ ਵਾ ਹਟਂ, ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਵਾ ਦਡ੍ਢਂ, ਉਦਕੇਨ ਵਾ ਵੁਲ਼੍ਹਂ, ਪਰਿਭੋਗੇਨ ਵਾ ਜਿਣ੍ਣਂ. ਸਿਯਾ ਵਤ ਮੇਤਿ ਭਵੇਯ੍ਯ ਵਤ ਮਯ੍ਹਂ ਯਾਨਂ ਵਾਹਨਂ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਸਾਲਿ ਵੀਹਿ ਯਵੋ ਗੋਧੁਮੋ. ਤਂ ਵਤਾਹਂ ਨ ਲਭਾਮੀਤਿ ਤਮਹਂ ਅਲਭਮਾਨੋ ਤਦਨੁਚ੍ਛਵਿਕਂ ਕਮ੍ਮਂ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਇਦਾਨਿ ਨ ਲਭਾਮੀਤਿ ਸੋਚਤਿ, ਅਯਂ ਅਗਾਰਿਯਸੋਚਨਾ, ਅਨਗਾਰਿਯਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਾਦੀਨਂ ਵਸੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਾ.

ਅਪਰਿਤਸ੍ਸਨਾਵਾਰੇ ਨ ਏਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ਯੇਹਿ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤੇਸਂ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਨ ਏਵਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਧਿਟ੍ਠਾਨਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਨਨ੍ਤਿ ਦਿਟ੍ਠੀਨਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਦਿਟ੍ਠਿਪਰਿਯੁਟ੍ਠਾਨਾਨਞ੍ਚ ਅਭਿਨਿਵੇਸਾਨੁਸਯਾਨਞ੍ਚ. ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥਾਯਾਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਾਯ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਆਗਮ੍ਮ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਾਇਞ੍ਜਿਤਾਨਿ, ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਚਲਨਾਨਿ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਵਿਪ੍ਫਨ੍ਦਿਤਾਨਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਵੂਪਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ, ‘‘ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤਦੇਵ ਚ ਆਗਮ੍ਮ ਖਨ੍ਧੂਪਧਿ ਕਿਲੇਸੂਪਧਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰੂਪਧਿ, ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੂਪਧੀਤਿ ਇਮੇ ਉਪਧਯੋ ਪਟਿਨਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਯਨ੍ਤਿ, ਤਣ੍ਹਾ ਖੀਯਤਿ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਨਿਰੁਜ੍ਝਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ, ‘‘ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗੋ ਤਣ੍ਹਾਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯਾਤਿ ਅਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਸਰੂਪਨਿਦ੍ਦੇਸੋ, ਇਤਿ ਸਬ੍ਬੇਹੇਵ ਇਮੇਹਿ ਪਦੇਹਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਤ੍ਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਅਯਮਤ੍ਥੋ ਦੀਪਿਤੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਹੋਤੀਤਿ ਤਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛਿਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਵਿਨਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਿ ਨਾਮਸ੍ਸੁ, ਨਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਵਂ ਹੋਤਿ. ਦਿਟ੍ਠਿਗਤਿਕਸ੍ਸ ਹਿ ਤਿਲਕ੍ਖਣਂ ਆਰੋਪੇਤ੍ਵਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਸਿਯਮਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤਸ੍ਸ ਤਾਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ – ‘‘ਤਾਸੋ ਹੇਸੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਸੁਤਵਤੋ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਸ੍ਸ ਨੋ ਚਸ੍ਸਂ, ਨੋ ਚ ਮੇ ਸਿਯਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੫).

੨੪੩. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਪਰਿਕ੍ਖਾਰਵਿਨਾਸੇ ਤਸ੍ਸਨਕਸ੍ਸ ਚ ਨੋਤਸ੍ਸਨਕਸ੍ਸ ਚ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧਵਿਨਾਸੇ ਤਸ੍ਸਨਕਸ੍ਸ ਚ ਨੋਤਸ੍ਸਨਕਸ੍ਸ ਚਾਤਿ ਇਮੇਸਂ ਵਸੇਨ ਚਤੁਕ੍ਕੋਟਿਕਾ ਸੁਞ੍ਞਤਾ ਕਥਿਤਾ. ਇਦਾਨਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ ਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ, ਵੀਸਤਿਵਤ੍ਥੁਕਂ ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਂ ਅਤ੍ਤਵਾਦੁਪਾਦਾਨਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿਪਮੁਖਾ ਦ੍ਵਾਸਟ੍ਠਿ ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ ਦਿਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਯਂ ਨਾਮ ਕਤ੍ਵਾ ਤਿਕੋਟਿਕਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਰਿਗ੍ਗਹਨ੍ਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਂ. ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯਾਥਾਤਿ ਯਥਾ ਵਿਞ੍ਞੂ ਮਨੁਸ੍ਸੋ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹੇਯ੍ਯ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਖੋ ਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਥ, ਅਹਮ੍ਪਿ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਇਤਿ ਏਵਰੂਪੋ ਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

੨੪੪. ਏਵਂ ਤਿਕੋਟਿਕਂ ਸੁਞ੍ਞਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਿਕੋਟਿਕਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਤੀਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਾ ਸਤਿ ਇਦਂ ਮੇ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਜਾਤਂ ਅਤ੍ਤਨਿਯਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸ, ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਵ ਵਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰੇ ਸਤਿ ਅਯਂ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾ ਇਮਸ੍ਸ ਪਰਿਕ੍ਖਾਰਸ੍ਸ ਸਾਮੀਤਿ, ਏਵਂ ਅਹਨ੍ਤਿ. ਸਤਿ ਮਮਾਤਿ, ਮਮਾਤਿ ਸਤਿ ਅਹਨ੍ਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਭਵੇਯ੍ਯ. ਸਚ੍ਚਤੋਤਿ ਭੂਤਤੋ, ਥੇਤਤੋਤਿ ਤਥਤੋ ਥਿਰਤੋ ਵਾ.

ਇਦਾਨਿ ਇਮੇ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਏਵਂ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਅਰਿਟ੍ਠੋ ਵਿਯ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨੇ ਕਲਲਂ ਕਚਵਰਂ ਪਕ੍ਖਿਪਤੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਂ ਕਿਂ ਮਞ੍ਞਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਨਿਚ੍ਚਂ ਵਾਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਯਸ੍ਮਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ. ਉਪ੍ਪਾਦਵਯਵਤ੍ਤਿਤੋ ਵਿਪਰਿਣਾਮਤਾਵਕਾਲਿਕਨਿਚ੍ਚਪਟਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਵਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਿਚ੍ਚਂ. ਦੁਕ੍ਖਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਾਕਾਰੇਨ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਸਨ੍ਤਾਪਦੁਕ੍ਖਮਦੁਕ੍ਖਵਤ੍ਥੁਕਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਵਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਦੁਕ੍ਖਂ. ਵਿਪਰਿਣਾਮਧਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਭਵਸਙ੍ਕਨ੍ਤਿਉਪਗਮਨਸਭਾਵਂ ਪਕਤਿਭਾਵਵਿਜਹਨਸਭਾਵਂ. ਕਲ੍ਲਂ ਨੁ ਤਂ ਸਮਨੁਪਸ੍ਸਿਤੁਂ ਏਤਂ ਮਮ, ਏਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਏਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੁਤ੍ਤਂ ਨੁ ਖੋ ਤਂ ਇਮੇਸਂ ਤਿਣ੍ਣਂ ਤਣ੍ਹਾਮਾਨਦਿਟ੍ਠਿਗ੍ਗਾਹਾਨਂ ਵਸੇਨ ਅਹਂ ਮਮਾਤਿ ਏਵਂ ਗਹੇਤੁਂ. ਨੋ ਹੇਤਂ, ਭਨ੍ਤੇਤਿ ਇਮਿਨਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਾਕਾਰੇਨ ਰੂਪਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਟਿਜਾਨਨ੍ਤਿ. ਸੁਞ੍ਞਅਸ੍ਸਾਮਿਕਅਨਿਸ੍ਸਰਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਟ੍ਠੇਨ ਵਾਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਨਤ੍ਤਾ.

ਭਗਵਾ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਅਨਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤ੍ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ, ਕਤ੍ਥਚਿ ਉਭਯਵਸੇਨ. ‘‘ਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਤਂ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ, ਚਕ੍ਖੁਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਾਦੋਪਿ ਵਯੋਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਖੋ ਪਨ ਉਪ੍ਪਾਦੋਪਿ ਵਯੋਪਿ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਅਤ੍ਤਾ ਮੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ ਚ ਵੇਤਿ ਚਾਤਿ ਇਚ੍ਚਸ੍ਸ ਏਵਮਾਗਤਂ ਹੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਨ ਉਪਪਜ੍ਜਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਤਾਤਿ ਯੋ ਵਦੇਯ੍ਯ, ਇਤਿ ਚਕ੍ਖੁ ਅਨਤ੍ਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੪੨੨) ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਹਿ ਛਛਕ੍ਕਸੁਤ੍ਤੇ ਅਨਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਰੂਪਞ੍ਚ ਹਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਤ੍ਤਾ ਅਭਵਿਸ੍ਸ, ਨਯਿਦਂ ਰੂਪਂ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤੇਯ੍ਯ, ਲਬ੍ਭੇਥ ਚ ਰੂਪੇ ‘ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਹੋਤੁ, ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’ਤਿ. ਯਸ੍ਮਾ ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਰੂਪਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਰੂਪਂ ਆਬਾਧਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਨ ਚ ਲਬ੍ਭਤਿ ਰੂਪੇ ‘ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਹੋਤੁ, ਏਵਂ ਮੇ ਰੂਪਂ ਮਾ ਅਹੋਸੀ’’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੦; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੯) ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤੇ ਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ‘‘ਰੂਪਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਯਦਨਿਚ੍ਚਂ ਤਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਯਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਤਦਨਤ੍ਤਾ, ਯਦਨਤ੍ਤਾ ਤਂ ‘ਨੇਤਂ ਮਮ, ਨੇਸੋਹਮਸ੍ਮਿ, ਨ ਮੇਸੋ ਅਤ੍ਤਾ’ਤਿ ਏਵਮੇਤਂ ਯਥਾਭੂਤਂ ਸਮ੍ਮਪ੍ਪਞ੍ਞਾਯ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੭੬) ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਰਹਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤੇ ਉਭਯਵਸੇਨ ਅਨਤ੍ਤਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚ ਪਾਕਟਂ. ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਨ ਪਾਕਟਂ.

ਪਰਿਭੋਗਭਾਜਨਾਦੀਸੁ ਹਿ ਭਿਨ੍ਨੇਸੁ ਅਹੋ ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਹੋ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਸਰੀਰੇ ਗਣ੍ਡਪਿਲ਼ਕਾਦੀਸੁ ਵਾ ਉਟ੍ਠਿਤਾਸੁ ਕਣ੍ਟਕੇਨ ਵਾ ਵਿਦ੍ਧਾ ਅਹੋ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ, ਅਹੋ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਪਨ ਵਤ੍ਤਾ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਇਦਞ੍ਹਿ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਨਾਮ ਅਵਿਭੂਤਂ ਦੁਦ੍ਦਸਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞਾਪਨਂ. ਤੇਨ ਤਂ ਭਗਵਾ ਅਨਿਚ੍ਚਵਸੇਨ ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨ ਵਾ ਉਭਯਵਸੇਨ ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਯਿਦਂ ਇਮਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਤੇਪਰਿਵਟ੍ਟੇ ਅਨਿਚ੍ਚਦੁਕ੍ਖਵਸੇਨੇਵ ਦਸ੍ਸਿਤਂ. ਵੇਦਨਾਦੀਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ.

ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਤਰਹਿ ਅਞ੍ਞਦਾਪਿ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਦੁਕ੍ਖਂ ਅਨਤ੍ਤਾ, ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਰੂਪਨ੍ਤਿਆਦੀਨਿ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਮਗ੍ਗੇ ਖਨ੍ਧਨਿਦ੍ਦੇਸੇ ਵਿਤ੍ਥਾਰਿਤਾਨੇਵ.

੨੪੫. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਤਿ ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਵਿਪਸ੍ਸਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵੁਟ੍ਠਾਨਗਾਮਿਨੀਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਹਿ ਬਹੂਨਿ ਨਾਮਾਨਿ. ਏਸਾ ਹਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸਞ੍ਞਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਤਮ੍ਮਯਤਾਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਤੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ. ਕਤ੍ਥਚਿ ਦ੍ਵੀਹੀਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੋਟ੍ਠਪਾਦਸੁਤ੍ਤੇ ਤਾਵ ‘‘ਸਞ੍ਞਾ ਖੋ, ਪੋਟ੍ਠਪਾਦ, ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ, ਪਚ੍ਛਾ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੪੧੬) ਏਵਂ ਸਞ੍ਞਗ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸੁਸਿਮਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇ ਖੋ, ਸੁਸਿਮ, ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਂ, ਪਚ੍ਛਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੨.੭੦) ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਟ੍ਠਿਤਿਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਦਸੁਤ੍ਤਰਸੁਤ੍ਤੇ ‘‘ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਧਾਨਿਯਙ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੯) ਏਵਂ ਪਾਰਿਸੁਦ੍ਧਿਪਦਾਨਿਯਙ੍ਗਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਰਥਵਿਨੀਤੇ ‘‘ਕਿਂ ਨੁ ਖੋ, ਆਵੁਸੋ, ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਤ੍ਥਂ ਭਗਵਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਵੁਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੫੭) ਏਵਂ ਪਟਿਪਦਾਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਸਲ਼ਾਯਤਨਵਿਭਙ੍ਗੇ ‘‘ਅਤਮ੍ਮਯਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਅਤਮ੍ਮਯਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਯਾਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਨਾਨਤ੍ਤਾ ਨਾਨਤ੍ਤਸਿਤਾ, ਤਂ ਅਭਿਨਿਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਯਾਯਂ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਏਕਤ੍ਤਾ ਏਕਤ੍ਤਸਿਤਾ, ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਏਵਮੇਤਿਸ੍ਸਾ ਪਹਾਨਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਤਿਸ੍ਸਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੧੦) ਏਵਂ ਤਮ੍ਮਯਤਾਪਰਿਯਾਦਾਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਮਗ੍ਗੇ ‘‘ਯਾ ਚ ਮੁਞ੍ਚਿਤੁਕਮ੍ਯਤਾ, ਯਾ ਚ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨੁਪਸ੍ਸਨਾ, ਯਾ ਚ ਸਙ੍ਖਾਰੁਪੇਕ੍ਖਾ, ਇਮੇ ਧਮ੍ਮਾ ਏਕਤ੍ਥਾ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਮੇਵ ਨਾਨ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਟਿ. ਮ. ੧.੫੪) ਏਵਂ ਤੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਪਟ੍ਠਾਨੇ ‘‘ਅਨੁਲੋਮਂ ਗੋਤ੍ਰਭੁਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ, ਅਨੁਲੋਮਂ ਵੋਦਾਨਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਪਚ੍ਚਯੇਨ ਪਚ੍ਚਯੋ’’ਤਿ (ਪਟ੍ਠਾ. ੧.੧.੪੧੭) ਏਵਂ ਦ੍ਵੀਹਿ ਨਾਮੇਹਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨ ਅਲਗਦ੍ਦਸੁਤ੍ਤੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਨਾਮੇਨ ਆਗਤਾ.

ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਵਿਰਜ੍ਜਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਰਾਗੋਤਿ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਰਾਗੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਫਲਂ ਕਥਿਤਂ. ਵਿਮੁਤ੍ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਮਿਤਿ ਞਾਣਂ ਹੋਤੀਤਿ ਇਧ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਾ ਕਥਿਤਾ.

ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਸ੍ਸ ਯਥਾਭੂਤੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਨਾਮਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਅਵਿਜ੍ਜਾਤਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਿਕਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਦੁਰੁਕ੍ਖਿਪਨਟ੍ਠੇਨ ਪਲਿਘੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਸ ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਲਿਘੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਾਲਾਵਤ੍ਥੁਕਤਾਤਿ ਸੀਸਚ੍ਛਿਨ੍ਨਤਾਲੋ ਵਿਯ ਕਤਾ, ਸਮੂਲਂ ਵਾ ਤਾਲਂ ਉਦ੍ਧਰਿਤ੍ਵਾ ਤਾਲਸ੍ਸ ਵਤ੍ਥੁ ਵਿਯ ਕਤਾ, ਯਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਪੁਨ ਸੋ ਤਾਲੋ ਨ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ, ਏਵਂ ਪੁਨ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਨੀਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪੋਨੋਬ੍ਭਵਿਕੋਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਦਾਯਕੋ. ਜਾਤਿਸਂਸਾਰੋਤਿਆਦੀਸੁ ਜਾਯਨਵਸੇਨ ਚੇਵ ਸਂਸਰਣਵਸੇਨ ਚ ਏਵਂ ਲਦ੍ਧਨਾਮਾਨਂ ਪੁਨਬ੍ਭਵਖਨ੍ਧਾਨਂ ਪਚ੍ਚਯੋ ਕਮ੍ਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰੋ. ਸੋ ਹਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਰਣਵਸੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਪਰਿਕ੍ਖਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤੇਨੇਸ ਤਸ੍ਸਾ ਸਂਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਵਿਕਿਣ੍ਣਤ੍ਤਾ ਸਂਕਿਣ੍ਣਪਰਿਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਤਣ੍ਹਾਤਿ ਵਟ੍ਟਮੂਲਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ. ਅਯਞ੍ਹਿ ਗਮ੍ਭੀਰਾਨੁਗਤਟ੍ਠੇਨ ਏਸਿਕਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਤੇਨੇਸ ਤਸ੍ਸਾ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹਤ੍ਤਾ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਛਡ੍ਡਿਤਤ੍ਤਾ ਅਬ੍ਬੂਲ਼੍ਹੇਸਿਕੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਓਰਮ੍ਭਾਗਿਯਾਨੀਤਿ ਓਰਂ ਭਜਨਕਾਨਿ ਕਾਮਭਵੇ ਉਪਪਤ੍ਤਿਪਚ੍ਚਯਾਨਿ. ਏਤਾਨਿ ਹਿ ਕਵਾਟਂ ਵਿਯ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਿਦਹਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਅਗ੍ਗਲ਼ਾਤਿ ਵੁਚ੍ਚਨ੍ਤਿ. ਤੇਨੇਸ ਤੇਸਂ ਨਿਰਾਕਤਤ੍ਤਾ ਭਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਨਿਰਗ੍ਗਲ਼ੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਅਰਿਯੋਤਿ ਨਿਕ੍ਕਿਲੇਸੋ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧੋ. ਪਨ੍ਨਦ੍ਧਜੋਤਿ ਪਤਿਤਮਾਨਦ੍ਧਜੋ. ਪਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿ ਖਨ੍ਧਭਾਰਕਿਲੇਸਭਾਰਅਭਿਸਙ੍ਖਾਰਭਾਰਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣਭਾਰਾ ਪਨ੍ਨਾ ਓਰੋਹਿਤਾ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋ. ਅਪਿਚ ਇਧ ਮਾਨਭਾਰਸ੍ਸੇਵ ਓਰੋਪਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ੍ਨਭਾਰੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਯੋਗੇਹਿ ਸਬ੍ਬਕਿਲੇਸੇਹਿ ਚ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਇਧ ਪਨ ਮਾਨਸਂਯੋਗੇਨੇਵ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਸ੍ਮਿਮਾਨੋਤਿ ਰੂਪੇ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ, ਵੇਦਨਾਯ… ਸਞ੍ਞਾਯ… ਸਙ੍ਖਾਰੇਸੁ… ਵਿਞ੍ਞਾਣੇ ਅਸ੍ਮੀਤਿ ਮਾਨੋ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਭਗਵਤਾ ਮਗ੍ਗੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਖੇਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਰੋਧਸਯਨਵਰਗਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਰਮ੍ਮਣਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਂ ਅਪ੍ਪੇਤ੍ਵਾ ਵਿਹਰਤੋ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਕਾਲੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਯਥਾ ਹਿ ਦ੍ਵੇ ਨਗਰਾਨਿ ਏਕਂ ਚੋਰਨਗਰਂ, ਏਕਂ ਖੇਮਨਗਰਂ. ਅਥ ਏਕਸ੍ਸ ਮਹਾਯੋਧਸ੍ਸ ਏਵਂ ਭਵੇਯ੍ਯ – ‘‘ਯਾਵਿਮਂ ਚੋਰਨਗਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਤਾਵ ਖੇਮਨਗਰਂ ਭਯਤੋ ਨ ਮੁਚ੍ਚਤਿ, ਚੋਰਨਗਰਂ ਅਨਗਰਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਨ੍ਨਾਹਂ ਕਤ੍ਵਾ ਖਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਚੋਰਨਗਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਦ੍ਵਾਰੇ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤੇ ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਖਗ੍ਗੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਦ੍ਵਾਰਬਾਹਕਂ ਕਵਾਟਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਲਿਘਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪਾਕਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਪਰਿਕ੍ਖਂ ਸਂਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਨਗਰਸੋਭਨਤ੍ਥਾਯ ਉਸ੍ਸਿਤੇ ਧਜੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਨਗਰਂ ਅਗ੍ਗਿਨਾ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ ਖੇਮਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਪਾਸਾਦਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਞਾਤਿਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਸੁਰਸਭੋਜਨਂ ਭੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਏਵਂ ਚੋਰਨਗਰਂ ਵਿਯ ਸਕ੍ਕਾਯੋ, ਖੇਮਨਗਰਂ ਵਿਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਮਹਾਯੋਧੋ ਵਿਯ ਯੋਗਾਵਚਰੋ. ਤਸ੍ਸੇਵਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਯਾਵ ਸਕ੍ਕਾਯਵਟ੍ਟਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਾਵ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਕਮ੍ਮਕਾਰਣਅਟ੍ਠਨਵੁਤਿਰੋਗਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਮਹਾਭਯੇਹਿ ਪਰਿਮੁਚ੍ਚਨਂ ਨਤ੍ਥੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਮਹਾਯੋਧੋ ਵਿਯ ਸਨ੍ਨਾਹਂ ਸੀਲਸਨ੍ਨਾਹਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਞਾਖਗ੍ਗਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਖਗ੍ਗੇਨ ਏਸਿਕਤ੍ਥਮ੍ਭੇ ਵਿਯ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨ ਤਣ੍ਹੇਸਿਕਂ ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਯੋਧੋ ਸਦ੍ਵਾਰਬਾਹਕਂ ਨਗਰਕਵਾਟਂ ਵਿਯ ਪਞ੍ਚੋਰਮ੍ਭਾਗਿਯਸਂਯੋਜਨਗ੍ਗਲ਼ਂ ਉਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਯੋਧੋ ਪਲਿਘਂ ਵਿਯ, ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਲਿਘਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਯੋਧੋ ਪਾਕਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਪਰਿਕ੍ਖਂ ਵਿਯ ਕਮ੍ਮਾਭਿਸਙ੍ਖਾਰਂ ਭਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਪਰਿਕ੍ਖਂ ਸਂਕਿਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਯੋਧੋ ਨਗਰਸੋਭਨਤ੍ਥਾਯ ਉਸ੍ਸਾਪਿਤੇ ਧਜੇ ਵਿਯ ਮਾਨਦ੍ਧਜੇ ਪਾਤੇਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕਾਯਨਗਰਂ ਝਾਪੇਤ੍ਵਾ, ਸੋ ਯੋਧੋ ਖੇਮਨਗਰੇ ਉਪਰਿਪਾਸਾਦੇ ਸੁਰਸਭੋਜਨਂ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਨਗਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਅਮਤਨਿਰੋਧਾਰਮ੍ਮਣਂ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਮਾਨੋ ਕਾਲਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ.

੨੪੬. ਇਦਾਨਿ ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਪਰੇਹਿ ਅਨਧਿਗਮਨੀਯਵਿਞ੍ਞਾਣਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਏਵਂ ਵਿਮੁਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਖੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤਾ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ. ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਨਾਮ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ. ਤਥਾਗਤਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤੋਪਿ ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ, ਉਤ੍ਤਮਪੁਗ੍ਗਲੋ ਖੀਣਾਸਵੋਪਿ. ਅਨਨੁਵਿਜ੍ਜੋਤਿ ਅਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋ ਵਾ ਅਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੋ ਵਾ. ਤਥਾਗਤੋਤਿ ਹਿ ਸਤ੍ਤੇ ਗਹਿਤੇ ਅਸਂਵਿਜ੍ਜਮਾਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਖੀਣਾਸਵੇ ਗਹਿਤੇ ਅਵਿਨ੍ਦੇਯ੍ਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਵਟ੍ਟਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪੁਰਿਮਨਯੇ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਧਰਮਾਨਕਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਂ ਤਥਾਗਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ. ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਂ ਪਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਂ ਖੀਣਾਸਵਂ ਸਤ੍ਤੋਤਿ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋਤਿ ਵਾ ਕਿਂ ਪਞ੍ਞਪੇਸ੍ਸਾਮਿ? ਅਨਨੁਵਿਜ੍ਜੋ ਤਥਾਗਤੋ. ਨ ਹਿ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਸਤ੍ਤੋ ਨਾਮ ਕੋਚਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤਾਪਿ ਕਿਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ? ਕਥਂ ਪਟਿਲਭਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਤਿਯਨਯੇ ਅਯਮਧਿਪ੍ਪਾਯੋ – ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਹਂ ਦਿਟ੍ਠੇਵ ਧਮ੍ਮੇ ਧਰਮਾਨਕਂਯੇਵ ਖੀਣਾਸਵਂ ਵਿਞ੍ਞਾਣਵਸੇਨ ਇਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਅਵਿਨ੍ਦਿਯਂ ਵਦਾਮਿ. ਨ ਹਿ ਸਇਨ੍ਦਾ ਦੇਵਾ ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਕਾ ਸਪਜਾਪਤਿਕਾ ਅਨ੍ਵੇਸਨ੍ਤਾਪਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਮਗ੍ਗਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ ਫਲਚਿਤ੍ਤਂ ਵਾ, ਇਦਂ ਨਾਮ ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਤ੍ਤਤੀਤਿ ਜਾਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਅਪ੍ਪਟਿਸਨ੍ਧਿਕਸ੍ਸ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਕਿਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ?

ਅਸਤਾਤਿ ਅਸਨ੍ਤੇਨ. ਤੁਚ੍ਛਾਤਿ ਤੁਚ੍ਛਕੇਨ. ਮੁਸਾਤਿ ਮੁਸਾਵਾਦੇਨ. ਅਭੂਤੇਨਾਤਿ ਯਂ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨ. ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ ਅਭਿਆਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਭਵਿਤ੍ਵਾ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵੇਨਯਿਕੋਤਿ ਵਿਨਯਤਿ ਵਿਨਾਸੇਤੀਤਿ ਵਿਨਯੋ, ਸੋ ਏਵ ਵੇਨਯਿਕੋ, ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਕੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਯਥਾ ਚਾਹਂ ਨ, ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੇਨ ਵਾਕਾਰੇਨ ਅਹਂ ਨ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਕੋ. ਯਥਾ ਚਾਹਂ ਨ ਵਦਾਮੀਤਿ ਯੇਨ ਵਾ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਂ ਨ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯਥਾਹਂ ਨ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਕੋ, ਯਥਾ ਚ ਨ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਂ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ, ਤਥਾ ਮਂ ਤੇ ਭੋਨ੍ਤੋ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਵੇਨਯਿਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਕੋ ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋਤਿ ਚ, ‘‘ਸਤੋ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਚ੍ਛੇਦਂ ਵਿਨਾਸਂ ਵਿਭਵਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਾ ਸਤ੍ਤਵਿਨਾਸਂ ਪਞ੍ਞਪੇਤੀਤਿ ਚ ਅਸਤਾ ਤੁਚ੍ਛਾ ਮੁਸਾ ਅਭੂਤੇਨ ਅਬ੍ਭਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੀਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਚਾਤਿ ਪੁਬ੍ਬੇ ਮਹਾਬੋਧਿਮਣ੍ਡਮ੍ਹਿਯੇਵ ਚ. ਏਤਰਹਿ ਚਾਤਿ ਏਤਰਹਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯਞ੍ਚ. ਦੁਕ੍ਖਞ੍ਚੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਮਿ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਚ ਨਿਰੋਧਨ੍ਤਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋਪਿ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪ੍ਪਵਤ੍ਤਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੋਪਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਮੇਵ ਪਞ੍ਞਪੇਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਸ੍ਸ ਮੂਲਭੂਤੋ ਸਮੁਦਯੋ, ਨਿਰੋਧਗ੍ਗਹਣੇਨ ਤਂਸਮ੍ਪਾਪਕੋ ਮਗ੍ਗੋ ਗਹਿਤੋਵ ਹੋਤੀਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਤਤ੍ਰ ਚੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨੇ. ਪਰੇਤਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਆਜਾਨਿਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤੀਤਿ ਦਸਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਵਤ੍ਥੂਹਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ. ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾਚਾਯ ਪਰਿਭਾਸਨ੍ਤਿ. ਰੋਸੇਨ੍ਤਿ ਵਿਹੇਸੇਨ੍ਤੀਤਿ ਰੋਸੇਸ੍ਸਾਮ ਵਿਹੇਸੇਸ੍ਸਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਘਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ ਦੁਕ੍ਖਾਪੇਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤੇਸੁ ਅਕ੍ਕੋਸਾਦੀਸੁ, ਤੇਸੁ ਵਾ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲੇਸੁ. ਆਘਾਤੋਤਿ ਕੋਪੋ. ਅਪ੍ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਦੋਮਨਸ੍ਸਂ. ਅਨਭਿਰਦ੍ਧੀਤਿ ਅਤੁਟ੍ਠਿ.

ਤਤ੍ਰ ਚੇਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨੇਯੇਵ. ਪਰੇਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਂ ਆਜਾਨਿਤੁਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥਪੁਗ੍ਗਲਾ. ਆਨਨ੍ਦੋਤਿ ਆਨਨ੍ਦਪੀਤਿ. ਉਪ੍ਪਿਲਾਵਿਤਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਉਪ੍ਪਿਲਾਪਨਪੀਤਿ. ਤਤ੍ਰ ਚੇਤਿ ਚਤੁਸਚ੍ਚਪ੍ਪਕਾਸਨਮ੍ਹਿਯੇਵ. ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਸਕ੍ਕਾਰਾਦੀਸੁ. ਯਂ ਖੋ ਇਦਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਨ੍ਤਿ ਇਦਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂ ਪੁਬ੍ਬੇ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇ ਤੀਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਹਿ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਂ. ਤਤ੍ਥਮੇਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕੇ ਇਮੇ. ਕਿਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ? ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਤਥਾਗਤਸ੍ਸ ਇਮੇ ਸਕ੍ਕਾਰਾ ਮਯਿ ਕਰੀਯਨ੍ਤੀਤਿ ਵਾ ਅਹਂ ਏਤੇ ਅਨੁਭਵਾਮੀਤਿ ਵਾ ਨ ਹੋਤਿ. ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਤਕ੍ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂਯੇਵ ਏਤੇ ਸਕ੍ਕਾਰੇ ਅਨੁਭੋਤੀਤਿ ਏਤ੍ਤਕਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ. ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਾ ਤਥਾਗਤਮ੍ਪਿ ਅਕ੍ਕੋਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨੇਵ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ.

੨੪੭. ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਅਤ੍ਤਨਿਯੇਪਿ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਦੀਘਰਤ੍ਤਂ ਹਿਤਾਯ ਸੁਖਾਯ ਸਂਵਤ੍ਤਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ, ਤਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਵਾ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਯਥਾ ਯਥਾ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਤਥਾ ਤਥਾ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਨ ਹਿ ਨੋ ਏਤਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਤ੍ਤਾ ਵਾਤਿ, ਭਨ੍ਤੇ, ਏਤਂ ਤਿਣਕਟ੍ਠਸਾਖਾਪਲਾਸਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਾ ਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਰੂਪਂ ਨ ਵਿਞ੍ਞਾਣਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਅਤ੍ਤਨਿਯਂ ਵਾਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਚੀਵਰਾਦਿਪਰਿਕ੍ਖਾਰੋਪਿ ਨ ਹੋਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਵਮੇਵ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਂ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਤਂ ਪਜਹਥਾਤਿ ਭਗਵਾ, ਖਨ੍ਧਪਞ੍ਚਕਂਯੇਵ ਨ ਤੁਮ੍ਹਾਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਪਜਹਾਪੇਤਿ, ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਨ ਉਪ੍ਪਾਟੇਤ੍ਵਾ, ਲੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਵਾ. ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਿਨਯੇਨ ਪਨੇਤਂ ਪਜਹਾਪੇਤਿ.

੨੪੮. ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਿਪਰਿਵਟ੍ਟਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਆਹਰਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਪਟਿਲੋਮੇਨ ਪੇਮਮਤ੍ਤਕੇਨ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਇਮਂ ਠਾਨਂ ਆਹਰਿਤੁਮ੍ਪਿ ਵਟ੍ਟਤਿ. ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੋਤਿ ਸੁਕਥਿਤੋ. ਸੁਕਥਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਉਤ੍ਤਾਨੋ ਵਿਵਟੋ ਪਕਾਸਿਤੋ. ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋਤਿ ਪਿਲੋਤਿਕਾ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਛਿਨ੍ਨਂ ਭਿਨ੍ਨਂ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਸਿਬ੍ਬਿਤਂ ਗਣ੍ਠਿਕਤਂ ਜਿਣ੍ਣਂ ਵਤ੍ਥਂ, ਤਂ ਯਸ੍ਸ ਨਤ੍ਥਿ, ਅਟ੍ਠਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਨਵਹਤ੍ਥਂ ਵਾ ਅਹਤਸਾਟਕਂ ਨਿਵਤ੍ਥੋ, ਸੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ ਨਾਮ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਧਮ੍ਮੋ ਤਾਦਿਸੋ, ਨ ਹੇਤ੍ਥ ਕੋਹਞ੍ਞਾਦਿਵਸੇਨ ਛਿਨ੍ਨਭਿਨ੍ਨਸਿਬ੍ਬਿਤਗਣ੍ਠਿਕਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਅਪਿਚ ਕਚਵਰੋ ਪਿਲੋਤਿਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਇਮਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਸਾਸਨੇ ਸਮਣਕਚਵਰਂ ਨਾਮ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤੁਂ ਨ ਲਭਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ –

‘‘ਕਾਰਣ੍ਡਵਂ ਨਿਦ੍ਧਮਥ, ਕਸਮ੍ਬੁਞ੍ਚਾਪਕਸ੍ਸਥ;

ਤਤੋ ਪਲਾਪੇ ਵਾਹੇਥ, ਅਸ੍ਸਮਣੇ ਸਮਣਮਾਨਿਨੇ.

ਨਿਦ੍ਧਮਿਤ੍ਵਾਨ ਪਾਪਿਚ੍ਛੇ, ਪਾਪਆਚਾਰਗੋਚਰੇ;

ਸੁਦ੍ਧਾ ਸੁਦ੍ਧੇਹਿ ਸਂਵਾਸਂ, ਕਪ੍ਪਯਵ੍ਹੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤਾ;

ਤਤੋ ਸਮਗ੍ਗਾ ਨਿਪਕਾ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਥਾ’’ਤਿ. (ਸੁ. ਨਿ. ੨੮੩-੨੮੫);

ਇਤਿ ਸਮਣਕਚਵਰਸ੍ਸ ਛਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾਪਿ ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਛਿਨ੍ਨਪਿਲੋਤਿਕੋ ਨਾਮ ਹੋਤਿ. ਵਟ੍ਟਂ ਤੇਸਂ ਨਤ੍ਥਿ ਪਞ੍ਞਾਪਨਾਯਾਤਿ ਤੇਸਂ ਵਟ੍ਟਂ ਅਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਭਾਵਂ ਗਤਂ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਕਂ ਜਾਤਂ. ਏਵਰੂਪੋ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵੋ ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਕ੍ਖਾਤੇ ਸਾਸਨੇਯੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਯਥਾ ਚ ਖੀਣਾਸਵੋ, ਏਵਂ ਅਨਾਗਾਮਿਆਦਯੋਪਿ.

ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਨੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰਿਨੋਤਿ ਇਮੇ ਦ੍ਵੇ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਮਗ੍ਗਟ੍ਠਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ? ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਪਞ੍ਞਾਵਾਹਿਂ ਪਞ੍ਞਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਧਮ੍ਮਾਨੁਸਾਰੀ, ਫਲੇ ਠਿਤੋ ਦਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ. ਕਤਮੋ ਚ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ? ਯਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਸਦ੍ਧਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ ਅਧਿਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਵਾਹਿਂ ਸਦ੍ਧਾਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਂ ਭਾਵੇਤਿ. ਅਯਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ. ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਸਦ੍ਧਾਨੁਸਾਰੀ, ਫਲੇ ਠਿਤੋ ਸਦ੍ਧਾਵਿਮੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਪੁ. ਪ. ੩੦). ਯੇਸਂ ਮਯਿ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਮਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਯੇਸਂ ਅਞ੍ਞੋ ਅਰਿਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾਗਤੇ ਪਨ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਂ ਪੇਮਮਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਤੇ ਵਿਪਸ੍ਸਕਪੁਗ੍ਗਲਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਵਿਪਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖੂਨਞ੍ਹਿ ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਾਨਂ ਦਸਬਲੇ ਏਕਾ ਸਦ੍ਧਾ ਏਕਂ ਪੇਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਤਾਯ ਸਦ੍ਧਾਯ ਤੇਨ ਪੇਮੇਨ ਹਤ੍ਥੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤਾ ਵਿਯ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਨਿਯਤਗਤਿਕਾ ਕਿਰ ਏਤੇ. ਪੋਰਾਣਕਤ੍ਥੇਰਾ ਪਨ ਏਵਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਚੂਲ਼ਸੋਤਾਪਨ੍ਨੋਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਸੇਸਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਾਨਤ੍ਥਮੇਵਾਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਅਲਗਦ੍ਦੂਪਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੩. ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੪੯. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਾਤਿ ਪਿਯਵਚਨਮੇਤਂ. ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਕੁਮਾਰਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤਤ੍ਤਾ ਪਨ ਭਗਵਤਾ, ‘‘ਕਸ੍ਸਪਂ ਪਕ੍ਕੋਸਥ, ਇਦਂ ਫਲਂ ਵਾ ਖਾਦਨੀਯਂ ਵਾ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ਕਤਰਸ੍ਸ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸਾਤਿ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸਾਤਿ ਏਵਂ ਗਹਿਤਨਾਮਤ੍ਤਾ ਤਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਵੁਡ੍ਢਕਾਲੇਪਿ ‘‘ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਪਿਚ ਰਞ੍ਞਾ ਪੋਸਾਵਨਿਕਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਪਿ ਤਂ ‘‘ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੁ. ਅਯਂ ਪਨਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਆਵਿਭਾਵਕਥਾ –

ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਚਿਤ੍ਰਕਥਿਂ ਏਕਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਯਂ ਥੇਰੋ ਵਿਯ ਚਿਤ੍ਰਕਥੀ ਸਾਵਕੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ.

ਤਦਾ ਕਿਰ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਓਸਕ੍ਕਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਸ੍ਸੇਣਿਂ ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਤਂ ਅਭਿਰੁਯ੍ਹ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਤਤਿਯਦਿਵਸੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਨੁਥੇਰੋ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਇਤਰੇ ਤਯੋ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਤੇਸਂ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਾਨਂ ਏਕੋ ਤਕ੍ਕਸਿਲਾਯਂ ਰਾਜਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿ ਨਾਮ ਰਾਜਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਰਾਜਗਹਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸਾਲਾਯਂ ਭਗਵਤੋ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਏਕੋ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਸਮੁਦ੍ਦਪਟ੍ਟਨੇ ਕੁਲਘਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਨਾਵਂ ਆਰੁਯ੍ਹ ਭਿਨ੍ਨਨਾਵੋ ਦਾਰੁਚੀਰਾਨਿ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਲਾਭਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ, ‘‘ਅਹਂ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ, ਗਚ੍ਛ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਚ੍ਛਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਥਕਾਮਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਚੋਦਿਤੋ ਤਥਾ ਕਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਫਲਂ ਪਤ੍ਤੋ.

ਏਕੋ ਰਾਜਗਹੇ ਏਕਿਸ੍ਸਾ ਕੁਲਦਾਰਿਕਾਯ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ. ਸਾ ਚ ਪਠਮਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਅਲਭਮਾਨਾ ਕੁਲਘਰਂ ਗਤਾ ਗਬ੍ਭਸਣ੍ਠਿਤਮ੍ਪਿ ਅਜਾਨਨ੍ਤੀ ਸਾਮਿਕਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਅਨੁਞ੍ਞਾਤਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ. ਤਸ੍ਸਾ ਗਬ੍ਭਿਨਿਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਦੇਵਦਤ੍ਤਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਸੋ ‘‘ਅਸ੍ਸਮਣੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਦਸਬਲਂ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ, ਸਤ੍ਥਾ ਉਪਾਲਿਤ੍ਥੇਰਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਪੇਸਿ. ਥੇਰੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਨਗਰਵਾਸੀਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਵਿਸਾਖਞ੍ਚ ਉਪਾਸਿਕਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸੋਧੇਨ੍ਤੋ, – ‘‘ਪੁਰੇ ਲਦ੍ਧੋ ਗਬ੍ਭੋ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਅਰੋਗਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਸੁਵਿਨਿਚ੍ਛਿਤਂ ਅਧਿਕਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਅਦਾਸਿ. ਸਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀ ਸੁਵਣ੍ਣਬਿਮ੍ਬਸਦਿਸਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਵਿਜਾਯਿ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਪਸੇਨਦਿ ਕੋਸਲੋ ਪੋਸਾਪੇਸਿ. ‘‘ਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਚਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਇਤਿ ਰਞ੍ਞੋ ਪੋਸਾਵਨਿਕਪੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾਪਿ ਤਂ ‘‘ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ’’ਤਿ ਸਞ੍ਜਾਨਿਂਸੂਤਿ.

ਅਨ੍ਧਵਨੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਵਨੇ. ਤਂ ਕਿਰ ਵਨਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਂ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਲੇ ਅਵਿਜਹਿਤਨਾਮਂ ਅਨ੍ਧਵਨਂਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿਵਿਭਾਵਨਾ – ਅਪ੍ਪਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਸਰੀਰਧਾਤੁ ਨ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਹੋਤਿ. ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਯਤਿ. ਤੇਨੇਵ ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਭਗਵਾ, – ‘‘ਅਹਂ ਨ ਚਿਰਟ੍ਠਿਤਿਕੋ, ਅਪ੍ਪਕੇਹਿ ਸਤ੍ਤੇਹਿ ਅਹਂ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਯੇਹਿ ਨ ਦਿਟ੍ਠੋ, ਤੇਵ ਬਹੁਤਰਾ, ਤੇ ਮੇ ਧਾਤੁਯੋ ਆਦਾਯ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਸਗ੍ਗਪਰਾਯਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਕਾਲੇ, ‘‘ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਂ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਯਤੂ’’ਤਿ ਅਧਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਦੀਘਾਯੁਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਪਨ ਸੁਵਣ੍ਣਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਵਿਯ ਏਕਗ੍ਘਨਂ ਧਾਤੁਸਰੀਰਂ ਤਿਟ੍ਠਤਿ.

ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸਾਪਿ ਭਗਵਤੋ ਤਥੇਵ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਤੋ ਮਹਾਜਨਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਧਾਤੁਯੋ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਵਿਯੋਜੇਤੁਂ, ਕਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾ ਏਕਗ੍ਘਨਮੇਵ ਚੇਤਿਯਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ, ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਪਨ ਹੋਤੁ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਏਕੇ ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਿਯਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਏਤਂ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਂ, ਅਨਾਗਤੇ ਜਗ੍ਗਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕਾ, ਛਯੋਜਨਂ ਹੋਤੁ, ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਂ… ਚਤੁਯੋਜਨਂ… ਤਿਯੋਜਨਂ… ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਂ… ਏਕਯੋਜਨਂ ਹੋਤੂਤਿ ਸਨ੍ਨਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਟ੍ਠਕਾ ਕੀਦਿਸਾ ਹੋਨ੍ਤੂਤਿ ਬਾਹਿਰਨ੍ਤੇ ਇਟ੍ਠਕਾ ਰਤ੍ਤਸੁਵਣ੍ਣਮਯਾ ਏਕਗ੍ਘਨਾ ਸਤਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਾ ਹੋਨ੍ਤੁ, ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰਿਮਨ੍ਤੇ ਪਞ੍ਞਾਸਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਿਕਾ. ਹਰਿਤਾਲਮਨੋਸਿਲਾਹਿ ਮਤ੍ਤਿਕਾਕਿਚ੍ਚਂ ਕਯਿਰਤੁ, ਤੇਲੇਨ ਉਦਕਕਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰਿ ਮੁਖਾਨਿ ਚਤੁਧਾ ਵਿਭਜਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਏਕਂ ਮੁਖਂ ਗਣ੍ਹਿ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ਪਥਵਿਨ੍ਦਰਕੁਮਾਰੋ ਏਕਂ, ਅਮਚ੍ਚਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਨਾਪਤਿ ਏਕਂ, ਜਨਪਦਾਨਂ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੇਟ੍ਠਿ ਏਕਂ.

ਤਤ੍ਥ ਧਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਰਾਜਾਪਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਨੀਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨਾ ਗਹਿਤਮੁਖੇ ਕਮ੍ਮਂ ਆਰਭਿ, ਉਪਰਾਜਾਪਿ, ਸੇਨਾਪਤਿਪਿ. ਸੇਟ੍ਠਿਨਾ ਗਹਿਤਮੁਖੇ ਪਨ ਕਮ੍ਮਂ ਓਲੀਯਤਿ. ਤਤੋ ਯਸੋਰਤੋ ਨਾਮ ਏਕੋ ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਪਿਟਕੋ ਭਾਣਕੋ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ, ਸੋ ਕਮ੍ਮਂ ਓਲੀਯਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚ ਸਕਟਸਤਾਨਿ ਯੋਜਾਪੇਤ੍ਵਾ ਜਨਪਦਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਠਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ. ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਿਕਂ ਰਤਨਚੇਤਿਯਂ ਕਯਿਰਤਿ, ਯੋ ਯਂ ਦਾਤੁਂ ਉਸ੍ਸਹਤਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਵਾ ਹਿਰਞ੍ਞਂ ਵਾ ਸਤ੍ਤਰਤਨਂ ਵਾ ਹਰਿਤਾਲਂ ਵਾ ਮਨੋਸਿਲਂ ਵਾ, ਸੋ ਤਂ ਦੇਤੂ’’ਤਿ ਸਮਾਦਪੇਸਿ. ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਾਮੇਨ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਾਦੀਨਿ ਅਦਂਸੁ. ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤੇਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਦੇਨ੍ਤਿਯੇਵ. ਉਪਾਸਕੋ ਤੇਲਤਣ੍ਡੁਲਾਦੀਨਿ ਕਮ੍ਮਕਾਰਾਨਂ ਭਤ੍ਤਵੇਤਨਤ੍ਥਂ ਪਹਿਣਾਤਿ, ਅਵਸੇਸੇਹਿ ਸੁਵਣ੍ਣਂ ਚੇਤਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਹਿਣਾਤਿ, ਏਵਂ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਂ ਅਚਰਿ.

ਚੇਤਿਯੇ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਣ੍ਣਂ ਪਹਿਣਿਂਸੁ – ‘‘ਨਿਟ੍ਠਿਤਂ ਕਮ੍ਮਂ ਆਚਰਿਯੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਤੂ’’ਤਿ. ਸੋਪਿ ਪਣ੍ਣਂ ਪਹਿਣਿ – ‘‘ਮਯਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੋ ਸਮਾਦਪਿਤੋ, ਯਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਦ੍ਵੇਪਿ ਪਣ੍ਣਾਨਿ ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਸਮਾਗਮਿਂਸੁ. ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਣ੍ਣਤੋ ਪਨ ਚੇਤਿਯਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਣ੍ਣਂ ਪਠਮਤਰਂ ਆਚਰਿਯਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਸੋ ਪਣ੍ਣਂ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ਚੇਤਿਯਂ ਵਨ੍ਦਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਏਕਕੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਅਟਵਿਯਂ ਪਞ੍ਚ ਚੋਰਸਤਾਨਿ ਉਟ੍ਠਹਿਂਸੁ. ਤਤ੍ਰੇਕਚ੍ਚੇ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤੋ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਂ, ਨਿਧਿਕੁਮ੍ਭੀ ਨੋ ਪਵਟ੍ਟਮਾਨਾ ਆਗਤਾਤਿ ਅਵਸੇਸਾਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਅਗ੍ਗਹੇਸੁਂ. ਕਸ੍ਮਾ ਤਾਤਾ, ਮਂ ਗਣ੍ਹਥਾਤਿ? ਤਯਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪਤੋ ਸਬ੍ਬਂ ਹਿਰਞ੍ਞਸੁਵਣ੍ਣਂ ਸਮ੍ਪਿਣ੍ਡਿਤਂ, ਅਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਥੋਕਂ ਥੋਕਂ ਦੇਹੀਤਿ. ਕਿਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨ ਜਾਨਾਥ, ਕਸ੍ਸਪੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਯੋਜਨਿਕਂ ਰਤਨਚੇਤਿਯਂ ਕਯਿਰਤਿ, ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਮਯਾ ਸਮਾਦਪਿਤਂ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਾਯ. ਤਂ ਤਂ ਲਦ੍ਧਲਦ੍ਧਟ੍ਠਾਨਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਪੇਸਿਤਂ, ਮਯ੍ਹਂ ਪਨ ਨਿਵਤ੍ਥਸਾਟਕਮਤ੍ਤਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਕਾਕਣਿਕਮ੍ਪਿ ਨਤ੍ਥੀਤਿ.

ਏਕੇ, ‘‘ਏਵਮੇਤਂ ਵਿਸ੍ਸਜੇਥ ਆਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਏਕੇ, ‘‘ਅਯਂ ਰਾਜਪੂਜਿਤੋ ਅਮਚ੍ਚਪੂਜਿਤੋ, ਅਮ੍ਹੇਸੁ ਕਞ੍ਚਿਦੇਵ ਨਗਰਵੀਥਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰਾਜਰਾਜਮਹਾਮਤ੍ਤਾਦੀਨਂ ਆਰੋਚੇਤ੍ਵਾ ਅਨਯਵ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੁਣਾਪੇਯ੍ਯਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਉਪਾਸਕੋ, ‘‘ਤਾਤਾ, ਨਾਹਂ ਏਵਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਞ੍ਚ ਖੋ ਤੇਸੁ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ, ਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜੀਵਿਤਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ. ਅਥ ਤੇਸੁ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਵਿਵਦਨ੍ਤੇਸੁ ਗਹੇਤਬ੍ਬੋਤਿ ਲਦ੍ਧਿਕਾ ਏਵ ਬਹੁਤਰਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਾ ਵੋਰੋਪਯਿਂਸੁ.

ਤੇਸਂ ਬਲਵਗੁਣੇ ਅਰਿਯਸਾਵਕੇ ਅਪਰਾਧੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤਦੀਪਸਿਖਾ ਵਿਯ ਅਕ੍ਖੀਨਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੁ. ਤੇ, ‘‘ਕਹਂ ਭੋ ਚਕ੍ਖੁ, ਕਹਂ ਭੋ ਚਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਵਿਪ੍ਪਲਪਨ੍ਤਾ ਏਕਚ੍ਚੇ ਞਾਤਕੇਹਿ ਗੇਹਂ ਨੀਤਾ. ਏਕਚ੍ਚੇ ਨੋਞਾਤਕਾ ਅਨਾਥਾਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਅਟਵਿਯਂ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਪਣ੍ਣਸਾਲਾਯਂ ਵਸਿਂਸੁ. ਅਟਵਿਂ ਆਗਤਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕਾਰੁਞ੍ਞੇਨ ਤੇਸਂ ਤਣ੍ਡੁਲਂ ਵਾ ਪੁਟਭਤ੍ਤਂ ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਯਂ ਵਾ ਦੇਨ੍ਤਿ. ਦਾਰੁਪਣ੍ਣਾਦੀਨਂ ਅਤ੍ਥਾਯ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਗਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਕੁਹਿਂ ਗਤਤ੍ਥਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਨ੍ਧਵਨਂ ਗਤਮ੍ਹਾਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਦ੍ਵਿਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਕਾਲੇ ਤਂ ਵਨਂ ਅਨ੍ਧਵਨਂਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਤਿ. ਕਸ੍ਸਪਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਨੇਤਂ ਛਡ੍ਡਿਤਜਨਪਦੇ ਅਟਵਿ ਅਹੋਸਿ. ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਾ ਅਵਿਦੂਰੇ ਜੇਤਵਨਸ੍ਸ ਪਿਟ੍ਠਿਭਾਗੇ ਪਵਿਵੇਕਕਾਮਾਨਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਪਧਾਨਘਰਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਤ੍ਥ ਆਯਸ੍ਮਾ ਕੁਮਾਰਕਸ੍ਸਪੋ ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਸੇਖਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਨ੍ਧਵਨੇ ਵਿਹਰਤੀ’’ਤਿ.

ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਦੇਵਤਾਤਿ ਨਾਮਗੋਤ੍ਤਵਸੇਨ ਅਪਾਕਟਾ ਏਕਾ ਦੇਵਤਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਭਿਜਾਨਾਤਿ ਨੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਅਹੁਞਾਤਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਮਹੇਸਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਤਣ੍ਹਾਸਙ੍ਖਯਵਿਮੁਤ੍ਤਿਂ ਭਾਸਿਤਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੬੫) ਏਤ੍ਥ ਪਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤੋ ਸਕ੍ਕੋਪਿ ਦੇਵਰਾਜਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ. ਦੇਵਤਾਤਿ ਚ ਇਦਂ ਦੇਵਾਨਮ੍ਪਿ ਦੇਵਧੀਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸਾਧਾਰਣਵਚਨਂ. ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਪਨਤ੍ਥੇ ਦੇਵੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਖਯਸੁਨ੍ਦਰਾਭਿਰੂਪਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ – ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਰਤ੍ਤਿ, ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਠਮੋ ਯਾਮੋ, ਚਿਰਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ, ਉਦ੍ਦਿਸਤੁ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖ’’ਨ੍ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਅ. ਨਿ. ੮.੨੦) ਖਯੇ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਇਮੇਸਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਤਰੋ ਚ ਪਣੀਤਤਰੋ ਚਾ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੧੦੦) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸੁਨ੍ਦਰੇ.

‘‘ਕੋ ਮੇ ਵਨ੍ਦਤਿ ਪਾਦਾਨਿ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਯਸਸਾ ਜਲਂ;

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਸਬ੍ਬਾ ਓਭਾਸਯਂ ਦਿਸਾ’’ਤਿ. (ਵਿ. ਵ. ੮੫੭) –

ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਭਿਰੂਪੇ. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ, ਭੋ ਗੋਤਮਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੧੫) ਅਬ੍ਭਨੁਮੋਦਨੇ. ਇਧ ਪਨ ਖਯੇ. ਤੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾਯ ਰਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਤਤ੍ਥਾਯਂ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਮਜ੍ਝਿਮਯਾਮਸਮਨਨ੍ਤਰੇ ਆਗਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾਤਿ ਇਧ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਸਦ੍ਦੋ ਅਭਿਰੂਪੇ. ਵਣ੍ਣਸਦ੍ਦੋ ਪਨ ਛਵਿ-ਥੁਤਿ-ਕੁਲਵਗ੍ਗਕਾਰਣ-ਸਣ੍ਠਾਨਪਮਾਣਰੂਪਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਦਿਸ੍ਸਤਿ. ਤਤ੍ਥ, ‘‘ਸੁਵਣ੍ਣਵਣ੍ਣੋਸਿ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਛਵਿਯਾ. ‘‘ਕਦਾ ਸਞ੍ਞੂਲ਼੍ਹਾ ਪਨ ਤੇ ਗਹਪਤਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੨.੭੭) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਥੁਤਿਯਂ. ‘‘ਚਤ੍ਤਾਰੋਮੇ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੧੧੫) ਕੁਲਵਗ੍ਗੇ. ‘‘ਅਥ ਕੇਨ ਨੁ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਗਨ੍ਧਥੇਨੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੨੩੪) ਕਾਰਣੇ. ‘‘ਮਹਨ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥਿਰਾਜਵਣ੍ਣਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੩੮) ਸਣ੍ਠਾਨੇ. ‘‘ਤਯੋ ਪਤ੍ਤਸ੍ਸ ਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਪਾਰਾ. ੬੦੨) ਪਮਾਣੇ. ‘‘ਵਣ੍ਣੋ ਗਨ੍ਧੋ ਰਸੋ ਓਜਾ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਰੂਪਾਯਤਨੇ. ਸੋ ਇਧ ਛਵਿਯਂ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਤੇਨ ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾਤਿ ਅਭਿਰੂਪਛਵਿਇਟ੍ਠਵਣ੍ਣਾ, ਮਨਾਪਵਣ੍ਣਾਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ. ਦੇਵਤਾ ਹਿ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਆਗਚ੍ਛਮਾਨਾ ਪਕਤਿਵਣ੍ਣਂ ਪਕਤਿਇਦ੍ਧਿਂ ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਓਲ਼ਾਰਿਕਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਅਤਿਰੇਕਵਣ੍ਣਂ ਅਤਿਰੇਕਇਦ੍ਧਿਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਟਸਮਜ੍ਜਾਦੀਨਿ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਵਿਯ ਅਭਿਸਙ੍ਖਤੇਨ ਕਾਯੇਨ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਤਥੇਵ ਆਗਤੋ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਣ੍ਣਾ’’ਤਿ.

ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕੇਵਲਸਦ੍ਦੋ ਅਨਵਸੇਸ-ਯੇਭੂਯ੍ਯ-ਅਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸਾਨਤਿਰੇਕਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥ-ਵਿਸਂਯੋਗਾਦਿਅਨੇਕਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ, ‘‘ਕੇਵਲਪਰਿਪੁਣ੍ਣਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ (ਪਾਰਾ. ੧) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਨਵਸੇਸਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ. ‘‘ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਾ ਚ ਅਙ੍ਗਮਗਧਾ ਪਹੂਤਂ ਖਾਦਨੀਯਂ ਭੋਜਨੀਯਂ ਆਦਾਯ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਯੇਭੁਯ੍ਯਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧਸ੍ਸ ਸਮੁਦਯੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੨੨੫) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਬ੍ਯਾਮਿਸ੍ਸਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲਂ ਸਦ੍ਧਾਮਤ੍ਤਕਂ ਨੂਨ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੨੪੪) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਨਤਿਰੇਕਤਾ. ‘‘ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਬਾਹਿਯੋ ਨਾਮ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕੋ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਸਙ੍ਘਭੇਦਾਯ ਠਿਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੪੩) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਦਲ਼੍ਹਤ੍ਥਤਾ. ‘‘ਕੇਵਲੀ ਵੁਸਿਤਵਾ ਉਤ੍ਤਮਪੁਰਿਸੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੭) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਸਂਯੋਗੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ.

ਕਪ੍ਪਸਦ੍ਦੋ ਪਨਾਯਂ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨ-ਵੋਹਾਰ-ਕਾਲ-ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ- ਛੇਦਨ-ਵਿਕਪ੍ਪ-ਲੇਸ-ਸਮਨ੍ਤਭਾਵਾਦਿ-ਅਨੇਕਤ੍ਥੋ. ਤਥਾ ਹਿਸ੍ਸ, ‘‘ਓਕਪ੍ਪਨਿਯਮੇਤਂ ਭੋਤੋ ਗੋਤਮਸ੍ਸ, ਯਥਾ ਤਂ ਅਰਹਤੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਅਭਿਸਦ੍ਦਹਨਮਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਪਞ੍ਚਹਿ ਸਮਣਕਪ੍ਪੇਹਿ ਫਲਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੨੫੦) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵੋਹਾਰੋ. ‘‘ਯੇਨ ਸੁਦਂ ਨਿਚ੍ਚਕਪ੍ਪਂ ਵਿਹਰਾਮੀ’’ਤਿ ਏਵਮਾਦੀਸੁ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੮੭) ਕਾਲੋ. ‘‘ਇਚ੍ਚਾਯਸ੍ਮਾ ਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੩.੧੨੪) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਿ. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤਾ ਕਪ੍ਪਿਤਕੇਸਮਸ੍ਸੂ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੬੫) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਛੇਦਨਂ. ‘‘ਕਪ੍ਪਤਿ ਦ੍ਵਙ੍ਗੁਲਕਪ੍ਪੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੪੬) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਵਿਕਪ੍ਪੋ. ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਪ੍ਪੋ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੮.੮੦) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਲੇਸੋ. ‘‘ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਵੇਲ਼ੁਵਨਂ ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੯੪) ਏਵਮਾਦੀਸੁ ਸਮਨ੍ਤਭਾਵੋ. ਇਧ ਪਨਸ੍ਸ ਸਮਨ੍ਤਭਾਵੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਕੇਵਲਕਪ੍ਪਂ ਅਨ੍ਧਵਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਨਵਸੇਸਂ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਅਨ੍ਧਵਨਨ੍ਤਿ ਏਵਮਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

ਓਭਾਸੇਤ੍ਵਾਤਿ ਵਤ੍ਥਾਲਙ੍ਕਾਰਸਰੀਰਸਮੁਟ੍ਠਿਤਾਯ ਆਭਾਯ ਫਰਿਤ੍ਵਾ, ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਵਿਯ ਚ ਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਚ ਏਕੋਭਾਸਂ ਏਕਪਜ੍ਜੋਤਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸੀਤਿ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਅਨ੍ਤੇ, ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਓਕਾਸੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ਏਤਂ ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮਵੋਚ. ਕਸ੍ਮਾ ਪਨਾਯਂ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਵੋਹਾਰੇਨੇਵ ਕਥੇਤੀਤਿ? ਸਮਣਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਾਚਾਰੇਨੇਵ. ਏਵਂ ਕਿਰਸ੍ਸ ਅਹੋਸਿ – ‘‘ਅਯਂ ਅਨ੍ਤਰਾ ਕਾਮਾਵਚਰੇ ਵਸਿ. ਅਹਂ ਪਨ ਅਸ੍ਮਿ ਤਤੋ ਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ’’ਤਿ ਸਮਣਸਞ੍ਞਾਵਸ੍ਸ ਸਮੁਦਾਚਰਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਵੋਹਾਰੇਨੇਵ ਕਥੇਤਿ. ਪੁਬ੍ਬਸਹਾਯੋ ਕਿਰੇਸੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਥੇਰਸ੍ਸ. ਕੁਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯਾਤਿ? ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ. ਯੋ ਹਿ ਪੁਬ੍ਬਯੋਗੇ ਆਗਤੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸਹਾਯੇਸੁ ਅਨੁਥੇਰੋ ਚਤੁਤ੍ਥਦਿਵਸੇ ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸੀਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਅਯਂ ਸੋ. ਤਦਾ ਕਿਰ ਤੇਸੁ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨੇਵ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਸੋ, ‘‘ਮਯ੍ਹਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵੇਹਾਸਂ ਉਪ੍ਪਤਿਤ੍ਵਾ ਅਨੋਤਤ੍ਤਦਹੇ ਮੁਖਂ ਧੋਵਿਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਰਕੁਰੁਤੋ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ, ਆਵੁਸੋ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਤਰੇ ਆਹਂਸੁ – ‘‘ਨ, ਆਵੁਸੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਏਵਂ ਕਤਿਕਾ ਅਤ੍ਥਿ – ‘ਯੋ ਪਠਮਂ ਵਿਸੇਸਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਤਿ, ਤੇਨਾਭਤਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸੇਸੇਹਿ ਸਮਣਧਮ੍ਮੋ ਕਾਤਬ੍ਬੋ’ਤਿ. ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪਯਿਤ੍ਥ. ਮਯਮ੍ਪਿ ਸਚੇ ਨੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਾਮ. ਪਪਞ੍ਚੋ ਏਸ ਅਮ੍ਹਾਕਂ, ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ’’ਤਿ. ਸੋ ਯਥਾਫਾਸੁਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ.

ਪੁਨਦਿਵਸੇ ਅਨੁਥੇਰੋ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲਂ ਸਚ੍ਛਕਾਸਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯੋ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਸੋਪਿ ਤਥੇਵ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਯਥਾਫਾਸੁਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਯੁਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸੋ ਸੁਦ੍ਧਾਵਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਤੇ ਸਹਾਯੇ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਤਦਾਵ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ, ਏਕੋ ਅਧੁਨਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਏਕੋ ਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ, ‘‘ਅਹਂ ਅਰਹਾ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸੁਪ੍ਪਾਰਕਪਟ੍ਟਨੇ ਵਸਤੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਨ ਤ੍ਵਂ ਅਰਹਾ, ਨ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਂ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਗਚ੍ਛ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਾਹੀ’’ਤਿ ਉਯ੍ਯੋਜੇਸਿ. ਸੋਪਿ ਅਨ੍ਤਰਘਰੇ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਓਵਾਦਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਤਿਹ ਤੇ ਬਾਹਿਯ ਏਵਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤਬ੍ਬਂ ਦਿਟ੍ਠੇ ਦਿਟ੍ਠਮਤ੍ਤਂ ਹੋਤੂ’’ਤਿ (ਉਦਾ. ੧੦) ਭਗਵਤਾ ਸਂਖਿਤ੍ਤੇਨ ਓਵਦਿਤੋ ਅਰਿਯਭੂਮਿਂ ਸਮ੍ਪਾਪੁਣਿ.

ਤਤੋ ਅਞ੍ਞੋ ਏਕੋ ਅਤ੍ਥਿ, ਸੋ ਕੁਹਿਨ੍ਤਿ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਅਨ੍ਧਵਨੇ ਸੇਕ੍ਖਪਟਿਪਦਂ ਪੂਰਯਮਾਨੋ ਵਿਹਰਤੀਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਸਹਾਯਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੇਨ ਪਨ ਤੁਚ੍ਛਹਤ੍ਥੇਨ ਅਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤਿ, ਸਹਾਯੋ ਖੋ ਪਨ ਮੇ ਨਿਰਾਮਿਸੋ ਪਬ੍ਬਤਮਤ੍ਥਕੇ ਵਸਨ੍ਤੋ ਮਯਾ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਾਸਿ, ਇਦਾਨਿ ਆਮਿਸਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਕਿਂ ਗਣ੍ਹਿਸ੍ਸਤਿ? ਧਮ੍ਮਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਠਿਤੋਵ ਰਤਨਾਵਲ਼ਿਂ ਗਨ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਨ੍ਨਰਸ ਪਞ੍ਹੇ ਵਿਭਜਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਧਮ੍ਮਪਣ੍ਣਾਕਾਰਂ ਆਦਾਯ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਾਯਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਮਣਸਞ੍ਞਾਸਮੁਦਾਚਾਰਵਸੇਨ ਤਂ ਅਨਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾਵ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ ਆਲਪਿਤ੍ਵਾ ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤੁਰਿਤਾਲਪਨਵਸੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਆਮੇਡਿਤਂ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਯਥਾ ਵਾ ਏਕਨੇਵ ਤਿਲਕੇਨ ਨਲਾਟਂ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਤਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞੇਸੁਪਿ ਦਿਨ੍ਨੇਸੁ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਂ ਵਿਯ ਸੋਭਤਿ, ਏਵਂ ਏਕੇਨੇਵ ਪਦੇਨ ਵਚਨਂ ਨ ਸੋਭਤਿ, ਪਰਿਵਾਰਿਕਪਦੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਂ ਵਿਯ ਸੋਭਤੀਤਿ ਤਂ ਪਰਿਵਾਰਿਕਪਦਵਸੇਨ ਵਚਨਂ ਫੁਲ੍ਲਿਤਮਣ੍ਡਿਤਂ ਵਿਯ ਕਰੋਨ੍ਤੋਪਿ ਏਵਮਾਹ.

ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤੋ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਦੇਸਨਾਵਸੇਨ ਪਨ ਪੁਰਤੋ ਠਿਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਅਯਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਲਙ੍ਗਿਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਂ ਆਦਾਯ ਖਣਨ੍ਤੋ ਪਲਿਘਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਉਕ੍ਖਿਪ ਲਙ੍ਗਿਂ ਅਭਿਕ੍ਖਣ ਸੁਮੇਧਾਤਿ ਤਾਤ, ਪਣ੍ਡਿਤ, ਲਙ੍ਗੀ ਨਾਮ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ. ਉਕ੍ਖਿਪੇਤ ਪਰਂ ਪਰਤੋ ਖਣਾਤਿ. ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ. ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਨ੍ਤਿ ਮਣ੍ਡੂਕਂ. ਚਙ੍ਕਵਾਰਨ੍ਤਿ ਖਾਰਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਂ. ਕੁਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਕਚ੍ਛਪਂ. ਅਸਿਸੂਨਨ੍ਤਿ ਮਂਸਚ੍ਛੇਦਕਂ ਅਸਿਞ੍ਚੇਵ ਅਧਿਕੁਟ੍ਟਨਞ੍ਚ. ਮਂਸਪੇਸਿਨ੍ਤਿ ਨਿਸਦਪੋਤਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਲ੍ਲਮਂਸਪਿਣ੍ਡਂ. ਨਾਗਨ੍ਤਿ ਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਕਲਾਪਸਦਿਸਂ ਮਹਾਫਣਂ ਤਿਵਿਧਸੋਵਤ੍ਥਿਕਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਹਿਨਾਗਂ ਅਦ੍ਦਸ. ਮਾ ਨਾਗਂ ਘਟ੍ਟੇਸੀਤਿ ਦਣ੍ਡਕਕੋਟਿਯਾ ਵਾ ਵਲ੍ਲਿਕੋਟਿਯਾ ਵਾ ਪਂਸੁਚੁਣ੍ਣਂ ਵਾ ਪਨ ਖਿਪਮਾਨੋ ਮਾ ਨਾਗਂ ਘਟ੍ਟਯਿ. ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਉਪਰਿਵਾਤਤੋ ਅਪਗਮ੍ਮ ਸੁਦ੍ਧਵਤ੍ਥਂ ਨਿਵਾਸੇਤ੍ਵਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਨਮਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਹਿ. ਨਾਗੇਨ ਅਧਿਸਯਿਤਂ ਧਨਂ ਨਾਮ ਯਾਵ ਸਤ੍ਤਮਾ ਕੁਲਪਰਿਵਟ੍ਟਾ ਖਾਦਤੋ ਨ ਖੀਯਤਿ, ਨਾਗੋ ਤੇ ਅਧਿਸਯਿਤਂ ਧਨਂ ਦਸ੍ਸਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾਤਿ. ਇਤੋ ਵਾ ਪਨ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਯਥਾ ਦੁਕ੍ਖਕ੍ਖਨ੍ਧੇ ਇਤੋਤਿ ਸਾਸਨੇ ਨਿਸ੍ਸਕਂ, ਨ ਤਥਾ ਇਧ. ਇਧ ਪਨ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਇਤੋ ਵਾ ਪਨਾਤਿ ਮਮ ਵਾ ਪਨ ਸਨ੍ਤਿਕਾ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ.

੨੫੧. ਚਾਤੁਮ੍ਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਮਯਸ੍ਸ. ਕਾਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਯਥੇਵ ਹਿ ਬਾਹਿਰਕੋ ਵਮ੍ਮਿਕੋ, ਵਮਤੀਤਿ ਵਨ੍ਤਕੋਤਿ ਵਨ੍ਤੁਸ੍ਸਯੋਤਿ ਵਨ੍ਤਸਿਨੇਹਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋਤਿ ਚਤੂਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸੋ ਹਿ ਅਹਿਮਙ੍ਗੁਸਉਨ੍ਦੂਰਘਰਗੋਲ਼ਿਕਾਦਯੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰੇ ਪਾਣਕੇ ਵਮਤੀਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਵਨ੍ਤਕੋਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਵਮਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਤੁਣ੍ਡਕੇਨ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਂਸੁਚੁਣ੍ਣੇਨ ਕਟਿਪ੍ਪਮਾਣੇਨਪਿ ਪੋਰਿਸਪ੍ਪਮਾਣੇਨਪਿ ਉਸ੍ਸਿਤੋਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਉਪਚਿਕਾਹਿ ਵਨ੍ਤਖੇਲ਼ਸਿਨੇਹੇਨ ਆਬਦ੍ਧਤਾਯ ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਂ ਦੇਵੇ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇਪਿ ਨ ਵਿਪ੍ਪਕਿਰਿਯਤਿ, ਨਿਦਾਘੇਪਿ ਤਤੋ ਪਂਸੁਮੁਟ੍ਠਿਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮੁਟ੍ਠਿਨਾ ਪੀਲ਼ਿਯਮਾਨੇ ਸਿਨੇਹੋ ਨਿਕ੍ਖਮਤਿ, ਏਵਂ ਵਨ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਏਵਮਯਂ ਕਾਯੋਪਿ, ‘‘ਅਕ੍ਖਿਮ੍ਹਾ ਅਕ੍ਖਿਗੂਥਕੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਕਂ ਅਸੁਚਿਕਲਿਮਲਂ ਵਮਤੀਤਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਬੁਦ੍ਧਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਖੀਣਾਸਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵੇ ਨਿਕਨ੍ਤਿਪਰਿਯਾਦਾਨੇਨ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਗਤਾਤਿ ਅਰਿਯੇਹਿ ਵਨ੍ਤਕੋਤਿਪਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਯੇਹਿ ਚਾਯਂ ਤੀਹਿ ਅਟ੍ਠਿਸਤੇਹਿ ਉਸ੍ਸਿਤੋ ਨ੍ਹਾਰੁਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਮਂਸਾਵਲੇਪਨੋ ਅਲ੍ਲਚਮ੍ਮਪਰਿਯੋਨਦ੍ਧੋ ਛਵਿਰਞ੍ਜਿਤੋ ਸਤ੍ਤੇ ਵਞ੍ਚੇਤਿ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਰਿਯੇਹਿ ਵਨ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਵਨ੍ਤੁਸ੍ਸਯੋਤਿਪਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ‘‘ਤਣ੍ਹਾ ਜਨੇਤਿ ਪੁਰਿਸਂ, ਚਿਤ੍ਤਮਸ੍ਸ ਵਿਧਾਵਤੀ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੫੫) ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਯ ਜਨਿਤਤ੍ਤਾ ਅਰਿਯੇਹਿ ਵਨ੍ਤੇਨੇਵ ਤਣ੍ਹਾਸਿਨੇਹੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋ ਅਯਨ੍ਤਿ ਵਨ੍ਤਸਿਨੇਹੇਨ ਸਮ੍ਬਦ੍ਧੋਤਿਪਿ ਵਮ੍ਮਿਕੋ. ਯਥਾ ਚ ਵਮ੍ਮਿਕਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਾ ਪਾਣਕਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਗਿਲਾਨਾ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਮਤਾ ਪਤਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਸੋ ਤੇਸਂ ਸੂਤਿਘਰਂ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿ ਗਿਲਾਨਸਾਲਾ ਸੁਸਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤਿ. ਏਵਂ ਖਤ੍ਤਿਯਮਹਾਸਾਲਾਦੀਨਮ੍ਪਿ ਕਾਯੋ ਅਯਂ ਗੋਪਿਤਰਕ੍ਖਿਤੋ ਮਣ੍ਡਿਤਪ੍ਪਸਾਧਿਤੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵਾਨਂ ਕਾਯੋਤਿ ਅਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਛਵਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਚਮ੍ਮਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਮਂਸਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਨ੍ਹਾਰੁਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਅਟ੍ਠਿਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾ ਅਟ੍ਠਿਮਿਞ੍ਜਨਿਸ੍ਸਿਤਾ ਪਾਣਾਤਿ ਏਵਂ ਕੁਲਗਣਨਾਯ ਅਸੀਤਿਮਤ੍ਤਾਨਿ ਕਿਮਿਕੁਲਸਹਸ੍ਸਾਨਿ ਅਨ੍ਤੋਕਾਯਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਜਾਯਨ੍ਤਿ, ਉਚ੍ਚਾਰਪਸ੍ਸਾਵਂ ਕਰੋਨ੍ਤਿ, ਗੇਲਞ੍ਞੇਨ ਆਤੁਰਿਤਾਨਿ ਸਯਨ੍ਤਿ, ਮਤਾਨਿ ਪਤਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਅਯਮ੍ਪਿ ਤੇਸਂ ਪਾਣਾਨਂ ਸੂਤਿਘਰਂ ਵਚ੍ਚਕੁਟਿ ਗਿਲਾਨਸਾਲਾ ਸੁਸਾਨਞ੍ਚ ਹੋਤੀਤਿ ‘‘ਵਮ੍ਮਿਕੋ’’ ਤ੍ਵੇਵ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਵਮ੍ਮਿਕੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਇਮਸ੍ਸ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕਸਮ੍ਭਵਸ੍ਸਾਤਿ ਮਾਤਿਤੋ ਚ ਪਿਤਿਤੋ ਚ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕੇਨ ਸੁਕ੍ਕਸੋਣਿਤੇਨ ਸਮ੍ਭੂਤਸ੍ਸ. ਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸੂਪਚਯਸ੍ਸਾਤਿ ਓਦਨੇਨ ਚੇਵ ਕੁਮ੍ਮਾਸੇਨ ਚ ਉਪਚਿਤਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਤਸ੍ਸ. ਅਨਿਚ੍ਚੁਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਭੇਦਨਵਿਦ੍ਧਂਸਨਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਕਾਯੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਭਾਵਟ੍ਠੇਨ ਅਨਿਚ੍ਚਧਮ੍ਮੋ. ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧਵਿਘਾਤਤ੍ਥਾਯ ਤਨੁਵਿਲੇਪਨੇਨ ਉਚ੍ਛਾਦਨਧਮ੍ਮੋ. ਅਙ੍ਗਪਚ੍ਚਙ੍ਗਾਬਾਧਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਾਯ ਖੁਦ੍ਦਕਸਮ੍ਬਾਹਨੇਨ ਪਰਿਮਦ੍ਦਨਧਮ੍ਮੋ. ਦਹਰਕਾਲੇ ਵਾ ਊਰੂਸੁ ਸਯਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਵਾਸੇਨ ਦੁਸ੍ਸਣ੍ਠਿਤਾਨਂ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਙ੍ਗਾਨਂ ਸਣ੍ਠਾਨਸਮ੍ਪਾਦਨਤ੍ਥਂ ਅਞ੍ਛਨਪੀਲ਼ਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਮਦ੍ਦਨਧਮ੍ਮੋ. ਏਵਂ ਪਰਿਹਰਤੋਪਿ ਚ ਭੇਦਨਵਿਦ੍ਧਂਸਨਧਮ੍ਮੋ ਭਿਜ੍ਜਤਿ ਚੇਵ ਵਿਕਿਰਤਿ ਚ, ਏਵਂ ਸਭਾਵੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਮਾਤਾਪੇਤ੍ਤਿਕਸਮ੍ਭਵਓਦਨਕੁਮ੍ਮਾਸੂਪਚਯਉਚ੍ਛਾਦਨਪਰਿਮਦ੍ਦਨਪਦੇਹਿ ਸਮੁਦਯੋ ਕਥਿਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਭੇਦਵਿਦ੍ਧਂਸਨਪਦੇਹਿ ਅਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ. ਏਵਂ ਸਤ੍ਤਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਸ੍ਸ ਕਾਯਸ੍ਸ ਉਚ੍ਚਾਵਚਭਾਵੋ ਵਡ੍ਢਿਪਰਿਹਾਨਿ ਸਮੁਦਯਤ੍ਥਙ੍ਗਮੋ ਕਥਿਤੋਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਦਿਵਾ ਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇਤਿ ਦਿਵਾ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਮ੍ਮਨ੍ਤੇ. ਧੂਮਾਯਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਧੂਮਸਦ੍ਦੋ ਕੋਧੇ ਤਣ੍ਹਾਯ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ ਪਕਤਿਧੂਮੇਤਿ ਇਮੇਸੁ ਅਤ੍ਥੇਸੁ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਕੋਧੋ ਧੂਮੋ ਭਸ੍ਮਨਿਮੋਸਵਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੬੫) ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਕੋਧੇ ਵਤ੍ਤਤਿ. ‘‘ਇਚ੍ਛਾਧੂਮਾਯਿਤਾ ਸਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਤਣ੍ਹਾਯ. ‘‘ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਭਗਵਤੋ ਅਵਿਦੂਰੇ ਧੂਮਾਯਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਹੋਤੀ’’ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਤਕ੍ਕੇ.

‘‘ਪਙ੍ਕੋ ਚ ਕਾਮਾ ਪਲਿਪੋ ਚ ਕਾਮਾ,

ਭਯਞ੍ਚ ਮੇਤਂ ਤਿਮੂਲਂ ਪਵੁਤ੍ਤਂ;

ਰਜੋ ਚ ਧੂਮੋ ਚ ਮਯਾ ਪਕਾਸਿਤਾ;

ਹਿਤ੍ਵਾ ਤੁਵਂ ਪਬ੍ਬਜ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਾ’’ਤਿ. (ਜਾ. ੧.੬.੧੪) –

ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਕਾਮਗੁਣੇਸੁ. ‘‘ਧੂਮਂ ਕਤ੍ਤਾ ਹੋਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੪੯) ਏਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ. ‘‘ਧਜੋ ਰਥਸ੍ਸ ਪਞ੍ਞਾਣਂ, ਧੂਮੋ ਪਞ੍ਞਾਣਮਗ੍ਗਿਨੋ’’ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੨) ਏਤ੍ਥ ਪਕਤਿਧੂਮੇ. ਇਧ ਪਨਾਯਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਅਯਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਨਾ’’ਤਿ.

ਤਥਾਗਤਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਤਥਾਗਤੋ ਹਿ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ. ਕਤਮੇਸਂ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ? ਰਾਗੋ ਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਦੋਸੋ… ਮੋਹੋ… ਮਾਨੋ… ਸਕ੍ਕਾਯਦਿਟ੍ਠਿ… ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ… ਸੀਲਬ੍ਬਤਪਰਾਮਾਸੋ ਬਾਹਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਇਮੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਬਾਹਿਤਤ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ’’ਤਿ (ਚੂਲ਼ਨਿ. ਮੇਤ੍ਤਗੂਮਾਣਵਪੁਚ੍ਛਾਨਿਦ੍ਦੇਸ ੨੮). ਸੁਮੇਧੋਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਪਞ੍ਞੋ. ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਏਤ੍ਥ ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਸੇਕ੍ਖੋ. ਯਥਾਹ – ‘‘ਸਿਕ੍ਖਤੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੇਕ੍ਖੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਿਞ੍ਚ ਸਿਕ੍ਖਤਿ? ਅਧਿਸੀਲਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤਿ, ਅਧਿਪਞ੍ਞਮ੍ਪਿ ਸਿਕ੍ਖਤੀ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੩.੮੬).

ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਲੋਕਿਯਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਏਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ, ਨ ਆਵੁਧਸਤ੍ਥਸ੍ਸ. ਵੀਰਿਯਾਰਮ੍ਭਸ੍ਸਾਤਿ ਕਾਯਿਕਚੇਤਸਿਕਵੀਰਿਯਸ੍ਸ. ਤਂ ਪਞ੍ਞਾਗਤਿਕਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਲੋਕਿਯਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕਿਯਂ, ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਂ. ਏਤ੍ਥ ਪਨਾਯਂ ਅਤ੍ਥਦੀਪਨਾ –

ਏਕੋ ਕਿਰ ਜਾਨਪਦੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਪਾਤੋਵ ਮਾਣਵਕੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਾਮਤੋ ਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ ਦਿਵਸਂ ਅਰਞ੍ਞੇ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਤ੍ਵਾ ਸਾਯਂ ਗਾਮਂ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਅਨ੍ਤਰਾਮਗ੍ਗੇ ਚ ਏਕੋ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਅਤ੍ਥਿ. ਸੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ, ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਂ ਸੁਮੇਧਂ ਮਾਣਵਂ ਆਹ – ‘‘ਤਾਤ, ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ, ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ, ਵਿਕਾਰਮਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਖਿਪਾਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਾਧੂਤਿ ਕੁਦਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਮੇਹਿ ਪਾਦੇਹਿ ਪਥਵਿਯਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਯ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ. ਤਤ੍ਰ ਆਚਰਿਯਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਿਯ ਭਗਵਾ. ਸੁਮੇਧਮਾਣਵਕੋ ਵਿਯ ਸੇਕ੍ਖੋ ਭਿਕ੍ਖੁ. ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਵਿਯ ਕਾਯੋ. ‘‘ਤਾਤ, ਅਯਂ ਵਮ੍ਮਿਕੋ ਰਤ੍ਤਿਂ ਧੂਮਾਯਤਿ, ਦਿਵਾ ਪਜ੍ਜਲਤਿ, ਵਿਕਾਰਮਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮ, ਭਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਨਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਖਿਪਾਹੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ ਵਿਯ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖੁ ਚਾਤੁਮਹਾਭੂਤਿਕਂ ਕਾਯਂ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਰਿਗ੍ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਭਗਵਤਾ ਵੁਤ੍ਤਕਾਲੋ. ਤਸ੍ਸ ਸਾਧੂਤਿ ਕੁਦਾਲਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਕਰਣਂ ਵਿਯ ਸੇਕ੍ਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ‘‘ਯੋ ਵੀਸਤਿਯਾ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਥਦ੍ਧਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਪਥਵੀਧਾਤੁ. ਯੋ ਦ੍ਵਾਦਸਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਆਬਨ੍ਧਨਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਆਪੋਧਾਤੁ. ਯੋ ਚਤੂਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਪਰਿਪਾਚਨਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਤੇਜੋਧਾਤੁ. ਯੋ ਛਸੁ ਕੋਟ੍ਠਾਸੇਸੁ ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਨਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਵਾਯੋਧਾਤੂ’’ਤਿ ਏਵਂ ਚਤੁਧਾਤੁਵਵਤ੍ਥਾਨਵਸੇਨ ਕਾਯਪਰਿਗ੍ਗਹੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਲਙ੍ਗੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਲਙ੍ਗੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸੀਤਿ? ਯਥਾ ਹਿ ਨਗਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵਾਰਂ ਪਿਧਾਯ ਪਲਿਘੇ ਯੋਜਿਤੇ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਗਮਨਂ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਯੇ ਨਗਰਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ, ਤੇ ਅਨ੍ਤੋਯੇਵ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਯੇ ਬਹਿ, ਤੇ ਬਹਿਯੇਵ. ਏਵਮੇਵ ਯਸ੍ਸ ਞਾਣਮੁਖੇ ਅਵਿਜ੍ਜਾਲਙ੍ਗੀ ਪਤਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਮ੍ਪਾਪਕਂ ਞਾਣਗਮਨਂ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਵਿਜ੍ਜਂ ਲਙ੍ਗੀਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਪਜਹ ਅਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਅਵਿਜ੍ਜਾਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਮਣ੍ਡੂਕੋ ਨਾਮ ਨੋ ਮਹਨ੍ਤੋ, ਨਖਪਿਟ੍ਠਿਪ੍ਪਮਾਣੋ ਹੋਤਿ, ਪੁਰਾਣਪਣ੍ਣਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਵਲ੍ਲਿਅਨ੍ਤਰੇ ਵਾ ਵਸਤਿ. ਸੋ ਦਣ੍ਡਕੋਟਿਯਾ ਵਾ ਵਲ੍ਲਿਕੋਟਿਯਾ ਵਾ ਪਂਸੁਚੁਣ੍ਣਕੇਨ ਵਾ ਘਟ੍ਟਿਤੋ ਆਯਮਿਤ੍ਵਾ ਮਹਨ੍ਤੋ ਪਰਿਮਣ੍ਡਲੋ ਬੇਲੁਵਪਕ੍ਕਪ੍ਪਮਾਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦੇ ਆਕਾਸਗਤੇ ਕਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਿਨ੍ਨਗਮਨੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਮਿਤ੍ਤਵਸਂ ਯਾਤਿ, ਕਾਕਕੁਲਲਾਦਿਭਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ. ਏਵਮੇਵ ਅਯਂ ਕੋਧੋ ਪਠਮਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਚਿਤ੍ਤਾਵਿਲਮਤ੍ਤਕੋਵ ਹੋਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਵਡ੍ਢਿਤ੍ਵਾ ਮੁਖਵਿਕੁਲਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਹਨੁਸਞ੍ਚੋਪਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਫਰੁਸਵਾਚਾਨਿਚ੍ਛਾਰਣਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਦਿਸਾਵਿਲੋਕਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਆਕਡ੍ਢਨਪਰਿਕਡ੍ਢਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਪਾਣਿਨਾ ਲੇਡ੍ਡੁਦਣ੍ਡਸਤ੍ਥਪਰਾਮਸਨਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਦਣ੍ਡਸਤ੍ਥਾਭਿਨਿਪਾਤਂ ਪਾਪੇਤਿ. ਤਦਾ ਅਨਿਗ੍ਗਹਿਤੋ ਪਰਘਾਤਨਮ੍ਪਿ ਅਤ੍ਤਘਾਤਨਮ੍ਪਿ ਪਾਪੇਤਿ. ਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਹੇਤਂ – ‘‘ਯਤੋ ਅਯਂ ਕੋਧੋ ਪਰਂ ਘਾਤੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਘਾਤੇਤਿ, ਏਤ੍ਤਾਵਤਾਯਂ ਕੋਧੋ ਪਰਮੁਸ੍ਸਦਗਤੋ ਹੋਤਿ ਪਰਮਵੇਪੁਲ੍ਲਪ੍ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਯਥਾ ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾਯ ਚਤੂਸੁ ਪਾਦੇਸੁ ਆਕਾਸਗਤੇਸੁ ਗਮਨਂ ਪਚ੍ਛਿਜ੍ਜਤਿ, ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾ ਅਮਿਤ੍ਤਵਸਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਕਾਦਿਭਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਕੋਧਸਮਙ੍ਗੀਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਮਿਤ੍ਤਵਸਂ ਯਾਤਿ, ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਮਾਰਾਨਂ ਯਥਾਕਾਮਕਰਣੀਯੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਉਦ੍ਧੁਮਾਯਿਕਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਬਲਵਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਕੋਧੋਵ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸੋ. ਪਜਹ ਕੋਧੂਪਾਯਾਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਟਿਸਙ੍ਖਾਨਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਦ੍ਵਿਧਾਪਥੋਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਯਥਾ ਪੁਰਿਸੋ ਸਧਨੋ ਸਭੋਗੋ ਕਨ੍ਤਾਰਦ੍ਧਾਨਮਗ੍ਗਪ੍ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਂ ਪਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਿਨਾ ਨੁ ਖੋ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਇਮਿਨਾ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਚ੍ਛੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਚੋਰਾ ਉਟ੍ਠਹਿਤ੍ਵਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਖੋ ਮੂਲਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਬੁਦ੍ਧਾਦੀਸੁ ਕਙ੍ਖਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ, ਅਥ ਨਂ ਕਿਲੇਸਮਾਰਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇ ਮਾਰਾ ਅਨਯਬ੍ਯਸਨਂ ਪਾਪੇਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾ ਦ੍ਵੇਧਾਪਥਸਮਾ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਦ੍ਵਿਧਾਪਥੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਯੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਹ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਉਗ੍ਗਹਪਰਿਪੁਚ੍ਛਾਵਸੇਨ ਵਿਚਿਕਿਚ੍ਛਾਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਚਙ੍ਗਵਾਰਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਯਥਾ ਰਜਕੇਹਿ ਖਾਰਪਰਿਸ੍ਸਾਵਨਮ੍ਹਿ ਉਦਕੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇ ਏਕੋ ਉਦਕਘਟੋ ਦ੍ਵੇਪਿ ਦਸਪਿ ਵੀਸਤਿਪਿ ਘਟਸਤਮ੍ਪਿ ਪਗ੍ਘਰਤਿਯੇਵ, ਪਸਟਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਉਦਕਂ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਨੀਵਰਣਸਮਙ੍ਗਿਨੋ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਕੁਸਲਧਮ੍ਮੋ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਚਙ੍ਗਵਾਰਨ੍ਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਨੀਵਰਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਹ ਪਞ੍ਚਨੀਵਰਣੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਤਦਙ੍ਗਵਸੇਨ ਨੀਵਰਣਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਕੁਮ੍ਮੋਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਯਥਾ ਕਚ੍ਛਪਸ੍ਸ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਪਾਦਾ ਸੀਸਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਚੇਵ ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਏਵਮੇਵ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਸਙ੍ਖਤਾ ਧਮ੍ਮਾ ਗਯ੍ਹਮਾਨਾ ਪਞ੍ਚੇਵ ਖਨ੍ਧਾ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਕੁਮ੍ਮੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਉਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਹ ਪਞ੍ਚੁਪਾਦਾਨਕ੍ਖਨ੍ਧੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਸੁ ਖਨ੍ਧੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਅਸਿਸੂਨਾਤਿ ਏਤ੍ਥ, ਯਥਾ ਸੂਨਾਯ ਉਪਰਿ ਮਂਸਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਸਿਨਾ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿ, ਏਵਮਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਤ੍ਥਾਯ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਘਾਤਯਮਾਨਾ ਵਤ੍ਥੁਕਾਮਾਨਂ ਉਪਰਿ ਕਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਹਿ ਕਨ੍ਤਿਤਾ ਕੋਟ੍ਟਿਤਾ ਚ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਸਿਸੂਨਾਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਞ੍ਚਨ੍ਨੇਤਂ ਕਾਮਗੁਣਾਨਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਹ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਸੁ ਕਾਮਗੁਣੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਮਂਸਪੇਸੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੂਤਿ ਏਤ੍ਥ ਅਯਂ ਮਂਸਪੇਸਿ ਨਾਮ ਬਹੁਜਨਪਤ੍ਥਿਤਾ ਖਤ੍ਤਿਯਾਦਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾਪਿ ਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤਿ ਕਾਕਾਦਯੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਾਪਿ. ਇਮੇ ਹਿ ਸਤ੍ਤਾ ਅਵਿਜ੍ਜਾਯ ਸਮ੍ਮਤ੍ਤਾ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਂ ਉਪਗਮ੍ਮ ਵਟ੍ਟਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਵਾ ਮਂਸਪੇਸਿ ਠਪਿਤਠਪਿਤਟ੍ਠਾਨੇ ਲਗ੍ਗਤਿ, ਏਵਮਿਮੇ ਸਤ੍ਤਾ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਬਦ੍ਧਾ ਵਟ੍ਟੇ ਲਗ੍ਗਨ੍ਤਿ, ਦੁਕ੍ਖਂ ਪਤ੍ਵਾਪਿ ਨ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਨਨ੍ਦਿਰਾਗੋ ਮਂਸਪੇਸਿਸਦਿਸੋ ਹੋਤਿ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਂਸਪੇਸੀਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਨਨ੍ਦਿਰਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਪਜਹ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗੇਨ ਨਨ੍ਦੀਰਾਗਪ੍ਪਹਾਨਂ ਕਥਿਤਂ.

ਨਾਗੋਤਿ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਅਧਿਵਚਨਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥ ਯੇਨਤ੍ਥੇਨ ਖੀਣਾਸਵੋ ਨਾਗੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸੋ ਅਨਙ੍ਗਣਸੁਤ੍ਤੇ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੬੩) ਪਕਾਸਿਤੋ ਏਵ. ਨਮੋ ਕਰੋਹਿ ਨਾਗਸ੍ਸਾਤਿ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਨਾਗਸ੍ਸ, ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਬੋਧਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਦਨ੍ਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਦਮਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਸਨ੍ਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਸਮਥਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਤਿਣ੍ਣੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਤਰਣਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੋ ਭਗਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੩੬੧) ਏਵਂ ਨਮਕ੍ਕਾਰਂ ਕਰੋਹੀਤਿ ਅਯਮੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਇਦਂ ਸੁਤ੍ਤਂ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਹੋਸਿ. ਥੇਰੋਪਿ ਇਦਮੇਵ ਸੁਤ੍ਤਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ. ਅਯਮੇਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋਤਿ ਅਯਂ ਏਤਸ੍ਸ ਪਞ੍ਹਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਤਿ ਭਗਵਾ ਰਤਨਰਾਸਿਮ੍ਹਿ ਮਣਿਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਯਥਾਨੁਸਨ੍ਧਿਨਾਵ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਪੇਸੀਤਿ.

ਪਪਞ੍ਚਸੂਦਨਿਯਾ ਮਜ੍ਝਿਮਨਿਕਾਯਟ੍ਠਕਥਾਯ

ਵਮ੍ਮਿਕਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੪. ਰਥਵਿਨੀਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੨੫੨. ਏਵਂ ਮੇ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਰਥਵਿਨੀਤਸੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਰਾਜਗਹੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ, ਤਞ੍ਹਿ ਮਨ੍ਧਾਤੁਮਹਾਗੋਵਿਨ੍ਦਾਦੀਹਿ ਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਤ੍ਤਾ ਰਾਜਗਹਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਅਞ੍ਞੇਪੇਤ੍ਥ ਪਕਾਰੇ ਵਣ੍ਣਯਨ੍ਤਿ. ਕਿਂ ਤੇਹਿ? ਨਾਮਮੇਤਂ ਤਸ੍ਸ ਨਗਰਸ੍ਸ. ਤਂ ਪਨੇਤਂ ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤਿਕਾਲੇ ਚ ਨਗਰਂ ਹੋਤਿ, ਸੇਸਕਾਲੇ ਸੁਞ੍ਞਂ ਹੋਤਿ ਯਕ੍ਖਪਰਿਗ੍ਗਹਿਤਂ, ਤੇਸਂ ਵਸਨ੍ਤਵਨਂ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਵੇਲ਼ੁਵਨੇ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੇਤਿ ਵੇਲ਼ੁਵਨਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਉਯ੍ਯਾਨਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਤਂ ਕਿਰ ਵੇਲ਼ੂਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਂ ਅਹੋਸਿ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਤ੍ਥੇਨ ਚ ਪਾਕਾਰੇਨ, ਗੋਪੁਰਟ੍ਟਾਲਕਯੁਤ੍ਤਂ ਨੀਲੋਭਾਸਂ ਮਨੋਰਮਂ, ਤੇਨ ਵੇਲ਼ੁਵਨਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਕਲਨ੍ਦਕਾਨਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਅਦਂਸੁ, ਤੇਨ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਿਰ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਰਾਜਾ ਤਤ੍ਥ ਉਯ੍ਯਾਨਕੀਲ਼ਨਤ੍ਥਂ ਆਗਤੋ ਸੁਰਾਮਦੇਨ ਮਤ੍ਤੋ ਦਿਵਾਸੇਯ੍ਯਂ ਉਪਗਤੋ ਸੁਪਿ. ਪਰਿਜਨੋਪਿਸ੍ਸ, ‘‘ਸੁਤ੍ਤੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ ਪੁਪ੍ਫਫਲਾਦੀਹਿ ਪਲੋਭਿਯਮਾਨੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਪਕ੍ਕਾਮਿ, ਅਥ ਸੁਰਾਗਨ੍ਧੇਨ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਮਾ ਸੁਸਿਰਰੁਕ੍ਖਾ ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਰਞ੍ਞਾਭਿਮੁਖੋ ਆਗਚ੍ਛਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਰੁਕ੍ਖਦੇਵਤਾ, ‘‘ਰਞ੍ਞੋ ਜੀਵਿਤਂ ਦਮ੍ਮੀ’’ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਵੇਸੇਨ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕਣ੍ਣਮੂਲੇ ਸਦ੍ਦਮਕਾਸਿ. ਰਾਜਾ ਪਟਿਬੁਜ੍ਝਿ, ਕਣ੍ਹਸਪ੍ਪੋ ਨਿਵਤ੍ਤੋ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਾਯ ਮਮ ਜੀਵਿਤਂ ਦਿਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਨਿਵਾਪਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ, ਅਭਯਘੋਸਨਞ੍ਚ ਘੋਸਾਪੇਸਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤਂ ਤਤੋ ਪਭੁਤਿ ਕਲਨ੍ਦਕਨਿਵਾਪਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਖ੍ਯਂ ਗਤਂ. ਕਲਨ੍ਦਕਾਤਿ ਕਾਲ਼ਕਾਨਂ ਨਾਮਂ.

ਜਾਤਿਭੂਮਿਕਾਤਿ ਜਾਤਿਭੂਮਿਵਾਸਿਨੋ. ਤਤ੍ਥ ਜਾਤਿਭੂਮੀਤਿ ਜਾਤਟ੍ਠਾਨਂ. ਤਂ ਖੋ ਪਨੇਤਂ ਨੇਵ ਕੋਸਲਮਹਾਰਾਜਾਦੀਨਂ ਨ ਚਙ੍ਕੀਬ੍ਰਾਹਮਣਾਦੀਨਂ ਨ ਸਕ੍ਕਸੁਯਾਮਸਨ੍ਤੁਸਿਤਾਦੀਨਂ ਨ ਅਸੀਤਿਮਹਾਸਾਵਕਾਦੀਨਂ ਨ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਤਟ੍ਠਾਨਂ ‘‘ਜਾਤਿਭੂਮੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨ ਜਾਤਦਿਵਸੇ ਦਸਸਹਸ੍ਸਿਲੋਕਧਾਤੁ ਏਕਦ੍ਧਜਮਾਲਾਵਿਪ੍ਪਕਿਣ੍ਣਕੁਸੁਮਵਾਸਚੁਣ੍ਣਗਨ੍ਧਸੁਗਨ੍ਧਾ ਸਬ੍ਬਪਾਲਿਫੁਲ੍ਲਮਿਵ ਨਨ੍ਦਨਵਨਂ ਵਿਰੋਚਮਾਨਾ ਪਦੁਮਿਨਿਪਣ੍ਣੇ ਉਦਕਬਿਨ੍ਦੁ ਵਿਯ ਅਕਮ੍ਪਿਤ੍ਥ, ਜਚ੍ਚਨ੍ਧਾਦੀਨਞ੍ਚ ਰੂਪਦਸ੍ਸਨਾਦੀਨਿ ਅਨੇਕਾਨਿ ਪਾਟਿਹਾਰਿਯਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਿਂਸੁ, ਤਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੁਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜਾਤਟ੍ਠਾਨਸਾਕਿਯਜਨਪਦੋ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥਾਹਾਰੋ, ਸਾ ‘‘ਜਾਤਿਭੂਮੀ’’ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ.

ਧਮ੍ਮਗਰੁਭਾਵਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾਤਿ ਤੇਮਾਸਂ ਵਸ੍ਸਂਵੁਟ੍ਠਾ ਪਵਾਰਿਤਪਵਾਰਣਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਭਗਵਾ ਏਤਦਵੋਚਾਤਿ ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਮਨੀਯ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਆਗਨ੍ਤੁਕਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਤਂ, ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਮਵੋਚ. ਤੇ ਕਿਰ ਭਿਕ੍ਖੁ, – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਖਮਨੀਯਂ ਕਚ੍ਚਿ ਯਾਪਨੀਯਂ, ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਕਿਲਮਥੇਨ ਅਦ੍ਧਾਨਂ ਆਗਤਾ, ਨ ਚ ਪਿਣ੍ਡਕੇਨ ਕਿਲਮਿਤ੍ਥ, ਕੁਤੋ ਚ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਆਗਚ੍ਛਥਾ’’ਤਿ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਵਸੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ – ‘‘ਭਗਵਾ ਸਾਕਿਯਜਨਪਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥਾਹਾਰਤੋ ਜਾਤਿਭੂਮਿਤੋ ਆਗਚ੍ਛਾਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਅਥ ਭਗਵਾ ਨੇਵ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ, ਨ ਸਕ੍ਕੋਦਨਸ੍ਸ, ਨ ਸੁਕ੍ਕੋਦਨਸ੍ਸ, ਨ ਧੋਤੋਦਨਸ੍ਸ, ਨ ਅਮਿਤੋਦਨਸ੍ਸ, ਨ ਅਮਿਤ੍ਤਾਯ ਦੇਵਿਯਾ, ਨ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਯਾ, ਨ ਸਕਲਸ੍ਸ ਸਾਕਿਯਮਣ੍ਡਲਸ੍ਸ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥ ਖੋ ਅਤ੍ਤਨਾ ਚ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਲਾਭਿਂ ਪਰਞ੍ਚ ਤਤ੍ਥ ਸਮਾਦਪੇਤਾਰਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਇਦਂ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਵਚਨਂ ਅਵੋਚ.

ਕਸ੍ਮਾ ਪਨ ਭਗਵਾ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਾਦੀਨਂ ਆਰੋਗ੍ਯਂ ਅਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਏਵਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਤਿ? ਪਿਯਤਾਯ. ਬੁਦ੍ਧਾਨਞ੍ਹਿ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਉਪਾਸਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾਯੋ ਚ ਪਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ ਮਨਾਪਾ. ਕਿਂ ਕਾਰਣਾ? ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਯ. ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ ਹਿ ਤਥਾਗਤਾ, ਸੋ ਚ ਨੇਸਂ ਧਮ੍ਮਗਰੁਭਾਵੋ, ‘‘ਦੁਕ੍ਖਂ ਖੋ ਅਗਾਰਵੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਅਪ੍ਪਤਿਸ੍ਸੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੨੧) ਇਮਿਨਾ ਅਜਪਾਲਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਯੇਵ ਹਿ ਭਗਵਾ ਮਹਾਕਸ੍ਸਪਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਦਿਵਸੇ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਿਗਾਵੁਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਤਿਰੇਕਤਿਯੋਜਨਸਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰੇ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਂ ਸਪਰਿਸਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤੇ ਪਞ੍ਚਚਤ੍ਤਾਲੀਸਯੋਜਨਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪੁਕ੍ਕੁਸਾਤਿਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਵੀਸਯੋਜਨਸਤਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨਵਾਸਿਸਾਮਣੇਰਸ੍ਸ ਅਨੁਗ੍ਗਹਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਟ੍ਠਿਯੋਜਨਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਖਦਿਰਵਨਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਅਨੁਰੁਦ੍ਧਤ੍ਥੇਰੋ ਪਾਚੀਨਵਂਸਦਾਯੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਹਾਪੁਰਿਸਵਿਤਕ੍ਕਂ ਵਿਤਕ੍ਕੇਤੀਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਪੁਰਤੋ ਓਰੁਯ੍ਹ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ. ਕੋਟਿਕਣ੍ਣਸੋਣਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਏਕਗਨ੍ਧਕੁਟਿਯਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਪਞ੍ਞਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚੂਸਕਾਲੇ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ ਅਜ੍ਝੇਸਿਤ੍ਵਾ ਸਰਭਞ੍ਞਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ. ਤਿਗਾਵੁਤਂ ਮਗ੍ਗਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾਨਂ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨੇ ਗੋਸਿਙ੍ਗਸਾਲਵਨੇ ਸਾਮਗ੍ਗਿਰਸਾਨਿਸਂਸਂ ਕਥੇਸਿ. ਕਸ੍ਸਪੋਪਿ ਭਗਵਾ – ‘‘ਅਨਾਗਾਮਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਘਟਿਕਾਰਸ੍ਸ ਕੁਮ੍ਭਕਾਰਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਸਹਤ੍ਥਾ ਆਮਿਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ.

ਅਮ੍ਹਾਕਂਯੇਵ ਭਗਵਾ ਉਪਕਟ੍ਠਾਯ ਵਸ੍ਸੂਪਨਾਯਿਕਾਯ ਜੇਤਵਨਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਚਾਰਿਕਂ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਕੋਸਲਮਹਾਰਾਜਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕਾਦਯੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂਸੁ. ਅਨਾਥਪਿਣ੍ਡਿਕੋ ਘਰਂ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਅਥ ਨਂ ਪੁਣ੍ਣਾ ਨਾਮ ਦਾਸੀ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋਸਿ ਸਾਮੀਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ ਜੇ, ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿਂ, ਅਥ ਮੇ ਇਮਂ ਤੇਮਾਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਵਾ ਸੋਤੁਂ, ਯਥਾਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਵਾ ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਨ ਲਭਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਨ੍ਤਾ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਤਿ. ਅਹਮ੍ਪਿ ਸਾਮਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਵਤ੍ਤੇਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਸਚੇ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਸਿ, ਭੁਜਿਸ੍ਸਾਯੇਵ ਤ੍ਵਨ੍ਤਿ. ਸਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਾਦਮੂਲੇ ਨਿਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਨਿਵਤ੍ਤਥ ਭਗਵਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਪੁਣ੍ਣੇ ਤ੍ਵਂ ਪਰਪਟਿਬਦ੍ਧਜੀਵਿਕਾ ਕਿਂ ਮੇ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀਤਿ. ਭਗਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇਪਿ ਜਾਨਾਥ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨਿਵਤ੍ਤਨਪਚ੍ਚਯਾ ਪਨਾਹਂ ਤੀਸੁ ਸਰਣੇਸੁ ਪਞ੍ਚਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ. ਭਗਵਾ ਸਾਧੁ ਸਾਧੁ ਪੁਣ੍ਣੇਤਿ ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਜੇਤਵਨਮੇਵ ਪਵਿਟ੍ਠੋ. ਅਯਂ ਕਥਾ ਪਾਕਟਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਟ੍ਠਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪੁਣ੍ਣਾਯ ਕਿਰ ਭਗਵਾ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤੋਤਿ ਤਂ ਭੁਜਿਸ੍ਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧੀਤੁਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿ, ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਆਰਭਿ. ਅਥਸ੍ਸਾ ਸਤ੍ਥਾ ਆਰਦ੍ਧਵਿਪਸ੍ਸਕਭਾਵਂ ਞਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਓਭਾਸਗਾਥਂ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ –

‘‘ਪੁਣ੍ਣੇ ਪੂਰੇਸਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਚਨ੍ਦੋ ਪਨ੍ਨਰਸੋ ਯਥਾ;

ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. (ਥੇਰੀਗਾ. ੩);

ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਭਿਞ੍ਞਾਤਾ ਸਾਵਿਕਾ ਅਹੋਸੀਤਿ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ ਤਥਾਗਤਾ.

ਨਨ੍ਦਕਤ੍ਥੇਰੇ ਉਪਟ੍ਠਾਨਸਾਲਾਯਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਨ੍ਤੇਪਿ ਭਗਵਾ ਅਨਹਾਤੋਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਯਾਮਰਤ੍ਤਿਂ ਠਿਤਕੋਵ ਧਮ੍ਮਕਥਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਾਧੁਕਾਰਮਦਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਕਾਯ ਵੇਲਾਯ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਤਯਾ ਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਆਰਦ੍ਧਮਤ੍ਤੇਤਿ. ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਕਰਿਤ੍ਥ, ਭਨ੍ਤੇ, ਬੁਦ੍ਧਸੁਖੁਮਾਲਾ ਤੁਮ੍ਹੇਤਿ. ਸਚੇ ਤ੍ਵਂ, ਨਨ੍ਦ, ਕਪ੍ਪਂ ਦੇਸੇਤੁਂ ਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਾਸਿ, ਕਪ੍ਪਮਤ੍ਤਮ੍ਪਾਹਂ ਠਿਤਕੋਵ ਸੁਣੇਯ੍ਯਨ੍ਤਿ ਭਗਵਾ ਅਵੋਚ. ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਗਰੁਨੋ ਤਥਾਗਤਾ. ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਗਰੁਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕਾ ਪਿਯਾ ਹੋਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੇ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਪਟਿਪਨ੍ਨਕੋ ਚ ਨਾਮ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ, ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ, ਨੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚ, ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚਾਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੋ ਹੋਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯੋ ਸਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਂ ਲਾਭੀ ਹੋਤਿ, ਪਰਂ ਤਤ੍ਥ ਨ ਓਵਦਤਿ ਨ ਅਨੁਸਾਸਤਿ ਆਯਸ੍ਮਾ ਬਾਕੁਲੋ ਵਿਯ. ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਨੋ ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ, ਏਵਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਗਵਾ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਿਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਲਾਭੀ, ਪਰਂ ਤੇਹਿ ਓਵਦਤਿ ਤੇਨ ਕਤਵਤ੍ਤਸਾਦਿਯਨਤ੍ਥਂ ਉਪਨਨ੍ਦੋ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋ ਵਿਯ, ਅਯਂ ਪਰਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਨੋ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ, ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸ੍ਸ ਤਣ੍ਹਾ ਮਹਾਪਚ੍ਛਿ ਵਿਯ ਅਪ੍ਪਹੀਨਾਤਿ.

ਯੋ ਅਤ੍ਤਨਾਪਿ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਂ ਅਲਾਭੀ, ਪਰਮ੍ਪਿ ਤੇਹਿ ਨ ਓਵਦਤਿ, ਲਾਲ਼ੁਦਾਯੀ ਵਿਯ, ਅਯਂ ਨੇਵ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨ ਪਰਹਿਤਾਯ, ਏਵਰੂਪਮ੍ਪਿ ਨ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਅਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਾ ਫਰਸੁਛੇਜ੍ਜਾ ਵਿਯ ਮਹਨ੍ਤਾਤਿ.

ਯੋ ਪਨ ਸਯਂ ਦਸਨ੍ਨਂ ਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਂ ਲਾਭੀ, ਪਰਮ੍ਪਿ ਤੇਹਿ ਓਵਦਤਿ, ਅਯਂ ਅਤ੍ਤਹਿਤਾਯ ਚੇਵ ਪਰਹਿਤਾਯ ਚ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ ਨਾਮ ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨਮਹਾਕਸ੍ਸਪਾਦਯੋ ਅਸੀਤਿਮਹਾਥੇਰਾ ਵਿਯ, ਏਵਰੂਪਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਮਯ੍ਹਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਵੁਡ੍ਢਿਪਕ੍ਖੇ ਠਿਤੋਤਿ. ਇਧਾਪਿ ਏਵਰੂਪਮੇਵ ਪੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ – ‘‘ਕੋ ਨੁ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ.

ਏਵਂ ਭਗਵਤਾ ਪੁਟ੍ਠਾਨਂ ਪਨ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਭਗਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਜਾਤਿਭੂਮਿਯਂ ਉਭਯਹਿਤਾਯ ਪਟਿਪਨ੍ਨਂ ਦਸਕਥਾਵਤ੍ਥੁਲਾਭਿਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪੁਚ੍ਛਤਿ, ਕੋ ਨੁ ਖੋ ਤਤ੍ਥ ਏਵਰੂਪੋਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਂ ਚਿਨ੍ਤਨਾ ਵਾ ਸਮਨ੍ਤਨਾ ਵਾ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਆਯਸ੍ਮਾ ਹਿ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਜਨਪਦੇ ਆਕਾਸਮਜ੍ਝੇ ਠਿਤੋ ਚਨ੍ਦੋ ਵਿਯ ਸੂਰਿਯੋ ਵਿਯ ਚ ਪਾਕਟੋ ਪਞ੍ਞਾਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਮੇਘਸਦ੍ਦਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਕਜ੍ਝਂ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਮੋਰਘਟਾ ਵਿਯ ਘਨਸਜ੍ਝਾਯਂ ਕਾਤੁਂ, ਆਰਦ੍ਧਭਿਕ੍ਖੂ ਵਿਯ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਆਚਰਿਯਂ ਪੁਣ੍ਣਤ੍ਥੇਰਂ ਭਗਵਤੋ ਆਰੋਚੇਨ੍ਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਚ ਗੁਣਂ ਭਾਸਿਤੁਂ ਅਪ੍ਪਹੋਨ੍ਤੇਹਿ ਮੁਖੇਹਿ ਏਕਪ੍ਪਹਾਰੇਨੇਵ ਪੁਣ੍ਣੋ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ, ਆਯਸ੍ਮਾਤਿਆਦਿਮਾਹਂਸੁ. ਤਤ੍ਥ ਪੁਣ੍ਣੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਥੇਰਸ੍ਸ ਨਾਮਂ. ਮਨ੍ਤਾਣਿਯਾ ਪਨ ਸੋ ਪੁਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਮਨ੍ਤਾਣਿਪੁਤ੍ਤੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋਤਿ ਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਾਯ ਸਮ੍ਭਾਵਿਤੋ.

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਦਿਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ ਇਚ੍ਛਾਵਿਰਹਿਤੋ ਨਿਇਚ੍ਛੋ ਨਿਤ੍ਤਣ੍ਹੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਬ੍ਯਞ੍ਜਨਂ ਸਾਵਸੇਸਂ ਵਿਯ, ਅਤ੍ਥੋ ਪਨ ਨਿਰਵਸੇਸੋ. ਨ ਹਿ ਤਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਅਣੁਮਤ੍ਤਾਪਿ ਪਾਪਿਕਾ ਇਚ੍ਛਾ ਨਾਮ ਅਤ੍ਥਿ. ਖੀਣਾਸਵੋ ਹੇਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਤਣ੍ਹੋ. ਅਪਿਚੇਤ੍ਥ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਤਿ ਅਯਂ ਭੇਦੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ.

ਤਤ੍ਥ ਸਕਲਾਭੇ ਅਤਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਰਲਾਭੇ ਪਤ੍ਥਨਾ ਅਤ੍ਰਿਚ੍ਛਤਾ ਨਾਮ. ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਸ੍ਸ ਏਕਭਾਜੇਨ ਪਕ੍ਕਪੂਵੋਪਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਤੋ ਨ ਸੁਪਕ੍ਕੋ ਵਿਯ ਖੁਦ੍ਦਕੋ ਵਿਯ ਚ ਖਾਯਤਿ. ਸ੍ਵੇਵ ਪਰਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੋ ਸੁਪਕ੍ਕੋ ਵਿਯ ਮਹਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਚ ਖਾਯਤਿ. ਅਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਤਾ ਪਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਪਾਪਿਚ੍ਛਤਾ ਨਾਮ, ਸਾ, ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਅਸ੍ਸਦ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਨਯੇਨ ਅਭਿਧਮ੍ਮੇ ਆਗਤਾਯੇਵ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕੋਹਞ੍ਞੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ. ਸਨ੍ਤਗੁਣਸਮ੍ਭਾਵਨਾ ਪਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਅਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਮਹਿਚ੍ਛਤਾ ਨਾਮ. ਸਾਪਿ, ‘‘ਇਧੇਕਚ੍ਚੋ ਸਦ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂਤਿ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੀਲਵਾ ਸਮਾਨੋ ਸੀਲਵਾਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ (ਵਿਭ. ੮੫੧) ਇਮਿਨਾ ਨਯੇਨ ਆਗਤਾਯੇਵ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਦੁਸ੍ਸਨ੍ਤਪ੍ਪਯੋ ਹੋਤਿ, ਵਿਜਾਤਮਾਤਾਪਿਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿ. ਤੇਨੇਤਂ ਵੁਚ੍ਚਤਿ –

‘‘ਅਗ੍ਗਿਕ੍ਖਨ੍ਧੋ ਸਮੁਦ੍ਦੋ ਚ, ਮਹਿਚ੍ਛੋ ਚਾਪਿ ਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਸਕਟੇਨ ਪਚ੍ਚਯਂ ਦੇਤੁ, ਤਯੋਪੇਤੇ ਅਤਪ੍ਪਯਾ’’ਤਿ.

ਸਨ੍ਤਗੁਣਨਿਗੂਹਨਤਾ ਪਨ ਪਟਿਗ੍ਗਹਣੇ ਚ ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਤਾ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾ ਨਾਮ, ਤਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨਿ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਮ੍ਪਿ ਗੁਣਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਕਾਮਤਾਯ, ‘‘ਸਦ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ਸਦ੍ਧੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਸੀਲਵਾ, ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ, ਆਰਦ੍ਧਵੀਰਿਯੋ, ਸਮਾਧਿਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਪਞ੍ਞਵਾ, ਖੀਣਾਸਵੋ ਸਮਾਨੋ ਖੀਣਾਸਵੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ, ਸੇਯ੍ਯਥਾਪਿ ਮਜ੍ਝਨ੍ਤਿਕਤ੍ਥੇਰੋ.

ਥੇਰੋ ਕਿਰ ਮਹਾਖੀਣਾਸਵੋ ਅਹੋਸਿ, ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਂ ਪਨਸ੍ਸ ਪਾਦਮਤ੍ਤਮੇਵ ਅਗ੍ਘਤਿ, ਸੋ ਅਸੋਕਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਰਞ੍ਞੋ ਵਿਹਾਰਮਹਦਿਵਸੇ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਅਤਿਲੂਖਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ, ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਥੋਕਂ ਬਹਿ ਹੋਥਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਥੇਰੋ, ‘‘ਮਾਦਿਸੇ ਖੀਣਾਸਵੇ ਰਞ੍ਞੋ ਸਙ੍ਗਹਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞੋ ਕੋ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਥਵਿਯਂ ਨਿਮੁਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਘਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਿਤ੍ਤਪਿਣ੍ਡਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋਯੇਵ ਉਮ੍ਮੁਜ੍ਜਿ. ਏਵਂ ਖੀਣਾਸਵੋ ਸਮਾਨੋ, ‘‘ਖੀਣਾਸਵੋਤਿ ਮਂ ਜਨੋ ਜਾਨਾਤੂ’’ਤਿ ਨ ਇਚ੍ਛਤਿ. ਏਵਂ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਪਨ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਾਭਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਲਾਭਂ ਥਾਵਰਂ ਕਰੋਤਿ, ਦਾਯਕਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਰਾਧੇਤਿ, ਯਥਾ ਯਥਾ ਹਿ ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛਤਾਯ ਅਪ੍ਪਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਥਾ ਤਥਾ ਤਸ੍ਸ ਵਤ੍ਤੇ ਪਸਨ੍ਨਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਬਹੂ ਦੇਨ੍ਤਿ.