੬. ਸੋਣਦਿਨ੍ਨਾਵਿਮਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਸੋਣਦਿਨ੍ਨਾਵਿਮਾਨਂ. ਤਸ੍ਸ ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਭਗਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਵਿਹਰਤਿ ਜੇਤਵਨੇ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਨਾਲ਼ਨ੍ਦਾਯਂ ਸੋਣਦਿਨ੍ਨਾ ਨਾਮ ਏਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾ ਸਦ੍ਧਾ ਪਸਨ੍ਨਾ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀ ਸੁਵਿਸੁਦ੍ਧਨਿਚ੍ਚਸੀਲਾ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮਨ੍ਨਾਗਤਂ ਉਪੋਸਥਮ੍ਪਿ ਉਪਵਸਤਿ. ਸਾ ਧਮ੍ਮਸਵਨਸਪ੍ਪਾਯਂ ਪਟਿਲਭਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤਾਯ ਚਤੁਸਚ੍ਚਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਨ੍ਤੀ ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਅਹੋਸਿ. ਅਥ ਅਞ੍ਞਤਰੇਨ ਰੋਗੇਨ ਫੁਟ੍ਠਾ ਕਾਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਾਵਤਿਂਸੇਸੁ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਂ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੋ –

੨੧੭. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ, ਯਾ ਤ੍ਵਂ ਤਿਟ੍ਠਸਿ ਦੇਵਤੇ;

ਓਭਾਸੇਨ੍ਤੀ ਦਿਸਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਓਸਧੀ ਵਿਯ ਤਾਰਕਾ.

੨੧੮. ‘‘ਕੇਨ ਤੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ, ਕੇਨ ਤੇ ਇਧ ਮਿਜ੍ਝਤਿ;

ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਚ ਤੇ ਭੋਗਾ, ਯੇ ਕੇਚਿ ਮਨਸੋ ਪਿਯਾ.

੨੧੯. ‘‘ਪੁਚ੍ਛਾਮਿ ਤਂ ਦੇਵਿ ਮਹਾਨੁਭਾਵੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਾ ਕਿਮਕਾਸਿ ਪੁਞ੍ਞਂ;

ਕੇਨਾਸਿ ਏਵਂ ਜਲਿਤਾਨੁਭਾਵਾ, ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਤੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਾਹਿ ਤੀਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ.

੨੨੦. ‘‘ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਮੋਗ੍ਗਲ੍ਲਾਨੇਨ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾ;

ਪਞ੍ਹਂ ਪੁਟ੍ਠਾ ਵਿਯਾਕਾਸਿ, ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ’’.

੨੨੧-੨੨੬. ‘‘ਸੋਣਦਿਨ੍ਨਾਤਿ ਮਂ ਅਞ੍ਞਂਸੁ…ਪੇ… ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ.

੨੨੭. ‘‘ਤੇਨ ਮੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ…ਪੇ… ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਮੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. –

ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਸੋਣਦਿਨ੍ਨਾਵਿਮਾਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੭.ਉਪੋਸਥਾਵਿਮਾਨਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨਾਤਿ ਉਪੋਸਥਾਵਿਮਾਨਂ. ਇਧ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸਾਕੇਤੇ ਉਪੋਸਥਾ ਨਾਮ ਏਕਾ ਉਪਾਸਿਕਾਤਿ ਅਯਮੇਵ ਵਿਸੇਸੋ, ਸੇਸਂ ਅਨਨ੍ਤਰਵਿਮਾਨਸਦਿਸਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ –

੨੨੯-੨੩੧. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇਨ ਵਣ੍ਣੇਨ…ਪੇ…

ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਤੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ.

੨੩੨. ‘‘ਸਾ ਦੇਵਤਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ…ਪੇ… ਯਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ’’.

੨੩੩-੨੩੮. ‘‘ਉਪੋਸਥਾਤਿ ਮਂ ਅਞ੍ਞਂਸੁ, ਸਾਕੇਤਾਯਂ ਉਪਾਸਿਕਾ…ਪੇ…

ਉਪਾਸਿਕਾ ਚਕ੍ਖੁਮਤੋ, ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਯਸਸ੍ਸਿਨੋ.

੨੩੯. ‘‘ਤੇਨ ਮੇਤਾਦਿਸੋ ਵਣ੍ਣੋ…ਪੇ…

ਵਣ੍ਣੋ ਚ ਮੇ ਸਬ੍ਬਦਿਸਾ ਪਭਾਸਤੀ’’ਤਿ. –

ਦੇਵਤਾ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਪੁਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਏਕਂ ਦੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ –

੨੪੧. ‘‘ਅਭਿਕ੍ਖਣਂ ਨਨ੍ਦਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਛਨ੍ਦੋ ਮੇ ਉਦਪਜ੍ਜਥ;

ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧਾਯ, ਉਪਪਨ੍ਨਾਮ੍ਹਿ ਨਨ੍ਦਨਂ.

੨੪੨. ‘‘ਨਾਕਾਸਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨੋ;

ਹੀਨੇ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧਾਯ, ਸਾਮ੍ਹਿ ਪਚ੍ਛਾਨੁਤਾਪਿਨੀ’’ਤਿ. – ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

੨੩੩. ਤਤ੍ਥ ਉਪੋਸਥਾਤਿ ਮਂ ਅਞ੍ਞਂਸੂਤਿ ‘‘ਉਪੋਸਥਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਾਮੇਨ ਮਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਜਾਨਿਂਸੁ. ਸਾਕੇਤਾਯਨ੍ਤਿ ਸਾਕੇਤਨਗਰੇ.

੨੪੧. ਅਭਿਕ੍ਖਣਨ੍ਤਿ ਅਭਿਣ੍ਹਂ. ਨਨ੍ਦਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ ਨਨ੍ਦਨਵਨਂ ਨਾਮ ਏਦਿਸਞ੍ਚ ਏਦਿਸਞ੍ਚਾ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥ ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਦਿਬ੍ਬਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਸੁਤ੍ਵਾ. ਛਨ੍ਦੋਤਿ ਤਨ੍ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਕਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਕਾਰਣਭੂਤੋ ਕੁਸਲਚ੍ਛਨ੍ਦੋ, ਤਤ੍ਰੂਪਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਤ੍ਥਨਾਭੂਤੋ ਤਣ੍ਹਾਛਨ੍ਦੋ ਵਾ. ਉਦਪਜ੍ਜਥਾਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਥ. ਤਤ੍ਥਾਤਿ ਤਾਵਤਿਂਸਭਵਨੇ, ਨਨ੍ਦਨਾਪਦੇਸੇਨਪਿ ਹਿ ਤਂ ਦੇਵਲੋਕਂ ਵਦਤਿ. ਉਪਪਨ੍ਨਾਮ੍ਹੀਤਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਿ.

੨੪੨. ਨਾਕਾਸਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਨ੍ਤਿ ‘‘ਨਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤਕਮ੍ਪਿ ਭਵਂ ਵਣ੍ਣੇਮੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਅ. ਨਿ. ੧.੩੨੦-੩੨੧) ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਂ ਨ ਕਰਿਂ, ਭਵੇਸੁ ਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਨ ਪਜਹਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਗੋਤਮਗੋਤ੍ਤੋ, ਭਗਵਾਪਿ ਗੋਤਮਗੋਤ੍ਤੋਤਿ ਸਗੋਤ੍ਤਤਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨੋ’’ਤਿ. ਅਥ ਵਾ ਆਦਿਚ੍ਚਸ੍ਸ ਬਨ੍ਧੁ ਆਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁ, ਭਗਵਾ. ਤਂ ਪਟਿਚ੍ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਰਿਯਾਯ ਜਾਤਿਯਾ ਜਾਤਤ੍ਤਾ ਆਦਿਚ੍ਚੋ ਵਾ ਬਨ੍ਧੁ ਏਤਸ੍ਸ ਓਰਸਪੁਤ੍ਤਭਾਵਤੋਤਿ ਆਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁ, ਭਗਵਾ. ਤਥਾ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ –

‘‘ਯੋ ਅਨ੍ਧਕਾਰੇ ਤਮਸੀ ਪਭਙ੍ਕਰੋ, ਵੇਰੋਚਨੋ ਮਣ੍ਡਲੀ ਉਗ੍ਗਤੇਜੋ;

ਮਾ ਰਾਹੁ ਗਿਲੀ ਚਰਮਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ, ਪਜਂ ਮਮਂ ਰਾਹੁ ਪਮੁਞ੍ਚ ਸੂਰਿਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੯੧);

ਹੀਨੇਤਿ ਲਾਮਕੇ. ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਵਾਭਿਰਤਿਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਸਾਮ੍ਹੀਤਿ ਸਾ ਅਮ੍ਹਿ.

ਏਵਂ ਤਾਯ ਦੇਵਤਾਯ ਭਵਾਭਿਰਤਿਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੇ ਪਵੇਦਿਤੇ ਥੇਰੋ ਭਵਸ੍ਸ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯੁਭਾਵਵਿਭਾਵਨਮੁਖੇਨ ਆਯਤਿਂ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋ ਕਾਤੁਂ ਸੁਕਰੋ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਖੀਣਾਸਵਭਾਵੋ ਨਾਮ ਮਹਾਨਿਸਂਸੋਤਿ ਚ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤੁਂ –

੨੪੩. ‘‘ਕੀਵ ਚਿਰਂ ਵਿਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਇਧ ਵਚ੍ਛਸੁਪੋਸਥੇ;

ਦੇਵਤੇ ਪੁਚ੍ਛਿਤਾਚਿਕ੍ਖ, ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਆਯੁਨੋ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਮਾਹ. ਪੁਨ ਸਾ –

੨੪੪. ‘‘ਸਟ੍ਠਿ ਵਸ੍ਸਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਤਿਸ੍ਸੋ ਚ ਵਸ੍ਸਕੋਟਿਯੋ;

ਇਧ ਠਤ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨਿ, ਇਤੋ ਚੁਤਾ ਗਮਿਸ੍ਸਾਮਿ;

ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਸਹਬ੍ਯਤ’’ਨ੍ਤਿ. – ਆਹ;

ਪੁਨ ਥੇਰੋ –

੨੪੫. ‘‘ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਪੋਸਥੇ ਭਾਯਿ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਸਿ ਬ੍ਯਾਕਤਾ;

ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਵਿਸੇਸਯਿ, ਪਹੀਨਾ ਤਵ ਦੁਗ੍ਗਤੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਾਯ ਗਾਥਾਯ ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਸਿ.

੨੪੩-੪. ਤਤ੍ਥ ਕੀਵ ਚਿਰਨ੍ਤਿ ਕਿਤ੍ਤਕਂ ਅਦ੍ਧਾਨਂ. ਇਧਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਦੇਵਲੋਕੇ, ਇਧ ਵਾ ਵਿਮਾਨਸ੍ਮਿਂ. ਆਯੁ ਨੋਤਿ ਆਯੁ, ਨੋਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਆਯੁਨੋ ਵਾ ਚਿਰਾਚਿਰਭਾਵਂ, ਅਥ ਵਾ ਯਦਿ ਜਾਨਾਸਿ ਆਯੁਨੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਹਾਮੁਨੀਤਿ ਥੇਰਂ ਆਲਪਤਿ.

੨੪੫. ਮਾ ਤ੍ਵਂ ਉਪੋਸਥੇ ਭਾਯੀਤਿ ਭਦ੍ਦੇ ਉਪੋਸਥੇ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਭਾਯਿ. ਕਸ੍ਮਾ? ਯਸ੍ਮਾ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਨਾਸਿ ਬ੍ਯਾਕਤਾ. ਕਿਨ੍ਤਿ? ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਵਿਸੇਸਯੀਤਿ. ਮਗ੍ਗਫਲਸਞ੍ਞਿਤਂ ਵਿਸੇਸਂ ਯਾਤਾ ਅਧਿਗਤਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਹੀਨਾ ਤਵ ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਦੁਗ੍ਗਤੀਤਿ ਇਮਮ੍ਪਿ ਵਿਸੇਸਂ ਯਾਤਾਤਿ ਵਿਸੇਸਯਿ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਉਪੋਸਥਾਵਿਮਾਨਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.