੧. ਪਠਮਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੭੧. ਪਾਟਲਿਗਾਮਿਯਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯਾਤਿ ਅਮਤਧਾਤੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਾਯ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਯਾ ਪਵੇਦਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਾਯ. ਧਮ੍ਮਿਯਾ ਕਥਾਯਾਤਿ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਯ. ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ਸਭਾਵਸਰਸਲਕ੍ਖਣਤੋ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਦਪੇਤੀਤਿ ਤਮੇਵ ਅਤ੍ਥਂ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤੀਤਿ ਤਦਤ੍ਥਗਹਣੇ ਉਸ੍ਸਾਹਂ ਜਨੇਨ੍ਤੋ ਤੇਜੇਤਿ ਜੋਤੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤੀਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗੁਣੇਹਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਸਬ੍ਬਪ੍ਪਕਾਰੇਹਿ ਤੋਸੇਤਿ.

ਅਥ ਵਾ ਸਨ੍ਦਸ੍ਸੇਤੀਤਿ ‘‘ਸੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੋ ਸਬ੍ਬੂਪਧਿਪਟਿਨਿਸ੍ਸਗ੍ਗਾ ਤਣ੍ਹਕ੍ਖਯੋ ਵਿਰਾਗੋ ਨਿਰੋਧੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੮੧; ੨.੩੩੭; ਮਹਾਵ. ੮) ਨਯੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਥਾ ਤੇਨ ਤੇਨ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਤੇਸਂ ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਾਨੁਰੂਪਂ ਸਮ੍ਮਾ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਸਮਾਦਪੇਤੀਤਿ ‘‘ਇਮਿਨਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਤਂ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਅਧਿਗਮਪਟਿਪਦਾਯ ਸਦ੍ਧਿਂ ਤਤ੍ਥ ਭਿਕ੍ਖੂ ਨਿਨ੍ਨਪੋਣਪਬ੍ਭਾਰੇ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਆਦਪੇਤਿ ਗਣ੍ਹਾਪੇਤਿ. ਸਮੁਤ੍ਤੇਜੇਤੀਤਿ ਏਤਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ ਦੁਰਭਿਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ ‘‘ਮਾ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਂ ਪਮਾਦਂ ਅਨ੍ਤਰਾਵੋਸਾਨਂ ਆਪਜ੍ਜਥ, ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਵਤੋ ਨਯਿਦਂ ਦੁਕ੍ਕਰਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਸੀਲਵਿਸੁਦ੍ਧਿਆਦਿਵਿਸੁਦ੍ਧਿਪਟਿਪਦਾਯ ਉਟ੍ਠਹਥ ਘਟਯਥ ਵਾਯਮੇਯ੍ਯਾਥਾ’’ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਧਿਗਮਾਯ ਉਸ੍ਸਾਹੇਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵੋਦਪੇਤਿ. ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤੀਤਿ ‘‘ਮਦਨਿਮ੍ਮਦਨੋ ਪਿਪਾਸਵਿਨਯੋ ਆਲਯਸਮੁਗ੍ਘਾਤੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੪.੩੪; ਇਤਿਵੁ. ੯੦), ਰਾਗਕ੍ਖਯੋ ਦੋਸਕ੍ਖਯੋ ਮੋਹਕ੍ਖਯੋਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੬੭; ਇਤਿਵੁ. ੪੪), ਅਸਙ੍ਖਤਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੩੬੭), ਅਮਤਞ੍ਚ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ (ਸਂ. ਨਿ. ੪.੪੦੯) ਨਿਬ੍ਬਾਨਾਨਿਸਂਸਪ੍ਪਕਾਸਨੇਨ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੋਸੇਨ੍ਤੋ ਹਾਸੇਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਪਹਂਸੇਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਤਿ.

ਤੇਧਾਤਿ ਤੇ ਇਧ. ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ ਕਿਞ੍ਚਿ ਅਯਂ ਨੋ ਅਤ੍ਥੋ ਅਧਿਗਨ੍ਤਬ੍ਬੋ’’ਤਿ ਏਵਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਤ੍ਵਾ ਤਾਯ ਦੇਸਨਾਯ ਅਤ੍ਥਿਕਾ ਹੁਤ੍ਵਾ. ਮਨਸਿ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨਞ੍ਞਵਿਹਿਤਾ ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਗਤਮੇਵ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਨ ਕਾਰਕਚਿਤ੍ਤੇਨ ਆਦਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਪਰਿਯੋਸਾਨਾ ਦੇਸਨਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ, ਤਗ੍ਗਤਮੇਵ ਆਭੋਗਂ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਥ ਵਾ ਸਬ੍ਬਂ ਚੇਤਸੋ ਸਮਨ੍ਨਾਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਦੇਸਨਂ ਸਮ੍ਮਾ ਅਨੁ ਅਨੁ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਦੇਸੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਯੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇਹਿ ਦੇਸਨਾ ਕਤਾ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਚਿਤ੍ਤਤੋ ਪਵਤ੍ਤਂ ਦੇਸਨਂ ਬਹਿ ਗਨ੍ਤੁਂ ਅਦੇਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾ ਅਵਿਪਰੀਤਂ ਅਨੁ ਅਨੁ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਚਿਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਂ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਦੇਸਿਤਦੇਸਿਤਂ ਦੇਸਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਧਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਓਹਿਤਸੋਤਾਤਿ ਅਵਹਿਤਸੋਤਾ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਉਪਿਤਸੋਤਾ. ਓਹਿਤਸੋਤਾਤਿ ਵਾ ਅਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਸੋਤਾ. ਤਮੇਵ ਉਪਲਬ੍ਭਮਾਨੋਪਿ ਹਿ ਸਵਨੇ ਅਵਿਕ੍ਖੇਪੋ ਸਤਿਸਂਵਰੋ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਦੀਸੁ ਸੋਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਪਿ ਵਤ੍ਤੁਮਰਹਤੀਤਿ. ਏਤ੍ਥ ਚ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਂ ਕਤ੍ਵਾ’’ਤਿਆਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿਪਿ ਪਦੇਹਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਪ੍ਪਰਭਾਵਤੋ ਸਵਨੇ ਆਦਰਦੀਪਨੇਨ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਸਵਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ਏਤਂ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਤਸ੍ਸਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਾਯ ਧਮ੍ਮਕਥਾਯ ਸਵਨੇ ਆਦਰਕਾਰਿਤਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰਤੋ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਧਮ੍ਮਦੇਸਨਾਮੁਖੇਨ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਭਾਵਵਿਭਾਵਨਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਿਕ੍ਖਵੇਤਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਆਲਪਨਂ. ਨਨੁ ਚ ਉਦਾਨਂ ਨਾਮ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗਸਮੁਟ੍ਠਾਪਿਤੋ ਵਾ ਧਮ੍ਮਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ ਉਦਾਹਾਰੋ, ਤਥਾ ਚੇਵ ਏਤ੍ਤਕੇਸੁ ਸੁਤ੍ਤੇਸੁ ਆਗਤਂ, ਇਧ ਕਸ੍ਮਾ ਭਗਵਾ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ ਤੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸੀਤਿ? ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਞ੍ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਾ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ. ਇਧ ਨਿਬ੍ਬਾਨਵਜ੍ਜੋ ਸਬ੍ਬੋ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮੋ ਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਕੋਵ ਉਪਲਬ੍ਭਤਿ, ਨ ਪਚ੍ਚਯਨਿਰਪੇਕ੍ਖੋ. ਅਯਂ ਪਨ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਮ੍ਮੋ ਕਤਮਪਚ੍ਚਯੇ ਉਪਲਬ੍ਭਤੀਤਿ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੇਤੋਪਰਿਵਿਤਕ੍ਕਮਞ੍ਞਾਯ ਤੇ ਚ ਸਞ੍ਞਾਪੇਤੁਕਾਮੋ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ, ਨ ਏਕਨ੍ਤਤੋਵ ਤੇ ਪਟਿਗ੍ਗਾਹਕੇ ਕਤ੍ਵਾਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤਦਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਤਂ ਕਾਰਣਂ. ਦਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਹਿ ਮਗ੍ਗਫਲਞਾਣਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭਾਵਤੋ ਰੂਪਾਦੀਨਿ ਵਿਯ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਂ ਆਰਮ੍ਮਣਪਚ੍ਚਯਭੂਤਾਨੀਤਿ ਕਾਰਣਟ੍ਠੇਨ ‘‘ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ. ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਭਗਵਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਪਵੇਦੇਸਿ.

ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਧਮ੍ਮਨ੍ਵਯੋ – ਇਧ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨਤ੍ਤਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯਪਿ ਧਾਤੁਯਾ ਭਵਿਤਬ੍ਬਂ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸਭਾਵਧਮ੍ਮਾਨਂ. ਯਥਾ ਹਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਂ ਸੁਖਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿਯੇਵ, ਤਥਾ ਉਣ੍ਹੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ ਸੀਤਮ੍ਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ, ਪਾਪਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇਸੁ ਕਲ੍ਯਾਣਧਮ੍ਮਾਪਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਏਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਚੇਤਂ –

‘‘ਯਥਾਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਸੁਖਂ ਨਾਮਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਏਵਂ ਭਵੇ ਵਿਜ੍ਜਮਾਨੇ, ਵਿਭਵੋਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕੋ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਉਣ੍ਹੇ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਅਪਰਂ ਵਿਜ੍ਜਤਿ ਸੀਤਲਂ;

ਏਵਂ ਤਿਵਿਧਗ੍ਗਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕਂ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਪਾਪੇ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਪਿ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਏਵਮੇਵ ਜਾਤਿ ਵਿਜ੍ਜਨ੍ਤੇ, ਅਜਾਤਿਮਪਿ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਕ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ. (ਬੁ. ਵਂ. ੨.੧੦-੧੨) –

ਅਪਿਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਵਿਚਾਰਣਂ ਪਰਤੋ ਆਵਿਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

ਏਵਂ ਭਗਵਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਪਰਮਤ੍ਥਤੋ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਂ ਸਮ੍ਮੁਖੇਨ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਤਬ੍ਬਿਧੁਰਧਮ੍ਮਾਪੋਹਨਮੁਖੇਨਸ੍ਸ ਸਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਯਤ੍ਥ ਨੇਵ ਪਥਵੀ ਨ ਆਪੋ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਾ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਵਿਧੁਰਸਭਾਵਂ ਯਥਾ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮੇਸੁ ਕਤ੍ਥਚਿ ਨਤ੍ਥਿ, ਤਥਾ ਤਤ੍ਥਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾ. ਨ ਹਿ ਸਙ੍ਖਤਾਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮੋਧਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਅਤ੍ਥਵਿਭਾਵਨਾ – ਯਤ੍ਥ ਯਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਯਸ੍ਸਂ ਅਸਙ੍ਖਤਧਾਤੁਯਂ ਨੇਵ ਕਕ੍ਖਲ਼ਲਕ੍ਖਣਾ ਪਥਵੀਧਾਤੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਨ ਪਗ੍ਘਰਣਲਕ੍ਖਣਾ ਆਪੋਧਾਤੁ, ਨ ਉਣ੍ਹਲਕ੍ਖਣਾ ਤੇਜੋਧਾਤੁ, ਨ ਵਿਤ੍ਥਮ੍ਭਨਲਕ੍ਖਣਾ ਵਾਯੋਧਾਤੁ ਅਤ੍ਥਿ. ਇਤਿ ਚਤੁਮਹਾਭੂਤਾਭਾਵਵਚਨੇਨ ਯਥਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਉਪਾਦਾਰੂਪਸ੍ਸ ਅਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਤਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਤ੍ਤਾ. ਏਵਂ ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਕਾਮਰੂਪਭਵਸ੍ਸ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵੋ ਵੁਤ੍ਤੋ ਹੋਤਿ ਤਦਾਯਤ੍ਤਵੁਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਮਹਾਭੂਤਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਵਿਨਾ ਪਞ੍ਚਵੋਕਾਰਭਵੋ ਏਕਵੋਕਾਰਭਵੋ ਵਾ ਸਮ੍ਭਵਤੀਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਅਰੂਪਸਭਾਵਤ੍ਤੇਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਅਰੂਪਭਵਪਰਿਯਾਪਨ੍ਨਾਨਂ ਧਮ੍ਮਾਨਂ ਤਤ੍ਥ ਅਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ, ‘‘ਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਂ…ਪੇ… ਨ ਨੇਵਸਞ੍ਞਾਨਾਸਞ੍ਞਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਨ੍ਤਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਆਰਮ੍ਮਣੇਨ ਕੁਸਲਵਿਪਾਕਕਿਰਿਯਭੇਦੋ ਤਿਵਿਧੋਪਿ ਆਕਾਸਾਨਞ੍ਚਾਯਤਨਚਿਤ੍ਤੁਪ੍ਪਾਦੋ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸੇਸੁਪਿ ਏਸੇਵ ਨਯੋ. ਯਦਗ੍ਗੇਨ ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕਾਮਲੋਕਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੋ ਹੋਤਿ, ਤਦਗ੍ਗੇਨ ਤਤ੍ਥ ਇਧਲੋਕਪਰਲੋਕਾਨਮ੍ਪਿ ਅਭਾਵੋਤਿ ਆਹ – ‘‘ਨਾਯਂ ਲੋਕੋ ਨ ਪਰਲੋਕੋ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ‘‘ਇਤ੍ਥਤ੍ਤਂ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮੋ ਇਧਲੋਕੋ’’ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕੋ, ਯੋ ਚ ‘‘ਤਤੋ ਅਞ੍ਞਥਾ ਪਰੋ ਅਭਿਸਮ੍ਪਰਾਯੋ’’ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਵੋਹਾਰੋ ਖਨ੍ਧਾਦਿਲੋਕੋ, ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਤ੍ਥੀਤਿ. ਨ ਉਭੋ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਰੂਪਗਤੇ ਸਤਿ ਤਮੋ ਨਾਮ ਸਿਯਾ, ਤਮਸ੍ਸ ਚ ਵਿਧਮਨਤ੍ਥਂ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯੇਹਿ ਵਤ੍ਤਿਤਬ੍ਬਂ. ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਪਨ ਯਤ੍ਥ ਰੂਪਗਤਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਕੁਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਮੋ. ਤਮਸ੍ਸ ਵਾ ਵਿਧਮਨਾ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ, ਤਸ੍ਮਾ ਚਨ੍ਦਿਮਾ ਸੂਰਿਯੋ ਚਾਤਿ ਉਭੋਪਿ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਮਿਨਾ ਆਲੋਕਸਭਾਵਤਂਯੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਏਤ੍ਤਾਵਤਾ ਚ ਅਨਭਿਸਮੇਤਾਵੀਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਅਨਾਦਿਮਤਿਸਂਸਾਰੇ ਸੁਪਿਨਨ੍ਤੇਪਿ ਅਨਨੁਭੂਤਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਮਗਮ੍ਭੀਰਂ ਅਤਿਦੁਦ੍ਦਸਂ ਸਣ੍ਹਸੁਖੁਮਂ ਅਤਕ੍ਕਾਵਚਰਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਸਨ੍ਤਂ ਪਣ੍ਡਿਤਵੇਦਨੀਯਂ ਅਤਿਪਣੀਤਂ ਅਮਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ਪਠਮਂ ਤਾਵ ‘‘ਅਤ੍ਥਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਤਦਾਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥਿਭਾਵਾ ਤੇਸਂ ਅਞ੍ਞਾਣਾਦੀਨਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਤ੍ਥ ਨੇਵ ਪਥਵੀ …ਪੇ… ਨ ਉਭੋ ਚਨ੍ਦਿਮਸੂਰਿਯਾ’’ਤਿ ਤਦਞ੍ਞਧਮ੍ਮਾਪੋਹਨਮੁਖੇਨ ਤਂ ਵਿਭਾਵੇਤਿ ਧਮ੍ਮਰਾਜਾ. ਤੇਨ ਪਥਵੀਆਦਿਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਤਧਮ੍ਮਵਿਧੁਰਸਭਾਵਾ ਯਾ ਅਸਙ੍ਖਤਾ ਧਾਤੁ, ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਨ੍ਤਿ ਦੀਪਿਤਂ ਹੋਤਿ. ਤੇਨੇਵਾਹ, ‘‘ਤਤ੍ਰਾਪਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਨੇਵ ਆਗਤਿਂ ਵਦਾਮੀ’’ਤਿ.

ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਰਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ. ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ. ਅਹਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯਤ੍ਥ ਸਙ੍ਖਾਰਪਵਤ੍ਤੇ ਕੁਤੋਚਿ ਕਸ੍ਸਚਿ ਆਗਤਿਂ ਨ ਵਦਾਮਿ ਯਥਾਪਚ੍ਚਯਂ ਤਤ੍ਥ ਧਮ੍ਮਮਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਤੋ. ਏਵਂ ਤਸ੍ਮਿਮ੍ਪਿ ਆਯਤਨੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਕੁਤੋਚਿ ਆਗਤਿਂ ਆਗਮਨਂ ਨੇਵ ਵਦਾਮਿ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਗਤਿਨ੍ਤਿ ਕਤ੍ਥਚਿ ਗਮਨਂ ਨ ਵਦਾਮਿ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਅਭਾਵਤੋ. ਨ ਹਿ ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਞਾਣੇਨ ਆਰਮ੍ਮਣਕਰਣਂ ਆਗਤਿਗਤਿਯੋ ਸਮ੍ਭਵਨ੍ਤਿ, ਨਾਪਿ ਠਿਤਿਚੁਤੂਪਪਤ੍ਤਿਯੋ ਵਦਾਮਿ. ‘‘ਤਦਾਪਹ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਤਮ੍ਪਿ ਆਯਤਨਂ ਗਾਮਨ੍ਤਰਤੋ ਗਾਮਨ੍ਤਰਂ ਵਿਯ ਨ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਨ ਆਗਤਿ, ਨ ਗਨ੍ਤਬ੍ਬਤਾਯ ਨ ਗਤਿ, ਪਥਵੀਪਬ੍ਬਤਾਦਿ ਵਿਯ ਅਪਤਿਟ੍ਠਾਨਤਾਯ ਨ ਠਿਤਿ, ਅਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਵਾ ਉਪ੍ਪਾਦਾਭਾਵੋ, ਤਤੋ ਅਮਤਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਚਵਨਾਭਾਵੋ, ਉਪ੍ਪਾਦਨਿਰੋਧਾਭਾਵਤੋ ਚੇਵ ਤਦੁਭਯਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਯ ਠਿਤਿਯਾ ਚ ਅਭਾਵਤੋ ਨ ਠਿਤਿਂ ਨ ਚੁਤਿਂ ਨ ਉਪਪਤ੍ਤਿਂ ਵਦਾਮਿ. ਕੇਵਲਂ ਪਨ ਤਂ ਅਰੂਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਅਪਚ੍ਚਯਤ੍ਤਾ ਚ ਨ ਕਤ੍ਥਚਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਂ. ਤਤ੍ਥ ਪਵਤ੍ਤਾਭਾਵਤੋ ਪਵਤ੍ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਚ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਂ. ਅਰੂਪਸਭਾਵਤ੍ਤੇਪਿ ਵੇਦਨਾਦਯੋ ਵਿਯ ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਆਰਮ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਨਾਲਮ੍ਬਨਤੋ ਉਪਤ੍ਥਮ੍ਭਨਿਰਪੇਕ੍ਖਤੋ ਚ ਅਨਾਰਮ੍ਮਣਮੇਵ ਤਂ ‘‘ਆਯਤਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ. ਅਯਞ੍ਚ ਏਵਸਦ੍ਦੋ ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਮੇਵ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਮੇਵਾਤਿ ਪਦਦ੍ਵਯੇਨਪਿ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਏਸੇਵਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਯਦਿਦਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿਆਦੀਹਿ ਵਚਨੇਹਿ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਥੋਮਿਤਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ, ਏਸੋ ਏਵ ਸਕਲਸ੍ਸ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਤਦਧਿਗਮੇ ਸਤਿ ਸਬ੍ਬਦੁਕ੍ਖਾਭਾਵਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤੋ’’ਤਿ ਅਯਮੇਵ ਤਸ੍ਸ ਸਭਾਵੋਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.