੧. ਮੁਚਲਿਨ੍ਦਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ

੧੧. ਮੁਚਲਿਨ੍ਦਵਗ੍ਗਸ੍ਸ ਪਠਮੇ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦਮੂਲੇਤਿ ਏਤ੍ਥ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਨੀਪਰੁਕ੍ਖੋ. ਸੋ ‘‘ਨਿਚੁਲੋ’’ਤਿਪਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਮੁਚਲੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਨਾਮਂ, ਤਂ ਵਨਜੇਟ੍ਠਕਤਾਯ ਪਨ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦੋਤਿ ਵੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਮਹਾ ਅਕਾਲਮੇਘੋਤਿ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਵਸ੍ਸਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਹਾਮੇਘੋ. ਸੋ ਹਿ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਸਕਲਚਕ੍ਕਵਾਲ਼ਗਬ੍ਭਂ ਪੂਰੇਨ੍ਤੋ ਉਦਪਾਦਿ. ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਵਿਚ੍ਛਿਨ੍ਨਵੁਟ੍ਠਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਸੀਤਵਾਤਦੁਦ੍ਦਿਨੀਤਿ ਸਾ ਚ ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾ ਉਦਕਫੁਸਿਤਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸੇਨ ਸੀਤਵਾਤੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੇਨ ਦੁਸਿਤਦਿਵਸਤ੍ਤਾ ਦੁਦ੍ਦਿਨੀ ਨਾਮ ਅਹੋਸਿ. ਮੁਚਲਿਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਨਾਗਰਾਜਾਤਿ ਤਸ੍ਸੇਵ ਮੁਚਲਿਨ੍ਦਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਸਮੀਪੇ ਪੋਕ੍ਖਰਣਿਯਾ ਹੇਟ੍ਠਾ ਨਾਗਭਵਨਂ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਮਹਾਨੁਭਾਵੋ ਨਾਗਰਾਜਾ. ਸਕਭਵਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਗਭਵਨਤੋ. ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭੋਗੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾਤਿ ਸਤ੍ਤਵਾਰੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਰੀਰਭੋਗੇਹਿ ਭਗਵਤੋ ਕਾਯਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ. ਉਪਰਿਮੁਦ੍ਧਨਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਫਣਂ ਵਿਹਚ੍ਚਾਤਿ ਭਗਵਤੋ ਮੁਦ੍ਧਪ੍ਪਦੇਸਸ੍ਸ ਉਪਰਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਮਹਨ੍ਤਂ ਫਣਂ ਪਸਾਰੇਤ੍ਵਾ. ‘‘ਫਣਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਏਵਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸ ਕਿਰ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਏਤਦਹੋਸਿ ‘‘ਭਗਵਾ ਚ ਮਯ੍ਹਂ ਭਵਨਸਮੀਪੇ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ, ਅਯਞ੍ਚ ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਵਾਸਾਗਾਰਮਸ੍ਸ ਲਦ੍ਧੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਤਰਤਨਮਯਂ ਪਾਸਾਦਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੋਪਿ ‘‘ਏਵਂ ਕਤੇ ਕਾਯਸਾਰੋ ਗਹਿਤੋ ਨ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ, ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕਾਯਵੇਯ੍ਯਾਵਚ੍ਚਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਮਹਨ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਸਤ੍ਤਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਭੋਗੇਹਿ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਉਪਰਿ ਫਣਂ ਕਤ੍ਵਾ ਧਾਰੇਸਿ. ‘‘ਪਰਿਕ੍ਖੇਪਬ੍ਭਨ੍ਤਰਂ ਲੋਹਪਾਸਾਦੇ ਭਣ੍ਡਾਗਾਰਗਬ੍ਭਪ੍ਪਮਾਣਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਖਨ੍ਧਕਟ੍ਠਕਥਾਯਂ (ਮਹਾਵ. ਅਟ੍ਠ. ੫) ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਜ੍ਝਿਮਟ੍ਠਕਥਾਯਂ ਪਨ ‘‘ਹੇਟ੍ਠਾਲੋਹਪਾਸਾਦਪ੍ਪਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ਅਟ੍ਠ. ੧.੨੮੪). ‘‘ਇਚ੍ਛਿਤਿਚ੍ਛਿਤੇਨ ਇਰਿਯਾਪਥੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਵਿਹਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਕਿਰ ਨਾਗਰਾਜਸ੍ਸ ਅਜ੍ਝਾਸਯੋ. ਭਗਵਾ ਪਨ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਤਞ੍ਚ ਠਾਨਂ ਸੁਪਿਹਿਤਵਾਤਪਾਨਂ ਸੁਫੁਸਿਤਅਗ੍ਗਲ਼ਦ੍ਵਾਰਂ ਕੂਟਾਗਾਰਂ ਵਿਯ ਅਹੋਸਿ. ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੀਤਨ੍ਤਿਆਦਿ ਤਸ੍ਸ ਤਥਾ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਠਾਨਕਾਰਣਪਰਿਦੀਪਨਂ. ਸੋ ਹਿ ‘‘ਮਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਸੀਤਂ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥ, ਮਾ ਉਣ੍ਹਂ, ਮਾ ਡਂਸਾਦਿਸਮ੍ਫਸ੍ਸੋ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਤਥਾ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਸਤ੍ਤਾਹਵਦ੍ਦਲਿਕਾਯ ਉਣ੍ਹਮੇਵ ਨਤ੍ਥਿ, ਸਚੇ ਪਨ ਅਨ੍ਤਰਨ੍ਤਰਾ ਮੇਘੋ ਵਿਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ, ਉਣ੍ਹਂ ਭਵੇਯ੍ਯ, ਤਮ੍ਪਿ ਮਾ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾਤਿ ਏਵਂ ਤਸ੍ਸ ਚਿਨ੍ਤੇਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤਂ. ਕੇਚਿ ਪਨੇਤ੍ਥ ਵਦਨ੍ਤਿ ‘‘ਉਣ੍ਹਗ੍ਗਹਣਂ ਭੋਗਪਰਿਕ੍ਖੇਪਸ੍ਸ ਵਿਪੁਲਭਾਵਕਰਣੇ ਕਾਰਣਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਖੁਦ੍ਦਕੇ ਹਿ ਤਸ੍ਮਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਨਾਗਸ੍ਸ ਸਰੀਰਸਮ੍ਭੂਤਾ ਉਸ੍ਮਾ ਬਾਧੇਯ੍ਯ, ਵਿਪੁਲਭਾਵਕਰਣੇਨ ਪਨ ਤਾਦਿਸਂ ‘ਮਾ ਉਣ੍ਹਂ ਬਾਧਯਿਤ੍ਥਾ’ਤਿ ਤਥਾ ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਾਸੀ’’ਤਿ.

ਵਿਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਉਬ੍ਬਿਦ੍ਧਂ, ਮੇਘਵਿਗਮੇਨ ਦੂਰੀਭੂਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਵਿਗਤਵਲਾਹਕਨ੍ਤਿ ਅਪਗਤਮੇਘਂ. ਦੇਵਨ੍ਤਿ ਆਕਾਸਂ. ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਇਦਾਨਿ ਵਿਗਤਵਲਾਹਕੋ ਆਕਾਸੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਭਗਵਤੋ ਸੀਤਾਦਿਉਪਦ੍ਦਵੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ. ਵਿਨਿਵੇਠੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਪਨੇਤ੍ਵਾ. ਸਕਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਨਾਗਰੂਪਂ. ਪਟਿਸਂਹਰਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਨ੍ਤਰਧਾਪੇਤ੍ਵਾ. ਮਾਣਵਕਵਣ੍ਣਨ੍ਤਿ ਕੁਮਾਰਕਰੂਪਂ.

ਏਤਮਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਵਿਵੇਕਸੁਖਪ੍ਪਟਿਸਂਵੇਦਿਨੋ ਯਤ੍ਥ ਕਤ੍ਥਚਿ ਸੁਖਮੇਵ ਹੋਤੀਤਿ ਏਤਮਤ੍ਥਂ ਸਬ੍ਬਾਕਾਰੇਨ ਜਾਨਿਤ੍ਵਾ. ਇਮਂ ਉਦਾਨਨ੍ਤਿ ਇਮਂ ਵਿਵੇਕਸੁਖਾਨੁਭਾਵਦੀਪਕਂ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸੁਖੋ ਵਿਵੇਕੋਤਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਸਙ੍ਖਾਤੋ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ ਸੁਖੋ. ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸਾਤਿ ਚਤੁਮਗ੍ਗਞਾਣਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਤੁਟ੍ਠਸ੍ਸ. ਸੁਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸਾਤਿ ਪਕਾਸਿਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਿਸ੍ਸੁਤਧਮ੍ਮਸ੍ਸ. ਪਸ੍ਸਤੋਤਿ ਤਂ ਵਿਵੇਕਂ, ਯਂ ਵਾ ਕਿਞ੍ਚਿ ਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਂ ਨਾਮ, ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵੀਰਿਯਬਲਾਧਿਗਤੇਨ ਞਾਣਚਕ੍ਖੁਨਾ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਅਬ੍ਯਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿ ਅਕੁਪ੍ਪਨਭਾਵੋ, ਏਤੇਨ ਮੇਤ੍ਤਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ. ਪਾਣਭੂਤੇਸੁ ਸਂਯਮੋਤਿ ਸਤ੍ਤੇਸੁ ਚ ਸਂਯਮੋ ਅਵਿਹਿਂਸਨਭਾਵੋ ਸੁਖੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤੇਨ ਕਰੁਣਾਪੁਬ੍ਬਭਾਗੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ.

ਸੁਖਾ ਵਿਰਾਗਤਾ ਲੋਕੇਤਿ ਵਿਗਤਰਾਗਤਾਪਿ ਲੋਕੇ ਸੁਖਾ. ਕੀਦਿਸੀ? ਕਾਮਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ, ਯਾ ਕਾਮਾਨਂ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਸਾ ਵਿਗਤਰਾਗਤਾਪਿ ਸੁਖਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਏਤੇਨ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੋ ਕਥਿਤੋ. ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸ੍ਸ ਯੋ ਵਿਨਯੋਤਿ ਇਮਿਨਾ ਪਨ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਕਥਿਤਂ. ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਹਿ ਅਸ੍ਮਿਮਾਨਸ੍ਸ ਪਟਿਪ੍ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਵਿਨਯੋਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਇਤੋ ਪਰਞ੍ਚ ਸੁਖਂ ਨਾਮ ਨਤ੍ਥਿ, ਤੇਨਾਹ ‘‘ਏਤਂ ਵੇ ਪਰਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ. ਏਵਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇਨ ਦੇਸਨਾਯ ਕੂਟਂ ਗਣ੍ਹੀਤਿ.

ਪਠਮਸੁਤ੍ਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.