੪. ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਯਾਵ ਕਾਸਿਜਨਪਦੋਤਿਆਦਿਕਾ ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਯਾ ਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਸੀਲੇ ਠਿਤਂ ਅਞ੍ਞਤਰਂ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਂ ਖੀਣਾਸਵਤ੍ਥੇਰਿਂ ਗਣਿਕਾਵਾਦੇਨ ਅਕ੍ਕੋਸਿਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਨਿਰਯੇ ਪਚ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਾਸਿਕਰਟ੍ਠੇ ਉਲ਼ਾਰਵਿਭਵੇ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਪੁਬ੍ਬੇ ਕਤਸ੍ਸ ਵਚੀਦੁਚ੍ਚਰਿਤਸ੍ਸ ਨਿਸ੍ਸਨ੍ਦੇਨ ਠਾਨਤੋ ਪਰਿਭਟ੍ਠਾ ਗਣਿਕਾ ਅਹੋਸਿ. ਨਾਮੇਨ ਅਡ੍ਢਕਾਸੀ ਨਾਮ. ਤਸ੍ਸਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਚ ਦੂਤੇਨ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਖਨ੍ਧਕੇ ਆਗਤਾਯੇਵ. ਵੁਤ੍ਤਞ੍ਹੇਤਂ –

ਤੇਨ ਖੋ ਪਨ ਸਮਯੇਨ ਅਡ੍ਢਕਾਸੀ ਗਣਿਕਾ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤਾ ਹੋਤਿ. ਸਾ ਚ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ ਹੋਤਿ ‘‘ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ. ਅਸ੍ਸੋਸੁਂ ਖੋ ਧੁਤ੍ਤਾ – ‘‘ਅਡ੍ਢਕਾਸੀ ਕਿਰ ਗਣਿਕਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਾ’’ਤਿ. ਤੇ ਮਗ੍ਗੇ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਂਸੁ. ਅਸ੍ਸੋਸਿ ਖੋ ਅਡ੍ਢਕਾਸੀ ਗਣਿਕਾ ‘‘ਧੁਤ੍ਤਾ ਕਿਰ ਮਗ੍ਗੇ ਪਰਿਯੁਟ੍ਠਿਤਾ’’ਤਿ. ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਦੂਤਂ ਪਾਹੇਸਿ – ‘‘ਅਹਞ੍ਹਿ ਉਪਸਮ੍ਪਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮਾ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ? ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਨਿਦਾਨੇ ਏਤਸ੍ਮਿਂ ਪਕਰਣੇ ਧਮ੍ਮਿਂ ਕਥਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਮਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਜਾਨਾਮਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਦੂਤੇਨਪਿ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ (ਚੂਲ਼ਵ. ੪੩੦).

ਏਵਂ ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੀ ਨ ਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੪.੧੬੮-੧੮੩) –

‘‘ਇਮਮ੍ਹਿ ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁ ਮਹਾਯਸੋ;

ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਵਦਤਂ ਵਰੋ.

‘‘ਤਦਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ, ਤਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ;

ਸਂਵੁਤਾ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਮ੍ਹਿ, ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇਸੁ ਚ ਪਞ੍ਚਸੁ.

‘‘ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੁਨੀ ਚ ਅਸਨੇ, ਯੁਤ੍ਤਾ ਜਾਗਰਿਯੇਪਿ ਚ;

ਵਸਨ੍ਤੀ ਯੁਤ੍ਤਯੋਗਾਹਂ, ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਂ ਵਿਗਤਾਸਵਂ.

‘‘ਅਕ੍ਕੋਸਿਂ ਦੁਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤਾਹਂ, ਗਣਿਕੇਤਿ ਭਣਿਂ ਤਦਾ;

ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ, ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਅਪਚ੍ਚਿਸਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਾਵਸੇਸੇਨ, ਅਜਾਯਿਂ ਗਣਿਕਾਕੁਲੇ;

ਬਹੁਸੋਵ ਪਰਾਧੀਨਾ, ਪਚ੍ਛਿਮਾਯ ਚ ਜਾਤਿਯਂ.

‘‘ਕਾਸੀਸੁ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲਜਾ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਬਲੇਨਹਂ;

ਅਚ੍ਛਰਾ ਵਿਯ ਦੇਵੇਸੁ, ਅਹੋਸਿਂ ਰੂਪਸਮ੍ਪਦਾ.

‘‘ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਦਸ੍ਸਨੀਯਂ ਮਂ, ਗਿਰਿਬ੍ਬਜਪੁਰੁਤ੍ਤਮੇ;

ਗਣਿਕਤ੍ਤੇ ਨਿਵੇਸੇਸੁਂ, ਅਕ੍ਕੋਸਨਬਲੇਨ ਮੇ.

‘‘ਸਾਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠੇਨ ਦੇਸਿਤਂ;

ਪੁਬ੍ਬਵਾਸਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ.

‘‘ਤਦੂਪਸਮ੍ਪਦਤ੍ਥਾਯ, ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਜਿਨਸਨ੍ਤਿਕਂ;

ਮਗ੍ਗੇ ਧੁਤ੍ਤੇ ਠਿਤੇ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਲਭਿਂ ਦੂਤੋਪਸਮ੍ਪਦਂ.

‘‘ਸਬ੍ਬਕਮ੍ਮਂ ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਂ, ਪੁਞ੍ਞਂ ਪਾਪਂ ਤਥੇਵ ਚ;

ਸਬ੍ਬਸਂਸਾਰਮੁਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ, ਗਣਿਕਤ੍ਤਞ੍ਚ ਖੇਪਿਤਂ.

‘‘ਇਦ੍ਧੀਸੁ ਚ ਵਸੀ ਹੋਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ;

ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ, ਵਸੀ ਹੋਮਿ ਮਹਾਮੁਨੇ.

‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ.

‘‘ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ, ਪਟਿਭਾਨੇ ਤਥੇਵ ਚ;

ਞਾਣਂ ਮਮ ਮਹਾਵੀਰ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. (ਅਪ. ਥੇਰੀ ੨.੪.੧੬੮-੧੮੩);

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨਵਸੇਨ –

੨੫. ‘‘ਯਾਵ ਕਾਸਿਜਨਪਦੋ, ਸੁਙ੍ਕੋ ਮੇ ਤਤ੍ਤਕੋ ਅਹੁ;

ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਗਮੋ ਅਗ੍ਘਂ, ਅਡ੍ਢੇਨਗ੍ਘਂ ਠਪੇਸਿ ਮਂ.

੨੬. ‘‘ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਹਂ ਰੂਪੇ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਞ੍ਚ ਵਿਰਜ੍ਜਹਂ;

ਮਾ ਪੁਨ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ, ਸਨ੍ਧਾਵੇਯ੍ਯਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਯਾਵ ਕਾਸਿਜਨਪਦੋ, ਸੁਙ੍ਕੋ ਮੇ ਤਤ੍ਤਕੋ ਅਹੂਤਿ ਕਾਸੀਸੁ ਜਨਪਦੇਸੁ ਭਵੋ ਸੁਙ੍ਕੋ ਕਾਸਿਜਨਪਦੋ, ਸੋ ਯਾਵ ਯਤ੍ਤਕੋ, ਤਤ੍ਤਕੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸੁਙ੍ਕੋ ਅਹੁ ਅਹੋਸਿ. ਕਿਤ੍ਤਕੋ ਪਨ ਸੋਤਿ? ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤੋ. ਕਾਸਿਰਟ੍ਠੇ ਕਿਰ ਤਦਾ ਸੁਙ੍ਕਵਸੇਨ ਏਕਦਿਵਸਂ ਰਞ੍ਞੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਆਯੋ ਅਹੋਸਿ ਸਹਸ੍ਸਮਤ੍ਤੋ, ਇਮਾਯਪਿ ਪੁਰਿਸਾਨਂ ਹਤ੍ਥਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਲਦ੍ਧਧਨਂ ਤਤ੍ਤਕਂ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਯਾਵ ਕਾਸਿਜਨਪਦੋ, ਸੁਙ੍ਕੋ ਮੇ ਤਤ੍ਤਕੋ ਅਹੂ’’ਤਿ. ਸਾ ਪਨ ਕਾਸਿਸੁਙ੍ਕਪਰਿਮਾਣਤਾਯ ਕਾਸੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਂ ਲਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਯੇਭੁਯ੍ਯੇਨ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਸਹਸ੍ਸਂ ਦਾਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਾ ਤਤੋ ਉਪਡ੍ਢਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਭਾਗਮੇਵ ਰਮਿਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਵਸੇਨਾਯਂ ਅਡ੍ਢਕਾਸੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਗਮੋ ਅਗ੍ਘਂ, ਅਡ੍ਢੇਨਗ੍ਘਂ ਠਪੇਸਿ ਮ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਂ ਪਞ੍ਚਸਤਮਤ੍ਤਂ ਧਨਂ ਅਗ੍ਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨੇਗਮੋ ਨਿਗਮਵਾਸਿਜਨੋ ਇਤ੍ਥਿਰਤਨਭਾਵੇਨ ਅਨਗ੍ਘਮ੍ਪਿ ਸਮਾਨਂ ਅਡ੍ਢੇਨ ਅਗ੍ਘਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਅਡ੍ਢਕਾਸੀਤਿ ਸਮਞ੍ਞਾਵਸੇਨ ਮਂ ਠਪੇਸਿ, ਤਥਾ ਮਂ ਵੋਹਰੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਹਂ ਰੂਪੇਤਿ ਏਵਂ ਰੂਪੂਪਜੀਵਿਨੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤਾ. ਅਥ ਪਚ੍ਛਾ ਸਾਸਨਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੂਪੇ ਅਹਂ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਂ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਰੂਪਂ ਅਨਿਚ੍ਚਂ, ਇਤਿਪਿਦਂ ਰੂਪਂ ਦੁਕ੍ਖਂ, ਅਸੁਭ’’ਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤੀ ਤਤ੍ਥ ਉਕ੍ਕਣ੍ਠਿਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਞ੍ਚ ਵਿਰਜ੍ਜਹਨ੍ਤਿ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੀ ਚਾਹਂ ਤਤੋ ਪਰਂ ਵਿਰਾਗਂ ਆਪਜ੍ਜਿਂ. ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਗ੍ਗਹਣੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਰੁਣਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ, ਵਿਰਾਗਗ੍ਗਹਣੇਨ ਬਲਵਵਿਪਸ੍ਸਨਂ. ‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਵਿਰਜ੍ਜਤਿ ਵਿਰਾਗਾ ਵਿਮੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ ਹਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਮਾ ਪੁਨ ਜਾਤਿਸਂਸਾਰਂ, ਸਨ੍ਧਾਵੇਯ੍ਯਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨਵਿਰਜ੍ਜਨਾਕਾਰੇ ਨਿਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾਤਿਆਦਿਨਾ ਤੇਸਂ ਮਤ੍ਥਕਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਤਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਅਡ੍ਢਕਾਸਿਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.