੧. ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਦੁਕਨਿਪਾਤੇ ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾਯ ਸਿਕ੍ਖਮਾਨਾਯ ਗਾਥਾ. ਅਯਂ ਕਿਰ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤੀਨਗਰੇ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਰਣੇਸੁ ਚ ਸੀਲੇਸੁ ਚ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਧਾਤੁਚੇਤਿਯਂ ਰਤਨਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤੇਨ ਸੁਵਣ੍ਣਚ੍ਛਤ੍ਤੇਨ ਪੂਜਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਸਗ੍ਗੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੀ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰੇ ਖੇਮਕਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਮਹੇਸਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਸ੍ਮਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਨਨ੍ਦਾਤਿਸ੍ਸਾ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸਾ ਅਤ੍ਤਭਾਵਸ੍ਸ ਅਤਿਵਿਯ ਰੂਪਸੋਭਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਭਿਰੂਪਾ ਦਸ੍ਸਨੀਯਾ ਪਾਸਾਦਿਕਾ ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਤਸ੍ਸਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਾਯ ਵਾਰੇਯ੍ਯਦਿਵਸੇਯੇਵ ਵਰਭੂਤੋ ਸਕ੍ਯਕੁਮਾਰੋ ਕਾਲਮਕਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਕਾਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸੁਂ.

ਸਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਪਿ ਰੂਪਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਮਦਾ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਰੂਪਂ ਵਿਵਣ੍ਣੇਤਿ ਗਰਹਤਿ ਅਨੇਕਪਰਿਯਾਯੇਨ ਰੂਪੇ ਆਦੀਨਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੀ’’ਤਿ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ. ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਾ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਞਤ੍ਵਾ ਮਹਾਪਜਾਪਤਿਂ ਆਣਾਪੇਸਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਾਪਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਓਵਾਦਂ ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਤੂ’’ਤਿ. ਸਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਞ੍ਞਂ ਪੇਸੇਸਿ. ਭਗਵਾ ‘‘ਵਾਰੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ ਅਤ੍ਤਨਾਵ ਆਗਨ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਨ ਅਞ੍ਞਾ ਪੇਸੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਸਤ੍ਥੁ ਆਣਂ ਲਙ੍ਘਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤੀ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪਟ੍ਠਾਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਏਕਂ ਅਭਿਰੂਪਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਮਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਜਰਾਜਿਣ੍ਣਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਗਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ –

੧੯. ‘‘ਆਤੁਰਂ ਅਸੁਚਿਂ ਪੂਤਿਂ, ਪਸ੍ਸ ਨਨ੍ਦੇ ਸਮੁਸ੍ਸਯਂ;

ਅਸੁਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ.

੨੦. ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵੇਹਿ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਮੁਜ੍ਜਹ;

ਤਤੋ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ, ਉਪਸਨ੍ਤਾ ਚਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਤਾਸਂ ਅਤ੍ਥੋ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯੋ ਏਵ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ –

‘‘ਨਗਰੇ ਬਨ੍ਧੁਮਤਿਯਾ, ਬਨ੍ਧੁਮਾ ਨਾਮ ਖਤ੍ਤਿਯੋ;

ਤਸ੍ਸ ਰਞ੍ਞੋ ਅਹੁਂ ਭਰਿਯਾ, ਏਕਜ੍ਝਂ ਚਾਰਯਾਮਹਂ.

‘‘ਰਹੋਗਤਾ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਹਂ ਤਦਾ;

ਆਦਾਯ ਗਮਨੀਯਞ੍ਹਿ, ਕੁਸਲਂ ਨਤ੍ਥਿ ਮੇ ਕਤਂ.

‘‘ਮਹਾਭਿਤਾਪਂ ਕਟੁਕਂ, ਘੋਰਰੂਪਂ ਸੁਦਾਰੁਣਂ;

ਨਿਰਯਂ ਨੂਨ ਗਚ੍ਛਾਮਿ, ਏਤ੍ਥ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ ਸਂਸਯੋ.

‘‘ਏਵਾਹਂ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਹਂਸੇਤ੍ਵਾਨ ਮਾਨਸਂ;

ਰਾਜਾਨਂ ਉਪਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ, ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵਿਂ.

‘‘ਇਤ੍ਥੀ ਨਾਮ ਮਯਂ ਦੇਵ, ਪੁਰਿਸਾਨੁਗਤਾ ਸਦਾ;

ਏਕਂ ਮੇ ਸਮਣਂ ਦੇਹਿ, ਭੋਜਯਿਸ੍ਸਾਮਿ ਖਤ੍ਤਿਯ.

‘‘ਅਦਾਸਿ ਮੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਸਮਣਂ ਭਾਵਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਂ;

ਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਪਰਮਨ੍ਨੇਨ ਪੂਰਯਿਂ.

‘‘ਪੂਰਯਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਨ੍ਨਂ, ਸਹਸ੍ਸਗ੍ਘਨਕੇਨਹਂ;

ਵਤ੍ਥਯੁਗੇਨ ਛਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਅਦਾਸਿਂ ਤੁਟ੍ਠਮਾਨਸਾ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਂ ਦੇਵਰਾਜੂਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ;

ਸਹਸ੍ਸਂ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀਨਂ, ਮਹੇਸਿਤ੍ਤਮਕਾਰਯਿਂ.

‘‘ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ;

ਨਾਨਾਵਿਧਂ ਬਹੁਂ ਪੁਞ੍ਞਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਫਲਾ ਤਤੋ.

‘‘ਉਪ੍ਪਲਸ੍ਸੇਵ ਮੇ ਵਣ੍ਣਾ, ਅਭਿਰੂਪਾ ਸੁਦਸ੍ਸਨਾ;

ਇਤ੍ਥੀ ਸਬ੍ਬਙ੍ਗਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਅਭਿਜਾਤਾ ਜੁਤਿਨ੍ਧਰਾ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਭਵਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਅਜਾਯਿਂ ਸਾਕਿਯੇ ਕੁਲੇ;

ਨਾਰੀਸਹਸ੍ਸਪਾਮੋਕ੍ਖਾ, ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਸੁਤਸ੍ਸਹਂ.

‘‘ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਅਗਾਰੇਹਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ;

ਸਤ੍ਤਮਿਂ ਰਤ੍ਤਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਵਾ, ਚਤੁਸਚ੍ਚਂ ਅਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਚੀਵਰਪਿਣ੍ਡਪਾਤਞ੍ਚ, ਪਚ੍ਚਯਞ੍ਚ ਸੇਨਾਸਨਂ;

ਪਰਿਮੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਯਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪੁਰਿਮਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਕੁਸਲਂ ਜਨਿਤਂ ਮੁਨਿ;

ਤੁਯ੍ਹਤ੍ਥਾਯ ਮਹਾਵੀਰ, ਪਰਿਚਿਣ੍ਣਂ ਬਹੁਂ ਮਯਾ.

‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਦਾਨਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਦੁਵੇ ਗਤੀ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;

ਅਞ੍ਞਂ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਉਚ੍ਚੇ ਕੁਲੇ ਪਜਾਨਾਮਿ, ਤਯੋ ਸਾਲੇ ਮਹਾਧਨੇ;

ਅਞ੍ਞਂ ਕੁਲਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ, ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਭਵਾਭਵੇ ਸਂਸਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ ਚੋਦਿਤਾ;

ਅਮਨਾਪਂ ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੋਮਨਸ੍ਸਕਤਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਦ੍ਧੀਸੁ ਚ ਵਸੀ ਹੋਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਾਯ ਸੋਤਧਾਤੁਯਾ;

ਚੇਤੋਪਰਿਯਞਾਣਸ੍ਸ, ਵਸੀ ਹੋਮਿ ਮਹਾਮੁਨੇ.

‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵਪਰਿਕ੍ਖੀਣਾ, ਨਤ੍ਥਿ ਦਾਨਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵੋ.

‘‘ਅਤ੍ਥਧਮ੍ਮਨਿਰੁਤ੍ਤੀਸੁ, ਪਟਿਭਾਨੇ ਤਥੇਵ ਚ;

ਞਾਣਂ ਮਮ ਮਹਾਵੀਰ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਸਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਉਦਾਨਵਸੇਨ ਤਾਯੇਵ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ, ਇਦਮੇਵ ਚਸ੍ਸਾ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.

ਅਭਿਰੂਪਨਨ੍ਦਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.