੧੧. ਮੁਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਮੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀਤਿਆਦਿਕਾ ਮੁਤ੍ਤਾਥੇਰਿਯਾ ਗਾਥਾ. ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕੋਸਲਜਨਪਦੇ ਓਘਾਤਕਸ੍ਸ ਨਾਮ ਦਲਿਦ੍ਦਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਧੀਤਾ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਂ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤਕਾਲੇ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਏਕਸ੍ਸ ਖੁਜ੍ਜਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਅਦਂਸੁ. ਸਾ ਤੇਨ ਘਰਾਵਾਸਂ ਅਰੋਚਨ੍ਤੀ ਤਂ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਤਿ. ਤਸ੍ਸਾ ਬਹਿਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਧਾਵਤਿ, ਸਾ ਤਂ ਨਿਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੀ ‘‘ਸੁਮੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਵਦਨ੍ਤੀਯੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;

ਪਾਣਿਨੇ ਅਨੁਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ, ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਪਾਵਿਸੀ ਪੁਰਂ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਆਗਚ੍ਛਤੋ ਸਤ੍ਥੁ, ਸਬ੍ਬੇ ਨਗਰਵਾਸਿਨੋ;

ਹਟ੍ਠਤੁਟ੍ਠਾ ਸਮਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਵਾਲਿਕਾ ਆਕਿਰਿਂਸੁ ਤੇ.

‘‘ਵੀਥਿਸਮ੍ਮਜ੍ਜਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਕਦਲਿਪੁਣ੍ਣਕਦ੍ਧਜੇ;

ਧੂਮਂ ਚੁਣ੍ਣਞ੍ਚ ਮਾਸਞ੍ਚ, ਸਕ੍ਕਾਰਂ ਕਚ੍ਚ ਸਤ੍ਥੁਨੋ.

‘‘ਮਣ੍ਡਪਂ ਪਟਿਯਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਵਿਨਾਯਕਂ;

ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਮ੍ਬੋਧਿਂ ਅਭਿਪਤ੍ਥਯਿ.

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਹਾਰਕੋ ਸਬ੍ਬਪਾਣਿਨਂ;

ਅਨੁਮੋਦਨਿਯਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੇ, ਕਪ੍ਪੋ ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਭਦ੍ਦਕੋ;

ਭਵਾਭਵੇ ਸੁਖਂ ਲਦ੍ਧਾ, ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਸਿ ਬੋਧਿਯਂ.

‘‘ਹਤ੍ਥਕਮ੍ਮਞ੍ਚ ਯੇ ਕੇਚਿ, ਕਤਾਵੀ ਨਰਨਾਰਿਯੋ;

ਅਨਾਗਤਮ੍ਹਿ ਅਦ੍ਧਾਨੇ, ਸਬ੍ਬਾ ਹੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖਾ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਦੇਵਭਵਨੇ, ਤੁਯ੍ਹਂ ਤਾ ਪਰਿਚਾਰਿਕਾ.

‘‘ਦਿਬ੍ਬਂ ਸੁਖਮਸਙ੍ਖ੍ਯੇਯ੍ਯਂ, ਮਾਨੁਸਞ੍ਚ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ;

ਅਨੁਭੋਨ੍ਤਿ ਚਿਰਂ ਕਾਲਂ, ਸਂਸਰਿਮ੍ਹ ਭਵਾਭਵੇ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਕਮ੍ਮਮਕਰਿਂ ਤਦਾ;

ਸੁਖੁਮਾਲਾ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਅਥੋ ਦੇਵਪੁਰੇਸੁ ਚ.

‘‘ਰੂਪਂ ਭੋਗਂ ਯਸਂ ਆਯੁਂ, ਅਥੋ ਕਿਤ੍ਤਿਸੁਖਂ ਪਿਯਂ;

ਲਭਾਮਿ ਸਤਤਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਸੁਕਤਂ ਕਮ੍ਮਸਮ੍ਪਦਂ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਭਵੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇ, ਜਾਤਾਹਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਕੁਲੇ;

ਸੁਖੁਮਾਲਹਤ੍ਥਪਾਦਾ, ਰਮਣਿਯੇ ਨਿਵੇਸਨੇ.

‘‘ਸਬ੍ਬਕਾਲਮ੍ਪਿ ਪਥਵੀ, ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਨਲਙ੍ਕਤਂ;

ਚਿਕ੍ਖਲ੍ਲਭੂਮਿਂ ਅਸੁਚਿਂ, ਨ ਪਸ੍ਸਾਮਿ ਕੁਦਾਚਨਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੀ –

੧੧. ‘‘ਸੁਮੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ, ਤੀਹਿ ਖੁਜ੍ਜੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਿਯਾ;

ਉਦੁਕ੍ਖਲੇਨ ਮੁਸਲੇਨ, ਪਤਿਨਾ ਖੁਜ੍ਜਕੇਨ ਚ;

ਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਮਰਣਾ, ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਤਾ’’ਤਿ. – ਇਮਂ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸੁਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਸੁਟ੍ਠੁ ਮੁਤ੍ਤਾ. ਸਾਧੁਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹੀਤਿ ਸਾਧੁ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਮੁਤ੍ਤਾ ਅਮ੍ਹਿ. ਕੁਤੋ ਪਨ ਸੁਮੁਤ੍ਤਾ ਸਾਧੁਮੁਤ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਤੀਹਿ ਖੁਜ੍ਜੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ, ਤੀਹਿ ਵਙ੍ਕਕੇਹਿ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਇਦਾਨਿ ਤਾਨਿ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਉਦੁਕ੍ਖਲੇਨ ਮੁਸਲੇਨ, ਪਤਿਨਾ ਖੁਜ੍ਜਕੇਨ ਚਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਉਦੁਕ੍ਖਲੇ ਹਿ ਧਞ੍ਞਂ ਪਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤਿਯਾ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿਯਾ ਮੁਸਲੇਨ ਕੋਟ੍ਟੇਨ੍ਤਿਯਾ ਚ ਪਿਟ੍ਠਿ ਓਨਾਮੇਤਬ੍ਬਾ ਹੋਤੀਤਿ ਖੁਜ੍ਜਕਰਣਹੇਤੁਤਾਯ ਤਦੁਭਯਂ ‘‘ਖੁਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸਾਮਿਕੋ ਪਨਸ੍ਸਾ ਖੁਜ੍ਜੋ ਏਵ. ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਸਾ ਮੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨਿਦਸ੍ਸਨਵਸੇਨ ਤੀਹਿ ਖੁਜ੍ਜੇਹਿ ਮੁਤ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਾ. ਤਮੇਵ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੀ ‘‘ਮੁਤ੍ਤਾਮ੍ਹਿ ਜਾਤਿਮਰਣਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਤਾ’’ਤਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਨ ਕੇਵਲਮਹਂ ਤੀਹਿ ਖੁਜ੍ਜੇਹਿ ਏਵ ਮੁਤ੍ਤਾ, ਅਥ ਖੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾ ਜਾਤਿਮਰਣਾਪਿ, ਯਸ੍ਮਾ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਾਪਿ ਭਵਸ੍ਸ ਨੇਤ੍ਤਿ ਨਾਯਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਮਯਾ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟਿਤਾਤਿ.

ਮੁਤ੍ਤਾਥੇਰੀਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.