੭. ਸਤ੍ਤਕਨਿਪਾਤੋ
੧. ਸੁਨ੍ਦਰਸਮੁਦ੍ਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਸਤ੍ਤਕਨਿਪਾਤੇ ਅਲਙ੍ਕਤਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸੁਨ੍ਦਰਸਮੁਦ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰਾਜਗਹੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਮਹਾਵਿਭਵਸ੍ਸ ਸੇਟ੍ਠਿਨੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਸੁਨ੍ਦਰਸਮੁਦ੍ਦੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਪਠਮਵਯੇ ਠਿਤੋ ਭਗਵਤੋ ਰਾਜਗਹਪ੍ਪਵੇਸੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਲਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦੋ ਸਮਾਦਿਨ੍ਨਧੁਤਧਮ੍ਮੋ ਰਾਜਗਹਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਰਾਜਗਹੇ ਉਸ੍ਸਵਦਿਵਸੇ ਅਞ੍ਞੇ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੇ ਸਪਜਾਪਤਿਕੇ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤੇ ਉਸ੍ਸਵਕੀਲ਼ਂ ਕੀਲ਼ਨ੍ਤੇ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪੁਤ੍ਤਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਤਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਣਿਕਾ ਰੋਦਨਕਾਰਣਂ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਸਾ ਤਸ੍ਸਾ ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਕਥੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਗਣਿਕਾ ‘‘ਅਹਂ ਤਂ ਆਨੇਸ੍ਸਾਮਿ, ਪਸ੍ਸ ਤਾਵ ਮਮ ਇਤ੍ਥਿਭਾਵ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਯਦਿ ਏਵਂ ਤਂਯੇਵ ਤਸ੍ਸ ਪਜਾਪਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਸ ਕੁਲਸ੍ਸ ਸਾਮਿਨਿਂ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਾਯ ਬਹੁਂ ਧਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਿਤਾ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਵਿਚਰਣਟ੍ਠਾਨੇ ਏਕਸ੍ਮਿਂ ਗੇਹੇ ਵਸਮਾਨਾ ਦਿਵਸੇ ਦਿਵਸੇ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਥੇਰਸ੍ਸ ਸਕ੍ਕਚ੍ਚਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਾ ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾ ਆਰੁਯ੍ਹ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਗੇਹਦ੍ਵਾਰੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ, ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਪੁਰਤੋ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਨਾਨਪ੍ਪਕਾਰਂ ਥੇਰਂ ਕਾਮਨਿਮਨ੍ਤਨਾਯ ਨਿਮਨ੍ਤੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ‘‘ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਚਿਤ੍ਤਂ ਨਾਮ ਚਞ੍ਚਲਂ, ਯਂਨੂਨ ਮਯਾ ਇਦਾਨੇਵ ਉਸ੍ਸਾਹੋ ਕਰਣੀਯੋ’’ਤਿ ਤਤ੍ਥੇਵ ਠਿਤੋ ਭਾਵਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ –
੪੫੯. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤਾ ਸੁਵਸਨਾ, ਮਾਲਧਾਰੀ ਵਿਭੂਸਿਤਾ;
ਅਲਤ੍ਤਕਕਤਾਪਾਦਾ, ਪਾਦੁਕਾਰੁਯ੍ਹ ਵੇਸਿਕਾ.
੪੬੦. ‘‘ਪਾਦੁਕਾ ਓਰੁਹਿਤ੍ਵਾਨ, ਪੁਰਤੋ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾ;
ਸਾ ਮਂ ਸਣ੍ਹੇਨ ਮੁਦੁਨਾ, ਮ੍ਹਿਤਪੁਬ੍ਬਂ ਅਭਾਸਥ.
੪੬੧. ‘‘‘ਯੁਵਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਤਿਟ੍ਠਾਹਿ ਮਮ ਸਾਸਨੇ;
ਭੁਞ੍ਜ ਮਾਨੁਸਕੇ ਕਾਮੇ, ਅਹਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ;
ਸਚ੍ਚਂ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਾਮਿ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਤੇ ਹਰਾਮਹਂ.
੪੬੨. ‘‘‘ਯਦਾ ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮ, ਉਭੋ ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਨਾ;
ਉਭੋਪਿ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮ, ਉਭਯਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਹੋ’’’.
੪੬੩. ‘‘ਤਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾਨ ਯਾਚਨ੍ਤਿਂ, ਵੇਸਿਕਂ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਂ;
ਅਲਙ੍ਕਤਂ ਸੁਵਸਨਂ, ਮਚ੍ਚੁਪਾਸਂਵ ਓਡ੍ਡਿਤਂ.
੪੬੪. ‘‘ਤਤੋ ਮੇ ਮਨਸੀਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥ;
ਆਦੀਨਵੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਸਮਤਿਟ੍ਠਥ.
੪੬੫. ‘‘ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ ਮੇ, ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਾਲਧਾਰੀਤਿ ਮਾਲਾਧਾਰਿਨੀ ਪਿਲ਼ਨ੍ਧਪੁਪ੍ਫਦਾਮਾ. ਵਿਭੂਸਿਤਾਤਿ ਊਨਟ੍ਠਾਨਸ੍ਸ ਪੂਰਣਵਸੇਨ ਪੁਪ੍ਫੇਹਿ ਚੇਵ ਗਨ੍ਧਵਿਲੇਪਨਾਦੀਹਿ ਚ ਵਿਭੂਸਿਤਗਤ੍ਤਾ. ‘‘ਅਲਙ੍ਕਤਾ’’ਤਿ ਇਮਿਨਾ ਹਤ੍ਥੂਪਗਗੀਵੂਪਗਾਦੀਹਿ ਆਭਰਣੇਹਿ ਅਲਙ੍ਕਰਣਂ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਅਲਤ੍ਤਕਕਤਾਪਾਦਾਤਿ ਪਰਿਣਤਜਯਸੁਮਨਪੁਪ੍ਫਵਣ੍ਣੇਨ ਲਾਖਾਰਸੇਨ ਰਞ੍ਜਿਤਚਰਣਯੁਗਲ਼ਾ. ਸਮਾਸਪਦਞ੍ਹੇਤਂ, ‘‘ਅਲਤ੍ਤਕਕਤਪਾਦਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬੇ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਦੀਘਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਸਮਾਸਭਾਵੇ ਪਨ ‘‘ਤਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬੋ. ਪਾਦੁਕਾਰੁਯ੍ਹ ਵੇਸਿਕਾਤਿ ਏਕਾ ਰੂਪੂਪਜੀਵਿਕਾ ਇਤ੍ਥੀ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਵੇਸਾ ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾ ਪਟਿਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਠਿਤਾ’’ਤਿ ਵਚਨਸੇਸੋ.
ਪਾਦੁਕਾ ਓਰੁਹਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਪਾਦੁਕਾਹਿ ਓਤਰਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਵਣ੍ਣਪਾਦੁਕਾਯੋ ਓਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾਤਿ ਪਗ੍ਗਹਿਤਅਞ੍ਜਲਿਕਾ ਸਾ ਵੇਸੀ ਮਂ. ਸਾਮਂ ਵਾ ਵਚਨਪਰਮ੍ਪਰਂ ਵਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਅਭਾਸਥ. ਸਣ੍ਹੇਨਾਤਿ ਮਟ੍ਠੇਨ. ਮੁਦੁਨਾਤਿ ਮਧੁਰੇਨ. ‘‘ਵਚਨੇਨਾ’’ਤਿ ਅਵੁਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ ਹੋਤਿ, ਅਭਾਸਥਾਤਿ, ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਤਾ.
ਯੁਵਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਤ੍ਵਂ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੋ ਯੁਵਾ, ਦਹਰੋਯੇਵ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਸਿ, ਨਨੁ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੇਨ ਸਤ੍ਤਮੇ ਦਸਕੇ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤੇਵ ਪਬ੍ਬਜਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਿਟ੍ਠਾਹਿ ਮਮ ਸਾਸਨੇਤਿ ਮਮ ਵਚਨੇ ਤਿਟ੍ਠ.
ਕਿਂ ਪਨ ਤਨ੍ਤਿ ਆਹ ‘‘ਭੁਞ੍ਜ ਮਾਨੁਸਕੇ ਕਾਮੇ’’ਤਿ ਕਾਮੇ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿਤੁਕਾਮਸ੍ਸ ਰੂਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਵਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਚ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬਾ. ਤਤ੍ਥ ‘‘ਕੁਤੋ ਮੇ ਭੋਗਸਮ੍ਪਤ੍ਤੀ’’ਤਿ ਵਦੇਯ੍ਯਾਤਿ, ਆਹ ‘‘ਅਹਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ’’ਤਿ. ‘‘ਤਯਿਦਂ ਵਚਨਂ ਕਥਂ ਸਦ੍ਦਹਾਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇਯ੍ਯਾਤਿ ਤਂ ਸਦ੍ਦਹਾਪੇਨ੍ਤੀ ਆਹ ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਤੇ ਪਟਿਜਾਨਾਮਿ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਤੇ ਹਰਾਮਹ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਭੁਞ੍ਜ ਮਾਨੁਸਕੇ ਕਾਮੇ, ਅਹਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਦਦਾਮਿ ਤੇ’’ਤਿ ਯਦਿਦਂ ਮਯਾ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤਂ, ਤਂ ਏਕਂਸੇਨ ਸਚ੍ਚਮੇਵ ਪਟਿਜਾਨਾਮਿ, ਸਚੇ ਮੇ ਨ ਪਤ੍ਤਿਯਾਯਸਿ, ਅਗ੍ਗਿਂ ਵਾ ਤੇ ਹਰਾਮਹਂ ਅਗ੍ਗਿਂ ਹਰਿਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਿਪਚ੍ਚਯਂ ਸਪਥਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਉਭਯਤ੍ਥ ਕਟਗ੍ਗਹੋਤਿ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਉਭਿਨ੍ਨਂ ਜਿਣ੍ਣਕਾਲੇ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਨਂ ਉਭਯਤ੍ਥ ਜਯਗ੍ਗਾਹੋ. ਯਂ ਮਯਂ ਯਾਵ ਦਣ੍ਡਪਰਾਯਨਕਾਲਾ ਭੋਗੇ ਭੁਞ੍ਜਾਮ, ਏਵਂ ਇਧਲੋਕੇਪਿ ਭੋਗੇਹਿ ਨ ਜੀਯਾਮ, ਮਯਂ ਪਚ੍ਛਾ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮ, ਏਵਂ ਪਰਲੋਕੇਪਿ ਭੋਗੇਹਿ ਨ ਜੀਯਾਮਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਤਤੋਤਿ ਤਂ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਕਾਮੇਹਿ ਨਿਮਨ੍ਤੇਨ੍ਤਿਯਾ ‘‘ਯੁਵਾਸਿ ਤ੍ਵ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਯਦਾ ਜਿਣ੍ਣਾ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਚ ਤਸ੍ਸਾ ਵੇਸਿਯਾ ਵੁਤ੍ਤਵਚਨਹੇਤੁ. ਤਞ੍ਹਿ ਵਚਨਂ ਅਙ੍ਕੁਸਂ ਕਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸਦਤ੍ਥਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸਿ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.
ਸੁਨ੍ਦਰਸਮੁਦ੍ਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੨. ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਰੇ ਅਮ੍ਬਾਟਕਾਰਾਮੇਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਮਹਾਭੋਗੇ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ, ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਠਾਨਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਮਹਾਦਾਨਂ ਦਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹੋ ਵਤਾਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਅਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਯ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਣਿਧਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਭਗਵਾ ਚ ਤਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਬ੍ਯਾਕਰਿਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਕਾਮਿ.
ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਫੁਸ੍ਸਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਚਿਤ੍ਤਪਤ੍ਤਕੋਕਿਲੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨਤੋ ਮਧੁਰਂ ਅਮ੍ਬਫਲਂ ਤੁਣ੍ਡੇਨਾਦਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ‘‘ਦਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਞਤ੍ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਕੋਕਿਲੋ ਦਸਬਲਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤੇ ਅਮ੍ਬਪਕ੍ਕਂ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਸੋ ਕੋਕਿਲੋ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਤੇਨੇਵ ਪੀਤਿਸੁਖੇਨ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਵੀਤਿਨਾਮੇਸਿ. ਤੇਨ ਚ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰੋ ਅਹੋਸਿ. ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਪਨ ਚੇਤਿਯੇ ਆਰਦ੍ਧੇ ਕਿਂ ਪਮਾਣਂ ਕਰੋਮ? ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਮੇਤਂ. ਛਯੋਜਨਪ੍ਪਮਾਣਂ. ਏਤਮ੍ਪਿ ਅਤਿਮਹਨ੍ਤਂ. ਪਞ੍ਚਯੋਜਨਂ, ਚਤੁਯੋਜਨਂ, ਤਿਯੋਜਨਂ, ਦ੍ਵਿਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ ਅਯਂ ਤਦਾ ਜੇਟ੍ਠਵਡ੍ਢਕੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਥ, ਭੋ, ਅਨਾਗਤੇ ਸੁਖਪਟਿਜਗ੍ਗਿਯਂ ਕਾਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਰਜ੍ਜੁਯਾ ਪਰਿਕ੍ਖਿਪਨ੍ਤੋ ਗਾਵੁਤਮਤ੍ਤਕੇ ਠਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਕੇਕਂ ਮੁਖਂ ਗਾਵੁਤਂ ਗਾਵੁਤਂ ਹੋਤੁ, ਚੇਤਿਯਂ ਏਕਯੋਜਨਾਵਟ੍ਟਂ ਯੋਜਨੁਬ੍ਬੇਧਂ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਵਚਨੇ ਅਟ੍ਠਂਸੁ. ਇਤਿ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਅਕਾਸੀਤਿ. ਤੇਨ ਪਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨੇ ਅਞ੍ਞੇਹਿ ਨੀਚਤਰਪ੍ਪਮਾਣੋ ਹੋਤਿ.
ਸੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁ ਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਭਦ੍ਦਿਯੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਅਤਿਰਸ੍ਸਤਾਯ ਪਨ ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯੋਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੋ ਧਮ੍ਮਕਥਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰੇਨ ਸਰੇਨ ਪਰੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਸਿ. ਅਥੇਕਸ੍ਮਿਂ ਉਸ੍ਸਵਦਿਵਸੇ ਏਕੇਨ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਰਥੇਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਅਞ੍ਞਤਰਾ ਗਣਿਕਾ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਨ੍ਤਵਿਦਂਸਕਂ ਹਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਦਨ੍ਤਟ੍ਠਿਕੇ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਤਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ, ਅਨਾਗਾਮੀ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਅਭਿਣ੍ਹਂ ਕਾਯਗਤਾਯ ਸਤਿਯਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਆਯਸ੍ਮਤਾ ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਨਾ ਓਵਦਿਯਮਾਨੋ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਹਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੫.੧-੩੩) –
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;
ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਕਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਨਾਯਕੋ.
‘‘ਤਦਾਹਂ ਹਂਸਵਤਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ਧਨੋ;
ਜਙ੍ਘਾਵਿਹਾਰਂ ਵਿਚਰਂ, ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਅਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਤਦਾ ਸੋ ਲੋਕਪਜ੍ਜੋਤੋ, ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ ਨਾਯਕੋ;
ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰਾਨਂ ਪਵਰਂ, ਸਾਵਕਂ ਅਭਿਕਿਤ੍ਤਯਿ.
‘‘ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਕਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸਿਨੋ;
ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਪਾਦੇ, ਤਂ ਠਾਨਮਭਿਪਤ੍ਥਯਿਂ.
‘‘ਤਦਾ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਯਾਕਾਸਿ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਵਿਨਾਯਕੋ;
ਅਨਾਗਤਮ੍ਹਿ ਅਦ੍ਧਾਨੇ, ਲਚ੍ਛਸੇ ਤਂ ਮਨੋਰਥਂ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;
ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;
ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;
ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਦ੍ਵੇਨਵੁਤੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਫੁਸ੍ਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਨਾਯਕੋ;
ਦੁਰਾਸਦੋ ਦੁਪ੍ਪਸਹੋ, ਸਬ੍ਬਲੋਕੁਤ੍ਤਮੋ ਜਿਨੋ.
‘‘ਚਰਣੇਨ ਚ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਬ੍ਰਹਾ ਉਜੁ ਪਤਾਪਵਾ;
ਹਿਤੇਸੀ ਸਬ੍ਬਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਬਹੁਂ ਮੋਚੇਸਿ ਬਨ੍ਧਨਾ.
‘‘ਨਨ੍ਦਾਰਾਮਵਨੇ ਤਸ੍ਸ, ਅਹੋਸਿਂ ਫੁਸ੍ਸਕੋਕਿਲੋ;
ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਸਮਾਸਨ੍ਨੇ, ਅਮ੍ਬਰੁਕ੍ਖੇ ਵਸਾਮਹਂ.
‘‘ਤਦਾ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ, ਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਂ ਜਿਨੁਤ੍ਤਮਂ;
ਦਿਸ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਮਞ੍ਜੁਨਾਭਿਨਿਕੂਜਹਂ.
‘‘ਰਾਜੁਯ੍ਯਾਨਂ ਤਦਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਸੁਪਕ੍ਕਂ ਕਨਕਤ੍ਤਚਂ;
ਅਮ੍ਬਪਿਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸੋਪਨਾਮਯਿਂ.
‘‘ਤਦਾ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਮਞ੍ਞਾਯ, ਮਹਾਕਾਰੁਣਿਕੋ ਜਿਨੋ;
ਉਪਟ੍ਠਾਕਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ, ਪਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਣ੍ਹਿ ਨਾਯਕੋ.
‘‘ਅਦਾਸਿਂ ਹਟ੍ਠਚਿਤ੍ਤੋਹਂ, ਅਮ੍ਬਪਿਣ੍ਡਂ ਮਹਾਮੁਨੇ;
ਪਤ੍ਤੇ ਪਕ੍ਖਿਪ੍ਪ ਪਕ੍ਖੇਹਿ, ਪਞ੍ਜਲਿਂ ਕਤ੍ਵਾਨ ਮਞ੍ਜੁਨਾ.
‘‘ਸਰੇਨ ਰਜਨੀਯੇਨ, ਸਵਨੀਯੇਨ ਵਗ੍ਗੁਨਾ;
ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਬੁਦ੍ਧਪੂਜਤ੍ਥਂ, ਨੀਲ਼ਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਪਜ੍ਜਹਂ.
‘‘ਤਦਾ ਮੁਦਿਤਚਿਤ੍ਤਂ ਮਂ, ਬੁਦ੍ਧਪੇਮਗਤਾਸਯਂ;
ਸਕੁਣਗ੍ਘਿ ਉਪਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਘਾਤਯੀ ਦੁਟ੍ਠਮਾਨਸੋ.
‘‘ਤਤੋ ਚੁਤੋਹਂ ਤੁਸਿਤੇ, ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੁਖਂ;
ਮਨੁਸ੍ਸਯੋਨਿਮਾਗਚ੍ਛਿਂ, ਤਸ੍ਸ ਕਮ੍ਮਸ੍ਸ ਵਾਹਸਾ.
‘‘ਇਮਮ੍ਹਿ ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਬਨ੍ਧੁ ਮਹਾਯਸੋ;
ਕਸ੍ਸਪੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਵਦਤਂ ਵਰੋ.
‘‘ਸਾਸਨਂ ਜੋਤਯਿਤ੍ਵਾ ਸੋ, ਅਭਿਭੁਯ੍ਯ ਕੁਤਿਤ੍ਥਿਯੇ;
ਵਿਨਯਿਤ੍ਵਾਨ ਵੇਨੇਯ੍ਯੇ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਸੋ ਸਸਾਵਕੋ.
‘‘ਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਤਮ੍ਹਿ ਲੋਕਗ੍ਗੇ, ਪਸਨ੍ਨਾ ਜਨਤਾ ਬਹੂ;
ਪੂਜਨਤ੍ਥਾਯ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਥੂਪਂ ਕੁਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋ.
‘‘ਸਤ੍ਤਯੋਜਨਿਕਂ ਥੂਪਂ, ਸਤ੍ਤਰਤਨਭੂਸਿਤਂ;
ਕਰਿਸ੍ਸਾਮ ਮਹੇਸਿਸ੍ਸ, ਇਚ੍ਚੇਵਂ ਮਨ੍ਤਯਨ੍ਤਿ ਤੇ.
‘‘ਕਿਕਿਨੋ ਕਾਸਿਰਾਜਸ੍ਸ, ਤਦਾ ਸੇਨਾਯ ਨਾਯਕੋ;
ਹੁਤ੍ਵਾਹਂ ਅਪ੍ਪਮਾਣਸ੍ਸ, ਪਮਾਣਂ ਚੇਤਿਯੇ ਵਦਿਂ.
‘‘ਤਦਾ ਤੇ ਮਮ ਵਾਕ੍ਯੇਨ, ਚੇਤਿਯਂ ਯੋਜਨੁਗ੍ਗਤਂ;
ਅਕਂਸੁ ਨਰਵੀਰਸ੍ਸ, ਨਾਨਾਰਤਨਭੂਸਿਤਂ.
‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;
ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤਾਵਤਿਂਸਮਗਚ੍ਛਹਂ.
‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਚ ਭਵੇ ਦਾਨਿ, ਜਾਤੋ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਅਹਂ;
ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪੁਰਵਰੇ, ਇਦ੍ਧੇ ਫੀਤੇ ਮਹਦ੍ਧਨੇ.
‘‘ਪੁਰਪ੍ਪਵੇਸੇ ਸੁਗਤਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਮ੍ਹਿਤਮਾਨਸੋ;
ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ ਨ ਚਿਰਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.
‘‘ਚੇਤਿਯਸ੍ਸ ਪਮਾਣਂ ਯਂ, ਅਕਰਿਂ ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੁਨਾ;
ਲਕੁਣ੍ਡਕਸਰੀਰੋਹਂ, ਜਾਤੋ ਪਰਿਭਵਾਰਹੋ.
‘‘ਸਰੇਨ ਮਧੁਰੇਨਾਹਂ, ਪੂਜਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮਂ;
ਮਞ੍ਜੁਸ੍ਸਰਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਅਗ੍ਗਤ੍ਤਮਨੁਪਾਪੁਣਿਂ.
‘‘ਫਲਦਾਨੇਨ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਗੁਣਾਨੁਸ੍ਸਰਣੇਨ ਚ;
ਸਾਮਞ੍ਞਫਲਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਪਰਭਾਗੇ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –
੪੬੬. ‘‘ਪਰੇ ਅਮ੍ਬਾਟਕਾਰਾਮੇ, ਵਨਸਣ੍ਡਮ੍ਹਿ ਭਦ੍ਦਿਯੋ;
ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹ, ਤਤ੍ਥ ਭਦ੍ਦੋਵ ਝਾਯਤਿ.
੪੬੭. ‘‘ਰਮਨ੍ਤੇਕੇ ਮੁਦਿਙ੍ਗੇਹਿ, ਵੀਣਾਹਿ ਪਣਵੇਹਿ ਚ;
ਅਹਞ੍ਚ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਮਿਂ, ਰਤੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.
੪੬੮. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਚੇ ਮੇ ਵਰਂ ਦਜ੍ਜਾ, ਸੋ ਚ ਲਬ੍ਭੇਥ ਮੇ ਵਰੋ;
ਗਣ੍ਹੇਹਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਯਗਤਂ ਸਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਰੇਤਿ ਸੇਟ੍ਠੇ ਅਧਿਕੇ, ਵਿਸਿਟ੍ਠੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਅਧਿਕਵਾਚੀ ਹਿ ਅਯਂ ਪਰਸਦ੍ਦੋ ‘‘ਪਰਂ ਵਿਯ ਮਤ੍ਤਾਯਾ’’ਤਿਆਦੀਸੁ ਵਿਯ. ਅਮ੍ਬਾਟਕਾਰਾਮੇਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੇ ਆਰਾਮੇ. ਸੋ ਕਿਰ ਛਾਯੂਦਕਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਵਨਸਣ੍ਡਮਣ੍ਡਿਤੋ ਰਮਣੀਯੋ ਹੋਤਿ ਤੇਨ ‘‘ਪਰੇ’’ਤਿ ਵਿਸੇਸੇਤ੍ਵਾ ਵੁਤ੍ਤੋ. ‘‘ਅਮ੍ਬਾਟਕਵਨੇ ਅਮ੍ਬਾਟਕੇਹਿ ਅਭਿਲਕ੍ਖਿਤਵਨੇ’’ਤਿ ਚ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਵਨਸਣ੍ਡਮ੍ਹੀਤਿ ਵਨਗਹਨੇ, ਘਨਨਿਚਿਤਰੁਕ੍ਖਗਚ੍ਛਲਤਾਸਮੂਹੇ ਵਨੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਭਦ੍ਦਿਯੋਤਿ ਏਵਂਨਾਮਕੋ, ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਵਦਤਿ. ਸਮੂਲਂ ਤਣ੍ਹਮਬ੍ਬੁਯ੍ਹਾਤਿ ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਨਾਮ ਅਵਿਜ੍ਜਾ. ਤਸ੍ਮਾ ਸਾਵਿਜ੍ਜਂ ਤਣ੍ਹਂ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੇਨ ਸਮੁਗ੍ਘਾਟੇਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤਤ੍ਥ ਭਦ੍ਦੋਵ ਝਾਯਤੀਤਿ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰੇਹਿ ਸੀਲਾਦੀਹਿ ਭਦ੍ਦੋ ਸੁਨ੍ਦਰੋ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਵਨਸਣ੍ਡੇ ਕਤਕਿਚ੍ਚਤਾਯ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਵਸੇਨ ਅਗ੍ਗਫਲਝਾਨੇਨ ਝਾਯਤਿ.
ਫਲਸੁਖੇਨ ਚ ਝਾਨਸਮਾਪਤ੍ਤੀਹਿ ਚ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਵੇਕਰਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਮਨ੍ਤੇਕੇ’’ਤਿ ਗਾਥਾਯਪਿ ਬ੍ਯਤਿਰੇਕਮੁਖੇਨ ਤਮੇਵਤ੍ਥਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਮੁਦਿਙ੍ਗੇਹੀਤਿ ਅਙ੍ਗਿਕਾਦੀਹਿ ਮੁਰਜੇਹਿ. ਵੀਣਾਹੀਤਿ ਨਨ੍ਦਿਨੀਆਦੀਹਿ ਵੀਣਾਹਿ. ਪਣਵੇਹੀਤਿ ਤੁਰਿਯੇਹਿ ਰਮਨ੍ਤਿ ਏਕੇ ਕਾਮਭੋਗਿਨੋ, ਸਾ ਪਨ ਤੇਸਂ ਰਤਿ ਅਨਰਿਯਾ ਅਨਤ੍ਥਸਂਹਿਤਾ. ਅਹਞ੍ਚਾ ਤਿ ਅਹਂ ਪਨ, ਏਕਕੋ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ, ਤਤੋ ਏਵ ਰੁਕ੍ਖਮੂਲਸ੍ਮਿਂ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ ਵਿਹਰਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਏਵਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਂ ਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਯਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਤਸ੍ਸ ਪਸਂਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਚੇ ਮੇ’’ਤਿ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਸਚੇ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਗਵਾ ‘‘ਏਕਾਹਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਵਰਂ ਯਾਚਾਮੀ’’ਤਿ ਮਯਾ ਯਾਚਿਤੋ ‘‘ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਵਰਾ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖੁ, ਤਥਾਗਤਾ’’ਤਿ ਅਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਯਥਾਯਾਚਿਤਂ ਵਰਂ ਦਦੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਚ ਵਰੋ ਮਮਾਧਿਪ੍ਪਾਯਪੂਰਕੋ ਲਬ੍ਭੇਥ ਮਯ੍ਹਂ ਮਨੋਰਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਯ੍ਯਾਤਿ ਥੇਰੋ ਪਰਿਕਪ੍ਪਵਸੇਨ ਵਦਤਿ. ‘‘ਭਨ੍ਤੇ, ਸਬ੍ਬੋ ਲੋਕੋ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਭਾਵੇਤੂ’’ਤਿ ‘‘ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਯਗਤਾਸਤਿ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ’’ਤਿ ਕਤ੍ਵਾ ਵਰਂ ਗਣ੍ਹੇ ਅਹਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਆਹ ‘‘ਗਣ੍ਹੇਹਂ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ, ਨਿਚ੍ਚਂ ਕਾਯਗਤਂ ਸਤਿ’’ਨ੍ਤਿ. ਇਦਾਨਿ ਅਪਰਿਕ੍ਖਣਗਰਹਾਮੁਖੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਣਂ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ –
੪੬੯. ‘‘ਯੇ ਮਂ ਰੂਪੇਨ ਪਾਮਿਂਸੁ, ਯੇ ਚ ਘੋਸੇਨ ਅਨ੍ਵਗੂ;
ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੂਪੇਤਾ, ਨ ਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜਨਾ.
੪੭੦. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਨ ਪਸ੍ਸਤਿ;
ਸਮਨ੍ਤਾਵਰਣੋ ਬਾਲੋ, ਸ ਵੇ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ.
੪੭੧. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;
ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਫਲਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਸੋਪਿ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ.
੪੭੨. ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਪਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਤਿ;
ਅਨਾਵਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ, ਨ ਸੋ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੀ’’ਤਿ. –
ਇਮਾ ਚਤਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਯੇ ਮਂ ਰੂਪੇਨ ਪਾਮਿਂਸੂਤਿ ਯੇ ਜਨਾ ਅਵਿਦ੍ਦਸੂ ਮਮ ਰੂਪੇਨ ਅਪਸਾਦਿਕੇਨ ਨਿਹੀਨੇਨ ‘‘ਆਕਾਰਸਦਿਸੀ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ, ਧਮ੍ਮਸਰੀਰੇਨ ਚ ਮਂ ਨਿਹੀਨਂ ਪਾਮਿਂਸੁ, ‘‘ਓਰਕੋ ਅਯ’’ਨ੍ਤਿ ਹੀਲ਼ੇਨ੍ਤਾ ਪਰਿਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨਵਸੇਨ ਮਞ੍ਞਿਂਸੂਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੇ ਚ ਘੋਸੇਨ ਅਨ੍ਵਗੂਤਿ ਯੇ ਚ ਸਤ੍ਤਾ ਘੋਸੇਨ ਮਞ੍ਜੁਨਾ ਮਂ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਵਸੇਨ ਅਨੁਗਤਾ ਬਹੁ ਮਞ੍ਞਿਂਸੁ, ਤਂ ਤੇਸਂ ਮਿਚ੍ਛਾ, ਨ ਹਿ ਅਹਂ ਰੂਪਮਤ੍ਤੇਨ ਅਵਮਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਘੋਸਮਤ੍ਤੇਨ ਵਾ ਨ ਬਹੁਂ ਮਨ੍ਤਬ੍ਬੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਵਸੂਪੇਤਾ, ਨ ਮਂ ਜਾਨਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜਨਾਤਿ ਤੇ ਦੁਵਿਧਾਪਿ ਜਨਾ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਵਸਂ ਉਪੇਤਾ ਅਪ੍ਪਹੀਨਛਨ੍ਦਰਾਗਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਹੀਨਛਨ੍ਦਰਾਗਂ ਮਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ.
ਅਵਿਸਯੋ ਤੇਸਂ ਮਾਦਿਸੋ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਅਪਰਿਞ੍ਞਾਤਵਤ੍ਥੁਤਾਯਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਜ੍ਝਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਧਮ੍ਮਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨੇ. ਅਥ ਵਾ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਮਮ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਸੇਕ੍ਖਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਂ. ਬਹਿਦ੍ਧਾਤਿ, ਮਮੇਵ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾਦਿਯੁਤ੍ਤਂ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਰੂਪਧਮ੍ਮਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਚਕ੍ਖੁਵਿਞ੍ਞਾਣਾਦਿਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਞ੍ਚ. ਸਮਨ੍ਤਾਵਰਣੋਤਿ ਏਵਂ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਅਜਾਨਨੇਨ ਸਮਨ੍ਤਤੋ ਆਵਰਣਯੁਤ੍ਤੋ ਆਵਟਞਾਣਗਤਿਕੋ. ਸ ਵੇ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤੀਤਿ ਸੋ ਪਰਨੇਯ੍ਯਬੁਦ੍ਧਿਕੋ ਬਾਲੋ ਘੋਸੇਨ ਪਰੇਸਂ ਵਚਨੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਨਿਯ੍ਯਤਿ ਆਕਡ੍ਢੀਯਤਿ.
ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯੋ ਚ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਨ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਪਨ ਸੁਤਾਨੁਸਾਰੇਨ ਆਕਪ੍ਪਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਆਦਿਉਪਧਾਰਣੇਨ ਵਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਪਸ੍ਸਤਿ. ‘‘ਗੁਣਵਿਸੇਸਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ’’ਤਿ ਮਞ੍ਞਤਿ, ਸੋਪਿ ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਫਲਦਸ੍ਸਾਵੀ ਨਯਗ੍ਗਾਹੇਨ ਫਲਮਤ੍ਤਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਘੋਸੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ, ਸੋਪਿ ਮਾਦਿਸੇ ਨ ਜਾਨਾਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯੋ ਪਨ ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਞ੍ਚ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਅਬ੍ਭਨ੍ਤਰੇ ਅਸੇਕ੍ਖਸੀਲਕ੍ਖਨ੍ਧਾਦਿਗੁਣਂ ਜਾਨਾਤਿ, ਬਹਿਦ੍ਧਾ ਚਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਸਲ੍ਲਕ੍ਖਣੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਗੁਣਵਿਸੇਸਯੋਗਂ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਨਾਵਰਣਦਸ੍ਸਾਵੀ ਕੇਨਚਿ ਅਨਾਵਟੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਾਨਂ ਗੁਣੇ ਦਟ੍ਠੁਂ ਞਾਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ, ਨ ਸੋ ਘੋਸਮਤ੍ਤੇਨ ਵੁਯ੍ਹਤਿ ਯਾਥਾਵਤੋ ਦਸ੍ਸਨਤੋਤਿ.
ਲਕੁਣ੍ਡਕਭਦ੍ਦਿਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.
੩. ਭਦ੍ਦਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਏਕਪੁਤ੍ਤੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਭਦ੍ਦਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਰਿਮਾਣਂ ਚੀਵਰਾਦੀਹਿ ਚਤੂਹਿ ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਪੂਜੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਸੇਟ੍ਠਿਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਮਾਨੋ ਚ ਅਪੁਤ੍ਤਕੇਸੁ ਮਾਤਾਪਿਤੂਸੁ ਦੇਵਤਾਯਾਚਨਾਦੀਨਿ ਕਤ੍ਵਾਪਿ ਅਲਭਨ੍ਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਮਯਂ ਏਕਂ ਪੁਤ੍ਤਂ ਲਚ੍ਛਾਮ, ਤਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦਾਸਤ੍ਥਾਯ ਦਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਗਤੇਸੁ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਤਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤੋ ਖੀਣਾਯੁਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਸਕ੍ਕੇਨ ਦੇਵਰਞ੍ਞਾ ‘‘ਅਮੁਕਸ੍ਮਿਂ ਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾਹੀ’’ਤਿ ਆਣਤ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਭਦ੍ਦੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਕਂਸੁ. ਤਂ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸੁਦ੍ਦੇਸਿਕਂ ਜਾਤਂ ਮਾਤਾਪਿਤਰੋ ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਨੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਤੁਮ੍ਹੇ ਆਯਾਚਿਤ੍ਵਾ ਲਦ੍ਧਦਾਰਕੋ, ਇਮਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਨਿਯ੍ਯਾਤੇਮਾ’’ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀ’’ਤਿ. ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਚ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਂ ਪਾਵਿਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਖੇਪੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਮੁਖਂ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਸੂਰਿਯੇ ਅਨੋਗ੍ਗਤੇਯੇਵ ਭਾਵਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤ੍ਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੫.੫੪-੬੯) –
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਂ ਮਹਾਮੁਨਿਂ;
ਉਪੇਤਿ ਜਨਤਾ ਸਬ੍ਬਾ, ਸਬ੍ਬਲੋਕਗ੍ਗਨਾਯਕਂ.
‘‘ਸਤ੍ਤੁਕਞ੍ਚ ਬਦ੍ਧਕਞ੍ਚ, ਆਮਿਸਂ ਪਾਨਭੋਜਨਂ;
ਦਦਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਬ੍ਬੇ, ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੇ.
‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਦਾਨਂ ਦਸ੍ਸਾਮਿ, ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;
ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਸਙ੍ਘਮ੍ਪਿ ਚ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ.
‘‘ਉਯ੍ਯੋਜਿਤਾ ਮਯਾ ਚੇਤੇ, ਨਿਮਨ੍ਤੇਸੁਂ ਤਥਾਗਤਂ;
ਕੇਵਲਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਞ੍ਚ, ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਅਨੁਤ੍ਤਰਂ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਪਲ੍ਲਙ੍ਕਂ, ਸੋਵਣ੍ਣਂ ਗੋਨਕਤ੍ਥਤਂ;
ਤੂਲਿਕਾਪਟਲਿਕਾਯ, ਖੋਮਕਪ੍ਪਾਸਿਕੇਹਿ ਚ;
ਮਹਾਰਹਂ ਪਞ੍ਞਾਪਯਿਂ, ਆਸਨਂ ਬੁਦ੍ਧਯੁਤ੍ਤਕਂ.
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਦੇਵਦੇਵੋ ਨਰਾਸਭੋ;
ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਬ੍ਯੂਲ਼੍ਹੋ, ਮਮ ਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਮਿ.
‘‘ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਲੋਕਨਾਥਂ ਯਸਸ੍ਸਿਨਂ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਅਭਿਨਾਮਯਿਂ ਸਙ੍ਘਰਂ.
‘‘ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ, ਬੁਦ੍ਧਞ੍ਚ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;
ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਪਰਮਨ੍ਨੇਨ ਤਪ੍ਪਯਿਂ.
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;
ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.
‘‘ਯੇਨਿਦਂ ਆਸਨਂ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਸੋਵਣ੍ਣਂ ਗੋਨਕਤ੍ਥਤਂ;
ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.
‘‘ਚਤੁਸਤ੍ਤਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਸੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ;
ਅਨੁਭੋਸ੍ਸਤਿ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਅਚ੍ਛਰਾਹਿ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ.
‘‘ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਸਹਸ੍ਸਂ, ਵਸੁਧਂ ਆਵਸਿਸ੍ਸਤਿ;
ਏਕਪਞ੍ਞਾਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬਾਸੁ ਭਵਯੋਨੀਸੁ, ਉਚ੍ਚਾਕੁਲੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;
ਸੋ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ ਚੋਦਿਤੋ;
ਭਦ੍ਦਿਯੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.
‘‘ਵਿਵੇਕਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ, ਪਨ੍ਤਸੇਨਨਿਵਾਸਹਂ;
ਫਲਞ੍ਚਾਧਿਗਤਂ ਸਬ੍ਬਂ, ਚਤ੍ਤਕ੍ਲੇਸੋਮ੍ਹਿ ਅਜ੍ਜਹਂ.
‘‘ਮਮ ਸਬ੍ਬਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਯ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;
ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਮਂ.
‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਪਿ ਚ ਅਟ੍ਠਿਮੇ;
ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਾ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਏਹਿ, ਭਦ੍ਦਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਤਾਵਦੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਜਲਿਕੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਮੀਪੇ ਅਟ੍ਠਾਸਿ, ਸਾ ਏਵ ਚਸ੍ਸ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਅਹੋਸਿ. ਬੁਦ੍ਧੂਪਸਮ੍ਪਦਾ ਨਾਮ ਕਿਰੇਸਾ. ਥੇਰੋ ਜਾਤਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਵਤ੍ਤਿਯਾ ਕਥਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –