੬. ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਣ੍ਣਵੀਸਤੀਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਪੁਰੋਹਿਤਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਪ੍ਪਦਾਸੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਕਿਲੇਸਾਭਿਭਵੇਨ ਚੇਤੋਸਮਾਧਿਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਪਚ੍ਛਾ ਸਤ੍ਥਂ ਆਹਰਨ੍ਤੋ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –
੪੦੫. ‘‘ਪਣ੍ਣਵੀਸਤਿ ਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਯਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਹਂ;
ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚੇਤੋਸਨ੍ਤਿਮਨਜ੍ਝਗਂ.
੪੦੬. ‘‘ਅਲਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਂ, ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤੋ;
ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੋ, ਵਿਹਾਰਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਮਿਂ.
੪੦੭. ‘‘ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇ;
ਕਥਞ੍ਹਿ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ, ਕਾਲਂ ਕੁਬ੍ਬੇਥ ਮਾਦਿਸੋ.
੪੦੮. ‘‘ਤਦਾਹਂ ਖੁਰਮਾਦਾਯ, ਮਞ੍ਚਕਮ੍ਹਿ ਉਪਾਵਿਸਿਂ;
ਪਰਿਨੀਤੋ ਖੁਰੋ ਆਸਿ, ਧਮਨਿਂ ਛੇਤ੍ਤੁਮਤ੍ਤਨੋ.
੪੦੯. ‘‘ਤਤੋ ਮੇ ਮਨਸੀਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥ;
ਆਦੀਨਵੋ ਪਾਤੁਰਹੁ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾ ਸਮਤਿਟ੍ਠਥ.
੪੧੦. ‘‘ਤਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ ਮੇ, ਪਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਸੁਧਮ੍ਮਤਂ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਪਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ, ਯਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਅਹਨ੍ਤਿ ਯਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਤਾਨਿਮਾਨਿ ਪਣ੍ਣਵੀਸਤਿਵਸ੍ਸਾਨਿ. ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ, ਚੇਤੋਸਨ੍ਤਿਮਨਜ੍ਝਗਨ੍ਤਿ ਸੋਹਂ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕਾਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ ਚਰਨ੍ਤੋ ਅਚ੍ਛਰਾਸਙ੍ਘਾਤਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਙ੍ਗੁਲਿਫੋਟਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਖਣਂ ਚੇਤੋਸਨ੍ਤਿਂ ਚੇਤਸੋ ਸਮਾਧਾਨਂ ਨ ਲਭਿਂ.
ਏਵਂ ਪਨ ਅਲਦ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੇਕਗ੍ਗਤਂ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਰਣਮਾਹ ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਅਟ੍ਟਿਤੋ’’ਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਟਿਤੋਤਿ ਪੀਲ਼ਿਤੋ, ਅਭਿਭੂਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਨ੍ਤੋਤਿ ‘‘ਇਦਮਿਧ ਅਤਿਵਿਯ ਅਯੁਤ੍ਤਂ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਯਦਾਹਂ ਨਿਯ੍ਯਾਨਿਕੇ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਕਿਲੇਸਪਙ੍ਕਤੋ ਉਦ੍ਧਰਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮੀ’’ਤਿ ਉਦ੍ਧਂਮੁਖੋ ਬਾਹਾ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਕਨ੍ਦਮਾਨੋ. ਵਿਹਾਰਾ ਉਪਨਿਕ੍ਖਮਿਨ੍ਤਿ ਵਸਨਕਵਿਹਾਰਤੋ ਬਹਿ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ.
ਯੇਨਾਧਿਪ੍ਪਾਯੇਨ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪਨਤ੍ਥੋ. ਤੇਨ ‘‘ਰੁਕ੍ਖਾ ਵਾ ਪਪਤਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਉਬ੍ਬਨ੍ਧਿਤ੍ਵਾ ਵਾ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਕੇ ਮਰਣਪ੍ਪਕਾਰੇ ਸਙ੍ਗਣ੍ਹਾਤਿ. ਸਿਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਂ. ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਾਚਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਪਰਿਚ੍ਚਜਨ੍ਤੋ. ‘‘ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ, ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਲਨ੍ਤਿ ਮਰਣਂ. ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸੋ ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨੇਨ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਿਕ੍ਖਾਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਨਞ੍ਹਿ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਮਰਣਂ ਨਾਮ. ਯਥਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਮਰਣਞ੍ਹੇਤਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਯੋ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਹੀਨਾਯਾਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੩.੬੩). ‘‘ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾ’’ਤਿ ਪਨ ਪਾਠੇ ਕਥਞ੍ਹਿ ਨਾਮ ਮਾਦਿਸੋ ਸਿਕ੍ਖਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਾਯ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ, ਸਿਕ੍ਖਾਸਮਙ੍ਗੀ ਏਵ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲਂ ਕਰੇਯ੍ਯ? ਤਸ੍ਮਾ ਸਤ੍ਥਂ ਵਾ ਆਹਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਕੋ ਅਤ੍ਥੋ ਜੀਵਿਤੇਨ ਮੇਤਿ ਯੋਜਨਾ.
ਤਦਾਹਨ੍ਤਿ ਯਦਾ ਕਿਲੇਸਾਭਿਭਵੇਨ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਾਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਤਾਯ ਜੀਵਿਤੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਤਦਾ. ਖੁਰਨ੍ਤਿ ਨਿਸਿਤਖੁਰਂ, ਖੁਰਸਦਿਸਂ ਵਾ ਸਤ੍ਥਕਂ. ਮਞ੍ਚਕਮ੍ਹਿ ਉਪਾਵਿਸਿਨ੍ਤਿ ਪਰੇਸਂ ਨਿਵਾਰਣਭਯੇਨ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਮਞ੍ਚਕੇ ਨਿਸੀਦਿਂ. ਪਰਿਨੀਤੋਤਿ ਉਪਨੀਤੋ, ਗਲੇ ਠਪਿਤੋਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ. ਧਮਨਿਨ੍ਤਿ ‘‘ਕਣ੍ਠੇ ਧਮਨਿਂ, ਕਣ੍ਠਧਮਨਿਂ ਗਲਵਲਯ’’ਨ੍ਤਿਪਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਛੇਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ.
ਤਤੋ ਮੇ ਮਨਸੀਕਾਰੋ, ਯੋਨਿਸੋ ਉਦਪਜ੍ਜਥਾਤਿ ‘‘ਯਦਾਹਂ ਮਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਕਣ੍ਠੇ ਧਮਨਿਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਖੁਰਂ ਉਪਨੇਸਿਂ, ਤਤੋ ਪਰਂ ‘‘ਅਰੋਗਂ ਨੁ ਖੋ ਮੇ ਸੀਲ’’ਨ੍ਤਿ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸ ਅਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਂ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ ਸੀਲਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ, ਪੀਤਿਮਨਸ੍ਸ ਕਾਯੋ ਪਸ੍ਸਮ੍ਭਿ, ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਕਾਯਸ੍ਸ ਨਿਰਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ ਅਨੁਭਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਮਾਹਿਤਤਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਯੋਨਿਸੋ ਮਨਸਿਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਅਥ ਵਾ ਤਤੋਤਿ ਕਣ੍ਠੇ ਖੁਰਸ੍ਸ ਉਪਨਯਤੋ ਵਣੇ ਜਾਤੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਵੇਦਨਂ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭੇਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਵਸੇਨ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਇਦਾਨਿ ਤਤੋ ਪਰਂ ਮਗ੍ਗਫਲਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਞਾਣਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਆਦੀਨਵੋ ਪਾਤੁਰਹੂ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.
ਸਪ੍ਪਦਾਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.