੫. ਮਾਲੁਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਾਲੁਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਕੋਸਲਰਞ੍ਞੋ ਅਗ੍ਗਾਸਨਿਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਮਾਤਾ ਮਾਲੁਕ੍ਯਾ ਨਾਮ, ਤਸ੍ਸਾ ਵਸੇਨ ਮਾਲੁਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤੋਤ੍ਵੇਵ ਪਞ੍ਞਾਯਿਤ੍ਥ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਪਹਾਯ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਰਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਾਸਨੇ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਞਾਤੀਸੁ ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਞਾਤਿਕੁਲਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਂ ਞਾਤਕਾ ਪਣੀਤੇਨ ਖਾਦਨੀਯੇਨ ਭੋਜਨੀਯੇਨ ਪਰਿਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਧਨੇਨ ਪਲੋਭੇਤੁਕਾਮਾ ਮਹਨ੍ਤਂ ਧਨਰਾਸਿਂ ਪੁਰਤੋ ਉਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਇਦਂ ਧਨਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਕਂ, ਵਿਬ੍ਭਮਿਤ੍ਵਾ ਇਮਿਨਾ ਧਨੇਨ ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਂ ਪਟਿਜਗ੍ਗਨ੍ਤੋ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਥੇਰੋ ਤੇਸਂ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਵਿਪਰਿਵਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ –
੩੯੯. ‘‘ਮਨੁਜਸ੍ਸ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋ, ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤਿ ਮਾਲੁਵਾ ਵਿਯ;
ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ, ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ.
੪੦੦. ‘‘ਯਂ ਏਸਾ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮੀ, ਤਣ੍ਹਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾ;
ਸੋਕਾ ਤਸ੍ਸ ਪਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ, ਅਭਿਵਟ੍ਠਂਵ ਬੀਰਣਂ.
੪੦੧. ‘‘ਯੋ ਚੇਤਂ ਸਹਤੇ ਜਮ੍ਮਿਂ, ਤਣ੍ਹਂ ਲੋਕੇ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ;
ਸੋਕਾ ਤਮ੍ਹਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ, ਉਦਬਿਨ੍ਦੂਵ ਪੋਕ੍ਖਰਾ.
੪੦੨. ‘‘ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮਿ ਭਦ੍ਦਂ ਵੋ, ਯਾਵਨ੍ਤੇਤ੍ਥ ਸਮਾਗਤਾ;
ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਖਣਥ, ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ;
ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ.
੪੦੩. ‘‘ਕਰੋਥ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ, ਖਣੋ ਵੋ ਮਾ ਉਪਚ੍ਚਗਾ;
ਖਣਾਤੀਤਾ ਹਿ ਸੋਚਨ੍ਤਿ, ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ.
੪੦੪. ‘‘ਪਮਾਦੋ ਰਜੋ ਪਮਾਦੋ, ਪਮਾਦਾਨੁਪਤਿਤੋ ਰਜੋ;
ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨ ਵਿਜ੍ਜਾਯ, ਅਬ੍ਬਹੇ ਸਲ੍ਲਮਤ੍ਤਨੋ’’ਤਿ. –
ਇਮਾਹਿ ਛਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤਿ.
ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਜਸ੍ਸਾਤਿ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ. ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਨੋਤਿ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੇਨ ਪਮਾਦੇਨ ਪਮਤ੍ਤਚਾਰਿਸ੍ਸ, ਨੇਵ ਝਾਨਂ, ਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ, ਨ ਮਗ੍ਗਫਲਾਨਿ ਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਰੁਕ੍ਖਂ ਸਂਸਿਬ੍ਬਨ੍ਤੀ ਪਰਿਯੋਨਨ੍ਧਨ੍ਤੀ ਤਸ੍ਸ ਵਿਨਾਸਾਯ ਮਾਲੁਵਾ ਲਤਾ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਛ ਦ੍ਵਾਰਾਨਿ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਮਾਨਾ ਤਣ੍ਹਾ ਵਡ੍ਢਤਿ. ਵਡ੍ਢਮਾਨਾਵ ਯਥਾ ਮਾਲੁਵਾ ਲਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਪਸ੍ਸਯਭੂਤਂ ਰੁਕ੍ਖਂ ਅਜ੍ਝੋਤ੍ਥਰਿਤ੍ਵਾ ਪਾਤੇਤਿ, ਏਵਂ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਪਾਯੇ ਨਿਪਾਤੇਤਿ. ਸੋ ਪ੍ਲਵਤੀਤਿ ਸੋ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਭਵਾਭਵੇ ਉਪ੍ਲਵਤਿ ਧਾਵਤਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਫਲਮਿਚ੍ਛਂਵ ਵਨਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰੋ ਯਥਾ ਰੁਕ੍ਖਫਲਂ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਵਾਨਰੋ ਵਨਸ੍ਮਿਂ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ਰੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਏਕਂ ਸਾਖਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਂ ਗਣ੍ਹਾਤਿ, ਤਂ ਮੁਞ੍ਚਿਤ੍ਵਾ ਅਞ੍ਞਨ੍ਤਿ ‘‘ਸਾਖਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ; ਏਵਮੇਵ ਤਣ੍ਹਾਵਸਿਕੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਹੁਰਾ ਹੁਰਂ ਧਾਵਨ੍ਤੋ ‘‘ਆਰਮ੍ਮਣਂ ਅਲਭਿਤ੍ਵਾ ਤਣ੍ਹਾਯ ਅਪ੍ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਪਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਤਂ ਨਾਪਜ੍ਜਤਿ.
ਯਨ੍ਤਿ ਯਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ. ਏਸਾ ਲਾਮਕਭਾਵੇਨ ਜਮ੍ਮੀ ਵਿਸਾਹਾਰਤਾਯ ਵਿਸਮੂਲਤਾਯ ਵਿਸਫਲਤਾਯ ਵਿਸਪਰਿਭੋਗਤਾਯ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਵਿਸਤ੍ਤਤਾਯ ਆਸਤ੍ਤਤਾਯ ਚ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਤਿ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਾ ਤਣ੍ਹਾ ਸਹਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਵਨੇ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਵਟ੍ਠਂ ਬੀਰਣਂ ਬੀਰਣਤਿਣਂ ਵਡ੍ਢਤਿ, ਏਵਂ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਅਭਿਵਡ੍ਢਨ੍ਤਿ ਵੁਦ੍ਧਿਂ ਆਪਜ੍ਜਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਯੋ ਚੇਤਂ…ਪੇ… ਦੁਰਚ੍ਚਯਨ੍ਤਿ ਯੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਪ੍ਪਕਾਰਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤੁਂ ਪਜਹਿਤੁਂ ਦੁਕ੍ਕਰਤਾਯ ਦੁਰਚ੍ਚਯਂ ਤਣ੍ਹਂ ਸਹਤੇ ਅਭਿਭਵਤਿ, ਤਮ੍ਹਾ ਪੁਗ੍ਗਲਾ ਵਟ੍ਟਮੂਲਕਾ ਸੋਕਾ ਪਪਤਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਨਾਮ ਪੋਕ੍ਖਰੇ ਪਦੁਮਪਤ੍ਤੇ ਪਤਿਤਂ ਉਦਬਿਨ੍ਦੁ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਾਤਿ, ਏਵਂ ਨ ਪਤਿਟ੍ਠਹਨ੍ਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਂ ਵੋ ਵਦਾਮੀਤਿ ਤੇਨ ਕਾਰਣੇਨ ਅਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇ ਵਦਾਮਿ. ਭਦ੍ਦਂ ਵੋਤਿ ਭਦ੍ਦਂ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਹੋਤੁ, ਮਾ ਤਣ੍ਹਂ ਅਨੁਵਤ੍ਤਪੁਗ੍ਗਲੋ ਵਿਯ ਵਿਭਵਂ ਅਨਤ੍ਥਂ ਪਾਪੁਣਾਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯਾਵਨ੍ਤੇਤ੍ਥ ਸਮਾਗਤਾਤਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਠਾਨੇ ਯਤ੍ਤਕਾ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿਤਾ, ਤਤ੍ਤਕਾ. ਕਿਂ ਵਦਸੀਤਿ ਚੇ? ਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਖਣਥ ਇਮਿਸ੍ਸਾ ਛਦ੍ਵਾਰਿਕਤਣ੍ਹਾਯ ਮੂਲਂ ਕਾਰਣਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਕਿਲੇਸਗ੍ਗਹਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗਞਾਣਕੁਦਾਲੇਨ ਖਣਥ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਥ. ਕਿਂ ਵਿਯਾਤਿ? ਉਸੀਰਤ੍ਥੋਵ ਬੀਰਣਂ ਯਥਾ ਉਸੀਰੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ ਪੁਰਿਸੋ ਮਹਨ੍ਤੇਨ ਕੁਦਾਲੇਨ ਬੀਰਣਾਪਰਨਾਮਂ ਉਸੀਰਂ ਨਾਮ ਤਿਣਂ ਖਣਤਿ, ਏਵਮਸ੍ਸ ਮੂਲਂ ਖਣਥਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਾ ਵੋ ਨਲ਼ਂਵ ਸੋਤੋਵ, ਮਾਰੋ ਭਞ੍ਜਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਨ੍ਤਿ ਤੁਮ੍ਹੇ ਨਦੀਤੀਰੇ ਜਾਤਂ ਨਲ਼ਂ ਮਹਾਵੇਗੇਨ ਆਗਤੋ ਨਦੀਸੋਤੋ ਵਿਯ ਕਿਲੇਸਮਾਰੋ ਮਚ੍ਚੁਮਾਰੋ ਦੇਵਪੁਤ੍ਤਮਾਰੋ ਚ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਮਾ ਭਞ੍ਜੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.
ਤਸ੍ਮਾ ਕਰੋਥ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ‘‘ਝਾਯਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਾ ਪਮਾਦਤ੍ਥਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਮ. ਨਿ. ੧.੨੧੫) ਵੁਤ੍ਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਕਰੋਥ, ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਪਾਦੇਥ. ਖਣੋ ਵੋ ਮਾ ਉਪਚ੍ਚਗਾਤਿ ਯੋ ਹਿ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਂ ਪੁਗ੍ਗਲਂ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਕ੍ਖਣੋ ਪਤਿਰੂਪਦੇਸਵਾਸੇ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕ੍ਖਣੋ ਸਮ੍ਮਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਕ੍ਖਣੋ ਛਨ੍ਨਂ ਆਯਤਨਾਨਂ ਅਵੇਕਲ੍ਲਕ੍ਖਣੋਤਿ ਸਬ੍ਬੋਪਿ ਖਣੋ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤਿ, ਸੋ ਖਣੋ ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇ ਅਤਿਕ੍ਕਮਤੁ. ਖਣਾਤੀਤਾਤਿ ਯੇ ਹਿ ਤਂ ਖਣਂ ਅਤੀਤਾ, ਯੇ ਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੇ ਸੋ ਖਣੋ ਅਤੀਤੋ, ਤੇ ਨਿਰਯਮ੍ਹਿ ਸਮਪ੍ਪਿਤਾ ਤਤ੍ਥ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਾ ਚਿਰਕਾਲਂ ਸੋਚਨ੍ਤਿ.
ਪਮਾਦੋ ਰਜੋਤਿ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਆਰਮ੍ਮਣੇਸੁ ਸਤਿਵੋਸ੍ਸਗ੍ਗਲਕ੍ਖਣੋ ਪਮਾਦੋ, ਸਂਕਿਲੇਸਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਰਾਗਰਜਾਦਿਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਚ ਰਜੋ. ਪਮਾਦਾਨੁਪਤਿਤੋ ਰਜੋਤਿ ਯੋ ਹਿ ਕੋਚਿ ਰਜੋ ਨਾਮ ਰਾਗਾਦਿਕੋ, ਸੋ ਸਬ੍ਬੋ ਪਮਾਦਾਨੁਪਤਿਤੋ ਪਮਾਦਵਸੇਨੇਵ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਤਿ. ਅਪ੍ਪਮਾਦੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਮਜ੍ਜਨੇਨ ਅਪ੍ਪਮਾਦਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ. ਵਿਜ੍ਜਾਯਾਤਿ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਵਿਜ੍ਜਾਯ. ਅਬ੍ਬਹੇ ਸਲ੍ਲਮਤ੍ਤਨੋਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਦਯਨਿਸ੍ਸਿਤਂ ਰਾਗਾਦਿਸਲ੍ਲਂ ਉਦ੍ਧਰੇਯ੍ਯ ਸਮੂਹਨੇਯ੍ਯਾਤਿ.
ਮਾਲੁਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.