੧੪. ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਾਸਨੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਏਕਂ ਥੇਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਏਕਸ੍ਸ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਪਾਕਤਿਕਂ ਠਪੇਤੁਂ ਸਮਤ੍ਥੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਦਨੁਰੂਪਾਨਿ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਏਵ ਭਗਵਤਿ ਵੇਸਾਲਿਯਂ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਸਬ੍ਬਕਾਮੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਞਾਤਕੇਹਿ ਦਾਰਪਰਿਗ੍ਗਹਂ ਕਾਰਿਤੋ ਨਿਸ੍ਸਰਣਜ੍ਝਾਸਯਤਾਯ ਘਰਾਵਾਸਂ ਜਿਗੁਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਧਮ੍ਮਭਣ੍ਡਾਗਾਰਿਕਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਉਪਜ੍ਝਾਯੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵੇਸਾਲਿਂ ਉਪਗਤੋ ਞਾਤਿਘਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਂ ਪੁਰਾਣਦੁਤਿਯਿਕਾ ਪਤਿਵਿਯੋਗਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਕਿਸਾ ਦੁਬ੍ਬਣ੍ਣਾ ਅਨਲਙ੍ਕਤਾ ਕਿਲਿਟ੍ਠਵਤ੍ਥਨਿਵਸਨਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਰੋਦਮਾਨਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਕਰੁਣਾਪੁਰਸ੍ਸਰਂ ਮੇਤ੍ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਾਪਯਤੋ ਅਨੁਭੂਤਾਰਮ੍ਮਣੇ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਵਸੇਨ ਸਹਸਾ ਕਿਲੇਸੋ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ.

ਸੋ ਤੇਨ ਕਸਾਹਿ ਤਾਲ਼ਿਤੋ ਆਜਾਨੀਯੋ ਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਤਾਵਦੇਵ ਸੁਸਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਸੁਭਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਪਟਿਲਦ੍ਧਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਸੁਰੋ ਅਲਙ੍ਕਤਪਟਿਯਤ੍ਤਂ ਧੀਤਰਂ ਆਦਾਯ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਨਂ ਉਪ੍ਪਬ੍ਬਾਜੇਤੁਕਾਮੋ ਵਿਹਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯਂ ਞਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਮੇਸੁ ਵਿਰਤ੍ਤਭਾਵਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਚ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤਤਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ –

੪੫੩. ‘‘ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋਯਂ ਅਸੁਚਿ, ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਪਰਿਹੀਰਤਿ;

ਨਾਨਾਕੁਣਪਪਰਿਪੂਰੋ, ਵਿਸ੍ਸਵਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਤਤੋ.

੪੫੪. ‘‘ਮਿਗਂ ਨਿਲੀਨਂ ਕੂਟੇਨ, ਬਲ਼ਿਸੇਨੇਵ ਅਮ੍ਬੁਜਂ;

ਵਾਨਰਂ ਵਿਯ ਲੇਪੇਨ, ਬਾਧਯਨ੍ਤਿ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ.

੪੫੫. ‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ ਰਸਾ ਗਨ੍ਧਾ, ਫੋਟ੍ਠਬ੍ਬਾ ਚ ਮਨੋਰਮਾ;

ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਗੁਣਾ ਏਤੇ, ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਸ੍ਮਿ ਦਿਸ੍ਸਰੇ.

੪੫੬. ‘‘ਯੇ ਏਤਾ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ, ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ;

ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਕਟਸਿਂ ਘੋਰਂ, ਆਚਿਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵਂ.

੪੫੭. ‘‘ਯੋ ਚੇਤਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸਪ੍ਪਸ੍ਸੇਵ ਪਦਾ ਸਿਰੋ;

ਸੋਮਂ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਂ ਲੋਕੇ, ਸਤੋ ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.

੪੫੮. ‘‘ਕਾਮੇਸ੍ਵਾਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠੁ ਖੇਮਤੋ;

ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਸਬ੍ਬਕਾਮੇਹਿ, ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਪਾਦਕਾਦਯੋਪਿ ਕਾਯਾ ਅਸੁਚੀਯੇਵ, ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਪਨ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਪਰਿਚ੍ਛੇਦੇਨ ਵਾ ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਯਸ੍ਮਾ ਵਾ ਅਞ੍ਞੇ ਅਸੁਚਿਭੂਤਾਪਿ ਕਾਯਾ ਲੋਣਮ੍ਬਿਲਾਦੀਹਿ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ ਭੋਜਨੇਪਿ ਉਪਨੀਯਨ੍ਤਿ, ਨ ਪਨ ਮਨੁਸ੍ਸਕਾਯੋ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਸੁਚਿਤਰਸਭਾਵਮਸ੍ਸ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਦ੍ਵਿਪਾਦਕੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਅਯਨ੍ਤਿ ਤਦਾ ਉਪਟ੍ਠਿਤਂ ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਂ ਸਨ੍ਧਾਯਾਹ. ਅਸੁਚੀਤਿ ਅਸੁਚਿ ਏਵ, ਨ ਏਤ੍ਥ ਕਿਞ੍ਚਿਪਿ ਸੁਚੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਪਰਿਹੀਰਤੀਤਿ ਦੁਗ੍ਗਨ੍ਧੋ ਸਮਾਨੋ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿ ਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਹਰੀਯਤਿ. ਨਾਨਾਕੁਣਪਪਰਿਪੂਰੋਤਿ ਕੇਸਾਦਿਅਨੇਕਪ੍ਪਕਾਰਕੁਣਪਭਰਿਤੋ. ਵਿਸ੍ਸਵਨ੍ਤੋ ਤਤੋ ਤਤੋਤਿ ਪੁਪ੍ਫਗਨ੍ਧਾਦੀਹਿਸ੍ਸ ਜੇਗੁਚ੍ਛਭਾਵਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਦੇਤੁਂ ਵਾਯਮਨ੍ਤਾਨਮ੍ਪਿ ਤਂ ਵਾਯਾਮਂ ਨਿਪ੍ਫਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਵਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਖੇਲ਼ਸਿਙ੍ਘਾਣਿਕਾਦੀਨਿ ਲੋਮਕੂਪੇਹਿ ਚ ਸੇਦਜਲ੍ਲਿਕਂ ‘ਵਿਸ੍ਸਵਨ੍ਤੋਯੇਵ ਪਰਿਹੀਰਤੀ’ਤਿ ਸਮ੍ਬਨ੍ਧੋ.

ਏਵਂ ਜੇਗੁਚ੍ਛੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਚਾਯਂ ਕਾਯੋ ਕੂਟਾਦੀਹਿ ਵਿਯ ਮਿਗਾਦਿਕੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਰੂਪਾਦੀਹਿ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨੇ ਵਞ੍ਚੇਤਿਯੇਵਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਮਿਗ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਮਿਗਂ ਨਿਲੀਨਂ ਕੂਟੇਨਾਤਿ ਪਾਸਵਾਕਰਾਦਿਨਾ ਕੂਟੇਨ ਨਿਲੀਨਂ, ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਮਿਗਂ ਵਿਯ ਨੇਸਾਦੋ. ਵਕ੍ਖਮਾਨੋ ਹਿ ਇਵ-ਸਦ੍ਦੋ ਇਧਾਪਿ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬੋ. ਬਲ਼ਿਸੇਨੇਵ ਅਮ੍ਬੁਜਨ੍ਤਿ ਅਮ੍ਬੁਜਂ ਮਚ੍ਛਂ ਆਮਿਸਬਦ੍ਧੇਨ ਬਲ਼ਿਸੇਨ ਵਿਯ ਬਾਲ਼ਿਸਿਕੋ. ਵਾਨਰਂ ਵਿਯ ਲੇਪੇਨਾਤਿ ਰੁਕ੍ਖਸਿਲਾਦੀਸੁ ਪਕ੍ਖਿਤ੍ਤੇਨ ਮਕ੍ਕਟਲੇਪੇਨ ਮਕ੍ਕਟਂ ਵਿਯ ਮਿਗਲੁਦ੍ਦੋ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਂ ਵਞ੍ਚੇਨ੍ਤੋ ਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ.

ਕੇ ਪਨ ਬਾਧੇਨ੍ਤੀਤਿ ਆਹ. ‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ’’ਤਿਆਦਿ. ਰੂਪਾਦਯੋ ਹਿ ਪਞ੍ਚ ਕਾਮਕੋਟ੍ਠਾਸਾ ਵਿਸੇਸਤੋ ਵਿਸਭਾਗਵਤ੍ਥੁਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਯਾ ਵਿਪਲ੍ਲਾਸੂਪਨਿਸ੍ਸਯੇਨ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਪਰਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਾਨਂ ਅਨ੍ਧਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਮਨੋ ਰਮੇਨ੍ਤੋ ਕਿਲੇਸਵਤ੍ਥੁਤਾਯ ਅਨਤ੍ਥਾਵਹਭਾਵਤੋ ਤੇ ਬਾਧੇਨ੍ਤਿ ਨਾਮ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ‘‘ਰੂਪਾ ਸਦ੍ਦਾ…ਪੇ… ਇਤ੍ਥਿਰੂਪਸ੍ਮਿ ਦਿਸ੍ਸਰੇ’’ਤਿ.

ਇਤ੍ਥਿਗ੍ਗਹਣਞ੍ਚੇਤ੍ਥ ਅਧਿਕਾਰਵਸੇਨ ਕਤਨ੍ਤਿ ਵੇਦਿਤਬ੍ਬਂ. ਤੇਨੇਵਾਹ ‘‘ਯੇ ਏਤਾ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤੀ’’ਤਿਆਦਿ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਯੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾ ਏਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਰਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਾ ਰਾਗਾਭਿਭੂਤਚਿਤ੍ਤਾ ਉਪਭੋਗਵਤ੍ਥੁਸਞ੍ਞਾਯ ਉਪਸੇਵਨ੍ਤਿ. ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ ਕਟਸਿਂ ਘੋਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਜਾਤਿਆਦੀਹਿ ਨਿਰਯਾਦੀਹਿ ਚ ਘੋਰਂ, ਭਯਾਨਕਂ, ਅਨ੍ਧਬਾਲੇਹਿ ਅਭਿਰਮਿਤਬ੍ਬਤੋ ਕਟਸਿਸਙ੍ਖਾਤਂ ਸਂਸਾਰਂ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਮਰਣਾਦਿਨਾ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਆਚਿਨਨ੍ਤਿ ਪੁਨਬ੍ਭਵ’’ਨ੍ਤਿ.

ਯੋ ਚੇਤਾਤਿ ਯੋ ਪਨ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਏਤਾ ਇਤ੍ਥਿਯੋ ਤਤ੍ਥ ਛਨ੍ਦਰਾਗਸ੍ਸ ਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨੇਨ ਵਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਨੇਨ ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਾਦੇਨ ਸਪ੍ਪਸ੍ਸ ਸਿਰਂ ਵਿਯ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਤਿ, ਸੋ ਸਬ੍ਬਂ ਲੋਕਂ ਵਿਸਜਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਾਸਙ੍ਖਾਤਂ ਤਣ੍ਹਂ ਸਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਸਮਤਿਵਤ੍ਤਤਿ.

ਕਾਮੇਸ੍ਵਾਦੀਨਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾਤਿ ‘‘ਅਟ੍ਠਿਕਙ੍ਕਲੂਪਮਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੪੧੭; ਚੂਲ਼ਵ. ੬੫; ਮ. ਨਿ. ੧.੨੩੪) ਵਤ੍ਥੁਕਾਮੇਸੁ ਕਿਲੇਸਕਾਮੇਸੁ ਅਨੇਕਾਕਾਰਵੋਕਾਰਂ ਆਦੀਨਵਂ, ਦੋਸਂ, ਦਿਸ੍ਵਾ. ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ ਦਟ੍ਠੁ ਖੇਮਤੋਤਿ ਕਾਮੇਹਿ ਭਵੇਹਿ ਚ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਭਾਵਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਂ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ, ਖੇਮਤੋ, ਅਨੁਪਦ੍ਦਵਤੋ, ਦਟ੍ਠੁ, ਦਿਸ੍ਵਾ. ਸਬ੍ਬਕਾਮੇਹਿਪਿ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮੇਹਿ ਨਿਸ੍ਸਟੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਤੇਭੂਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਕਾਮਨੀਯਟ੍ਠੇਨ ਕਾਮਾ, ਤੇਹਿ ਚ ਥੇਰੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਪਤ੍ਤੋ ਮੇ ਆਸਵਕ੍ਖਯੋ’’ਤਿ.

ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਆਦਿਤੋ ਪਞ੍ਚਹਿ ਗਾਥਾਹਿ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਛਟ੍ਠਗਾਥਾਯ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਸੁਰੋ ‘‘ਅਯਂ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਅਨੁਪਲਿਤ੍ਤੋ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਇਮਂ ਕਾਮੇਸੁ ਪਤਾਰੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ ਯਥਾਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਗਤੋ. ਥੇਰੋਪਿ ਵਸ੍ਸਸਤਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਭਗਵਤਿ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਵੀਸਵਸ੍ਸਸਤਿਕੋ ਪਥਬ੍ਯਾ ਥੇਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਵੇਸਾਲਿਕੇਹਿ ਵਜ੍ਜਿਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤਂ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਸੋਧੇਤ੍ਵਾ, ਦੁਤਿਯਂ ਧਮ੍ਮਸਙ੍ਗੀਤਿਂ ਸਙ੍ਗਾਯਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਨਾਗਤੇ ਧਮ੍ਮਾਸੋਕਕਾਲੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਨਕਂ ਅਬ੍ਬੁਦਂ ਸੋਧੇਹੀ’’ਤਿ ਤਿਸ੍ਸਮਹਾਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਆਣਾਪੇਤ੍ਵਾ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ.

ਸਬ੍ਬਕਾਮਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਛਕ੍ਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.