੨. ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਪਞ੍ਚਾਹਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਿਨਤਾਯ ਨਾਮ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਮਨੁਞ੍ਞਦਸ੍ਸਨਾਨਿ ਮਹਨ੍ਤਾਨਿ ਉਦੁਮ੍ਬਰਫਲਾਨਿ ਓਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਉਪਨਾਮੇਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਭਦ੍ਦਕਪ੍ਪੇ ਕਸ੍ਸਪੇ ਭਗਵਤਿ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤਵਰਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕੇ ਵੇਨੇਯ੍ਯਜਨਾਨੁਗ੍ਗਹਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਮਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਂਸਾਰਦੁਕ੍ਖਂ ਚਿਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ

ਅਤਿਵਿਯ ਸਞ੍ਜਾਤਸਂਵੇਗੋ ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ‘‘ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਇਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਅਧਿਟ੍ਠਾਯ ਵਾਯਮਨ੍ਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਅਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਉਸ੍ਸੁਕ੍ਕਾਪੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਕਾਲਙ੍ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਰੋਹਿਤਨਗਰੇ ਖਤ੍ਤਿਯਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਮਹਾਰਾਜਬਲਿਂ ਕਾਤੁਂ ਆਰਭਿ. ਤਤ੍ਥ ਮਹਾਜਨੋ ਸਨ੍ਨਿਪਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਾਗਮੇ ਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਞ੍ਜਨਨਤ੍ਥਂ ਸਤ੍ਥਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਪੇਕ੍ਖਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵ ਆਕਾਸੇ ਵੇਸ੍ਸਵਣੇਨ ਨਿਮ੍ਮਿਤੇ ਰਤਨਮਯਕੂਟਾਗਾਰੇ ਰਤਨਮਯਸੀਹਾਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਮਹਤੋ ਜਨਕਾਯਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮਾਭਿਸਮਯੋ ਅਹੋਸਿ. ਤਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਚਯਰਾਜਾਪਿ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਪੁਰਿਮਹੇਤੁਸਞ੍ਚੋਦਿਤੋ ਪਬ੍ਬਜਿ. ਸੋ ਯਥਾ ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਅਕਾਸਿ, ਏਵਂ ਪਟਿਞ੍ਞਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਨ੍ਤੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਾਕਂ ਗਤਤ੍ਤਾ ਤਾਵਦੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੯.੧੫-੨੦) –

‘‘ਵਿਨਤਾਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ, ਵਿਹਾਸਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ;

ਅਦ੍ਦਸਂ ਵਿਰਜਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ.

‘‘ਤਸ੍ਮਿਂ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ, ਕਿਲੇਸਮਲਧੋਵਨੇ;

ਉਦੁਮ੍ਬਰਫਲਂ ਗਯ੍ਹ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸਦਾਸਹਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਮਮ੍ਹਿ ਭਦ੍ਦਕੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਸਂਵਿਗ੍ਗਮਾਨਮਾਨਸੋ;

ਕਸ੍ਸਪਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ, ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਹਂ.

‘‘ਤਥਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਭਾਵਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਿਸਂ;

ਨ ਵਿਹਾਰਾ ਨਿਕ੍ਖਮਿਸ੍ਸਂ, ਇਤਿ ਕਤ੍ਵਾਨ ਮਾਨਸਂ.

‘‘ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਨ ਚ ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਤਾਵਦੇ;

ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਞਾਣਸ੍ਸ, ਪਰਿਪਾਕੇਨ ਨਿਬ੍ਬੁਤੋ;

ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਅਚਲਂ ਠਾਨਂ, ਫੁਸਿਤ੍ਵਾ ਅਚ੍ਚੁਤਂ ਪਦਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕਿਤ੍ਤਨਮੁਖੇਨ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ –

੨੨੨. ‘‘ਪਞ੍ਚਾਹਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਸੇਖੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋ;

ਵਿਹਾਰਂ ਮੇ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਚੇਤਸੋ ਪਣਿਧੀ ਅਹੁ.

੨੨੩. ‘‘ਨਾਸਿਸ੍ਸਂ ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਵਿਹਾਰਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇ;

ਨਪਿ ਪਸ੍ਸਂ ਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਂ, ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲੇ ਅਨੂਹਤੇ.

੨੨੪. ‘‘ਤਸ੍ਸ ਮੇਵਂ ਵਿਹਰਤੋ, ਪਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਪਰਕ੍ਕਮਂ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਚਾਹਾਹਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋਤਿ ਪਞ੍ਚਾਹੋ ਅਹਂ, ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਪਞ੍ਚਾਹੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਤਦਿਵਸਤੋ ਪਞ੍ਚਮੋ ਅਹੋ ਨਿਟ੍ਠਿਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਖੋ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋਤਿ ਅਧਿਸੀਲਸਿਕ੍ਖਾਦੀਨਂ ਸਿਕ੍ਖਨਤੋ ਸੇਖੋ. ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਮਾਨਂ ਸਿਯਤਿ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਮਾਨਸੋ, ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗੋ, ਤਂਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਮਾਨਸਤੋ ਆਗਤਂ ਮਾਨਸਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਤਂ, ਸੋ ਵਾ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਏਤੇਨਾਤਿ ਅਪ੍ਪਤ੍ਤਮਾਨਸੋ. ਵਿਹਾਰਂ ਮੇ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ, ਚੇਤਸੋ ਪਣਿਧੀ ਅਹੂਤਿ ਏਵਂ ਸੇਖਸ੍ਸ ਮੇ ਵਸਨਕਵਿਹਾਰਂ ਓਵਰਕਂ ਪਵਿਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਤੋ ਏਵਰੂਪੋ ਇਦਾਨਿ ਵੁਚ੍ਚਮਾਨਾਕਾਰੋ ਚੇਤੋਪਣਿਧਿ ਅਹੋਸਿ, ਏਵਂ ਮਯਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਚਿਤ੍ਤਪਣਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤਿ. ਤਤ੍ਥ ਨਾਸਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਭੋਜਨਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਂ ਨ ਭੁਞ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮਿ ਤਣ੍ਹਾਸਲ੍ਲੇ ਮਮ ਹਦਯਗਤੇ ਅਨੂਹਤੇ ਅਨੁਦ੍ਧਤੇਤਿ ਏਵਂ ਸਬ੍ਬਪਦੇਸੁ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਪਾਤਬ੍ਬਂ ਨ ਪਿਵਿਸ੍ਸਾਮਿ. ਵਿਹਾਰਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇਤਿ ਇਮਸ੍ਮਾ ਇਦਾਨਿ ਮਯਾ ਨਿਸਿਨ੍ਨਗਬ੍ਭਤੋ ਨ ਨਿਕ੍ਖਮੇਯ੍ਯਂ. ਨਪਿ ਪਸ੍ਸਂ ਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਮ ਸਰੀਰਸ੍ਸ ਦ੍ਵੀਸੁ ਪਸ੍ਸੇਸੁ ਏਕਮ੍ਪਿ ਪਸ੍ਸਂ ਕਾਯਕਿਲਮਥਵਿਨੋਦਨਤ੍ਥਂ ਨ ਨਿਪਾਤੇਸ੍ਸਂ, ਏਕਪਸ੍ਸੇਨਪਿ ਨ ਨਿਪਜ੍ਜਿਸ੍ਸਾਮੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਤਸ੍ਸ ਮੇਵਂ ਵਿਹਰਤੋਤਿ ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਣਿਧਾਯ ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਨੁਯੋਗਵਸੇਨ ਵਿਹਰਤੋ. ਪਸ੍ਸ ਵੀਰਿਯਪਰਕ੍ਕਮਨ੍ਤਿ ਵਿਧਿਨਾ ਈਰਯਿਤਬ੍ਬਤੋ ‘‘ਵੀਰਿਯਂ’’ ਪਰਂ ਠਾਨਂ ਅਕ੍ਕਮਨਤੋ ‘‘ਪਰਕ੍ਕਮੋ’’ਤਿ ਚ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਉਸ੍ਸੋਲ਼੍ਹੀਭੂਤਂ ਵਾਯਾਮਂ ਪਸ੍ਸ ਜਾਨਾਹਿ. ਯਸ੍ਸ ਪਨਾਨੁਭਾਵੇਨ ਮਯਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ.

ਪਚ੍ਚਯਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.