੧. ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਤ੍ਤਤਿਨਿਪਾਤੇ ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਮਹਾਭੋਗਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ, ਪੁਰਿਮਨਯੇਨੇਵ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਪਟਿਭਾਨਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ – ‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਅਨਾਗਤੇ ਪਟਿਭਾਨਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਭਵੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ ਪਤ੍ਥਨਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਬ੍ਯਾਕਤੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਙ੍ਗੀਸੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਤਯੋ ਬੇਦੇ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਆਚਰਿਯਂ ਆਰਾਧੇਤ੍ਵਾ, ਛਵਸੀਸਮਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਸਿਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਛਵਸੀਸਂ ਨਖੇਨ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਅਸੁਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਜਾਨਾਤਿ.

ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਅਯਂ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਜੀਵਿਤਮਗ੍ਗੋ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਵਙ੍ਗੀਸਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਪਟਿਚ੍ਛਨ੍ਨਯਾਨੇ ਨਿਸੀਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ਗਾਮਨਿਗਮਰਾਜਧਾਨਿਯੋ ਵਿਚਰਨ੍ਤਿ. ਵਙ੍ਗੀਸੋਪਿ ਤਿਵਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਮਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸੀਸਂ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਖੇਨ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਅਸੁਕਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਕਙ੍ਖਚ੍ਛੇਦਨਤ੍ਥਂ ਤੇ ਤੇ ਜਨੇ ਆਵਾਹੇਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਗਤਿਂ ਕਥਾਪੇਤਿ. ਤੇਨ ਤਸ੍ਮਿਂ ਮਹਾਜਨੋ ਅਭਿਪ੍ਪਸੀਦਤਿ. ਸੋ ਤਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਮਹਾਜਨਸ੍ਸ ਹਤ੍ਥਤੋ ਸਤਮ੍ਪਿ ਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਲਭਤੀਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਙ੍ਗੀਸਮਾਦਾਯ ਯਥਾਰੁਚਿਂ ਵਿਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਅਗਮਂਸੁ. ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤੁਕਾਮੋ ਅਹੋਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਸਮਣੋ ਗੋਤਮੋ ਮਾਯਾਯ ਤਂ ਆਵਟ੍ਟੇਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਪਟਿਕ੍ਖਿਪਿਂਸੁ. ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਤੇਸਂ ਵਚਨਂ ਅਨਾਦਿਯਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਧੁਰਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ.

ਤਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਵਙ੍ਗੀਸ, ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਂ ਜਾਨਾਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਛਵਸੀਸਮਨ੍ਤਂ ਨਾਮ ਜਾਨਾਮਿ. ਤੇਨ ਤਿਵਸ੍ਸਮਤ੍ਥਕੇ ਮਤਾਨਮ੍ਪਿ ਸੀਸਂ ਨਖੇਨ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਏਕਂ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ, ਏਕਂ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ, ਏਕਂ ਦੇਵੇਸੁ, ਏਕਂ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਸੀਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸੋ ਪਠਮਂ ਸੀਸਂ ਆਕੋਟੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਭੋ ਗੋਤਮ, ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਨਿਰਯੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਵਙ੍ਗੀਸ, ਸੁਟ੍ਠੁ ਤਯਾ ਦਿਟ੍ਠਂ. ਅਯਂ ਸਤ੍ਤੋ ਕੁਹਿਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕੇ’’ਤਿ. ‘‘ਅਯਂ ਕੁਹਿ’’ਨ੍ਤਿ? ‘‘ਦੇਵਲੋਕੇ’’ਤਿ ਤਿਣ੍ਣਨ੍ਨਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਟ੍ਠਾਨਂ ਕਥੇਸਿ. ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤਸ੍ਸ ਪਨ ਸੀਸਂ ਨਖੇਨ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋ ਨੇਵ ਅਨ੍ਤਂ ਨ ਕੋਟਿਂ ਪਸ੍ਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਉਪਪਰਿਕ੍ਖਾਮਿ ਤਾਵਾ’’ਤਿ ਪੁਨਪ੍ਪੁਨਂ ਪਰਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਆਕੋਟੇਨ੍ਤੋਪਿ ਬਾਹਿਰਕਮਨ੍ਤੇਨ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਕਥਂ ਜਾਨਿਸ੍ਸਤਿ, ਅਥਸ੍ਸ ਮਤ੍ਥਕਤੋ ਸੇਦੋ ਮੁਚ੍ਚਿ. ਸੋ ਲਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਤੁਣ੍ਹੀਭੂਤੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ – ‘‘ਕਿਲਮਸਿ, ਵਙ੍ਗੀਸਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਆਮ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਇਮਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਟ੍ਠਾਨਂ ਜਾਨਿਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਮਿ, ਸਚੇ ਤੁਮ੍ਹੇ ਜਾਨਾਥ, ਕਥੇਥਾ’’ਤਿ. ‘‘ਵਙ੍ਗੀਸ, ਅਹਂ ਏਤਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਮਿ, ਇਤੋ ਉਤ੍ਤਰਿਤਰਮ੍ਪਿ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ –

‘‘ਚੁਤਿਂ ਯੋ ਵੇਦਿ ਸਤ੍ਤਾਨਂ, ਉਪਪਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ;

ਅਸਤ੍ਤਂ ਸੁਗਤਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ.

‘‘ਯਸ੍ਸ ਗਤਿਂ ਨ ਜਾਨਨ੍ਤਿ, ਦੇਵਾ ਗਨ੍ਧਬ੍ਬਮਾਨੁਸਾ;

ਖੀਣਾਸਵਂ ਅਰਹਨ੍ਤਂ, ਤਮਹਂ ਬ੍ਰੂਮਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੪੧੯-੪੨੦; ਸੁ. ਨਿ. ੬੪੮-੬੪੯) –

ਇਮਾ ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਵਙ੍ਗੀਸੋ ‘‘ਤੇਨ ਹਿ, ਭੋ ਗੋਤਮ, ਤਂ ਵਿਜ੍ਜਂ ਮੇ ਦੇਥਾ’’ਤਿ ਅਪਚਿਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਸਮਾਨਲਿਙ੍ਗਸ੍ਸ ਦੇਮਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਵਙ੍ਗੀਸੋ ‘‘ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਕਤ੍ਵਾ ਮਯਾ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤਂ ਗਹੇਤੁਂ ਵਟ੍ਟਤੀ’’ਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਆਹ – ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਮਯਿ ਪਬ੍ਬਜਨ੍ਤੇ ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿਤ੍ਥ, ਅਹਂ ਮਨ੍ਤਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਸਕਲਜਮ੍ਬੁਦੀਪੇ ਜੇਟ੍ਠਕੋ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਤੁਮ੍ਹਾਕਮ੍ਪਿ ਤੇਨ ਭਦ੍ਦਕਮੇਵ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਮਨ੍ਤਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਥੁਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿ. ਤਦਾ ਚ ਥੇਰੋ ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪੋ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਠਿਤੋ ਹੋਤਿ, ਤਂ ਭਗਵਾ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਨਿਗ੍ਰੋਧਕਪ੍ਪ, ਇਮਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥੁ ਆਣਾਯ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ‘‘ਮਨ੍ਤਪਰਿਵਾਰਂ ਤਾਵ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਾਹੀ’’ਤਿ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਞ੍ਚ ਆਚਿਕ੍ਖਿ. ਸੋ ਦ੍ਵਤ੍ਤਿਂਸਾਕਾਰਂ ਸਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤੋਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਸਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਙ੍ਗੀਸਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਭੋ ਵਙ੍ਗੀਸ, ਸਮਣਸ੍ਮ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਸਿਪ੍ਪਂ ਸਿਕ੍ਖਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਂਸੁ. ‘‘ਕਿਂ ਸਿਪ੍ਪਸਿਕ੍ਖਨੇਨ, ਗਚ੍ਛਥ ਤੁਮ੍ਹੇ, ਨ ਮਯ੍ਹਂ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਤ੍ਤਬ੍ਬਕਿਚ੍ਚ’’ਨ੍ਤਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ‘‘ਤ੍ਵਮ੍ਪਿ ਦਾਨਿ ਸਮਣਸ੍ਸ ਗੋਤਮਸ੍ਸ ਵਸਂ ਆਪਨ੍ਨੋ, ਮਾਯਾਯ ਆਵਟ੍ਟਿਤੋ, ਕਿਂ ਮਯਂ ਤਵ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਆਗਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵ ਪਕ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਵਙ੍ਗੀਸਤ੍ਥੇਰੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੫.੯੬-੧੪੨) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਚਕ੍ਖੁਮਾ;

ਇਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਕਪ੍ਪੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ ਨਾਯਕੋ.

‘‘ਯਥਾਪਿ ਸਾਗਰੇ ਊਮਿ, ਗਗਨੇ ਵਿਯ ਤਾਰਕਾ;

ਏਵਂ ਪਾਵਚਨਂ ਤਸ੍ਸ, ਅਰਹਨ੍ਤੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਿਤਂ.

‘‘ਸਦੇਵਾਸੁਰਨਾਗੇਹਿ, ਮਨੁਜੇਹਿ ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ;

ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਕਿਣ੍ਣੇ, ਜਨਮਜ੍ਝੇ ਜਿਨੁਤ੍ਤਮੋ.

‘‘ਪਭਾਹਿ ਅਨੁਰਞ੍ਜਨ੍ਤੋ, ਲੋਕੇ ਲੋਕਨ੍ਤਗੂ ਜਿਨੋ;

ਵਚਨੇਨ ਵਿਬੋਧੇਨ੍ਤੋ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਪਦੁਮਾਨਿ ਸੋ.

‘‘ਵੇਸਾਰਜ੍ਜੇਹਿ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਤੂਹਿ ਪੁਰਿਸੁਤ੍ਤਮੋ;

ਪਹੀਨਭਯਸਾਰਜ੍ਜੋ, ਖੇਮਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਵਿਸਾਰਦੋ.

‘‘ਆਸਭਂ ਪਵਰਂ ਠਾਨਂ, ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਞ੍ਚ ਕੇਵਲਂ;

ਪਟਿਜਾਨਾਤਿ ਲੋਕਗ੍ਗੋ, ਨਤ੍ਥਿ ਸਞ੍ਚੋਦਕੋ ਕ੍ਵਚਿ.

‘‘ਸੀਹਨਾਦਮਸਮ੍ਭੀਤਂ, ਨਦਤੋ ਤਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਦੇਵਾ ਨਰੋ ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾ, ਪਟਿਵਤ੍ਤਾ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ.

‘‘ਦੇਸੇਨ੍ਤੋ ਪਵਰਂ ਧਮ੍ਮਂ, ਸਨ੍ਤਾਰੇਨ੍ਤੋ ਸਦੇਵਕਂ;

ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤਿ, ਪਰਿਸਾਸੁ ਵਿਸਾਰਦੋ.

‘‘ਪਟਿਭਾਨਵਤਂ ਅਗ੍ਗਂ, ਸਾਵਕਂ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤਂ;

ਗੁਣਂ ਬਹੁਂ ਪਕਿਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ, ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਤਂ.

‘‘ਤਦਾਹਂ ਹਂਸਵਤਿਯਂ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਾਧੁਸਮ੍ਮਤੋ;

ਸਬ੍ਬਵੇਦਵਿਦੂ ਜਾਤੋ, ਵਾਗੀਸੋ ਵਾਦਿਸੂਦਨੋ.

‘‘ਉਪੇਚ੍ਚ ਤਂ ਮਹਾਵੀਰਂ, ਸੁਤ੍ਵਾਹਂ ਧਮ੍ਮਦੇਸਨਂ;

ਪੀਤਿਵਰਂ ਪਟਿਲਭਿਂ, ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਗੁਣੇ ਰਤੋ.

‘‘ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾਵ ਸੁਗਤਂ, ਸਸਙ੍ਘਂ ਲੋਕਨਨ੍ਦਨਂ;

ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾਹਂ, ਦੁਸ੍ਸੇਹਚ੍ਛਾਦਯਿਂ ਤਦਾ.

‘‘ਨਿਪਚ੍ਚ ਸਿਰਸਾ ਪਾਦੇ, ਕਤੋਕਾਸੋ ਕਤਞ੍ਜਲੀ;

ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਠਿਤੋ ਹਟ੍ਠੋ, ਸਨ੍ਥਵਿਂ ਜਿਨਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਨਮੋ ਤੇ ਵਾਦਿਮਦ੍ਦਨ, ਨਮੋ ਤੇ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮ;

ਨਮੋ ਤੇ ਸਬ੍ਬਲੋਕਗ੍ਗ, ਨਮੋ ਤੇ ਅਭਯਂ ਕਰ.

‘‘ਨਮੋ ਤੇ ਮਾਰਮਥਨ, ਨਮੋ ਤੇ ਦਿਟ੍ਠਿਸੂਦਨ;

ਨਮੋ ਤੇ ਸਨ੍ਤਿਸੁਖਦ, ਨਮੋ ਤੇ ਸਰਣਂ ਕਰ.

‘‘ਅਨਾਥਾਨਂ ਭਵਂ ਨਾਥੋ, ਭੀਤਾਨਂ ਅਭਯਪ੍ਪਦੋ;

ਵਿਸ੍ਸਾਮਭੂਮਿ ਸਨ੍ਤਾਨਂ, ਸਰਣਂ ਸਰਣੇਸਿਨਂ.

‘‘ਏਵਮਾਦੀਹਿ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਸਨ੍ਥਵਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਗੁਣਂ;

ਅਵੋਚਂ ਵਾਦਿਸੂਦਸ੍ਸ, ਗਤਿਂ ਪਪ੍ਪੋਮਿ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.

‘‘ਤਦਾ ਅਵੋਚ ਭਗਵਾ, ਅਨਨ੍ਤਪਟਿਭਾਨਵਾ;

ਯੋ ਸੋ ਬੁਦ੍ਧਂ ਅਭੋਜੇਸਿ, ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਸਹਸਾਵਕਂ.

‘‘ਗੁਣਞ੍ਚ ਮੇ ਪਕਿਤ੍ਤੇਸਿ, ਪਸਨ੍ਨੋ ਸੇਹਿ ਪਾਣਿਭਿ;

ਏਸੋ ਪਤ੍ਥਯਤੇ ਠਾਨਂ, ਵਾਦਿਸੂਦਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ.

‘‘ਅਨਾਗਤਮ੍ਹਿ ਅਦ੍ਧਾਨੇ, ਲਚ੍ਛਸੇ ਤਂ ਮਨੋਰਥਂ;

ਦੇਵਮਾਨੁਸਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ, ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾ ਅਨਪ੍ਪਕਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;

ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.

‘‘ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਮੁਦਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਯਾਵਜੀਵਂ ਤਦਾ ਜਿਨਂ;

ਪਚ੍ਚਯੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਾਸਿਂ, ਮੇਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ ਤਥਾਗਤਂ.

‘‘ਤੇਨ ਕਮ੍ਮੇਨ ਸੁਕਤੇਨ, ਚੇਤਨਾਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤੁਸਿਤਂ ਅਗਮਾਸਹਂ.

‘‘ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਚ ਭਵੇ ਦਾਨਿ, ਜਾਤੋ ਵਿਪ੍ਪਕੁਲੇ ਅਹਂ;

ਪਚ੍ਚਾਜਾਤੋ ਯਦਾ ਆਸਿਂ, ਜਾਤਿਯਾ ਸਤ੍ਤਵਸ੍ਸਿਕੋ.

‘‘ਸਬ੍ਬਵੇਦਵਿਦੂ ਜਾਤੋ, ਵਾਦਸਤ੍ਥਵਿਸਾਰਦੋ;

ਵਾਦਿਸ੍ਸਰੋ ਚਿਤ੍ਤਕਥੀ, ਪਰਵਾਦਪ੍ਪਮਦ੍ਦਨੋ.

‘‘ਵਙ੍ਗੇ ਜਾਤੋਤਿ ਵਙ੍ਗੀਸੋ, ਵਚਨੇ ਇਸ੍ਸਰੋਤਿ ਵਾ;

ਵਙ੍ਗੀਸੋ ਇਤਿ ਮੇ ਨਾਮਂ, ਅਭਵੀ ਲੋਕਸਮ੍ਮਤਂ.

‘‘ਯਦਾਹਂ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਠਿਤੋ ਪਠਮਯੋਬ੍ਬਨੇ;

ਤਦਾ ਰਾਜਗਹੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਸਾਰਿਪੁਤ੍ਤਮਹਦ੍ਦਸਂ.

‘‘ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਵਿਚਰਨ੍ਤਂ ਤਂ, ਪਤ੍ਤਪਾਣਿਂ ਸੁਸਂਵੁਤਂ;

ਅਲੋਲਕ੍ਖਿਂ ਮਿਤਭਾਣਿਂ, ਯੁਗਮਤ੍ਤਂ ਨਿਦਕ੍ਖਿਤਂ.

‘‘ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਵਿਮ੍ਹਿਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਅਵੋਚਂ ਮਮਨੁਚ੍ਛਵਂ;

ਕਣਿਕਾਰਂਵ ਨਿਚਿਤਂ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਗਾਥਾਪਦਂ ਅਹਂ.

‘‘ਆਚਿਕ੍ਖਿ ਸੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ, ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ;

ਤਦਾ ਸੋ ਪਣ੍ਡਿਤੋ ਵੀਰੋ, ਉਤ੍ਤਰਿਂ ਸਮਵੋਚ ਮੇ.

‘‘ਵਿਰਾਗਸਂਹਿਤਂ ਵਾਕ੍ਯਂ, ਕਤ੍ਵਾ ਦੁਦ੍ਦਸਮੁਤ੍ਤਮਂ;

ਵਿਚਿਤ੍ਤਪਟਿਭਾਨੇਹਿ, ਤੋਸਿਤੋ ਤੇਨ ਤਾਦਿਨਾ.

‘‘ਨਿਪਚ੍ਚ ਸਿਰਸਾ ਪਾਦੇ, ਪਬ੍ਬਾਜੇਹੀਤਿ ਮਂ ਬ੍ਰਵਿ;

ਤਤੋ ਮਂ ਸ ਮਹਾਪਞ੍ਞੋ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਮੁਪਾਨਯਿ.

‘‘ਨਿਪਚ੍ਚ ਸਿਰਸਾ ਪਾਦੇ, ਨਿਸੀਦਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ;

ਮਮਾਹ ਵਦਤਂ ਸੇਟ੍ਠੋ, ਕਚ੍ਚਿ ਵਙ੍ਗੀਸ ਜਾਨਾਸਿ.

‘‘ਕਿਞ੍ਚਿ ਸਿਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਸਾਹਂ, ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਚ ਅਬ੍ਰਵਿਂ;

ਮਤਸੀਸਂ ਵਨਚ੍ਛੁਦ੍ਧਂ, ਅਪਿ ਬਾਰਸਵਸ੍ਸਿਕਂ;

ਤਵ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਸੇਸੇਨ, ਸਚੇ ਸਕ੍ਕੋਸਿ ਵਾਚਯ.

‘‘ਆਮੋਤਿ ਮੇ ਪਟਿਞ੍ਞਾਤੇ, ਤੀਣਿ ਸੀਸਾਨਿ ਦਸ੍ਸਯਿ;

ਨਿਰਯਨਰਦੇਵੇਸੁ, ਉਪਪਨ੍ਨੇ ਅਵਾਚਯਿਂ.

‘‘ਤਦਾ ਖੀਣਾਸਵਸ੍ਸੇਵ, ਸੀਸਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਨਾਯਕੋ;

ਤਤੋਹਂ ਵਿਹਤਾਰਬ੍ਭੋ, ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਸਮਯਾਚਿਸਂ.

‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ ਸੁਗਤਂ, ਸਨ੍ਥਵਾਮਿ ਤਹਿਂ ਤਹਿਂ;

ਤਤੋ ਮਂ ਕਬ੍ਬਵਿਤ੍ਤੋਸਿ, ਉਜ੍ਝਾਯਨ੍ਤਿਹ ਭਿਕ੍ਖਵੋ.

‘‘ਤਤੋ ਵੀਮਂਸਨਤ੍ਥਂ ਮੇ, ਆਹ ਬੁਦ੍ਧੋ ਵਿਨਾਯਕੋ;

ਤਕ੍ਕਿਕਾ ਪਨਿਮਾ ਗਾਥਾ, ਠਾਨਸੋ ਪਟਿਭਨ੍ਤਿ ਤਂ.

‘‘ਨ ਕਬ੍ਬਵਿਤ੍ਤੋਹਂ ਵੀਰ, ਠਾਨਸੋ ਪਟਿਭਨ੍ਤਿ ਮਂ;

ਤੇਨ ਹਿ ਦਾਨਿ ਵਙ੍ਗੀਸ, ਠਾਨਸੋ ਸਨ੍ਥਵਾਹਿ ਮਂ.

‘‘ਤਦਾਹਂ ਸਨ੍ਥਵਿਂ ਵੀਰਂ, ਗਾਥਾਹਿ ਇਸਿਸਤ੍ਤਮਂ;

ਠਾਨਸੋ ਮੇ ਤਦਾ ਤੁਟ੍ਠੋ, ਜਿਨੋ ਅਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਮਂ.

‘‘ਪਟਿਭਾਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਅਞ੍ਞੇਸਮਤਿਮਞ੍ਞਹਂ;

ਪੇਸਲੇ ਤੇਨ ਸਂਵਿਗ੍ਗੋ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਪਟਿਭਾਨਵਤਂ ਅਗ੍ਗੋ, ਅਞ੍ਞੋ ਕੋਚਿ ਨ ਵਿਜ੍ਜਤਿ;

ਯਥਾਯਂ ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਙ੍ਗੀਸੋ, ਏਵਂ ਧਾਰੇਥ ਭਿਕ੍ਖਵੋ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਮੇ ਇਧ;

ਸੁਮੁਤ੍ਤੋ ਸਰਵੇਗੋਵ, ਕਿਲੇਸੇ ਝਾਪਯਿਂ ਮਮ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਮੂਹਤਾ;

ਨਾਗੋਵ ਬਨ੍ਧਨਂ ਛੇਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਸ੍ਵਾਗਤਂ ਵਤ ਮੇ ਆਸਿ, ਬੁਦ੍ਧਸੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕੇ;

ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ, ਵਿਮੋਕ੍ਖਾਪਿ ਚ ਅਟ੍ਠਿਮੇ;

ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞਾ ਸਚ੍ਛਿਕਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਾ ਪਨ ਹੁਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤੋ ਚਕ੍ਖੁਪਥਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਚਨ੍ਦੇਨ, ਸੂਰਿਯੇਨ, ਆਕਾਸੇਨ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇਨ, ਸਿਨੇਰੁਨਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜੇਨ, ਸੀਹੇਨ ਮਿਗਰਞ੍ਞਾ, ਹਤ੍ਥਿਨਾਗੇਨਾਤਿ ਤੇਨ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਉਪਮੇਨ੍ਤੋ ਅਨੇਕੇਹਿ ਪਦਸਤੇਹਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋਵ ਉਪਗਚ੍ਛਤਿ. ਤੇਨ ਤਂ ਸਤ੍ਥਾ ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਟਿਭਾਨਵਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥ ਥੇਰੇਨ ਅਰਹਤ੍ਤਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਚ ਪਚ੍ਛਾ ਚ ਤਂ ਤਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਆਗਮ੍ਮ ਭਾਸਿਤਾ. ਥੇਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਆਨਨ੍ਦਤ੍ਥੇਰਾਦੀਹਿ ਭਾਸਿਤਾ ਚ –

੧੨੧੮. ‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤਂ ਵਤ ਮਂ ਸਨ੍ਤਂ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;

ਵਿਤਕ੍ਕਾ ਉਪਧਾਵਨ੍ਤਿ, ਪਗਬ੍ਭਾ ਕਣ੍ਹਤੋ ਇਮੇ.

੧੨੧੯. ‘‘ਉਗ੍ਗਪੁਤ੍ਤਾ ਮਹਿਸ੍ਸਾਸਾ, ਸਿਕ੍ਖਿਤਾ ਦਲ਼੍ਹਧਮ੍ਮਿਨੋ;

ਸਮਨ੍ਤਾ ਪਰਿਕਿਰੇਯ੍ਯੁਂ, ਸਹਸ੍ਸਂ ਅਪਲਾਯਿਨਂ.

੧੨੨੦. ‘‘ਸਚੇਪਿ ਏਤ੍ਤਕਾ ਭਿਯ੍ਯੋ, ਆਗਮਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਇਤ੍ਥਿਯੋ;

ਨੇਵ ਮਂ ਬ੍ਯਾਧਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਸਮ੍ਹਿ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ.

੧੨੨੧. ‘‘ਸਕ੍ਖੀ ਹਿ ਮੇ ਸੁਤਂ ਏਤਂ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸਾਦਿਚ੍ਚਬਨ੍ਧੁਨੋ;

ਨਿਬ੍ਬਾਨਗਮਨਂ ਮਗ੍ਗਂ, ਤਤ੍ਥ ਮੇ ਨਿਰਤੋ ਮਨੋ.

੧੨੨੨. ‘‘ਏਵਞ੍ਚੇ ਮਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ, ਪਾਪਿਮ ਉਪਗਚ੍ਛਸਿ;

ਤਥਾ ਮਚ੍ਚੁ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਮੇ ਮਗ੍ਗਮ੍ਪਿ ਦਕ੍ਖਸਿ.

੧੨੨੩. ‘‘ਅਰਤਿਞ੍ਚ ਰਤਿਞ੍ਚ ਪਹਾਯ, ਸਬ੍ਬਸੋ ਗੇਹਸਿਤਞ੍ਚ ਵਿਤਕ੍ਕਂ;

ਵਨਥਂ ਨ ਕਰੇਯ੍ਯ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ, ਨਿਬ੍ਬਨਥੋ ਅਵਨਥੋ ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ.

੧੨੨੪. ‘‘ਯਮਿਧ ਪਥਵਿਞ੍ਚ ਵੇਹਾਸਂ, ਰੂਪਗਤਂ ਜਗਤੋਗਧਂ ਕਿਞ੍ਚਿ;

ਪਰਿਜੀਯਤਿ ਸਬ੍ਬਮਨਿਚ੍ਚਂ, ਏਵਂ ਸਮੇਚ੍ਚ ਚਰਨ੍ਤਿ ਮੁਤਤ੍ਤਾ.

੧੨੨੫. ‘‘ਉਪਧੀਸੁ ਜਨਾ ਗਧਿਤਾਸੇ, ਦਿਟ੍ਠਸੁਤੇ ਪਟਿਘੇ ਚ ਮੁਤੇ ਚ;

ਏਤ੍ਥ ਵਿਨੋਦਯ ਛਨ੍ਦਮਨੇਜੋ, ਯੋ ਹੇਤ੍ਥ ਨ ਲਿਮ੍ਪਤਿ ਮੁਨਿ ਤਮਾਹੁ.

੧੨੨੬. ‘‘ਅਥ ਸਟ੍ਠਿਸਿਤਾ ਸਵਿਤਕ੍ਕਾ, ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਤਾਯ ਅਧਮ੍ਮਾ ਨਿਵਿਟ੍ਠਾ;

ਨ ਚ ਵਗ੍ਗਗਤਸ੍ਸ ਕੁਹਿਞ੍ਚਿ, ਨੋ ਪਨ ਦੁਟ੍ਠੁਲ੍ਲਗਾਹੀ ਸ ਭਿਕ੍ਖੁ.

੧੨੨੭. ‘‘ਦਬ੍ਬੋ ਚਿਰਰਤ੍ਤਸਮਾਹਿਤੋ, ਅਕੁਹਕੋ ਨਿਪਕੋ ਅਪਿਹਾਲੁ;

ਸਨ੍ਤਂ ਪਦਂ ਅਜ੍ਝਗਮਾ ਮੁਨਿ, ਪਟਿਚ੍ਚ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੋ ਕਙ੍ਖਤਿ ਕਾਲਂ.

੧੨੨੮. ‘‘ਮਾਨਂ ਪਜਹਸ੍ਸੁ ਗੋਤਮ, ਮਾਨਪਥਞ੍ਚ ਜਹਸ੍ਸੁ ਅਸੇਸਂ;

ਮਾਨਪਥਮ੍ਹਿ ਸ ਮੁਚ੍ਛਿਤੋ, ਵਿਪ੍ਪਟਿਸਾਰੀਹੁਵਾ ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ.

੧੨੨੯. ‘‘ਮਕ੍ਖੇਨ ਮਕ੍ਖਿਤਾ ਪਜਾ, ਮਾਨਹਤਾ ਨਿਰਯਂ ਪਪਤਨ੍ਤਿ;

ਸੋਚਨ੍ਤਿ ਜਨਾ ਚਿਰਰਤ੍ਤਂ, ਮਾਨਹਤਾ ਨਿਰਯਂ ਉਪਪਨ੍ਨਾ.

੧੨੩੦. ‘‘ਨ ਹਿ ਸੋਚਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁ ਕਦਾਚਿ, ਮਗ੍ਗਜਿਨੋ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਨ੍ਨੋ;

ਕਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਸੁਖਞ੍ਚਾਨੁਭੋਤਿ, ਧਮ੍ਮਦਸੋਤਿ ਤਮਾਹੁ ਤਥਤ੍ਤਂ.

੧੨੩੧. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਅਖਿਲੋ ਇਧ ਪਧਾਨਵਾ, ਨੀਵਰਣਾਨਿ ਪਹਾਯ ਵਿਸੁਦ੍ਧੋ;

ਮਾਨਞ੍ਚ ਪਹਾਯ ਅਸੇਸਂ, ਵਿਜ੍ਜਾਯਨ੍ਤਕਰੋ ਸਮਿਤਾਵੀ.

੧੨੩੨. ‘‘ਕਾਮਰਾਗੇਨ ਡਯ੍ਹਾਮਿ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਮੇ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ;

ਸਾਧੁ ਨਿਬ੍ਬਾਪਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ, ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਗੋਤਮ.

੧੨੩੩. ‘‘ਸਞ੍ਞਾਯ ਵਿਪਰਿਯੇਸਾ, ਚਿਤ੍ਤਂ ਤੇ ਪਰਿਡਯ੍ਹਤਿ;

ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜੇਹਿ, ਸੁਭਂ ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ.

੧੨੩੪. ‘‘ਅਸੁਭਾਯ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਹਿ, ਏਕਗ੍ਗਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਂ;

ਸਤਿ ਕਾਯਗਤਾ ਤ੍ਯਤ੍ਥੁ, ਨਿਬ੍ਬਿਦਾਬਹੁਲੋ ਭਵ.

੧੨੩੫. ‘‘ਅਨਿਮਿਤ੍ਤਞ੍ਚ ਭਾਵੇਹਿ, ਮਾਨਾਨੁਸਯਮੁਜ੍ਜਹ;

ਤਤੋ ਮਾਨਾਭਿਸਮਯਾ, ਉਪਸਨ੍ਤੋ ਚਰਿਸ੍ਸਸਿ.

੧੨੩੬. ‘‘ਤਮੇਵ ਵਾਚਂ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾਯਤ੍ਤਾਨਂ ਨ ਤਾਪਯੇ;

ਪਰੇ ਚ ਨ ਵਿਹਿਂਸੇਯ੍ਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾ ਸੁਭਾਸਿਤਾ.

੧੨੩੭. ‘‘ਪਿਯਵਾਚਮੇਵ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਯਾ ਵਾਚਾ ਪਟਿਨਨ੍ਦਿਤਾ;

ਯਂ ਅਨਾਦਾਯ ਪਾਪਾਨਿ, ਪਰੇਸਂ ਭਾਸਤੇ ਪਿਯਂ.

੧੨੩੮. ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਵੇ ਅਮਤਾ ਵਾਚਾ, ਏਸ ਧਮ੍ਮੋ ਸਨਨ੍ਤਨੋ;

ਸਚ੍ਚੇ ਅਤ੍ਥੇ ਚ ਧਮ੍ਮੇ ਚ, ਆਹੁ ਸਨ੍ਤੋ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੧੨੩੯. ‘‘ਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਾਸਤਿ ਵਾਚਂ, ਖੇਮਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਪਤ੍ਤਿਯਾ;

ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਿਰਿਯਾਯ, ਸਾ ਵੇ ਵਾਚਾਨਮੁਤ੍ਤਮਾ.

੧੨੪੦. ‘‘ਗਮ੍ਭੀਰਪਞ੍ਞੋ ਮੇਧਾਵੀ, ਮਗ੍ਗਾਮਗ੍ਗਸ੍ਸ ਕੋਵਿਦੋ;