੧੫. ਸੋਲ਼ਸਕਨਿਪਾਤੋ

੧. ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੋਲ਼ਸਕਨਿਪਾਤੇ ਏਸ ਭਿਯ੍ਯੋਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਗਹਪਤਿਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਸਨੇ ਪਠਮਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਧਮ੍ਮਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਭਿਕ੍ਖੁਪਰਿਵਾਰਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਮਹਾਦਾਨਂ ਪਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਪਣਿਧਾਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਸਤ੍ਥਾਪਿਸ੍ਸ ਅਨਨ੍ਤਰਾਯਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਭਾਵਿਨਿਂ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ. ਸੋ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਰਿ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬੁਤੇ ਚੇਤਿਯੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪਿਯਮਾਨੇ ਅਨ੍ਤੋਚੇਤਿਯੇ ਰਤਨਘਰਂ ਕਾਰੇਸਿ, ਚੇਤਿਯਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ ਸਹਸ੍ਸਰਤਨਗ੍ਘਿਯਾਨਿ ਚ ਕਾਰੇਸਿ.

ਸੋ ਏਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ, ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਮਹਾਕਾਲੋ ਨਾਮ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਟ੍ਠਕਰੀਸਮਤ੍ਤੇ ਖੇਤ੍ਤੇ ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ, ਗਹਿਤਸਾਲਿਤਣ੍ਡੁਲੇਹਿ ਅਸਮ੍ਭਿਨ੍ਨਖੀਰਪਾਯਾਸਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ, ਤਤ੍ਥ ਮਧੁਸਪ੍ਪਿਸਕ੍ਕਰਾਦਯੋ ਪਕ੍ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਪ੍ਪਮੁਖਸ੍ਸ ਸਙ੍ਘਸ੍ਸ ਅਦਾਸਿ. ਸਾਲਿਗਬ੍ਭਂ ਫਾਲੇਤ੍ਵਾ ਗਹਿਤਗਹਿਤਟ੍ਠਾਨਂ ਪੁਨ ਪੂਰਤਿ, ਪੁਥੁਕਕਾਲੇ ਪੁਥੁਕਗ੍ਗਂ ਨਾਮ ਅਦਾਸਿ. ਲਾਯਨੇ ਲਾਯਨਗ੍ਗਂ, ਵੇਣਿਕਰਣੇ ਵੇਣਗ੍ਗਂ, ਕਲਾਪਾਦਿਕਰਣੇ ਕਲਾਪਗ੍ਗਂ, ਖਲਗ੍ਗਂ, ਭਣ੍ਡਗ੍ਗਂ, ਮਿਨਗ੍ਗਂ, ਕੋਟ੍ਠਗ੍ਗਨ੍ਤਿ; ਏਵਂ ਏਕਸਸ੍ਸੇ ਨਵ ਵਾਰੇ ਅਗ੍ਗਦਾਨਂ ਨਾਮ ਅਦਾਸਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸਸ੍ਸਂ ਅਤਿਰੇਕਤਰਂ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨਂ ਅਹੋਸਿ.

ਏਵਂ ਯਾਵਜੀਵਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ, ਤਤੋ ਚੁਤੋ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵੇਸੁ ਚ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਚ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਭਗਵਤੋ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਨਗਰਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਦੋਣਵਤ੍ਥੁਨਾਮਕੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਗਾਮੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਹਾਸਾਲਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਤੋ ਆਗਤਂ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਖਣਮਨ੍ਤੇਸੁ ਚ ਪਾਰਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਤੇਨ ਸਮਯੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਤੁਸਿਤਪੁਰਤੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਪੁਰੇ ਸੁਦ੍ਧੋਦਨਮਹਾਰਾਜਸ੍ਸ ਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਤਸ੍ਸ ਨਾਮਗ੍ਗਹਣਦਿਵਸੇ ਅਟ੍ਠੁਤ੍ਤਰਸਤੇਸੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਸੁ ਉਪਨੀਤੇਸੁ ਯੇ ਅਟ੍ਠ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਲਕ੍ਖਣਪਰਿਗ੍ਗਹਣਤ੍ਥਂ ਮਹਾਤਲਂ ਉਪਨੀਤਾ. ਸੋ ਤੇਸੁ ਸਬ੍ਬਨਵਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਮਹਾਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਲਕ੍ਖਣਨਿਪ੍ਫਤ੍ਤਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ‘‘ਏਕਂਸੇਨ ਅਯਂ ਬੁਦ੍ਧੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਉਦਿਕ੍ਖਨ੍ਤੋ ਵਿਚਰਤਿ.

ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋਪਿ ਖੋ ਮਹਤਾ ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਵਡ੍ਢਮਾਨੋ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਵੁਦ੍ਧਿਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਏਕੂਨਤਿਂਸਤਿਮੇ ਵਸ੍ਸੇ ਮਹਾਭਿਨਿਕ੍ਖਮਨਂ ਨਿਕ੍ਖਮਨ੍ਤੋ ਅਨੋਮਾਨਦੀਤੀਰੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਉਰੁਵੇਲਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਧਾਨਂ ਪਦਹਿ. ਤਦਾ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਮਾਣਵੋ ਮਹਾਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਬ੍ਬਜਿਤਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਲਕ੍ਖਣਪਰਿਗ੍ਗਾਹਕਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਂ ਪੁਤ੍ਤੇਹਿ ਵਪ੍ਪਮਾਣਵਾਦੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਤ੍ਤਪਞ੍ਚਮੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ, ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ, ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਤਂ ਉਪਟ੍ਠਹਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗੇਨ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਨੋ ਅਪਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਇਸਿਪਤਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥ ਖੋ ਬੋਧਿਸਤ੍ਤੋ ਓਲ਼ਾਰਿਕਾਹਾਰਪਰਿਭੋਗੇਨ ਲਦ੍ਧਕਾਯਬਲੋ ਵੇਸਾਖਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਬੋਧਿਰੁਕ੍ਖਮੂਲੇ ਅਪਰਾਜਿਤਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਤਿਣ੍ਣਂ ਮਾਰਾਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਮਦ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਅਭਿਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ ਹੁਤ੍ਵਾ, ਸਤ੍ਤਸਤ੍ਤਾਹਂ ਬੋਧਿਮਣ੍ਡੇਯੇਵ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤ੍ਵਾ, ਪਞ੍ਚਵਗ੍ਗਿਯਾਨਂ ਞਾਣਪਰਿਪਾਕਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਆਸਾਲ਼੍ਹੀਪੁਣ੍ਣਮਾਯਂ ਇਸਿਪਤਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਚਕ੍ਕਪਵਤ੍ਤਨਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਂ (ਮਹਾਵ. ੧੩ ਆਦਯੋ; ਸਂ. ਨਿ. ੫.੧੦੮੧) ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰੋ ਅਟ੍ਠਾਰਸਹਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੋਟੀਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸੋਤਾਪਤ੍ਤਿਫਲੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਅਥ ਪਞ੍ਚਮਿਯਂ ਪਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨਤ੍ਤਲਕ੍ਖਣਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤਦੇਸਨਾਯ (ਮਹਾਵ. ੨੦; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੫੯) ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਸਚ੍ਛਾਕਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧.੫੯੬-੬੧੨) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਵਿਨਾਯਕਂ;

ਬੁਦ੍ਧਭੂਮਿਮਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਂ, ਪਠਮਂ ਅਦ੍ਦਸਂ ਅਹਂ.

‘‘ਯਾਵਤਾ ਬੋਧਿਯਾ ਮੂਲੇ, ਯਕ੍ਖਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਮਾਗਤਾ;

ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਪਰਿਵਾਰੇਤ੍ਵਾ, ਵਨ੍ਦਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਜਲੀਕਤਾ.

‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾ ਤੁਟ੍ਠਮਨਾ, ਆਕਾਸੇ ਸਞ੍ਚਰਨ੍ਤਿ ਤੇ;

ਬੁਦ੍ਧੋ ਅਯਂ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਅਨ੍ਧਕਾਰਤਮੋਨੁਦੋ.

‘‘ਤੇਸਂ ਹਾਸਪਰੇਤਾਨਂ, ਮਹਾਨਾਦੋ ਅਵਤ੍ਤਥ;

ਕਿਲੇਸੇ ਝਾਪਯਿਸ੍ਸਾਮ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸਾਸਨੇ.

‘‘ਦੇਵਾਨਂ ਗਿਰਮਞ੍ਞਾਯ, ਵਾਚਾਸਭਿਮੁਦੀਰਿਹਂ;

ਹਟ੍ਠੋ ਹਟ੍ਠੇਨ ਚਿਤ੍ਤੇਨ, ਆਦਿਭਿਕ੍ਖਮਦਾਸਹਂ.

‘‘ਮਮ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਮਞ੍ਞਾਯ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਦੇਵਸਙ੍ਘੇ ਨਿਸੀਦਿਤ੍ਵਾ, ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਥ.

‘‘ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਅਭਿਨਿਕ੍ਖਮ੍ਮ, ਬੋਧਿਂ ਅਜ੍ਝਗਮਂ ਅਹਂ;

ਇਦਂ ਮੇ ਪਠਮਂ ਭਤ੍ਤਂ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਸ੍ਸ ਯਾਪਨਂ.

‘‘ਤੁਸਿਤਾ ਹਿ ਇਧਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਯੋ ਮੇ ਭਿਕ੍ਖਂ ਉਪਾਨਯਿ;

ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣੋਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.

‘‘ਤਿਂਸਕਪ੍ਪਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵੇ ਅਭਿਭੋਤ੍ਵਾ, ਤਿਦਿਵਂ ਆਵਸਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਦੇਵਲੋਕਾ ਚਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਸਹਸ੍ਸਧਾ ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ, ਤਤ੍ਥ ਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਿਦਸਾ ਸੋ ਚਵਿਤ੍ਵਾਨ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਅਗਾਰਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਨ, ਛਬ੍ਬਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਤੋ ਸਤ੍ਤਮਕੇ ਵਸ੍ਸੇ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਸਚ੍ਚਂ ਕਥੇਸ੍ਸਤਿ;

ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਪਠਮਂ ਸਚ੍ਛਿਕਾਹਿਤਿ.

‘‘ਨਿਕ੍ਖਨ੍ਤੇਨਾਨੁਪਬ੍ਬਜਿਂ, ਪਧਾਨਂ ਸੁਕਤਂ ਮਯਾ;

ਕਿਲੇਸੇ ਝਾਪਨਤ੍ਥਾਯ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ, ਅਨਗਾਰਿਯਂ.

‘‘ਅਭਿਗਨ੍ਤ੍ਵਾਨ ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਸਦੇਵਕੇ;

ਇਸਿਨਾਮੇ ਮਿਗਾਰਞ੍ਞੇ, ਅਮਤਭੇਰਿਮਾਹਨਿ.

‘‘ਸੋ ਦਾਨਿ ਪਤ੍ਤੋ ਅਮਤਂ, ਸਨ੍ਤਿਪਦਮਨੁਤ੍ਤਰਂ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਥ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਪਰਭਾਗੇ ਜੇਤਵਨਮਹਾਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤਵਰਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਪਠਮਂ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਧਮ੍ਮਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ, ‘‘ਏਤਦਗ੍ਗਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਮਮ ਸਾਵਕਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਰਤ੍ਤਞ੍ਞੂਨਂ ਯਦਿਦਂ ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ’’ਤਿ (ਅ. ਨਿ. ੧.੧੮੮) ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਦ੍ਵੀਹਿ ਅਗ੍ਗਸਾਵਕੇਹਿ ਅਤ੍ਤਨਿ ਕਰੀਯਮਾਨਂ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਕਾਰਂ ਗਾਮਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨੇ ਆਕਿਣ੍ਣਵਿਹਾਰਞ੍ਚ ਪਰਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ, ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਯਾ ਵਿਹਰਿਤੁਕਾਮੋ ਚ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪਗਤਾਨਂ ਗਹਟ੍ਠਪਬ੍ਬਜਿਤਾਨਂ ਪਟਿਸਨ੍ਥਾਰਕਰਣਮ੍ਪਿ ਪਪਞ੍ਚਂ ਮਞ੍ਞਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਆਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਪਵਿਸਿਤ੍ਵਾ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤੇਹਿ ਨਾਗੇਹਿ ਉਪਟ੍ਠਿਯਮਾਨੋ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਤੀਰੇ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਿ. ਏਵਂ ਤਤ੍ਥ ਵਸਨ੍ਤਂ ਥੇਰਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ ਏਵਮਾਹ – ‘‘ਸਾਧੁ ਮੇ, ਭਨ੍ਤੇ, ਅਯ੍ਯੋ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੂ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਚਤੁਸਚ੍ਚਗਬ੍ਭਂ ਤਿਲਕ੍ਖਣਾਹਤਂ ਸੁਞ੍ਞਤਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਨਾਨਾਨਯਵਿਚਿਤ੍ਤਂ ਅਮਤੋਗਧਂ ਬੁਦ੍ਧਲੀਲਾਯ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਸਕ੍ਕੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਸਾਦਂ ਪਵੇਦੇਨ੍ਤੋ –

੬੭੩. ‘‘ਏਸ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸੀਦਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਮਹਾਰਸਂ;

ਵਿਰਾਗੋ ਦੇਸਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋ’’ਤਿ. – ਪਠਮਂ ਗਾਥਮਾਹ;

ਤਤ੍ਥ ਏਸ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸੀਦਾਮਿ, ਸੁਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਮਹਾਰਸਨ੍ਤਿ ਯਦਿਪਿ ਅਨੇਕਵਾਰਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਅਭਿਪ੍ਪਸਨ੍ਨੋ. ਇਦਾਨਿ ਪਨ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਕਥਿਤਂ ਨਾਨਾਨਯਵਿਚਿਤ੍ਤਤਾਯ ਅਸੇਚਨਕਤਾਯ ਚ ਮਹਾਰਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਏਸੋ ਅਹਂ ਤਤੋ ਭਿਯ੍ਯੋ ਪਸੀਦਾਮਿ. ਵਿਰਾਗੋ ਦੇਸਿਤੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਸਬ੍ਬਸੋਤਿ ਸਬ੍ਬਸਂਕਿਲੇਸਤੋ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਤੋ ਚ ਵਿਰਜ੍ਜਨਤੋ ਵਿਰਾਗਜਨਨਤੋ ਵਿਰਾਗੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਰੂਪਾਦੀਸੁ ਕਞ੍ਚਿ ਧਮ੍ਮਂ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਅਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤਿਸਾਧਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਨੁਪਾਦਾਯ ਦੇਸਿਤੋ.

ਏਵਂ ਸਕ੍ਕੋ ਦੇਵਰਾਜਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਦੇਸਨਂ ਥੋਮੇਤ੍ਵਾ ਥੇਰਂ ਅਭਿਵਾਦੇਤ੍ਵਾ ਸਕਟ੍ਠਾਨਮੇਵ ਗਤੋ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰੋ ਮਿਚ੍ਛਾਵਿਤਕ੍ਕੇਹਿ ਅਭਿਭੁਯ੍ਯਮਾਨਾਨਂ ਏਕਚ੍ਚਾਨਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਚਿਤ੍ਤਾਚਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਭੂਤਞ੍ਚਸ੍ਸ ਅਨੁਕ੍ਕਮਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਚ ਸਬ੍ਬਸੋ ਤਤੋ ਵਿਨਿਵਤ੍ਤਿਤਮਾਨਸਤਂ ਆਵਜ੍ਜੇਤ੍ਵਾ ਤਦਤ੍ਥਂ ਦੀਪੇਤ੍ਵਾ –

੬੭੪. ‘‘ਬਹੂਨਿ ਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਰਾਨਿ, ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲੇ;

ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਂ, ਸੁਭਂ ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ.

੬੭੫. ‘‘ਰਜਮੁਹਤਞ੍ਚ ਵਾਤੇਨ, ਯਥਾ ਮੇਘੋਪਸਮ੍ਮਯੇ;

ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. – ਦ੍ਵੇ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਬਹੂਨਿ ਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਰਾਨੀਤਿ ਰੂਪਾਦਿਵਸੇਨ ਤਤ੍ਥਾਪਿ ਨੀਲਪੀਤਾਦਿਵਸੇਨ ਇਤ੍ਥਿਪੁਰਿਸਾਦਿਵਸੇਨ ਚ ਅਨੇਕਾਨਿ ਲੋਕੇ ਚਿਤ੍ਤਵਿਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਆਰਮ੍ਮਣਜਾਤਾਨਿ. ਅਸ੍ਮਿਂ ਪਥਵਿਮਣ੍ਡਲੇਤਿ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਭੂਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਲੋਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਨ੍ਤਿ ਤਜ੍ਜਂ ਪੁਰਿਸਵਾਯਾਮਸਹਿਤਂ ਅਰਣਿਸਹਿਤਂ ਵਿਯ ਅਗ੍ਗਿਂ ਅਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰਾਭਿਸਙ੍ਖਾਤਾਨਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾਨਿ ਮਥੇਨ੍ਤਿ ਮਞ੍ਞੇ ਮਥੇਨ੍ਤਾਨਿ ਵਿਯ ਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਿ. ਕੀਦਿਸਂ? ਸੁਭਂ ਰਾਗੂਪਸਂਹਿਤਂ, ਕਾਮਵਿਤਕ੍ਕਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋ ਹਿ ਸੁਭਾਕਾਰਗ੍ਗਹਣੇਨ ‘‘ਸੁਭੋ’’ਤਿ ਵੋਹਰੀਯਤਿ.

ਰਜਮੁਹਤਞ੍ਚ ਵਾਤੇਨਾਤਿ ਚ-ਇਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਗਿਮ੍ਹਾਨਂ ਪਚ੍ਛਿਮੇ ਮਾਸੇ ਵਾਤੇਨ ਊਹਤਂ ਉਟ੍ਠਿਤਂ ਰਜਂ ਮਹਾਮੇਘੋ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤੋ ਉਪਸਮ੍ਮਯੇ, ਵੂਪਸਮੇਯ੍ਯ. ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਯਦਾ ਅਰਿਯਸਾਵਕੋ ਤਾਨਿ ਲੋਕਚਿਤ੍ਰਾਨਿ ਸਮੁਦਯਤੋ, ਅਸ੍ਸਾਦਤੋ, ਆਦੀਨਵਤੋ, ਨਿਸ੍ਸਰਣਤੋ ਚ ਯਥਾਭੂਤਂ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਅਥ ਯਥਾ ਤਂ ਰਜਂ ਉਹਤਂ ਮੇਘੇਨ, ਏਵਂ ਸਮ੍ਮਨ੍ਤਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ. ਨ ਹਿ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਯ ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਯਾ ਮਿਚ੍ਛਾਸਙ੍ਕਪ੍ਪਾ ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਲਭਨ੍ਤਿ. ਯਥਾ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –

੬੭੬. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ, ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

੬੭੭. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾ ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ…ਪੇ… ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ.

੬੭੮. ‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ, ਯਦਾ ਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ;

ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇ, ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ’’ਤਿ. –

ਤਿਸ੍ਸੋ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬੇ ਸਙ੍ਖਾਰਾਤਿ ਛਲ਼ਾਰਮ੍ਮਣਸਙ੍ਗਹਾ ਸਬ੍ਬੇ ਤੇਭੂਮਕਾ ਪਞ੍ਚਕ੍ਖਨ੍ਧਾ. ਅਨਿਚ੍ਚਾਤਿ ‘‘ਆਦਿਮਜ੍ਝਅਨ੍ਤਵਨ੍ਤਤੋ, ਅਨਿਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਤੋ, ਤਾਵਕਾਲਿਕਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਿਜ੍ਜਨਤੋ ਨ ਨਿਚ੍ਚਾ’’ਤਿ ਯਦਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਪਸ੍ਸਤਿ. ਅਥ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ ਦੁਕ੍ਖੇਤਿ ਅਥ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖੇ ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਤਿ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਨ੍ਤੋ ਦੁਕ੍ਖਪਰਿਜਾਨਨਾਦਿਵਿਧਿਨਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਤਿ. ਏਸ ਮਗ੍ਗੋ ਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾਤਿ ਏਸ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਧਿ ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ, ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਯਾ ਚ ਮਗ੍ਗੋ ਅਧਿਗਮੁਪਾਯੋ.

ਦੁਕ੍ਖਾਤਿ ਸਪ੍ਪਟਿਭਯਤੋ, ਉਦਯਬ੍ਬਯਸਮ੍ਪਟਿਪੀਲ਼ਨਤੋ, ਦੁਕ੍ਖਮਤੋ, ਸੁਖਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਦੁਕ੍ਖਾ. ਸੇਸਂ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ.

ਸਬ੍ਬੇ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਚਤੁਭੂਮਕਾ ਧਮ੍ਮਾ ਅਨਤ੍ਤਾ. ਇਧ ਪਨ ਤੇਭੂਮਕਧਮ੍ਮਾਵ ਗਹੇਤਬ੍ਬਾ. ਤੇ ਹਿ ਅਸਾਰਤੋ, ਅਵਸਵਤ੍ਤਨਤੋ, ਸੁਞ੍ਞਤੋ, ਅਤ੍ਤਪਟਿਕ੍ਖੇਪਤੋ ਚ ਅਨਤ੍ਤਾਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਿਤਬ੍ਬਾ. ਸੇਸਂ ਪੁਰਿਮਸਦਿਸਮੇਵ.

ਏਵਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਿਧਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਕਤਕਿਚ੍ਚਂ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਅਞ੍ਞਂ ਵਿਯ ਕਤ੍ਵਾ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –

੬੭੯. ‘‘ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਬੁਦ੍ਧੋ ਯੋ ਥੇਰੋ, ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋ ਤਿਬ੍ਬਨਿਕ੍ਕਮੋ;

ਪਹੀਨਜਾਤਿਮਰਣੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲੀ.

੬੮੦. ‘‘ਓਘਪਾਸੋ ਦਲ਼੍ਹਖਿਲੋ, ਪਬ੍ਬਤੋ ਦੁਪ੍ਪਦਾਲਯੋ;

ਛੇਤ੍ਵਾ ਖਿਲਞ੍ਚ ਪਾਸਞ੍ਚ, ਸੇਲਂ ਭੇਤ੍ਵਾਨ ਦੁਬ੍ਭਿਦਂ;

ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ ਝਾਯੀ, ਮੁਤ੍ਤੋ ਸੋ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਾ’’ਤਿ. –

ਗਾਥਾਦ੍ਵਯਮਾਹ.

ਤਤ੍ਥ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਅਨੁਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੇਹਿ ਬੁਜ੍ਝਿਤਾਨਿ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਤੇਸਂ ਦੇਸਨਾਨੁਸਾਰੇਨ ਬੁਜ੍ਝਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਥਿਰੇਹਿ ਅਸੇਕ੍ਖੇਹਿ ਸੀਲਸਾਰਾਦੀਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋਤਿ, ਥੇਰੋ. ਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞੋਤਿ ਗੋਤ੍ਤਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਤਿਬ੍ਬਨਿਕ੍ਕਮੋਤਿ ਦਲ਼੍ਹਵੀਰਿਯੋ, ਥਿਰਪਰਕ੍ਕਮੋ. ਜਾਤਿਮਰਣਾਨਂ ਪਹੀਨਕਾਰਣਤ੍ਤਾ ਪਹੀਨਜਾਤਿਮਰਣੋ. ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲੀਤਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਅਨਵਸੇਸਂ, ਅਨਵਸੇਸਤੋ ਵਾ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰਕੋ, ਅਥ ਵਾ ਕੇਵਲੀ ਨਾਮ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਅਸਮ੍ਮਿਸ੍ਸਤਾਯ ਮਗ੍ਗਞਾਣਂ ਫਲਞਾਣਞ੍ਚ, ਤਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਅਤ੍ਥੀਤਿ ਕੇਵਲੀ. ਯਸ੍ਮਾ ਪਨ ਤਦੁਭਯਮ੍ਪਿ ਮਗ੍ਗਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਵਸੇਨ ਹੋਤਿ ਨ ਅਞ੍ਞਥਾ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਸ੍ਸ ਕੇਵਲੀ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ.

ਓਘਪਾਸੋਤਿ ‘‘ਕਾਮੋਘੋ, ਭਵੋਘੋ, ਦਿਟ੍ਠੋਘੋ, ਅਵਿਜ੍ਜੋਘੋ’’ਤਿ (ਧ. ਸ. ੧੧੫੬; ਵਿਭ. ੯੩੮) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਓਘਾ – ‘‘ਅਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖਚਰੋ ਪਾਸੋ, ਯ੍ਵਾਯਂ ਚਰਤਿ ਮਾਨਸੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੩੩; ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੫੧) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਰਾਗਪਾਸੋ ਚ. ਦਲ਼੍ਹਖਿਲੋਤਿ ‘‘ਸਤ੍ਥਰਿ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਧਮ੍ਮੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸਙ੍ਘੇ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸਿਕ੍ਖਾਯ ਕਙ੍ਖਤਿ, ਸਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀਸੁ ਕੁਪਿਤੋ ਹੋਤਿ ਅਨਤ੍ਤਮਨੋ ਆਹਤਚਿਤ੍ਤੋ ਖਿਲਜਾਤੋ’’ਤਿ (ਮ. ਨਿ. ੧.੧੮੫; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੦੫) ਏਵਂ ਵੁਤ੍ਤੋ ਦਲ਼੍ਹੋ ਥਿਰੋ ਪਞ੍ਚਵਿਧੋ ਚੇਤੋਖਿਲੋ ਚ. ਪਚੁਰਜਨੇਹਿ ਪਦਾਲੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੁਪ੍ਪਦਾਲਯੋ. ਤਤੋ ਏਵ ਪਬ੍ਬਤਸਦਿਸਤਾਯ ਪਬ੍ਬਤੋਤਿ ਚ ਸਙ੍ਖਂ ਗਤੋ. ‘‘ਦੁਕ੍ਖੇ ਅਞ੍ਞਾਣ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ (ਵਿਭ. ੨੨੬; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੨) ਵਾ ਨਯੇਨ ਵੁਤ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦੋ ਚ. ਇਤਿ ਏਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਛੇਤ੍ਵਾ ਖਿਲਞ੍ਚ ਪਾਸਞ੍ਚਾਤਿ ਏਤੇਸੁ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਸੁ ਸਂਕਿਲੇਸਧਮ੍ਮੇਸੁ ਯੋ ਖਿਲਞ੍ਚ ਪਾਸਞ੍ਚ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਞਾਣਾਸਿਨਾ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਸੇਲਂ ਭੇਤ੍ਵਾਨ ਦੁਬ੍ਭਿਦਨ੍ਤਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਞਾਣੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੁਣੇਯ੍ਯਂ ਅਞ੍ਞਾਣਸੇਲਂ ਵਜਿਰੂਪਮਞਾਣੇਨ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ, ਚਤ੍ਤਾਰੋਪਿ ਓਘੇ ਤਰਿਤ੍ਵਾ, ਤੇਸਂ ਪਰਤੀਰੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਠਿਤਤ੍ਤਾ ਤਿਣ੍ਣੋ ਪਾਰਙ੍ਗਤੋ. ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਲਕ੍ਖਣੇਨ ਲਕ੍ਖਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨਲਕ੍ਖਣੇਨਾਤਿ ਦੁਵਿਧੇਨਪਿ ਝਾਯੀ; ਮੁਤ੍ਤੋ ਸੋ ਮਾਰਬਨ੍ਧਨਾਤਿ ਸੋ ਏਵਰੂਪੋ ਖੀਣਾਸਵੋ ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਾਪਿ ਕਿਲੇਸਮਾਰਬਨ੍ਧਨਾ ਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਪ੍ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਵਿਸਂਯੁਤ੍ਤੋਤਿ. ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਸਨ੍ਧਾਯ ਥੇਰੋ ਵਦਤਿ.

ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰੋ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗੇਨ ਕੁਸੀਤਂ ਹੀਨਵੀਰਿਯਂ ਉਦ੍ਧਤਂ ਉਨ੍ਨਲ਼ਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਤਤ੍ਥ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਤਂ ‘‘ਮਾ, ਆਵੁਸੋ, ਏਵਂ ਕਰਿ, ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਪਹਾਯ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਸੇਵਨ੍ਤੋ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਓਵਦਿ. ਸੋ ਥੇਰਸ੍ਸ ਵਚਨਂ ਨਾਦਿਯਿ. ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਅਨਾਦਿਯਨੇਨ ਧਮ੍ਮਸਂਵੇਗਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਪੁਗ੍ਗਲਾਧਿਟ੍ਠਾਨਾਯ ਕਥਾਯ ਮਿਚ੍ਛਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਗਰਹਨ੍ਤੋ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਵਿਵੇਕਵਾਸਞ੍ਚ ਪਸਂਸਨ੍ਤੋ –

੬੮੧. ‘‘ਉਦ੍ਧਤੋ ਚਪਲੋ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਮਿਤ੍ਤੇ ਆਗਮ੍ਮ ਪਾਪਕੇ;

ਸਂਸੀਦਤਿ ਮਹੋਘਸ੍ਮਿਂ, ਊਮਿਯਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤੋ.

੬੮੨. ‘‘ਅਨੁਦ੍ਧਤੋ ਅਚਪਲੋ, ਨਿਪਕੋ ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ;

ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋ ਮੇਧਾਵੀ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਸਿਯਾ.

੬੮੩. ‘‘ਕਾਲਪਬ੍ਬਙ੍ਗਸਙ੍ਕਾਸੋ, ਕਿਸੋ ਧਮਨਿਸਨ੍ਥਤੋ;

ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਅਨ੍ਨਪਾਨਸ੍ਮਿਂ, ਅਦੀਨਮਨਸੋ ਨਰੋ.

੬੮੪. ‘‘ਫੁਟ੍ਠੋ ਡਂਸੇਹਿ ਮਕਸੇਹਿ, ਅਰਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਹਾਵਨੇ;

ਨਾਗੋ ਸਙ੍ਗਾਮਸੀਸੇਵ, ਸਤੋ ਤਤ੍ਰਾਧਿਵਾਸਯੇ.

੬੮੫-੬. ‘‘ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮਿ ਮਰਣਂ…ਪੇ… ਸਮ੍ਪਜਾਨੋ ਪਤਿਸ੍ਸਤੋ.

੬੮੭. ‘‘ਪਰਿਚਿਣ੍ਣੋ ਮਯਾ ਸਤ੍ਥਾ…ਪੇ… ਭਵਨੇਤ੍ਤਿ ਸਮੂਹਤਾ.

੬੮੮. ‘‘ਯਸ੍ਸ ਚਤ੍ਥਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤੋ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;

ਸੋ ਮੇ ਅਤ੍ਥੋ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤੋ, ਕਿਂ ਮੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਾ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਉਦ੍ਧਤੋਤਿ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਯੁਤ੍ਤੋ ਅਸਮਾਹਿਤੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤੋ. ਚਪਲੋਤਿ ਪਤ੍ਤਚੀਵਰਮਣ੍ਡਨਾਦਿਨਾ ਚਾਪਲ੍ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ ਲੋਲਪਕਤਿਕੋ. ਮਿਤ੍ਤੇ ਆਗਮ੍ਮ ਪਾਪਕੇਤਿ ਅਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੇ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਮਣਧਮ੍ਮਂ ਅਕਰੋਨ੍ਤੋ. ਸਂਸੀਦਤਿ ਮਹੋਘਸ੍ਮਿਂ, ਊਮਿਯਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤੋਤਿ ਯਥਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਪਤਿਤਪੁਰਿਸੋ ਸਮੁਦ੍ਦਵੀਚੀਹਿ ਓਤ੍ਥਟੋ ਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸੀਦਤਿ, ਏਵਂ ਸਂਸਾਰਮਹੋਘਸ੍ਮਿਂ ਪਰਿਬ੍ਭਮਨ੍ਤੋ ਕੋਧੁਪਾਯਾਸਊਮਿਯਾ ਪਟਿਕੁਜ੍ਜਿਤੋ ਓਤ੍ਥਟੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਪਞ੍ਞਾਸੀਸਂ ਉਕ੍ਖਿਪਿਤੁਂ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥੇਵ ਸਂਸੀਦਤਿ.

ਨਿਪਕੋਤਿ ਨਿਪੁਣੋ, ਅਤ੍ਤਤ੍ਥਪਰਤ੍ਥੇਸੁ ਕੁਸਲੋ. ਸਂਵੁਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋਤਿ ਮਨਚ੍ਛਟ੍ਠਾਨਂ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਨਂ ਸਂਵਰਣੇਨ ਪਿਹਿਤਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯੋ. ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤੋਤਿ ਕਲ੍ਯਾਣੇਹਿ ਮਿਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ. ਮੇਧਾਵੀਤਿ ਧਮ੍ਮੋਜਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਙ੍ਗੀਭੂਤੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰੋ ਸਿਯਾਤਿ ਸੋ ਤਾਦਿਸੋ ਸਕਲਸ੍ਸਾਪਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਕਰੋ ਭਵੇਯ੍ਯ.

ਕਾਲਪਬ੍ਬਙ੍ਗਸਙ੍ਕਾਸੋਤਿਆਦਿ ਵਿਵੇਕਾਭਿਰਤਿਕਿਤ੍ਤਨਂ. ਨਾਭਿਨਨ੍ਦਾਮੀਤਿਆਦਿ ਪਨ ਕਤਕਿਚ੍ਚਭਾਵਦਸ੍ਸਨਂ. ਤਂ ਸਬ੍ਬਂ ਹੇਟ੍ਠਾ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.੬੦੭) ਵੁਤ੍ਤਤ੍ਥਮੇਵ. ਓਸਾਨੇ ਪਨ ਕਿਂ ਮੇ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਾਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਸ੍ਮਾ ਏਦਿਸੇਨ ਦੁਬ੍ਬਚੇਨ ਅਨਾਦਰੇਨ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਨਾ ਕਿਂ ਮੇ ਪਯੋਜਨਂ ਏਕਵਿਹਾਰੋਯੇਵ ਮਯ੍ਹਂ ਰੁਚ੍ਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਪਨ ਵਤ੍ਵਾ ਛਦ੍ਦਨ੍ਤਦਹਮੇਵ ਗਤੋ. ਤਤ੍ਥ ਦ੍ਵਾਦਸ ਵਸ੍ਸਾਨਿ ਵਸਿਤ੍ਵਾ ਉਪਕਟ੍ਠੇ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਨੁਜਾਨਾਪੇਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥੇਵ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿ.

ਅਞ੍ਞਾਸਿਕੋਣ੍ਡਞ੍ਞਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

੨. ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਮ੍ਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਿਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਕਪਿਲਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਉਦਾਯੀਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਞਾਤਿਸਮਾਗਮੇ ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤਯੋ ਹਿ ਇਮੇ ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਾ ਅਮਚ੍ਚਪੁਤ੍ਤੋ ਪੁਬ੍ਬੇ ਆਗਤੋ ਕਾਲ਼ੁਦਾਯੀ, ਕੋਵਰਿਯਪੁਤ੍ਤੋ ਲਾਲੁਦਾਯੀ, ਅਯਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਉਦਾਯੀਤਿ. ਸ੍ਵਾਯਂ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਸੇਤਵਾਰਣਂ ਸਬ੍ਬਾਲਙ੍ਕਾਰਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਮਹਾਜਨੇਨ ਪਸਂਸਿਯਮਾਨਂ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਨਾਗੋਪਮਸੁਤ੍ਤਨ੍ਤੇ (ਅ. ਨਿ. ੬.੪੩) ਦੇਸਿਤੇ ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਅਤ੍ਤਨੋ ਞਾਣਬਲਾਨੁਰੂਪਂ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧਾਰਮ੍ਮਣਾਯ ਪੀਤਿਯਾ ਸਮੁਸ੍ਸਾਹਿਤਮਾਨਸੋ ‘‘ਅਯਂ ਮਹਾਜਨੋ ਇਮਂ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਗਤਂ ਨਾਗਂ ਪਸਂਸਤਿ, ਨ ਬੁਦ੍ਧਮਹਾਨਾਗਂ. ਹਨ੍ਦਾਹਂ ਬੁਦ੍ਧਮਹਾਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ ਗੁਣੇ ਪਾਕਟੇ ਕਰਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਥੋਮੇਨ੍ਤੋ –

੬੮੯. ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਂ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ, ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ;

ਇਰਿਯਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਥੇ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੂਪਸਮੇ ਰਤਂ.

੬੯੦. ‘‘ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੁਂ;

ਦੇਵਾਪਿ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਇਤਿ ਮੇ ਅਰਹਤੋ ਸੁਤਂ.

੬੯੧. ‘‘ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਾਤੀਤਂ, ਵਨਾ ਨਿਬ੍ਬਨਮਾਗਤਂ;

ਕਾਮੇਹਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਰਤਂ, ਮੁਤ੍ਤਂ ਸੇਲਾਵ ਕਞ੍ਚਨਂ.

੬੯੨. ‘‘ਸ ਵੇ ਅਚ੍ਚਰੁਚਿ ਨਾਗੋ, ਹਿਮਵਾਵਞ੍ਞੇ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ;

ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨਾਗਨਾਮਾਨਂ, ਸਚ੍ਚਨਾਮੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ.

੬੯੩. ‘‘ਨਾਗਂ ਵੋ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਨ ਹਿ ਆਗੁਂ ਕਰੋਤਿ ਸੋ;

ਸੋਰਚ੍ਚਂ ਅਵਿਹਿਂਸਾ ਚ, ਪਾਦਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਵੇ.

੬੯੪. ‘‘ਸਤਿ ਚ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਚਰਣਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਤੇਪਰੇ;

ਸਦ੍ਧਾਹਤ੍ਥੋ ਮਹਾਨਾਗੋ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੇਤਦਨ੍ਤਵਾ.

੬੯੫. ‘‘ਸਤਿ ਗੀਵਾ ਸਿਰੋ ਪਞ੍ਞਾ, ਵੀਮਂਸਾ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਨਾ;

ਧਮ੍ਮਕੁਚ੍ਛਿਸਮਾਵਾਸੋ, ਵਿਵੇਕੋ ਤਸ੍ਸ ਵਾਲਧਿ.

੬੯੬. ‘‘ਸੋ ਝਾਯੀ ਅਸ੍ਸਾਸਰਤੋ, ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋ;

ਗਚ੍ਛਂ ਸਮਾਹਿਤੋ ਨਾਗੋ, ਠਿਤੋ ਨਾਗੋ ਸਮਾਹਿਤੋ.

੬੯੭. ‘‘ਸਯਂ ਸਮਾਹਿਤੋ ਨਾਗੋ, ਨਿਸਿਨ੍ਨੋਪਿ ਸਮਾਹਿਤੋ;

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਸਂਵੁਤੋ ਨਾਗੋ, ਏਸਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾ.

੬੯੮. ‘‘ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਾਨਿ, ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ;

ਘਾਸਮਚ੍ਛਾਦਨਂ ਲਦ੍ਧਾ, ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯਂ.

੬੯੯. ‘‘ਸਂਯੋਜਨਂ ਅਣੁਂ ਥੂਲਂ, ਸਬ੍ਬਂ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਬਨ੍ਧਨਂ;

ਯੇਨ ਯੇਨੇਵ ਗਚ੍ਛਤਿ, ਅਨਪੇਕ੍ਖੋਵ ਗਚ੍ਛਤਿ.

੭੦੦. ‘‘ਯਥਾਪਿ ਉਦਕੇ ਜਾਤਂ, ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਪਵਡ੍ਢਤਿ;

ਨੋਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਤੋਯੇਨ, ਸੁਚਿਗਨ੍ਧਂ ਮਨੋਰਮਂ.

੭੦੧. ‘‘ਤਥੇਵ ਚ ਲੋਕੇ ਜਾਤੋ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰਤਿ;

ਨੋਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਲੋਕੇਨ, ਤੋਯੇਨ ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ.

੭੦੨. ‘‘ਮਹਾਗਿਨਿ ਪਜ੍ਜਲਿਤੋ, ਅਨਾਹਾਰੋਪਸਮ੍ਮਤਿ;

ਅਙ੍ਗਾਰੇਸੁ ਚ ਸਨ੍ਤੇਸੁ, ਨਿਬ੍ਬੁਤੋਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤਿ.

੭੦੩. ‘‘ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨੀ, ਉਪਮਾ ਵਿਞ੍ਞੂਹਿ ਦੇਸਿਤਾ;

ਵਿਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਮਹਾਨਾਗਾ, ਨਾਗਂ ਨਾਗੇਨ ਦੇਸਿਤਂ.

੭੦੪. ‘‘ਵੀਤਰਾਗੋ ਵੀਤਦੋਸੋ, ਵੀਤਮੋਹੋ ਅਨਾਸਵੋ;

ਸਰੀਰਂ ਵਿਜਹਂ ਨਾਗੋ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਤ੍ਯਨਾਸਵੋ’’ਤਿ. – ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਮਨੁਸ੍ਸਭੂਤਨ੍ਤਿ ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਭੂਤਂ, ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਂ; ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਾ ਪਤ੍ਤਂ. ਸਤ੍ਥਾ ਹਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਾਧਿਗਮੇਨ ਸਬ੍ਬਗਤਿਵਿਮੁਤ੍ਤੋਪਿ ਚਰਿਮਤ੍ਤਭਾਵੇ ਗਹਿਤਪਟਿਸਨ੍ਧਿਵਸੇਨ ‘‘ਮਨੁਸ੍ਸੋ’’ਤ੍ਵੇਵ ਵੋਹਰੀਯਤੀਤਿ. ਗੁਣਵਸੇਨ ਪਨ ਦੇਵਾਨਂ ਅਤਿਦੇਵੋ, ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਨਂ ਅਤਿਬ੍ਰਹ੍ਮਾ. ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਿ ਸਯਮੇਵ ਬੁਜ੍ਝਿਤਬ੍ਬਬੁਦ੍ਧਵਨ੍ਤਂ. ਅਤ੍ਤਦਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਦਨ੍ਤਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਅਤ੍ਤਨਾਯੇਵ ਉਪ੍ਪਾਦਿਤੇਨ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗੇਨ ਚਕ੍ਖੁਤੋਪਿ…ਪੇ… ਮਨਤੋਪਿ ਉਤ੍ਤਮੇਨ ਦਮਥੇਨ ਦਨ੍ਤੋ. ਸਮਾਹਿਤਨ੍ਤਿ ਅਟ੍ਠਵਿਧੇਨ ਸਮਾਧਿਨਾ ਮਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿਨਾ ਚ ਸਮਾਹਿਤਂ. ਇਰਿਯਮਾਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਥੇਤਿ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧੇਪਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਹਾਰਪਥੇ, ਬ੍ਰਹ੍ਮੇ ਵਾ ਸੇਟ੍ਠੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਥੇ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨਵਸੇਨ ਪਵਤ੍ਤਮਾਨਂ. ਕਿਞ੍ਚਾਪਿ ਭਗਵਾ ਨ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਥੇ ਇਰਿਯਤਿ, ਤਤ੍ਥ ਇਰਿਯਸਾਮਤ੍ਥਿਯਂ ਪਨ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਤਞ੍ਚ ਉਪਾਦਾਯ ‘‘ਇਰਿਯਮਾਨ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੂਪਸਮੇ ਰਤਨ੍ਤਿ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪਸਮਹੇਤੁਭੂਤੇ ਸਬ੍ਬਸਙ੍ਖਾਰਸਮਥੇ, ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ, ਅਭਿਰਤਂ. ਯਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੁਨ੍ਤਿ ਯਂ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਂ ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦਿਧਮ੍ਮਾਨਂ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਾਰਗੂ, ਪਰਿਞ੍ਞਾਪਾਰਗੂ, ਪਹਾਨਪਾਰਗੂ, ਭਾਵਨਾਪਾਰਗੂ, ਸਚ੍ਛਿਕਿਰਿਯਪਾਰਗੂ, ਸਮਾਪਤ੍ਤਿਪਾਰਗੂਤਿ ਛਧਾ ਪਾਰਗੁਂ ਪਰਮੁਕ੍ਕਂਸਗਤਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਖਤ੍ਤਿਯਪਣ੍ਡਿਤਾਦਯੋ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਧਮ੍ਮਾਨੁਧਮ੍ਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪੂਜੇਨ੍ਤਾ ਕਾਯੇਨ ਵਾਚਾਯ ਮਨਸਾ ਚ ਤਨ੍ਨਿਨ੍ਨਾ ਤਪ੍ਪੋਣਾ ਤਪ੍ਪਬ੍ਭਾਰਾ ਹੋਨ੍ਤਿ. ਦੇਵਾਪਿ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਨ ਕੇਵਲਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾ ਏਵ, ਅਥ ਖੋ ਅਪਰਿਮਾਣਾਸੁ ਲੋਕਧਾਤੂਸੁ ਦੇਵਾਪਿ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤਿ. ਇਤਿ ਮੇ ਅਰਹਤੋ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਏਵਂ ਮਯਾ ਆਰਕਤ੍ਤਾਦੀਹਿ ਕਾਰਣੇਹਿ ਅਰਹਤੋ, ਭਗਵਤੋ, ਧਮ੍ਮਸੇਨਾਪਤਿਆਦੀਨਞ੍ਚ ‘‘ਸਤ੍ਥਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ ਵਦਨ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਏਵਂ ਸੁਤਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਸਬ੍ਬਸਂਯੋਜਨਾਤੀਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਾਨਿ ਦਸਪਿ ਸਂਯੋਜਨਾਨਿ ਯਥਾਰਹਂ ਚਤੂਹਿ ਮਗ੍ਗੇਹਿ ਸਹ ਵਾਸਨਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਂ. ਵਨਾ ਨਿਬ੍ਬਨਮਾਗਤਨ੍ਤਿ ਕਿਲੇਸਵਨਤੋ ਤਬ੍ਬਿਰਹਿਤਂ ਨਿਬ੍ਬਨਂ ਉਪਗਤਂ. ਕਾਮੇਹਿ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮਰਤਨ੍ਤਿ ਸਬ੍ਬਸੋ ਕਾਮੇਹਿ ਨਿਕ੍ਖਮਿਤ੍ਵਾ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਝਾਨਵਿਪਸ੍ਸਨਾਦਿਭੇਦੇ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਅਭਿਰਤਂ. ਮੁਤ੍ਤਂ ਸੇਲਾਵ ਕਞ੍ਚਨਨ੍ਤਿ ਅਸਾਰਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਸਾਰਸਭਾਵਤ੍ਤਾ ਸੇਲਤੋ ਨਿਸ੍ਸਟਕਞ੍ਚਨਸਦਿਸਂ ਦੇਵਾਪਿ ਤਂ ਨਮਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਸ ਵੇ ਅਚ੍ਚਰੁਚਿ ਨਾਗੋਤਿ ਸੋ ਏਕਂਸਤੋ ਆਗੁਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਪੁਨਬ੍ਭਵਂ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ; ਨਾਗੋ ਵਿਯ ਬਲਵਾਤਿ. ‘‘ਨਾਗੋ’’ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਅਚ੍ਚਰੁਚੀਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਕਾਯਰੁਚਿਯਾ ਞਾਣਰੁਚਿਯਾ ਚ ਸਦੇਵਕਂ ਲੋਕਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਰੁਚਿ, ਸੋਭਿ. ਯਥਾ ਕਿਂ? ਹਿਮਵਾਵਞ੍ਞੇ ਸਿਲੁਚ੍ਚਯੇ, ਯਥਾ ਹਿ ਹਿਮਵਾ ਪਬ੍ਬਤਰਾਜਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਥਿਰਗਰੁਮਹਾਸਾਰਭਾਵਾਦੀਹਿ ਗੁਣੇਹਿ ਅਞ੍ਞੇ ਪਬ੍ਬਤੇ ਅਤਿਰੋਚਤਿ, ਏਵਂ ਅਤਿਰੋਚਤੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇਸਂ ਨਾਗਨਾਮਾਨਨ੍ਤਿ ਅਹਿਨਾਗਹਤ੍ਥਿਨਾਗਪੁਰਿਸਨਾਗਾਨਂ, ਸੇਖਾਸੇਖਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਨਾਗਾਨਂ ਵਾ. ਸਚ੍ਚਨਾਮੋਤਿ ਸਚ੍ਚੇਨੇਵ ਨਾਗਨਾਮੋ. ਤਂ ਪਨ ਸਚ੍ਚਨਾਮਤਂ ‘‘ਨ ਹਿ ਆਗੁਂ ਕਰੋਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸਯਮੇਵ ਵਕ੍ਖਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਬੁਦ੍ਧਨਾਗਂ ਅਵਯਵਤੋ ਚ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਨਾਮਤੋ ਤਾਵ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਨ ਹਿ ਆਗੁਂ ਕਰੋਤਿ ਸੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਯਸ੍ਮਾ ਆਗੁਂ, ਪਾਪਂ, ਸਬ੍ਬੇਨ ਸਬ੍ਬਂ ਨ ਕਰੋਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਨਾਗੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੋਰਚ੍ਚਨ੍ਤਿ ਸੀਲਂ. ਅਵਿਹਿਂਸਾਤਿ ਕਰੁਣਾ. ਤਦੁਭਯਂ ਸਬ੍ਬਸ੍ਸਪਿ ਗੁਣਰਾਸਿਸ੍ਸ ਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਨ੍ਤਿ, ਕਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਨਾਗਸ੍ਸ ਪੁਰਿਮਪਾਦਭਾਵੋ ਤਸ੍ਸ ਯੁਤ੍ਤੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਦਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਤੇ ਦੁਵੇ’’ਤਿ.

ਅਪਰਪਾਦਭਾਵੇਨ ਵਦਨ੍ਤੋ ‘‘ਸਤਿ ਚ ਸਮ੍ਪਜਞ੍ਞਞ੍ਚ, ਚਰਣਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਤੇਪਰੇ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਤ੍ਯਾਪਰੇ’’ਤਿ ਵਾ ਪਾਠੋ. ਤੇ ਅਪਰੇਤ੍ਵੇਵ ਪਦਵਿਭਾਗੋ. ਅਨਵਜ੍ਜਧਮ੍ਮਾਨਂ ਆਦਾਨੇ ਸਦ੍ਧਾ ਹਤ੍ਥੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ, ਸਦ੍ਧਾਹਤ੍ਥੋ. ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਵੇਦਨਾ ਞਾਣਪ੍ਪਭੇਦਾ ਉਪੇਕ੍ਖਾ ਸੇਤਦਨ੍ਤਾ ਤੇ ਏਤਸ੍ਸ ਅਤ੍ਥੀਤਿ, ਉਪੇਕ੍ਖਾਸੇਤਦਨ੍ਤਵਾ.

ਉਤ੍ਤਮਙ੍ਗਂ ਪਞ੍ਞਾ, ਤਸ੍ਸਾ ਅਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਸਤੀਤਿ ਆਹ ‘‘ਸਤਿ ਗੀਵਾ ਸਿਰੋ ਪਞ੍ਞਾ’’ਤਿ. ਵੀਮਂਸਾ ਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਨਾਤਿ ਯਥਾ ਖਾਦਿਤਬ੍ਬਾਖਾਦਿਤਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸੋਣ੍ਡਾਯ ਪਰਾਮਸਨਂ ਘਾਯਨਞ੍ਚ ਹਤ੍ਥਿਨਾਗਸ੍ਸ ਵੀਮਂਸਾ ਨਾਮ ਹੋਤਿ, ਏਵਂ ਬੁਦ੍ਧਨਾਗਸ੍ਸ ਕੁਸਲਾਦਿਧਮ੍ਮਚਿਨ੍ਤਨਾ ਵੀਮਂਸਾ. ਸਮਾ ਵਸਨ੍ਤਿ ਏਤ੍ਥਾਤਿ, ਸਮਾਵਾਸੋ, ਭਾਜਨਂ ਕੁਚ੍ਛਿ ਏਵ ਸਮਾਵਾਸੋ, ਅਭਿਞ੍ਞਾਸਮਥਾਨਂ ਆਧਾਨਭਾਵਤੋ ਸਮਥਵਿਪਸ੍ਸਨਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਧਮ੍ਮੋ ਕੁਚ੍ਛਿਸਮਾਵਾਸੋ ਏਤਸ੍ਸਾਤਿ ਧਮ੍ਮਕੁਚ੍ਛਿਸਮਾਵਾਸੋ. ਵਿਵੇਕੋਤਿ ਉਪਧਿਵਿਵੇਕੋ. ਤਸ੍ਸਾਤਿ ਬੁਦ੍ਧਨਾਗਸ੍ਸ. ਵਾਲਧਿ, ਪਰਿਯੋਸਾਨਙ੍ਗਭਾਵਤੋ.

ਝਾਯੀਤਿ ਆਰਮ੍ਮਣੂਪਨਿਜ੍ਝਾਨੇਨ ਚ ਝਾਯਨਸੀਲੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਰਤੋਤਿ ਪਰਮਸ੍ਸਾਸਭੂਤੇ ਨਿਬ੍ਬਾਨੇ ਰਤੋ. ਅਜ੍ਝਤ੍ਤਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤੋਤਿ ਵਿਸਯਜ੍ਝਤ੍ਤੇ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿਯਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਮਾਹਿਤੋ ਤਦਿਦਂ ਸਮਾਧਾਨਂ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਬ੍ਬਕਾਲਿਕਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਗਚ੍ਛਂ ਸਮਾਹਿਤੋ ਨਾਗੋ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਭਗਵਾ ਹਿ ਸਵਾਸਨਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਵਿਕ੍ਖੇਪਾਭਾਵਤੋ ਨਿਚ੍ਚਂ ਸਮਾਹਿਤੋਵ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਂ ਯਂ ਇਰਿਯਾਪਥਂ ਕਪ੍ਪੇਤਿ, ਤਂ ਤਂ ਸਮਾਹਿਤੋਵ ਕਪ੍ਪੇਸੀਤਿ.

ਸਬ੍ਬਤ੍ਥਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਂ ਗੋਚਰੇ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਦ੍ਵਾਰੇ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪਿਹਿਤਵੁਤ੍ਤਿ. ਤੇਨਾਹ – ‘‘ਸਬ੍ਬਂ ਕਾਯਕਮ੍ਮਂ ਞਾਣਪੁਬ੍ਬਙ੍ਗਮਂ ਞਾਣਾਨੁਪਰਿਵਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿ (ਨੇਤ੍ਤਿ. ੧੫). ਏਸਾ ਨਾਗਸ੍ਸ ਸਮ੍ਪਦਾਤਿ ਏਸਾ ‘‘ਨ ਹਿ ਆਗੁਂ ਕਰੋਤਿ ਸੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ‘‘ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਨਾ ਏਵ ਵਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਾ ਵਕ੍ਖਮਾਨਾ ਚ ਬੁਦ੍ਧਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਨੋ ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿ ਗੁਣਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ.

ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਾਨੀਤਿ ਸਮ੍ਮਾਜੀਵਸ੍ਸ ਉਕ੍ਕਂਸਪਾਰਮਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਅਗਰਹਿਤਬ੍ਬਾਨਿ, ਮਿਚ੍ਛਾਜੀਵਸ੍ਸ ਸਬ੍ਬਸੋ ਸਵਾਸਨਾਨਞ੍ਚ ਪਹੀਨਤ੍ਤਾ ਸਾਵਜ੍ਜਾਨਿ ਗਰਹਿਤਬ੍ਬਾਨਿ ਨ ਭੁਞ੍ਜਤਿ ਅਨਵਜ੍ਜਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧਿਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਯਂ ਭੁਞ੍ਜਤੀਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਸਂਯੋਜਨਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਸਂਯੋਜਨਤੋ ਵਟ੍ਟੇ ਓਸੀਦਾਪਨਸਮਤ੍ਥਂ ਦਸਵਿਧਮ੍ਪਿ ਸਂਯੋਜਨਂ. ਅਣੁਂ ਥੂਲਨ੍ਤਿ ਖੁਦ੍ਦਕਞ੍ਚੇਵ ਮਹਨ੍ਤਞ੍ਚ. ਸਬ੍ਬਂ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਬਨ੍ਧਨਨ੍ਤਿ ਮਗ੍ਗਞਾਣੇਨ ਅਨਵਸੇਸਂ ਕਿਲੇਸਬਨ੍ਧਨਂ ਛਿਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ. ਯੇਨ ਯੇਨਾਤਿ ਯੇਨ ਯੇਨ ਦਿਸਾਭਾਗੇਨ.

ਯਥਾ ਹਿ ਉਦਕੇ ਜਾਤਂ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਉਦਕੇ ਪਵਡ੍ਢਤਿ ਨੋਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਤੋਯੇਨ, ਅਨੁਪਲੇਪਸਭਾਵਤ੍ਤਾ, ਤਥੇਵ ਲੋਕੇ ਜਾਤੋ ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਵਿਹਰਤਿ, ਨੋਪਲਿਪ੍ਪਤਿ ਲੋਕੇਨ ਤਣ੍ਹਾਦਿਟ੍ਠਿਮਾਨਲੇਪਾਭਾਵਤੋਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਗਿਨੀਤਿ ਅਗ੍ਗਿ. ਅਨਾਹਾਰੋਤਿ ਅਨਿਨ੍ਧਨੋ.

ਅਤ੍ਥਸ੍ਸਾਯਂ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨੀਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣਸਙ੍ਖਾਤਸ੍ਸ ਉਪਮੇਯ੍ਯਤ੍ਥਸ੍ਸ ਵਿਞ੍ਞਾਪਨੀ, ਪਕਾਸਨੀ ਅਯਂ ਨਾਗੂਪਮਾ. ਵਿਞ੍ਞੂਹੀਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਚਤੁਸਚ੍ਚਧਮ੍ਮਂ ਪਰਿਜਾਨਨ੍ਤੇਹਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਸਨ੍ਧਾਯ ਵਦਤਿ. ਵਿਞ੍ਞਿਸ੍ਸਨ੍ਤੀਤਿਆਦਿ ਕਾਰਣਵਚਨਂ, ਯਸ੍ਮਾ ਨਾਗੇਨ ਮਯਾ ਦੇਸਿਤਂ ਨਾਗਂ ਤਥਾਗਤਗਨ੍ਧਹਤ੍ਥਿਂ ਮਹਾਨਾਗਾ ਖੀਣਾਸਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਵਿਸਯੇ ਠਤ੍ਵਾ ਵਿਜਾਨਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਞ੍ਞੇਸਂ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਾਨਂ ਞਾਪਨਤ੍ਥਂ ਅਯਂ ਉਪਮਾ ਅਮ੍ਹੇਹਿ ਭਾਸਿਤਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਸਰੀਰਂ ਵਿਜਹਂ ਨਾਗੋ, ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਿਸ੍ਸਤ੍ਯਨਾਸਵੋਤਿ ਬੋਧਿਮੂਲੇ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਅਨਾਸਵੋ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਨਾਗੋ, ਇਦਾਨਿ ਸਰੀਰਂ ਅਤ੍ਤਭਾਵਂ ਵਿਜਹਨ੍ਤੋ ਖਨ੍ਧਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਨੇਨ ਪਰਿਨਿਬ੍ਬਾਯਿਸ੍ਸਤੀਤਿ.

ਏਵਂ ਚੁਦ੍ਦਸਹਿ ਉਪਮਾਹਿ ਮਣ੍ਡੇਤ੍ਵਾ, ਸੋਲ਼ਸਹਿ ਗਾਥਾਹਿ, ਚਤੁਸਟ੍ਠਿਯਾ ਪਾਦੇਹਿ ਸਤ੍ਥੁ ਗੁਣੇ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤੋ ਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਾਯ ਨਿਬ੍ਬਾਨਧਾਤੁਯਾ ਦੇਸਨਂ ਨਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ.

ਉਦਾਯਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.

ਸੋਲ਼ਸਕਨਿਪਾਤਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.