੬. ਵਙ੍ਗਨ੍ਤਪੁਤ੍ਤਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਨ੍ਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਮਾਨੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਨਾਲਕਗਾਮੇ ਰੂਪਸਾਰੀਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਿਯਾ ਕੁਚ੍ਛਿਮ੍ਹਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਉਪਸੇਨੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਯਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਤਯੋ ਵੇਦੇ ਉਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾਯ ਏਕਵਸ੍ਸਿਕੋ ‘‘ਅਰਿਯਗਬ੍ਭਂ ਵਡ੍ਢੇਮੀ’’ਤਿ ਏਕਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਂ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਉਪਸਮ੍ਪਾਦੇਤ੍ਵਾ ਤੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕਂ ਗਤੋ. ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਚਸ੍ਸ ਤਸ੍ਸ ਅਵਸ੍ਸਿਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਸਦ੍ਧਿਵਿਹਾਰਿਕਭਾਵਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ‘‘ਅਤਿਲਹੁਂ ਖੋ ਤ੍ਵਂ, ਮੋਘਪੁਰਿਸ, ਬਾਹੁਲ੍ਲਾਯ ਆਵਤ੍ਤੋ’’ਤਿ (ਮਹਾਵ. ੭੫) ਗਰਹਿਤੋ. ‘‘ਇਦਾਨਾਹਂ ਯਦਿਪਿ ਪਰਿਸਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਗਰਹਿਤੋ, ਪਰਿਸਂਯੇਵ ਪਨ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਸਤ੍ਥੁ ਪਾਸਂਸੋਪਿ ਭਵਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੨.੮੬-੯੬) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਂ ਨਰਾਸਭਂ;

ਪਬ੍ਭਾਰਮ੍ਹਿ ਨਿਸੀਦਨ੍ਤਂ, ਉਪਗਚ੍ਛਿਂ ਨਰੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਕਣਿਕਾਰਪੁਪ੍ਫਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਵਣ੍ਟੇ ਛੇਤ੍ਵਾਨਹਂ ਤਦਾ;

ਅਲਙ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾ ਛਤ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਅਭਿਰੋਪਯਿਂ.

‘‘ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਞ੍ਚ ਪਾਦਾਸਿਂ, ਪਰਮਨ੍ਨਂ ਸੁਭੋਜਨਂ;

ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਨਵਮੇ ਤਤ੍ਥ, ਸਮਣੇ ਅਟ੍ਠ ਭੋਜਯਿਂ.

‘‘ਅਨੁਮੋਦਿ ਮਹਾਵੀਰੋ, ਸਯਮ੍ਭੂ ਅਗ੍ਗਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਇਮਿਨਾ ਛਤ੍ਤਦਾਨੇਨ, ਪਰਮਨ੍ਨਪਵੇਚ੍ਛਨਾ.

‘‘ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਮਨੁਭੋਸ੍ਸਸਿ;

ਛਤ੍ਤਿਂਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਦੇਵਿਨ੍ਦੋ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਏਕਵੀਸਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ;

ਪਦੇਸਰਜ੍ਜਂ ਵਿਪੁਲਂ, ਗਣਨਾਤੋ ਅਸਙ੍ਖਿਯਂ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਸਾਸਨੇ ਦਿਬ੍ਬਮਾਨਮ੍ਹਿ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਗਮਿਸ੍ਸਤਿ;

ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ.

‘‘ਉਪਸੇਨੋਤਿ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ;

ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਤ੍ਤਾ, ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਚਰਿਮਂ ਵਤ੍ਤਤੇ ਮਯ੍ਹਂ, ਭਵਾ ਸਬ੍ਬੇ ਸਮੂਹਤਾ;

ਧਾਰੇਮਿ ਅਨ੍ਤਿਮਂ ਦੇਹਂ, ਜੇਤ੍ਵਾ ਮਾਰਂ ਸਵਾਹਨਂ.

‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਸਯਮ੍ਪਿ ਸਬ੍ਬੇ ਧੁਤਙ੍ਗਧਮ੍ਮੇ ਸਮਾਦਾਯ ਵਤ੍ਤਤਿ, ਅਞ੍ਞੇਪਿ ਤਦਤ੍ਥਾਯ ਸਮਾਦਪੇਤਿ, ਤੇਨ ਨਂ ਭਗਵਾ ਸਮਨ੍ਤਪਾਸਾਦਿਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਕੋਸਮ੍ਬਿਯਂ ਕਲਹੇ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ ਚ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤੇ ਏਕੇਨ ਭਿਕ੍ਖੁਨਾ ਤਂ ਕਲਹਂ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤੁਕਾਮੇਨ ‘‘ਏਤਰਹਿ ਖੋ ਕਲਹੋ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਸਙ੍ਘੋ ਦ੍ਵਿਧਾਭੂਤੋ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਮਯਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਤਬ੍ਬ’’ਨ੍ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਵਿਵੇਕਵਾਸਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਸ੍ਸ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ –

੫੭੭. ‘‘ਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਂ, ਵਾਲ਼ਮਿਗਨਿਸੇਵਿਤਂ;

ਸੇਵੇ ਸੇਨਾਸਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਕਾਰਣਾ.

੫੭੮. ‘‘ਸਙ੍ਕਾਰਪੁਞ੍ਜਾ ਆਹਤ੍ਵਾ, ਸੁਸਾਨਾ ਰਥਿਯਾਹਿ ਚ;

ਤਤੋ ਸਙ੍ਘਾਟਿਕਂ ਕਤ੍ਵਾ, ਲੂਖਂ ਧਾਰੇਯ੍ਯ ਚੀਵਰਂ.

੫੭੯. ‘‘ਨੀਚਂ ਮਨਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ, ਸਪਦਾਨਂ ਕੁਲਾ ਕੁਲਂ;

ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਯ ਚਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁ, ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋ ਸੁਸਂਵੁਤੋ.

੫੮੦. ‘‘ਲੂਖੇਨਪਿ ਵਾ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸੇ, ਨਾਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥੇ ਰਸਂ ਬਹੁਂ;

ਰਸੇਸੁ ਅਨੁਗਿਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਝਾਨੇ ਨ ਰਮਤੀ ਮਨੋ.

੫੮੧. ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਚੇਵ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ, ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵਸੇ ਮੁਨਿ;

ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ, ਅਨਾਗਾਰੇਹਿ ਚੂਭਯਂ.

੫੮੨. ‘‘ਯਥਾ ਜਲ਼ੋ ਵ ਮੂਗੋ ਵ, ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਯੇ ਤਥਾ;

ਨਾਤਿਵੇਲਂ ਸਮ੍ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਹਿ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.

੫੮੩. ‘‘ਨ ਸੋ ਉਪਵਦੇ ਕਞ੍ਚਿ, ਉਪਘਾਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇ;

ਸਂਵੁਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਮਿਂ, ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਸ੍ਸ ਭੋਜਨੇ.

੫੮੪. ‘‘ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸ, ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਕੋਵਿਦੋ.

ਸਮਥਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ, ਕਾਲੇਨ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ.

੫੮੫. ‘‘ਵੀਰਿਯਸਾਤਚ੍ਚਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਯੁਤ੍ਤਯੋਗੋ ਸਦਾ ਸਿਯਾ;

ਨ ਚ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਂ, ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਏਯ੍ਯ ਪਣ੍ਡਿਤੋ.

੫੮੬. ‘‘ਏਵਂ ਵਿਹਰਮਾਨਸ੍ਸ, ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ;

ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਆਸਵਾ ਸਬ੍ਬੇ, ਨਿਬ੍ਬੁਤਿਞ੍ਚਾਧਿਗਚ੍ਛਤੀ’’ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਵਿਵਿਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਜਨਵਿਵਿਤ੍ਤਂ ਸੁਞ੍ਞਂ ਅਰਞ੍ਞਾਦਿਂ. ਅਪ੍ਪਨਿਗ੍ਘੋਸਨ੍ਤਿ, ਨਿਸ੍ਸਦ੍ਦਂ ਸਦ੍ਦਸਙ੍ਘਟ੍ਟਨਰਹਿਤਂ. ਵਾਲ਼ਮਿਗਨਿਸੇਵਿਤਨ੍ਤਿ, ਸੀਹਬ੍ਯਗ੍ਘਦੀਪਿਵਾਲ਼ਮਿਗੇਹਿ ਚਰਿਤਂ. ਇਮਿਨਾਪਿ ਜਨਵਿਵੇਕਂਯੇਵ ਦਸ੍ਸੇਤਿ ਪਨ੍ਤਸੇਨਾਸਨਭਾਵਦੀਪਨਤੋ. ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ, ਸਯਿਤੁਂ ਆਸਯਿਤੁਞ੍ਚ ਯੁਤ੍ਤਭਾਵੇਨ ਵਸਨਟ੍ਠਾਨਂ ਇਧ ਸੇਨਾਸਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਕਾਰਣਾਤਿ, ਪਟਿਸਲ੍ਲਾਨਨਿਮਿਤ੍ਤਂ, ਨਾਨਾਰਮ੍ਮਣਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨੇਯੇਵ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਪਟਿ ਪਟਿ ਸਮ੍ਮਦੇਵ ਅਲ੍ਲੀਯਨਤ੍ਥਂ.

ਏਵਂ ਭਾਵਨਾਨੁਰੂਪਂ ਸੇਨਾਸਨਂ ਨਿਦ੍ਦਿਸਨ੍ਤੋ ਸੇਨਾਸਨੇ ਸਨ੍ਤੋਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਚੀਵਰਾਦੀਸੁਪਿ ਤਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਸਂਕਾਰਪੁਞ੍ਜਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਸਂਕਾਰਪੁਞ੍ਜਾਤਿ ਸਂਕਾਰਾਨਂ ਪੁਞ੍ਜਂ ਸਂਕਾਰਪੁਞ੍ਜਂ, ਤਤੋ ਕਚਵਰਟ੍ਠਾਨਾ. ਆਹਤ੍ਵਾਤਿ ਆਹਰਿਤ੍ਵਾ. ਤਤੋਤਿ ਤਥਾ ਆਹਟਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡੇਹਿ. ਕਰਣੇ ਹਿ ਇਦਂ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ ਲੂਖਨ੍ਤਿ ਸਤ੍ਥਲੂਖਰਜਨਲੂਖਾਦਿਨਾ ਲੂਖਂ ਅਵਣ੍ਣਾਮਟ੍ਠਂ. ਧਾਰੇਯ੍ਯਾਤਿ ਨਿਵਾਸਨਾਦਿਵਸੇਨ ਪਰਿਹਰੇਯ੍ਯ, ਏਤੇਨ ਚੀਵਰਸਨ੍ਤੋਸਂ ਵਦਤਿ.

ਨੀਚ ਮਨਂ ਕਰਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ‘‘ਅਨ੍ਤਮਿਦਂ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਜੀਵਿਕਾਨ’’ਨ੍ਤਿਆਦਿਕਂ (ਇਤਿਵੁ. ੯੧; ਸਂ. ਨਿ. ੩.੮੦) ਸੁਗਤੋਵਾਦਂ ਅਨੁਸ੍ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਨਿਹਤਮਾਨਦਪ੍ਪਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਕਤ੍ਵਾ. ਸਪਦਾਨਨ੍ਤਿ ਘਰੇਸੁ ਅਵਖਣ੍ਡਰਹਿਤਂ; ਅਨੁਘਰਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਕੁਲਾ ਕੁਲ’’ਨ੍ਤਿ. ਕੁਲਾ ਕੁਲਨ੍ਤਿ ਕੁਲਤੋ ਕੁਲਂ, ਕੁਲਾਨੁਪੁਬ੍ਬਿਯਾ ਘਰਪਟਿਪਾਟਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਪਿਣ੍ਡਿਕਾਯਾਤਿ ਮਿਸ੍ਸਕਭਿਕ੍ਖਾਯ, ਇਮਿਨਾ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਸਨ੍ਤੋਸਂ ਵਦਤਿ. ਗੁਤ੍ਤਦ੍ਵਾਰੋਤਿ ਸੁਪਿਹਿਤਚਕ੍ਖਾਦਿਦ੍ਵਾਰੋ. ਸੁਸਂਵੁਤੋਤਿ ਹਤ੍ਥਕੁਕ੍ਕੁਚ੍ਚਾਦੀਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਸੁਟ੍ਠੁ ਸਂਵੁਤੋ.

ਲੂਖੇਨਪਿ ਵਾਤਿ ਅਪਿਸਦ੍ਦੋ ਸਮੁਚ੍ਚਯੇ, ਵਾ-ਸਦ੍ਦੋ ਵਿਕਪ੍ਪੇ. ਉਭਯੇਨਪਿ ਲੂਖੇਨਪਿ ਅਪ੍ਪੇਨਪਿ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿ ਸੁਲਭੇਨ ਇਤਰੀਤਰੇਨ ਸਨ੍ਤੁਸ੍ਸੇ ਸਮਂ ਸਮ੍ਮਾ ਤੁਸ੍ਸੇਯ੍ਯ. ਤੇਨਾਹ ‘‘ਨਾਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥੇ ਰਸਂ ਬਹੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਨਾਞ੍ਞਂ ਪਤ੍ਥੇ ਰਸਂ ਬਹੁਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਯਥਾਲਦ੍ਧਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਮਧੁਰਾਦਿਰਸਂ ਬਹੁਂ ਪਣੀਤਞ੍ਚ ਨ ਪਤ੍ਥੇਯ੍ਯ ਨ ਪਿਹੇਯ੍ਯ, ਇਮਿਨਾ ਗਿਲਾਨਪਚ੍ਚਯੇਪਿ ਸਨ੍ਤੋਸੋ ਦਸ੍ਸਿਤੋ ਹੋਤਿ. ਰਸੇਸੁ ਗੇਧਵਾਰਣਤ੍ਥਂ ਪਨ ਕਾਰਣਂ ਵਦਨ੍ਤੋ ਰਸੇਸੁ ਅਨੁਗਿਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਝਾਨੇ ਨ ਰਮਤੀ ਮਨੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਸਂਵਰਮ੍ਪਿ ਅਪਰਿਪੂਰੇਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕੁਤੋ ਵਿਕ੍ਖਿਤ੍ਤਚਿਤ੍ਤਸਮਾਧਾਨਨ੍ਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਏਵਂ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਸਲ੍ਲੇਖਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ਇਦਾਨਿ ਅਵਸਿਟ੍ਠਕਥਾਵਤ੍ਥੂਨਿ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋ ਚੇਵਾ’’ਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਅਪ੍ਪਿਚ੍ਛੋਤਿ, ਅਨਿਚ੍ਛੋ ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਇਚ੍ਛਾਰਹਿਤੋ, ਤੇਨ ਚਤੁਬ੍ਬਿਧਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਤਣ੍ਹੁਪ੍ਪਾਦਵਿਕ੍ਖਮ੍ਭਨਮਾਹ. ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋਤਿ, ਚਤੂਸੁ ਪਚ੍ਚਯੇਸੁ ਯਥਾਲਾਭਸਨ੍ਤੋਸਾਦਿਨਾ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ. ਯੋ ਹਿ –

‘‘ਅਤੀਤਂ ਨਾਨੁਸੋਚੇਯ੍ਯ, ਨਪ੍ਪਜਪ੍ਪੇਯ੍ਯਨਾਗਤਂ;

ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨੇਨ ਯਾਪੇਯ੍ਯ, ਸੋ ‘ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ’ਤਿ ਪਵੁਚ੍ਚਤੀ’’ਤਿ.

ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋਤਿ ਗਣਸਙ੍ਗਣਿਕਂ ਪਹਾਯ ਕਾਯੇਨ ਪਵਿਵਿਤ੍ਤੋ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ. ਚਿਤ੍ਤਵਿਵੇਕਾਦਿਕੇ ਹਿ ਪਰਤੋ ਵਕ੍ਖਤਿ. ਵਸੇਤਿ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਯੋਜੇਤਬ੍ਬਂ. ਮੋਨੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਸਮਨ੍ਨਾਗਮੇਨ ਮੁਨਿ. ਅਸਂਸਟ੍ਠੋਤਿ ਦਸ੍ਸਨਸਵਨਸਮੁਲ੍ਲਪਨਸਮ੍ਭੋਗਕਾਯਸਂਸਗ੍ਗਾਨਂ ਅਭਾਵੇਨ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਸਂਸਗ੍ਗਰਹਿਤੋ. ਉਭਯਨ੍ਤਿ, ਗਹਟ੍ਠੇਹਿ ਅਨਾਗਾਰੇਹਿ ਚਾਤਿ ਉਭਯੇਹਿਪਿ ਅਸਂਸਟ੍ਠੋ. ਕਰਣੇ ਹਿ ਇਦਂ ਪਚ੍ਚਤ੍ਤਵਚਨਂ.

ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸਯੇ ਤਥਾਤਿ ਅਜਲ਼ੋ ਅਮੂਗੋਪਿ ਸਮਾਨੋ ਯਥਾ ਜਲ਼ੋ ਵਾ ਮੂਗੋ ਵਾ, ਤਥਾ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਯ੍ਯ, ਏਤੇਨ ਪਾਗਬ੍ਬਿਯਪ੍ਪਹਾਨਮਾਹ. ਜਲ਼ੋ ਵ ਮੂਗੋ ਵਾਤਿ ਚ ਗਾਥਾਸੁਖਤ੍ਥਂ ਰਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਕਤਂ, ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਚ ਵਾਸਦ੍ਦੋ. ਨਾਤਿਵੇਲਂ ਸਮ੍ਭਾਸੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤਿਵੇਲਂ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਪਮਾਣਂ ਨ ਭਾਸੇਯ੍ਯ, ਮਤ੍ਤਭਾਣੀ ਅਸ੍ਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਘਮਜ੍ਝਮ੍ਹੀਤਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੇ, ਜਨਸਮੂਹੇ ਵਾ.

ਨ ਸੋ ਉਪਵਦੇ ਕਞ੍ਚੀਤਿ ਸੋ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਪਟਿਪਤ੍ਤਿਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਹੀਨਂ ਵਾ ਮਜ੍ਝਿਮਂ ਵਾ ਉਕ੍ਕਟ੍ਠਂ ਵਾ ਯਂਕਿਞ੍ਚਿ ਨ ਵਾਚਾਯ ਉਪਵਦੇਯ੍ਯ. ਉਪਘਾਤਂ ਵਿਵਜ੍ਜਯੇਤਿ ਕਾਯੇਨ ਉਪਘਾਤਂ ਪਰਿਵਿਹੇਠਨਂ ਵਜ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਸਂਵੁਤੋ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸ੍ਮਿਨ੍ਤਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਮ੍ਹਿ ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰਸੀਲੇ ਸਂਵੁਤੋ ਅਸ੍ਸ, ਪਾਤਿਮੋਕ੍ਖਸਂਵਰੇਨ ਪਿਹਿਤਕਾਯਵਾਚੋ ਸਿਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਮਤ੍ਤਞ੍ਞੂ ਚਸ੍ਸ ਭੋਜਨੇਤਿ ਪਰਿਯੇਸਨਪਟਿਗ੍ਗਹਣਪਰਿਭੋਗਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜਨੇਸੁ ਭੋਜਨੇ ਪਮਾਣਞ੍ਞੂ ਸਿਯਾ.

ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤਸ੍ਸਾਤਿ ‘‘ਏਵਂ ਮੇ ਮਨਸਿ ਕਰੋਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਅਹੋਸੀ’’ਤਿ ਤਦਾਕਾਰਂ ਸਲ੍ਲਕ੍ਖੇਨ੍ਤੋ ਸੁਟ੍ਠੁ ਗਹਿਤਸਮਾਧਿਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਅਸ੍ਸ. ‘‘ਸੁਗ੍ਗਹੀਤਨਿਮਿਤ੍ਤੋ ਸੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਠੋ, ਸੋ ਯੋਗੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸੁਪ੍ਪਾਦਕੋਵਿਦੋਤਿ ਏਵਂ ਭਾਵਯਤੋ ਚਿਤ੍ਤਂ ਲੀਨਂ ਹੋਤਿ, ‘‘ਏਵਂ ਉਦ੍ਧਤ’’ਨ੍ਤਿ ਲੀਨਸ੍ਸ ਉਦ੍ਧਤਸ੍ਸ ਚ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿਕਾਰਣੇ ਕੁਸਲੋ ਅਸ੍ਸ. ਲੀਨੇ ਹਿ ਚਿਤ੍ਤੇ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਵੀਰਿਯਪੀਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾ, ਉਦ੍ਧਤੇ ਪਸ੍ਸਦ੍ਧਿਸਮਾਧਿਉਪੇਕ੍ਖਾਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾ. ਸਤਿਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗੋ ਪਨ ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਇਚ੍ਛਿਤਬ੍ਬੋ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਯਸ੍ਮਿਞ੍ਚ ਖੋ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਸਮਯੇ ਲੀਨਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ, ਕਾਲੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਮਯੇ ਧਮ੍ਮਵਿਚਯਸਮ੍ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਸ੍ਸ ਭਾਵਨਾਯਾ’’ਤਿਆਦਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੫.੨੩੪). ਸਮਥਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯਾਤਿ ਸਮਥਭਾਵਨਂ ਭਾਵੇਯ੍ਯ, ਅਨੁਪ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਮਾਧਿਂ ਉਪ੍ਪਾਦੇਯ੍ਯ, ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਞ੍ਚ ਯਾਵ ਵਸੀਭਾਵਪ੍ਪਤ੍ਤਿ, ਤਾਵ ਵਡ੍ਢੇਯ੍ਯ ਬ੍ਯੂਹੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਕਾਲੇਨ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਯਥਾਲਦ੍ਧਂ ਸਮਾਧਿਂ ਨਿਕਨ੍ਤਿਯਾ ਅਪਰਿਯਾਦਾਨੇਨ ਹਾਨਭਾਗਿਯਂ ਠਿਤਿਭਾਗਿਯਂ ਵਾ ਅਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬੇਧਭਾਗਿਯਂਵ ਕਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਞ੍ਚ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਅਥ ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਚ ਵਿਪਸ੍ਸਨਨ੍ਤਿ ਸਮਥਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤੋ ਤਸ੍ਸ ਥਿਰੀਭੂਤਕਾਲੇ ਸਙ੍ਕੋਚਂ ਅਨਾਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਿਯਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮਾਯ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਅਨੁਯੁਞ੍ਜੇਯ੍ਯ. ਯਥਾਹ –

‘‘ਅਥ ਵਾ ਸਮਾਧਿਲਾਭੇਨ, ਵਿਵਿਤ੍ਤਸਯਨੇਨ ਵਾ;

ਭਿਕ੍ਖੁ ਵਿਸ੍ਸਾਸਮਾਪਾਦਿ, ਅਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਆਸਵਕ੍ਖਯ’’ਨ੍ਤਿ. (ਧ. ਪ. ੨੭੧-੨੭੨);

ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ – ‘‘ਵੀਰਿਯਸਾਤਚ੍ਚਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ’’ਤਿਆਦਿ. ਸਤਤਭਾਵੋ ਸਾਤਚ੍ਚਂ, ਵੀਰਿਯਸ੍ਸ ਸਾਤਚ੍ਚਂ, ਤੇਨ ਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤੋ, ਸਤਤਪਵਤ੍ਤਵੀਰਿਯੋ, ਨਿਚ੍ਚਪਗ੍ਗਹਿਤਵੀਰਿਯੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਯੁਤ੍ਤਯੋਗੋ ਸਦਾ ਸਿਯਾਤਿ ਸਬ੍ਬਕਾਲਂ ਭਾਵਨਾਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਸਿਯਾ. ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਅਨ੍ਤਂ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ ਨਿਰੋਧਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਪ੍ਪਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਾਸਂ ਨ ਏਯ੍ਯ ਨ ਗਚ੍ਛੇਯ੍ਯ. ‘‘ਅਹਂ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਸੀਲੋ ਝਾਨਲਾਭੀ ਅਭਿਞ੍ਞਾਲਾਭੀ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤ੍ਵਾ ਠਿਤੋ’’ਤਿ ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਟ੍ਠੋ ਨ ਭਵੇਯ੍ਯਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਏਵਂ ਵਿਹਰਮਾਨਸ੍ਸਾਤਿ, ਏਵਂ ਵਿਵਿਤ੍ਤਸੇਨਾਸਨਸੇਵਨਾਦਿਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਵਸੇਨ ਯੁਤ੍ਤਯੋਗਤਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਵਿਹਰਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸੁਦ੍ਧਿਕਾਮਸ੍ਸਾਤਿ, ਞਾਣਦਸ੍ਸਨਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਵਿਸੁਦ੍ਧਿਂ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਰਹਤ੍ਤਞ੍ਚ ਇਚ੍ਛਨ੍ਤਸ੍ਸ. ਸਂਸਾਰੇ ਭਯਸ੍ਸ ਇਕ੍ਖਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ, ਕਾਮਾਸਵਾਦਯੋ ਸਬ੍ਬੇ ਆਸਵਾ ਖੀਯਨ੍ਤਿ ਖਯਂ ਅਬ੍ਭਤ੍ਥਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਂ ਖਯਗਮਨੇਨੇਵ ਸਉਪਾਦਿਸੇਸਅਨੁਪਾਦਿਸੇਸਪਭੇਦਂ ਦੁਵਿਧਮ੍ਪਿ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਅਧਿਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ.

ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਤਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੁਨੋ ਓਵਾਦਦਾਨਾਪਦੇਸੇਨ ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਥਾਪਟਿਪਨ੍ਨਭਾਵਂ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਾਸਿ.

ਵਙ੍ਗਨ੍ਤਪੁਤ੍ਤਉਪਸੇਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.