੪. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਦਨ੍ਧਾ ਮਯ੍ਹਂ ਗਤੀਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਯਦੇਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠੁਪ੍ਪਤ੍ਤਿਵਸੇਨ ਵਤ੍ਤਬ੍ਬਂ, ਤਂ ਅਟ੍ਠਕਨਿਪਾਤੇ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਵਤ੍ਥੁਸ੍ਮਿਂ (ਥੇਰਗਾ. ਅਟ੍ਠ. ੨.ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ) ਵੁਤ੍ਤਮੇਵ. ਅਯਂ ਪਨ ਵਿਸੇਸੋ – ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਅਗ੍ਗਫਲਸੁਖੇਨ ਵੀਤਿਨਾਮੇਨ੍ਤੋ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਸਕ੍ਕਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਮ੍ਪਿ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸੁਖੇ ਪਤਿਟ੍ਠਪੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ? ਸੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਯ੍ਯਕਂ ਧਨਸੇਟ੍ਠਿਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਆਹ – ‘‘ਸਚੇ, ਮਹਾਸੇਟ੍ਠਿ, ਅਨੁਜਾਨਾਥ, ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਯ੍ਯ’’ਨ੍ਤਿ. ‘‘ਪਬ੍ਬਾਜੇਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ. ਥੇਰੋ ਤਂ ਪਬ੍ਬਾਜੇਸਿ. ਸੋ ਦਸਸੁ ਸੀਲੇਸੁ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਭਾਤੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ –
‘‘ਪਦੁਮਂ ਯਥਾ ਕੋਕਨਦਂ ਸੁਗਨ੍ਧਂ, ਪਾਤੋ ਸਿਯਾ ਫੁਲ੍ਲਮਵੀਤਗਨ੍ਧਂ;
ਅਙ੍ਗੀਰਸਂ ਪਸ੍ਸ ਵਿਰੋਚਮਾਨਂ, ਤਪਨ੍ਤਮਾਦਿਚ੍ਚਮਿਵਨ੍ਤਲਿਕ੍ਖੇ’’ਤਿ. (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੧੨੩; ਅ. ਨਿ. ੫.੧੯੫) –
ਗਾਥਂ ਉਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ, ਗਹਿਤਗਹਿਤਂ ਪਦਂ ਹਦਯੇ ਨ ਤਿਟ੍ਠਤਿ. ਅਥ ਨਂ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਆਹ – ‘‘ਪਨ੍ਥਕ, ਤ੍ਵਂ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਅਭਬ੍ਬੋ, ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਏਕਗਾਥਮ੍ਪਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਸਿ. ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਪਨ ਤ੍ਵਂ ਕਥਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਸ੍ਸਸਿ? ਨਿਕ੍ਖਮ ਇਤੋ’’ਤਿ. ਸੋ ਥੇਰੇਨ ਪਣਾਮਿਤੋ ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸਮੀਪੇ ਰੋਦਮਾਨੋ ਅਟ੍ਠਾਸਿ.
ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਸਤ੍ਥਾ ਜੀਵਕਮ੍ਬਵਨੇ ਵਿਹਰਤਿ. ਅਥ ਜੀਵਕੋ ਪੁਰਿਸਂ ਪੇਸੇਸਿ, ‘‘ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਨਿਮਨ੍ਤੇਹੀ’’ਤਿ. ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਆਯਸ੍ਮਾ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ ਭਤ੍ਤੁਦ੍ਦੇਸਕੋ ਹੋਤਿ. ਸੋ ‘‘ਪਞ੍ਚਨ੍ਨਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖਂ ਪਟਿਚ੍ਛਥ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸੇਸਾਨਂ ਪਟਿਚ੍ਛਾਮੀ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਭਿਯ੍ਯੋਸੋਮਤ੍ਤਾਯ ਦੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਕ੍ਖੇਦਂ ਞਤ੍ਵਾ, ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਮਯਾ ਕਤੇਨ ਉਪਾਯੇਨ ਬੁਜ੍ਝਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਤਸ੍ਸ ਅਵਿਦੂਰੇ ਠਾਨੇ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਕਿਂ, ਪਨ੍ਥਕ, ਰੋਦਸੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਭਾਤਾ ਮਂ, ਭਨ੍ਤੇ, ਪਣਾਮੇਤੀ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਪਨ੍ਥਕ, ਮਾ ਚਿਨ੍ਤਯਿ, ਮਮ ਸਾਸਨੇ ਤੁਯ੍ਹਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ, ਏਹਿ, ਇਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ‘ਰਜੋਹਰਣਂ, ਰਜੋਹਰਣ’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਦਿਨ੍ਨਂ ਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ‘‘ਰਜੋਹਰਣਂ, ਰਜੋਹਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਿਸੀਦਿ. ਤਸ੍ਸ ਤਂ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਕਿਲਿਟ੍ਠਧਾਤੁਕਂ ਜਾਤਂ, ਪੁਨ ਪਰਿਮਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸ ਉਕ੍ਖਲਿਪਰਿਪੁਞ੍ਛਨਸਦਿਸਂ ਜਾਤਂ. ਸੋ ਞਾਣਸ੍ਸ ਪਰਿਪਕ੍ਕਤ੍ਤਾ ਏਵਂ ਚਿਨ੍ਤੇਸਿ – ‘‘ਇਦਂ ਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਕਤਿਯਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਂ, ਇਮਂ ਉਪਾਦਿਣ੍ਣਕਸਰੀਰਂ ਨਿਸ੍ਸਾਯ ਕਿਲਿਟ੍ਠਂ ਅਞ੍ਞਥਾ ਜਾਤਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਅਨਿਚ੍ਚਂ ਯਥਾਪੇਤਂ, ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਮ੍ਪੀ’’ਤਿ ਖਯਵਯਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਿਮਿਤ੍ਤੇ ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪਾਦਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਸਹ ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਹਿ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੨.੩੫-੫੪) –
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;
ਗਣਮ੍ਹਾ ਵੂਪਕਟ੍ਠੋ ਸੋ, ਹਿਮਵਨ੍ਤੇ ਵਸੀ ਤਦਾ.
‘‘ਅਹਮ੍ਪਿ ਹਿਮਵਨ੍ਤਮ੍ਹਿ, ਵਸਾਮਿ ਅਸ੍ਸਮੇ ਤਦਾ;
ਅਚਿਰਾਗਤਂ ਮਹਾਵੀਰਂ, ਉਪੇਸਿਂ ਲੋਕਨਾਯਕਂ.
‘‘ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਉਪਗਚ੍ਛਿਂ ਨਰਾਸਭਂ;
ਸਮਾਧਿਂ ਸਮਾਪਜ੍ਜਨ੍ਤਂ, ਅਨ੍ਤਰਾਯਮਕਾਸਹਂ.
‘‘ਉਭੋ ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਪੁਪ੍ਫਚ੍ਛਤ੍ਤਂ ਅਦਾਸਹਂ;
ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ, ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਮਹਾਮੁਨਿ.
‘‘ਸਬ੍ਬੇ ਦੇਵਾ ਅਤ੍ਤਮਨਾ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਉਪੇਨ੍ਤਿ ਤੇ;
ਸਾਧੁਕਾਰਂ ਪਵਤ੍ਤੇਸੁਂ, ਅਨੁਮੋਦਿਸ੍ਸਤਿ ਚਕ੍ਖੁਮਾ.
‘‘ਇਦਂ ਵਤ੍ਵਾਨ ਤੇ ਦੇਵਾ, ਉਪਗਚ੍ਛੁਂ ਨਰੁਤ੍ਤਮਂ;
ਆਕਾਸੇ ਧਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਪਦੁਮਚ੍ਛਤ੍ਤਮੁਤ੍ਤਮਂ.
‘‘ਸਤਪਤ੍ਤਛਤ੍ਤਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ, ਅਦਾਸਿ ਤਾਪਸੋ ਮਮ;
ਤਮਹਂ ਕਿਤ੍ਤਯਿਸ੍ਸਾਮਿ, ਸੁਣਾਥ ਮਮ ਭਾਸਤੋ.
‘‘ਪਞ੍ਚਵੀਸਤਿਕਪ੍ਪਾਨਿ, ਦੇਵਰਜ੍ਜਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ;
ਚਤੁਤ੍ਤਿਂਸਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਞ੍ਚ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਯਂ ਯਂ ਯੋਨਿਂ ਸਂਸਰਤਿ, ਦੇਵਤ੍ਤਂ ਅਥ ਮਾਨੁਸਂ;
ਅਬ੍ਭੋਕਾਸੇ ਪਤਿਟ੍ਠਨ੍ਤਂ, ਪਦੁਮਂ ਧਾਰਯਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਮ੍ਹਿ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;
ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਪਕਾਸਿਤੇ ਪਾਵਚਨੇ, ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ ਲਭਿਸ੍ਸਤਿ;
ਮਨੋਮਯਮ੍ਹਿ ਕਾਯਮ੍ਹਿ, ਉਤ੍ਤਮੋ ਸੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.
‘‘ਦ੍ਵੇ ਭਾਤਰੋ ਭਵਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਉਭੋਪਿ ਪਨ੍ਥਕਵ੍ਹਯਾ;
ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ, ਜੋਤਯਿਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਾਸਨਂ.
‘‘ਸੋਹਂ ਅਟ੍ਠਾਰਸਵਸ੍ਸੋ, ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਅਨਗਾਰਿਯਂ;
ਵਿਸੇਸਾਹਂ ਨ ਵਿਨ੍ਦਾਮਿ, ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.
‘‘ਦਨ੍ਧਾ ਮਯ੍ਹਂ ਗਤੀ ਆਸਿ, ਪਰਿਭੂਤੋ ਪੁਰੇ ਅਹੁਂ;
ਭਾਤਾ ਚ ਮਂ ਪਣਾਮੇਸਿ, ਗਚ੍ਛ ਦਾਨਿ ਸਕਂ ਘਰਂ.
‘‘ਸੋਹਂ ਪਣਾਮਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਕੇ;
ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਸਿਂ, ਸਾਮਞ੍ਞਸ੍ਮਿਂ ਅਪੇਕ੍ਖਵਾ.
‘‘ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛਿ, ਸੀਸਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਾਮਸਿ;
ਬਾਹਾਯ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਪਵੇਸਯਿ.
‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਅਦਾਸਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਂ;
ਏਵਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਏਕਮਨ੍ਤਮਧਿਟ੍ਠਹਂ.
‘‘ਹਤ੍ਥੇਹਿ ਤਮਹਂ ਗਯ੍ਹ, ਸਰਿਂ ਕੋਕਨਦਂ ਅਹਂ;
ਤਤ੍ਥ ਚਿਤ੍ਤਂ ਵਿਮੁਚ੍ਚਿ ਮੇ, ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਅਪਾਪੁਣਿਂ.
‘‘ਮਨੋਮਯੇਸੁ ਕਾਯੇਸੁ, ਸਬ੍ਬਤ੍ਥ ਪਾਰਮਿਂ ਗਤੋ;
ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਹਰਾਮਿ ਅਨਾਸਵੋ.
‘‘ਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾ ਚਤਸ੍ਸੋ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਮਗ੍ਗੇਨੇਵਸ੍ਸ ਤੇਪਿਟਕਂ ਪਞ੍ਚਾਭਿਞ੍ਞਾ ਚ ਆਗਮਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਏਕੇਨ ਊਨੇਹਿ ਪਞ੍ਚਹਿ ਭਿਕ੍ਖੁਸਤੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਪਞ੍ਞਤ੍ਤੇ ਆਸਨੇ ਨਿਸੀਦਿ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਪਨ ਅਤ੍ਤਨੋ ਭਿਕ੍ਖਾਯ ਅਪ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤਤ੍ਤਾ ਏਵ ਨ ਗਤੋ. ਜੀਵਕੋ ਯਾਗੁਂ ਦਾਤੁਂ ਆਰਭਿ, ਸਤ੍ਥਾ ਪਤ੍ਤਂ ਹਤ੍ਥੇਨ ਪਿਦਹਿ. ‘‘ਕਸ੍ਮਾ, ਭਨ੍ਤੇ, ਨ ਗਣ੍ਹਥਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ – ‘‘ਵਿਹਾਰੇ ਏਕੋ ਭਿਕ੍ਖੁ ਅਤ੍ਥਿ, ਜੀਵਕਾ’’ਤਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸਂ ਪਹਿਣਿ, ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਯ੍ਯਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਏਹੀ’’ਤਿ. ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋਪਿ ਰੂਪੇਨ ਕਿਰਿਯਾਯ ਚ ਏਕਮ੍ਪਿ ਏਕੇਨ ਅਸਦਿਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾ ਨਿਸੀਦਿ. ਸੋ ਪੁਰਿਸੋ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਬਹੁਭਾਵਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਕਥੇਸਿ – ‘‘ਇਮਸ੍ਮਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਾ ਵਿਹਾਰੇ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘੋ ਬਹੁਤਰੋ, ਪਕ੍ਕੋਸਿਤਬ੍ਬਂ ਅਯ੍ਯਂ ਨ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿ. ਜੀਵਕੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਟਿਪੁਚ੍ਛਿ – ‘‘ਕੋਨਾਮੋ, ਭਨ੍ਤੇ, ਵਿਹਾਰੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂ’’ਤਿ? ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ, ਜੀਵਕਾ’’ਤਿ. ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ ਕਤਰੋ’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਆਨੇਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਾਮ ਕਤਰੋ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ’’,‘‘ਅਹਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ’’ਤਿ ਏਕਪਹਾਰੇਨੇਵ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਮ੍ਪਿ ਕਥੇਸਿ. ਸੋ ਪੁਨਾਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਪਵਤ੍ਤਿਂ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਆਰੋਚੇਸਿ. ਜੀਵਕੋ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਸਚ੍ਚਤ੍ਤਾ ‘‘ਇਦ੍ਧਿਮਾ ਮਞ੍ਞੇ, ਅਯ੍ਯੋ’’ਤਿ ਨਯਤੋ ਞਤ੍ਵਾ ‘‘ਗਚ੍ਛ, ਭਣੇ, ਪਠਮਂ ਕਥਨਕਮਯ੍ਯਮੇਵ ‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਕ੍ਕੋਸਤੀ’ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਚੀਵਰਕਣ੍ਣੇ ਗਣ੍ਹਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਸੋ ਵਿਹਾਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਤਥਾ ਅਕਾਸਿ, ਤਾਵਦੇਵ ਨਿਮ੍ਮਿਤਭਿਕ੍ਖੂ ਅਨ੍ਤਰਧਾਯਿਂਸੁ. ਸੋ ਥੇਰਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਗਮਾਸਿ.
ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਖਣੇ ਯਾਗੁਞ੍ਚ ਖਜ੍ਜਕਾਦਿਭੇਦਞ੍ਚ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਦਸਬਲੇ ਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਰਂ ਗਤੇ ਧਮ੍ਮਸਭਾਯਂ ਕਥਾ ਉਦਪਾਦਿ – ‘‘ਅਹੋ ਬੁਦ੍ਧਾਨਂ ਆਨੁਭਾਵੋ, ਯਤ੍ਰ ਹਿ ਨਾਮ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਮਾਸੇ ਏਕਗਾਥਂ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਕ੍ਕੋਨ੍ਤਮ੍ਪਿ ਲਹੁਕੇਨ ਖਣੇਨੇਵ ਏਵਂ ਮਹਿਦ੍ਧਿਕਂ ਅਕਂਸੂ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਕਥਾਸਲ੍ਲਾਪਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਾਸਨੇ ਨਿਸਜ੍ਜ, ‘‘ਕਿਂ ਵਦੇਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਇਮਂ ਨਾਮ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੇ, ‘‘ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੇਨ ਇਦਾਨਿ ਮਯ੍ਹਂ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਦਾਯਜ੍ਜਂ ਲਦ੍ਧਂ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪਨ ਲੋਕਿਯਦਾਯਜ੍ਜ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ਤੇਹਿ ਯਾਚਿਤੋ ਚੂਲ਼ਸੇਟ੍ਠਿਜਾਤਕਂ (ਜਾ. ੧.੧.੪) ਕਥੇਸਿ. ਅਪਰਭਾਗੇ ਤਂ ਸਤ੍ਥਾ ਅਰਿਯਗਣਪਰਿਵੁਤੋ ਧਮ੍ਮਾਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲਾਨਞ੍ਚ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਸੋ ਅਪਰੇਨ ਸਮਯੇਨ ਭਿਕ੍ਖੂਹਿ ‘‘ਤਥਾ ਦਨ੍ਧਧਾਤੁਕੇਨ ਕਥਂ ਤਯਾ ਸਚ੍ਚਾਨਿ ਪਟਿਵਿਦ੍ਧਾਨੀ’’ਤਿ ਪੁਟ੍ਠੋ ਭਾਤੁ ਪਣਾਮਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਕਾਸੇਨ੍ਤੋ –
੫੫੭. ‘‘ਦਨ੍ਧਾ ਮਯ੍ਹਂ ਗਤੀ ਆਸਿ, ਪਰਿਭੂਤੋ ਪੁਰੇ ਅਹਂ;
ਭਾਤਾ ਚ ਮਂ ਪਣਾਮੇਸਿ, ਗਚ੍ਛ ਦਾਨਿ ਤੁਵਂ ਘਰਂ.
੫੫੮. ‘‘ਸੋਹਂ ਪਣਾਮਿਤੋ ਸਨ੍ਤੋ, ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਸ੍ਸ ਕੋਟ੍ਠਕੇ;
ਦੁਮ੍ਮਨੋ ਤਤ੍ਥ ਅਟ੍ਠਾਸਿਂ, ਸਾਸਨਸ੍ਮਿਂ ਅਪੇਕ੍ਖਵਾ.
੫੫੯. ‘‘ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛਿ, ਸੀਸਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਾਮਸਿ;
ਬਾਹਾਯ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਪਵੇਸਯਿ.
੫੬੦. ‘‘ਅਨੁਕਮ੍ਪਾਯ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਪਾਦਾਸਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਂ;
ਏਤਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਧਿਟ੍ਠਿਤਂ.
੫੬੧. ‘‘ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾ, ਵਿਹਾਸਿਂ ਸਾਸਨੇ ਰਤੋ;
ਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿਂ, ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ.
੫੬੨. ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤਂ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨਂ.
੫੬੩. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਮਤ੍ਤਾਨਂ, ਨਿਮ੍ਮਿਨਿਤ੍ਵਾਨ ਪਨ੍ਥਕੋ;
ਨਿਸੀਦਮ੍ਬਵਨੇ ਰਮ੍ਮੇ, ਯਾਵ ਕਾਲਪ੍ਪਵੇਦਨਾ.
੫੬੪. ‘‘ਤਤੋ ਮੇ ਸਤ੍ਥਾ ਪਾਹੇਸਿ, ਦੂਤਂ ਕਾਲਪ੍ਪਵੇਦਕਂ;
ਪਵੇਦਿਤਮ੍ਹਿ ਕਾਲਮ੍ਹਿ, ਵੇਹਾਸਾਦੁਪਸਙ੍ਕਮਿਂ.
੫੬੫. ‘‘ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁਨੋ ਪਾਦੇ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਹਂ;
ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਮਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਅਤ੍ਥ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਗ੍ਗਹਿ.
੫੬੬. ‘‘ਆਯਾਗੋ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;
ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤਂ ਮਨੁਸ੍ਸਾਨਂ, ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਿਣ’’ਨ੍ਤਿ. –
ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.
ਤਤ੍ਥ ਦਨ੍ਧਾਤਿ, ਮਨ੍ਦਾ, ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਂ ਗਾਥਂ ਚਤੂਹਿ ਮਾਸੇਹਿ ਗਹੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥਭਾਵੇਨ ਦੁਬ੍ਬਲਾ. ਗਤੀਤਿ ਞਾਣਗਤਿ. ਆਸੀਤਿ, ਅਹੋਸਿ. ਪਰਿਭੂਤੋਤਿ, ਤਤੋ ਏਵ ‘‘ਮੁਟ੍ਠਸ੍ਸਤਿ ਅਸਮ੍ਪਜਾਨੋ’’ਤਿ ਹੀਲ਼ਿਤੋ. ਪੁਰੇਤਿ, ਪੁਬ੍ਬੇ ਪੁਥੁਜ੍ਜਨਕਾਲੇ. ਭਾਤਾ ਚਾਤਿ ਸਮੁਚ੍ਚਯਤ੍ਥੋ ਚ-ਸਦ੍ਦੋ, ਨ ਕੇਵਲਂ ਪਰਿਭੂਤੋਵ, ਅਥ ਖੋ ਭਾਤਾਪਿ ਮਂ ਪਣਾਮੇਸਿ, ‘‘ਪਨ੍ਥਕ, ਤ੍ਵਂ ਦੁਪ੍ਪਞ੍ਞੋ ਅਹੇਤੁਕੋ ਮਞ੍ਞੇ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਬ੍ਬਜਿਤਕਿਚ੍ਚਂ ਮਤ੍ਥਕਂ ਪਾਪੇਤੁਂ ਅਸਮਤ੍ਥੋ, ਨ ਇਮਸ੍ਸ ਸਾਸਨਸ੍ਸ ਅਨੁਚ੍ਛਵਿਕੋ, ਗਚ੍ਛ ਦਾਨਿ ਤੁਯ੍ਹਂ ਅਯ੍ਯਕਘਰ’’ਨ੍ਤਿ ਨਿਕ੍ਕਡ੍ਢੇਸਿ. ਭਾਤਾਤਿ, ਭਾਤਰਾ.
ਕੋਟ੍ਠਕੇਤਿ, ਦ੍ਵਾਰਕੋਟ੍ਠਕਸਮੀਪੇ. ਦੁਮ੍ਮਨੋਤਿ, ਦੋਮਨਸ੍ਸਿਤੋ. ਸਾਸਨਸ੍ਮਿਂ ਅਪੇਕ੍ਖਵਾਤਿ, ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ ਸਾਪੇਕ੍ਖੋ ਅਵਿਬ੍ਭਮਿਤੁਕਾਮੋ.
ਭਗਵਾ ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛੀਤਿ, ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਞ੍ਚੋਦਿਤਮਾਨਸੋ ਮਂ ਅਨੁਗ੍ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਭਗਵਾ ਯਤ੍ਥਾਹਂ ਠਿਤੋ, ਤਤ੍ਥ ਆਗਚ੍ਛਿ. ਆਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚ, ‘‘ਪਨ੍ਥਕ, ਅਹਂ ਤੇ ਸਤ੍ਥਾ, ਨ ਮਹਾਪਨ੍ਥਕੋ, ਮਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਤਵ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ’’ਤਿ ਸਮਸ੍ਸਾਸੇਨ੍ਤੋ ਸੀਸਂ ਮਯ੍ਹਂ ਪਰਾਮਸਿ ਜਾਲਾਬਨ੍ਧਨਮੁਦੁਤਲੁਨਪੀਣਵਰਾਯਤਙ੍ਗੁਲਿਸਮੁਪਸੋਭਿਤੇਨ ਵਿਕਸਿਤਪਦੁਮਸਸ੍ਸਿਰੀਕੇਨ ਚਕ੍ਕਙ੍ਕਿਤੇਨ ਹਤ੍ਥਤਲੇਨ ‘‘ਇਦਾਨਿਯੇਵ ਮਮ ਪੁਤ੍ਤੋ ਭਵਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦੀਪੇਨ੍ਤੋ ਮਯ੍ਹਂ ਸੀਸਂ ਪਰਾਮਸਿ. ਬਾਹਾਯ ਮਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨਾਤਿ, ‘‘ਕਸ੍ਮਾ ਤ੍ਵਂ, ਇਧ ਤਿਟ੍ਠਸੀ’’ਤਿ ਚਨ੍ਦਨਗਨ੍ਧਗਨ੍ਧਿਨਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਤ੍ਥੇਨ ਮਂ ਭੁਜੇ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਅਨ੍ਤੋਸਙ੍ਘਾਰਾਮਂ ਪਵੇਸੇਸਿ. ਪਾਦਾਸਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਾਦਾਸਿ ‘‘ਰਜੋਹਰਣਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ ਅਦਾਸੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਅਦਾਸੀ’’ਤਿ ‘‘ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿ’’ਨ੍ਤਿ ਚ ਪਠਨ੍ਤਿ. ਕੇਚਿ ਪਨ ‘‘ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਿ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪੁਞ੍ਛਨਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ਪਾਦਾਸੀ’’ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਤਦਯੁਤ੍ਤਂ ਇਦ੍ਧਿਯਾ ਅਭਿਸਙ੍ਖਰਿਤ੍ਵਾ ਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਸ੍ਸ ਦਿਨ੍ਨਤ੍ਤਾ. ਏਤਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਅਧਿਟ੍ਠੇਹਿ, ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਸ੍ਵਧਿਟ੍ਠਿਤਨ੍ਤਿ, ਏਤਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਚੋਲ਼ਕ੍ਖਣ੍ਡਂ ‘‘ਰਜੋਹਰਣਂ, ਰਜੋਹਰਣ’’ਨ੍ਤਿ ਮਨਸਿਕਾਰੇਨ ਸ੍ਵਧਿਟ੍ਠਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਏਕਮਨ੍ਤੇ ਵਿਵਿਤ੍ਤੇ ਗਨ੍ਧਕੁਟਿਪਮੁਖੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਅਧਿਟ੍ਠੇਹਿ ਤਥਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ ਕਤ੍ਵਾ ਪਵਤ੍ਤੇਹਿ.
ਤਸ੍ਸਾਹਂ ਵਚਨਂ ਸੁਤ੍ਵਾਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਵਚਨਂ ਓਵਾਦਂ ਅਹਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਮਿਂ ਸਾਸਨੇ ਓਵਾਦੇ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਵਿਹਾਸਿਂ ਯਥਾਨੁਸਿਟ੍ਠਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਿਂ. ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਚ ਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿਂ, ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾਤਿ, ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥੋ ਨਾਮ ਅਰਹਤ੍ਤਂ, ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਮਾਯ ਕਸਿਣਪਰਿਕਮ੍ਮਵਸੇਨ ਰੂਪਜ੍ਝਾਨਾਨਿ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਪਾਦਕਂ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਮਗ੍ਗਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿਂ ਸਮ੍ਪਾਦੇਸਿਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਏਤ੍ਥ ਹਿ ਸਮਾਧੀਤਿ ਉਪਚਾਰਸਮਾਧਿਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਯਾਵ ਚਤੁਤ੍ਥਮਗ੍ਗਸਮਾਧਿ, ਤਾਵ ਸਮਾਧਿਸਾਮਞ੍ਞੇਨ ਗਹਿਤੋ, ਅਗ੍ਗਫਲਸਮਾਧਿ ਪਨ ਉਤ੍ਤਮਤ੍ਥਗ੍ਗਹਣੇਨ, ਸਾਤਿਸਯਂ ਚੇਵਾਯਂ ਸਮਾਧਿਕੁਸਲੋ, ਤਸ੍ਮਾ ‘‘ਸਮਾਧਿਂ ਪਟਿਪਾਦੇਸਿ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹ. ਸਮਾਧਿਕੁਸਲਤਾਯ ਹਿ ਅਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਪਨ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਕੁਸਲਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਨਾਮ. ਏਕੋ ਚੇਤ੍ਥ ਸਮਾਧਿਲਕ੍ਖਣੇ ਛੇਕੋ, ਏਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਲਕ੍ਖਣੇ, ਏਕੋ ਸਮਾਧਿਗਾਲ਼੍ਹੋ, ਏਕੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਗਾਲ਼੍ਹੋ ਏਕੋ ਅਙ੍ਗਸਂਖਿਤ੍ਤੇ ਛੇਕੋ, ਏਕੋ ਆਰਮ੍ਮਣਸਂਖਿਤ੍ਤੇ, ਏਕੋ ਅਙ੍ਗਵਵਤ੍ਥਾਨੇ, ਏਕੋ ਆਰਮ੍ਮਣਵਵਤ੍ਥਾਨੇਤਿ ਵਣ੍ਣੇਨ੍ਤਿ. ਅਪਿਚ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ ਵੁਤ੍ਤੋ, ਮਹਾਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰੋ ਸਾਤਿਸਯਂ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਾਨਂ ਲਾਭਿਤਾਯ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ. ਪਠਮੋ ਵਾ ਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਚੇਤੋਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ, ਇਤਰੋ ਅਰੂਪਾਵਚਰਜ੍ਝਾਨਲਾਭੀ ਹੁਤ੍ਵਾ ਝਾਨਙ੍ਗੇਹਿ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਤੋਤਿ ਸਞ੍ਞਾਵਿਵਟ੍ਟਕੁਸਲੋ. ਮਨੋਮਯਂ ਪਨ ਕਾਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਞੇ ਤਯੋ ਵਾ ਚਤ੍ਤਾਰੋ ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਨ੍ਤਿ, ਨ ਬਹੁਕੇ, ਏਕਸਦਿਸੇਯੇਵ ਚ ਕਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਨ੍ਤਿ, ਏਕਵਿਧਮੇਵ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਰੁਮਾਨੇ. ਅਯਂ ਪਨ ਥੇਰੋ ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਂ ਮਾਪੇਸਿ, ਦ੍ਵੇਪਿ ਨ ਕਾਯੇਨ ਏਕਸਦਿਸੇ ਅਕਾਸਿ, ਨ ਏਕਵਿਧਂ ਕਮ੍ਮਂ ਕੁਰੁਮਾਨੇ. ਤਸ੍ਮਾ ਮਨੋਮਯਂ ਕਾਯਂ ਅਭਿਨਿਮ੍ਮਿਨਨ੍ਤਾਨਂ ਅਗ੍ਗੋ ਨਾਮ ਜਾਤੋ.
ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਧਿਗਤਵਿਸੇਸਂ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮੀ’’ਤਿਆਦਿਮਾਹ. ਕਾਮਞ੍ਚਾਯਂ ਥੇਰੋ ਛਲ਼ਭਿਞ੍ਞੋ, ਯਾ ਪਨ ਅਭਿਞ੍ਞਾ ਆਸਵਕ੍ਖਯਞਾਣਾਧਿਗਮਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਾ, ਤਂ ਦਸ੍ਸਨਤ੍ਥਂ ‘‘ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਂ ਜਾਨਾਮਿ, ਦਿਬ੍ਬਚਕ੍ਖੁ ਵਿਸੋਧਿਤ’’ਨ੍ਤਿ ਵਤ੍ਵਾ ‘‘ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਪੁਬ੍ਬੇਨਿਵਾਸਯਥਾਕਮ੍ਮੁਪਗਅਨਾਗਤਂਸਞਾਣਾਨਿ ਹਿ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਚਾਰਸ੍ਸ ਬਹੂਪਕਾਰਾਨਿ, ਨ ਤਥਾ ਇਤਰਞਾਣਾਨਿ.
ਸਹਸ੍ਸਕ੍ਖਤ੍ਤੁਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਸਂ. ‘‘ਸਹਸ੍ਸਵਾਰ’’ਨ੍ਤਿ ਕੇਚਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਏਕਾਵਜ੍ਜਨੇਨ ਪਨ ਥੇਰੋ ਸਹਸ੍ਸੇ ਮਨੋਮਯੇ ਕਾਯੇ ਨਿਮ੍ਮਿਨਿ, ਨ ਵਾਰੇਨ. ਤੇ ਚ ਖੋ ਅਞ੍ਞਮਞ੍ਞਮਸਦਿਸੇ ਵਿਵਿਧਞ੍ਚ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੇ. ‘‘ਕਿਂ ਪਨ ਸਾਵਕਾਨਮ੍ਪਿ ਏਵਰੂਪਂ ਇਦ੍ਧਿਨਿਮ੍ਮਾਨਂ ਸਮ੍ਭਵਤੀ’’ਤਿ? ਨ ਸਮ੍ਭਵਤਿ ਸਬ੍ਬੇਸਂ, ਅਭਿਨੀਹਾਰਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਪਨ ਅਯਮੇਵ ਥੇਰੋ ਏਵਮਕਾਸਿ, ਤਥਾ ਹੇਸ ਇਮਿਨਾ ਅਙ੍ਗੇਨ ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪਿਤੋ. ਪਨ੍ਥਕੋ ਨਿਸੀਦੀਤਿ ਅਤ੍ਤਾਨਮੇਵ ਪਰਂ ਵਿਯ ਵਦਤਿ. ਅਮ੍ਬਵਨੇਤਿ, ਅਮ੍ਬਵਨੇ ਜੀਵਕੇਨ ਕਤਵਿਹਾਰੇ. ਵੇਹਾਸਾਦੁਪਸਙ੍ਕਮਿਨ੍ਤਿ ਵੇਹਾਸਾਤਿ ਕਰਣੇ ਨਿਸ੍ਸਕ੍ਕਵਚਨਂ, ਵੇਹਾਸੇਨਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ, ਦ-ਕਾਰੋ ਪਦਸਨ੍ਧਿਕਰੋ. ਅਥਾਤਿ, ਮਮ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਪਚ੍ਛਾ. ਪਟਿਗ੍ਗਹੀਤਿ ਦਕ੍ਖਿਣੋਦਕਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿ. ਆਯਾਗੋ ਸਬ੍ਬਲੋਕਸ੍ਸਾਤਿ, ਸਬ੍ਬਸ੍ਸ ਸਦੇਵਕਸ੍ਸ ਲੋਕਸ੍ਸ ਅਗ੍ਗਦਕ੍ਖਿਣੇਯ੍ਯਤਾਯ ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮਂ ਆਨੇਤ੍ਵਾ ਯਜਿਤਬ੍ਬਟ੍ਠਾਨਭੂਤੋ. ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋਤਿ, ਮਹਾਫਲਭਾਵਕਰਣੇਨ ਦਕ੍ਖਿਣਾਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਕੋ. ਪਟਿਗ੍ਗਣ੍ਹਿਤ੍ਥ ਦਕ੍ਖਿਣਨ੍ਤਿ ਜੀਵਕੇਨ ਉਪਨੀਤਂ ਯਾਗੁਖਜ੍ਜਾਦਿਭੇਦਂ ਦਕ੍ਖਿਣਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ.
ਅਥ ਖੋ ਭਗਵਾ ਕਤਭਤ੍ਤਕਿਚ੍ਚੋ ਆਯਸ੍ਮਨ੍ਤਂ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਂ ਆਣਾਪੇਸਿ – ‘‘ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਕਰੋਹੀ’’ਤਿ. ਸੋ ਸਿਨੇਰੁਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦਂ ਮਨ੍ਥੇਨ੍ਤੋ ਵਿਯ ਪਭਿਨ੍ਨਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪ੍ਪਤ੍ਤਤਾਯ ਤੇਪਿਟਕਂ ਬੁਦ੍ਧਵਚਨਂ ਸਙ੍ਖੋਭੇਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਅਜ੍ਝਾਸਯਂ ਗਣ੍ਹਨ੍ਤੋ ਅਨੁਮੋਦਨਂ ਅਕਾਸਿ. ਤਥਾ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋਪਿ ਚਾਯਮਾਯਸ੍ਮਾ ਤਥਾਰੂਪਾਯ ਕਮ੍ਮਪਿਲੋਤਿਕਾਯ ਪਰਿਬਾਧਿਤੋ ਚਤੁਪ੍ਪਦਿਕਂ ਗਾਥਂ ਚਤੂਹਿਪਿ ਮਾਸੇਹਿ ਗਹੇਤੁਂ ਨਾਸਕ੍ਖਿ. ਤਂ ਪਨਸ੍ਸ ਉਪਨਿਸ੍ਸਯਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾ ਪੁਬ੍ਬਚਰਿਯਾਨੁਰੂਪਂ ਯੋਨਿਸੋਮਨਸਿਕਾਰੇ ਨਿਯੋਜੇਸਿ. ਤਥਾ ਹਿ ਭਗਵਾ ਤਦਾ ਜੀਵਕਸ੍ਸ ਨਿਵੇਸਨੇ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਏਵ ‘‘ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਸ੍ਸ ਚਿਤ੍ਤਂ ਸਮਾਹਿਤਂ, ਵੀਥਿਪਟਿਪਨ੍ਨਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾ’’ਤਿ ਞਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨਿਸਿਨ੍ਨੋਵ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਦਸ੍ਸੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਪਨ੍ਥਕ, ਯਦਿਪਾਯਂ ਪਿਲੋਤਿਕਾ ਸਂਕਿਲਿਟ੍ਠਾ ਰਜਾਨੁਕਿਣ੍ਣਾ, ਇਤੋ ਪਨ ਅਞ੍ਞੋ ਏਵ ਅਰਿਯਸ੍ਸ ਵਿਨਯੇ ਸਂਕਿਲੇਸੋ ਰਜੋ ਚਾਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ –
‘‘ਰਾਗੋ ਰਜੋ ਨ ਚ ਪਨ ਰੇਣੁ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਰਾਗਸ੍ਸੇਤਂ ਅਧਿਵਚਨਂ ਰਜੋਤਿ;
ਏਤਂ ਰਜਂ ਵਿਪ੍ਪਜਹਿਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖਵੋ, ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ ਤੇ ਵੀਤਰਜਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ.
‘‘ਦੋਸੋ ਰਜੋ…ਪੇ… ਸਾਸਨੇ.
‘‘ਮੋਹੋ ਰਜੋ…ਪੇ… ਵੀਤਰਜਸ੍ਸ ਸਾਸਨੇ’’ਤਿ. –
ਇਮਾ ਤਿਸ੍ਸੋ ਓਭਾਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਗਾਥਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕੋ ਅਭਿਞ੍ਞਾਪਟਿਸਮ੍ਭਿਦਾਪਰਿਵਾਰਂ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣੀਤਿ.
ਚੂਲ਼ਪਨ੍ਥਕਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.