੩. ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਅਨਾਗਤਂ ਯੋ ਪਟਿਕਚ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤੀਤਿਆਦਿਕਾ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਹਂਸਵਤੀਨਗਰੇ ਕੁਲਘਰੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਣਨ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਏਕਂ ਭਿਕ੍ਖੁਂ ਭਿਕ੍ਖੁਓਵਾਦਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਜ੍ਜਂ ਅਧਿਕਾਰਕਮ੍ਮਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਠਾਨਨ੍ਤਰਂ ਪਤ੍ਥੇਸਿ.

ਸੋ ਤਤ੍ਥ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਕਸ੍ਸਪਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧਕਾਲੇ ਬਾਰਾਣਸਿਯਂ ਕੁਲਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਪੁਰਿਸਸਹਸ੍ਸਗਣਜੇਟ੍ਠਕੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਗਬ੍ਭਸਹਸ੍ਸਪਟਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਮਹਨ੍ਤਂ ਪਰਿਵੇਣਂ ਕਾਰਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਪਿ ਜਨਾ ਯਾਵਜੀਵਂ ਕੁਸਲਂ ਕਤ੍ਵਾ ਤਂ ਉਪਾਸਕਂ ਜੇਟ੍ਠਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਸਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਏਕਂ ਬੁਦ੍ਧਨ੍ਤਰਂ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਿਂਸੁ. ਤੇਸੁ ਗਣਜੇਟ੍ਠਕੋ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥੁ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤੋ ਪੁਰੇਤਰਮੇਵ ਪਚ੍ਚਨ੍ਤਦੇਸੇ ਕੁਕ੍ਕੁਟਨਾਮਕੇ ਨਗਰੇ ਰਾਜਗੇਹੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਕਪ੍ਪਿਨੋਤਿ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੇਸਪੁਰਿਸਾ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਨਗਰੇ ਅਮਚ੍ਚਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਂਸੁ. ਕਪ੍ਪਿਨਕੁਮਾਰੋ ਪਿਤੁ ਅਚ੍ਚਯੇਨ ਛਤ੍ਤਂ ਉਸ੍ਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਰਾਜਾ ਨਾਮ ਜਾਤੋ. ਸੋ ਸੁਤਵਿਤ੍ਤਕਤਾਯ ਪਾਤੋਵ ਚਤੂਹਿ ਦ੍ਵਾਰੇਹਿ ਸੀਘਂ ਦੂਤੇ ਪੇਸੇਸਿ – ‘‘ਯਤ੍ਥ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਪਸ੍ਸਥ, ਤਤੋ ਨਿਵਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਮਯ੍ਹਂ ਆਰੋਚੇਥਾ’’ਤਿ.

ਤੇਨ ਚ ਸਮਯੇਨ ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਂ ਉਪਨਿਸ੍ਸਾਯ ਵਿਹਰਤਿ. ਤਸ੍ਮਿਂ ਕਾਲੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਵਾਸਿਨੋ ਵਾਣਿਜਾ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਉਟ੍ਠਾਨਕਭਣ੍ਡਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਤਂ ਨਗਰਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਭਣ੍ਡਂ ਪਟਿਸਾਮੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਰਾਜਾਨਂ ਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸਾਮਾ’’ਤਿ ਪਣ੍ਣਾਕਾਰਹਤ੍ਥਾ ਰਞ੍ਞੋ ਆਰੋਚਾਪੇਸੁਂ. ਤੇ ਰਾਜਾ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ ਨਿਯ੍ਯਾਦਿਤਪਣ੍ਣਾਕਾਰੇ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਠਿਤੇ ‘‘ਕੁਤੋ ਆਗਤਤ੍ਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਸਾਵਤ੍ਥਿਤੋ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕਚ੍ਚਿ ਵੋ ਰਟ੍ਠਂ ਸੁਭਿਕ੍ਖਂ, ਧਮ੍ਮਿਕੋ ਰਾਜਾ’’ਤਿ? ‘‘ਆਮ, ਦੇਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਕੀਦਿਸੋ ਧਮ੍ਮੋ ਤੁਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸੇ ਇਦਾਨਿ ਪਵਤ੍ਤਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਤਂ, ਦੇਵ, ਨ ਸਕ੍ਕਾ ਉਚ੍ਛਿਟ੍ਠਮੁਖੇਹਿ ਕਥੇਤੁ’’ਨ੍ਤਿ. ਰਾਜਾ ਸੁਵਣ੍ਣਭਿਙ੍ਗਾਰੇਨ ਉਦਕਂ ਦਾਪੇਸਿ. ਤੇ ਮੁਖਂ ਵਿਕ੍ਖਾਲੇਤ੍ਵਾ ਦਸਬਲਾਭਿਮੁਖਾ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਹੇਤ੍ਵਾ, ‘‘ਦੇਵ, ਅਮ੍ਹਾਕਂ ਦੇਸੇ ਬੁਦ੍ਧਰਤਨਂ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ ਆਹਂਸੁ. ਰਞ੍ਞੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ’’ਤਿ ਵਚਨੇ ਸੁਤਮਤ੍ਤੇਯੇਵ ਸਕਲਸਰੀਰਂ ਫਰਮਾਨਾ ਪੀਤਿ ਉਪ੍ਪਜ੍ਜਿ. ਤਤੋ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਤਾਤਾ, ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਆਹ. ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ, ਦੇਵ, ਵਦਾਮਾ’’ਤਿ. ਏਵਂ ਤਿਕ੍ਖਤ੍ਤੁਂ ਵਦਾਪੇਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧੋਤਿ ਪਦਂ ਅਪਰਿਮਾਣ’’ਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਿਂਯੇਵ ਪਦੇ ਪਸਨ੍ਨੋ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਂ ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਲੋਕੇ ਧਮ੍ਮਰਤਨਂ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਅਪਰਂ ਵਦੇਥਾ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ‘‘ਦੇਵ, ਸਙ੍ਘਰਤਨਂ ਨਾਮ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨ’’ਨ੍ਤਿ. ਤਮ੍ਪਿ ਸੁਤ੍ਵਾ ਤਥੇਵ ਸਤਸਹਸ੍ਸਂ ਦਤ੍ਵਾ ‘‘ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਸ੍ਸਾਮੀ’’ਤਿ ਤਤੋਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿ. ਅਮਚ੍ਚਾਪਿ ਤਥੇਵ ਨਿਕ੍ਖਮਿਂਸੁ. ਸੋ ਅਮਚ੍ਚਸਹਸ੍ਸੇਨ ਸਦ੍ਧਿਂ ਗਙ੍ਗਾਤੀਰਂ ਪਤ੍ਵਾ ‘‘ਸਚੇ ਸਤ੍ਥਾ ਸਮ੍ਮਾਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਇਮੇਸਂ ਅਸ੍ਸਾਨਂ ਖੁਰਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਮਾ ਤੇਮੇਤੂ’’ਤਿ ਸਚ੍ਚਾਧਿਟ੍ਠਾਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਉਦਕਪਿਟ੍ਠੇਨੇਵ ਪੂਰਂ ਗਙ੍ਗਾਨਦਿਂ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਮ੍ਪਿ ਅਡ੍ਢਯੋਜਨਵਿਤ੍ਥਾਰਂ ਨਦਿਂ ਤਥੇਵ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਤਤਿਯਂ ਚਨ੍ਦਭਾਗਂ ਨਾਮ ਮਹਾਨਦਿਂ ਪਤ੍ਵਾ ਤਮ੍ਪਿ ਤਾਯ ਏਵ ਸਚ੍ਚਕਿਰਿਯਾਯ ਅਤਿਕ੍ਕਮਿ.

ਸਤ੍ਥਾਪਿ ਤਂਦਿਵਸਂ ਪਚ੍ਚੂਸਸਮਯਂਯੇਵ ਮਹਾਕਰੁਣਾਸਮਾਪਤ੍ਤਿਤੋ ਵੁਟ੍ਠਾਯ ਲੋਕਂ ਵੋਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਅਜ੍ਜ ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨੋ ਤਿਯੋਜਨਸਤਿਕਂ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਅਮਚ੍ਚਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੋ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤੁਂ ਆਗਮਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਮਯਾ ਤੇਸਂ ਪਚ੍ਚੁਗ੍ਗਮਨਂ ਕਾਤੁਂ ਯੁਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਪਾਤੋਵ ਸਰੀਰਪਟਿਜਗ੍ਗਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਿਕ੍ਖੁਸਙ੍ਘਪਰਿਵੁਤੋ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਪਿਣ੍ਡਾਯ ਚਰਿਤ੍ਵਾ ਪਚ੍ਛਾਭਤ੍ਤਂ ਪਿਣ੍ਡਪਾਤਪਟਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋ ਸਯਮੇਵ ਆਕਾਸੇਨ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਚਨ੍ਦਭਾਗਾਯ ਨਦਿਯਾ ਤੀਰੇ ਤੇਸਂ ਉਤ੍ਤਰਣਤਿਤ੍ਥਸ੍ਸਾਭਿਮੁਖਟ੍ਠਾਨੇ ਮਹਾਨਿਗ੍ਰੋਧਮੂਲੇ ਪਲ੍ਲਙ੍ਕੇਨ ਨਿਸਿਨ੍ਨੋ ਛਬ੍ਬਣ੍ਣਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤੇ ਤੇਨ ਤਿਤ੍ਥੇਨ ਉਤ੍ਤਰਨ੍ਤਾ ਬੁਦ੍ਧਰਸ੍ਮਿਯੋ ਇਤੋ ਚਿਤੋ ਚ ਵਿਧਾਵਨ੍ਤਿਯੋ ਓਲੋਕੇਨ੍ਤੋ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ‘‘ਯਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਦ੍ਦਿਸ੍ਸ ਮਯਂ ਆਗਤਾ, ਅਦ੍ਧਾ ਸੋ ਏਸੋ’’ਤਿ ਦਸ੍ਸਨੇਨੇਵ ਨਿਟ੍ਠਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਦਿਟ੍ਠਟ੍ਠਾਨਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਓਨਮਿਤ੍ਵਾ ਪਰਮਨਿਪਚ੍ਚਾਕਾਰਂ ਕਰੋਨ੍ਤਾ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਂਸੁ. ਰਾਜਾ ਭਗਵਤੋ ਗੋਪ੍ਫਕੇਸੁ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਏਕਮਨ੍ਤਂ ਨਿਸੀਦਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਅਮਚ੍ਚਸਹਸ੍ਸੇਨ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇਸਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਦੇਸਨਾਪਰਿਯੋਸਾਨੇ ਸਦ੍ਧਿਂ ਪਰਿਸਾਯ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਸਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੨.੫੪.੬੬-੧੦੭) –

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮਾਨ ਪਾਰਗੂ;

ਉਦਿਤੋ ਅਜਟਾਕਾਸੇ, ਰਵੀਵ ਸਰਦਮ੍ਬਰੇ.

‘‘ਵਚਨਾਭਾਯ ਬੋਧੇਤਿ, ਵੇਨੇਯ੍ਯਪਦੁਮਾਨਿ ਸੋ;

ਕਿਲੇਸਪਙ੍ਕਂ ਸੋਸੇਤਿ, ਮਤਿਰਂਸੀਹਿ ਨਾਯਕੋ.

‘‘ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਯਸੇ ਹਨ੍ਤਿ, ਖਜ੍ਜੋਤਾਭਾ ਯਥਾ ਰਵਿ;

ਸਚ੍ਚਤ੍ਥਾਭਂ ਪਕਾਸੇਤਿ, ਰਤਨਂਵ ਦਿਵਾਕਰੋ.

‘‘ਗੁਣਾਨਂ ਆਯਤਿਭੂਤੋ, ਰਤਨਾਨਂਵ ਸਾਗਰੋ;

ਪਜ੍ਜੁਨ੍ਨੋਰਿਵ ਭੂਤਾਨਿ, ਧਮ੍ਮਮੇਘੇਨ ਵਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਅਕ੍ਖਦਸ੍ਸੋ ਤਦਾ ਆਸਿਂ, ਨਗਰੇ ਹਂਸਸਵ੍ਹਯੇ;

ਉਪੇਚ੍ਚ ਧਮ੍ਮਮਸ੍ਸੋਸਿਂ, ਜਲਜੁਤ੍ਤਮਨਾਮਿਨੋ.

‘‘ਓਵਾਦਕਸ੍ਸ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ, ਸਾਵਕਸ੍ਸ ਕਤਾਵਿਨੋ;

ਗੁਣਂ ਪਕਾਸਯਨ੍ਤਸ੍ਸ, ਤਪ੍ਪਯਨ੍ਤਸ੍ਸ ਮੇ ਮਨਂ.

‘‘ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਤੀਤੋ ਸੁਮਨੋ, ਨਿਮਨ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਤਥਾਗਤਂ;

ਸਸਿਸ੍ਸਂ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਤਂ ਠਾਨਮਭਿਪਤ੍ਥਯਿਂ.

‘‘ਤਦਾ ਹਂਸਸਮਭਾਗੋ, ਹਂਸਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਸ੍ਸਨੋ;

ਪਸ੍ਸਥੇਤਂ ਮਹਾਮਤ੍ਤਂ, ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਵਿਸਾਰਦਂ.

‘‘ਪਤਿਤਂ ਪਾਦਮੂਲੇ ਮੇ, ਸਮੁਗ੍ਗਤਤਨੂਰੁਹਂ;

ਜੀਮੂਤਵਣ੍ਣਂ ਪੀਣਂਸਂ, ਪਸਨ੍ਨਨਯਨਾਨਨਂ.

‘‘ਪਰਿਵਾਰੇਨ ਮਹਤਾ, ਰਾਜਯੁਤ੍ਤਂ ਮਹਾਯਸਂ;

ਏਸੋ ਕਤਾਵਿਨੋ ਠਾਨਂ, ਪਤ੍ਥੇਤਿ ਮੁਦਿਤਾਸਯੋ.

‘‘ਇਮਿਨਾ ਪਣਿਪਾਤੇਨ, ਚਾਗੇਨ ਪਣਿਧੀਹਿ ਚ;

ਕਪ੍ਪਸਤਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਨੁਪਪਜ੍ਜਤਿ ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ.

‘‘ਦੇਵੇਸੁ ਦੇਵਸੋਭਗ੍ਗਂ, ਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਮਹਨ੍ਤਤਂ;

ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾਨ ਸੇਸੇਨ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਾਪੁਣਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਓਕ੍ਕਾਕਕੁਲਸਮ੍ਭਵੋ;

ਗੋਤਮੋ ਨਾਮ ਗੋਤ੍ਤੇਨ, ਸਤ੍ਥਾ ਲੋਕੇ ਭਵਿਸ੍ਸਤਿ.

‘‘ਤਸ੍ਸ ਧਮ੍ਮੇਸੁ ਦਾਯਾਦੋ, ਓਰਸੋ ਧਮ੍ਮਨਿਮ੍ਮਿਤੋ;

ਕਪ੍ਪਿਨੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਹੇਸ੍ਸਤਿ ਸਤ੍ਥੁ ਸਾਵਕੋ.

‘‘ਤਤੋਹਂ ਸੁਕਤਂ ਕਾਰਂ, ਕਤ੍ਵਾਨ ਜਿਨਸਾਸਨੇ;

ਜਹਿਤ੍ਵਾ ਮਾਨੁਸਂ ਦੇਹਂ, ਤੁਸਿਤਂ ਅਗਮਾਸਹਂ.

‘‘ਦੇਵਮਾਨੁਸਰਜ੍ਜਾਨਿ, ਸਤਸੋ ਅਨੁਸਾਸਿਯ;

ਬਾਰਾਣਸਿਯਮਾਸਨ੍ਨੇ, ਜਾਤੋ ਕੇਣਿਯਜਾਤਿਯਂ.

‘‘ਸਹਸ੍ਸਪਰਿਵਾਰੇਨ, ਸਪਜਾਪਤਿਕੋ ਅਹਂ;

ਪਞ੍ਚਪਚ੍ਚੇਕਬੁਦ੍ਧਾਨਂ, ਸਤਾਨਿ ਸਮੁਪਟ੍ਠਹਿਂ.

‘‘ਤੇਮਾਸਂ ਭੋਜਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਚ੍ਛਾਦਮ੍ਹ ਤਿਚੀਵਰਂ;

ਤਤੋ ਚੁਤਾ ਮਯਂ ਸਬ੍ਬੇ, ਅਹੁਮ੍ਹ ਤਿਦਸੂਪਗਾ.

‘‘ਪੁਨੋ ਸਬ੍ਬੇ ਮਨੁਸ੍ਸਤ੍ਤਂ, ਅਗਮਿਮ੍ਹ ਤਤੋ ਚੁਤਾ;

ਕੁਕ੍ਕੁਟਮ੍ਹਿ ਪੁਰੇ ਜਾਤਾ, ਹਿਮਵਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪਸ੍ਸਤੋ.

‘‘ਕਪ੍ਪਿਨੋ ਨਾਮਹਂ ਆਸਿਂ, ਰਾਜਪੁਤ੍ਤੋ ਮਹਾਯਸੋ;

ਸੇਸਾਮਚ੍ਚਕੁਲੇ ਜਾਤਾ, ਮਮੇਵ ਪਰਿਵਾਰਯੁਂ.

‘‘ਮਹਾਰਜ੍ਜਸੁਖਂ ਪਤ੍ਤੋ, ਸਬ੍ਬਕਾਮਸਮਿਦ੍ਧਿਮਾ;

ਵਾਣਿਜੇਹਿ ਸਮਕ੍ਖਾਤਂ, ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਮਹਂ ਸੁਣਿਂ.

‘‘ਬੁਦ੍ਧੋ ਲੋਕੇ ਸਮੁਪ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਅਸਮੋ ਏਕਪੁਗ੍ਗਲੋ;

ਸੋ ਪਕਾਸੇਤਿ ਸਦ੍ਧਮ੍ਮਂ, ਅਮਤਂ ਸੁਖਮੁਤ੍ਤਮਂ.

‘‘ਸੁਯੁਤ੍ਤਾ ਤਸ੍ਸ ਸਿਸ੍ਸਾ ਚ, ਸੁਮੁਤ੍ਤਾ ਚ ਅਨਾਸਵਾ;

ਸੁਤ੍ਵਾ ਨੇਸਂ ਸੁਵਚਨਂ, ਸਕ੍ਕਰਿਤ੍ਵਾਨ ਵਾਣਿਜੇ.

‘‘ਪਹਾਯ ਰਜ੍ਜਂ ਸਾਮਚ੍ਚੋ, ਨਿਕ੍ਖਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧਮਾਮਕੋ;

ਨਦਿਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਮਹਾਚਨ੍ਦਂ, ਪੂਰਿਤਂ ਸਮਤਿਤ੍ਤਿਕਂ.

‘‘ਅਪ੍ਪਤਿਟ੍ਠਂ ਅਨਾਲਮ੍ਬਂ, ਦੁਤ੍ਤਰਂ ਸੀਘਵਾਹਿਨਿਂ;

ਗੁਣਂ ਸਰਿਤ੍ਵਾ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ, ਸੋਤ੍ਥਿਨਾ ਸਮਤਿਕ੍ਕਮਿਂ.

‘‘ਭਵਸੋਤਂ ਸਚੇ ਬੁਦ੍ਧੋ, ਤਿਣ੍ਣੋ ਲੋਕਨ੍ਤਗੂ ਵਿਦੂ;

ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ, ਗਮਨਂ ਮੇ ਸਮਿਜ੍ਝਤੁ.

‘‘ਯਦਿ ਸਨ੍ਤਿਗਮੋ ਮਗ੍ਗੋ, ਮੋਕ੍ਖੋ ਚਚ੍ਚਨ੍ਤਿਕਂ ਸੁਖਂ;

ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ, ਗਮਨਂ ਮੇ ਸਮਿਜ੍ਝਤੁ.

‘‘ਸਙ੍ਘੋ ਚੇ ਤਿਣ੍ਣਕਨ੍ਤਾਰੋ, ਪੁਞ੍ਞਕ੍ਖੇਤ੍ਤੋ ਅਨੁਤ੍ਤਰੋ;

ਏਤੇਨ ਸਚ੍ਚਵਜ੍ਜੇਨ, ਗਮਨਂ ਮੇ ਸਮਿਜ੍ਝਤੁ.

‘‘ਸਹ ਕਤੇ ਸਚ੍ਚਵਰੇ, ਮਗ੍ਗਾ ਅਪਗਤਂ ਜਲਂ;

ਤਤੋ ਸੁਖੇਨ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣੋ, ਨਦੀਤੀਰੇ ਮਨੋਰਮੇ.

‘‘ਨਿਸਿਨ੍ਨਂ ਅਦ੍ਦਸਂ ਬੁਦ੍ਧਂ, ਉਦੇਨ੍ਤਂਵ ਪਭਙ੍ਕਰਂ;

ਜਲਨ੍ਤਂ ਹੇਮਸੇਲਂਵ, ਦੀਪਰੁਕ੍ਖਂਵ ਜੋਤਿਤਂ.

‘‘ਸਸਿਂਵ ਤਾਰਾਸਹਿਤਂ, ਸਾਵਕੇਹਿ ਪੁਰਕ੍ਖਤਂ;

ਵਾਸਵਂ ਵਿਯ ਵਸ੍ਸਨ੍ਤਂ, ਦੇਸਨਾਜਲਦਨ੍ਤਰਂ.

‘‘ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾਨ ਸਹਾਮਚ੍ਚੋ, ਏਕਮਨ੍ਤਮੁਪਾਵਿਸਿਂ;

ਤਤੋ ਨੋ ਆਸਯਂ ਞਤ੍ਵਾ, ਬੁਦ੍ਧੋ ਧਮ੍ਮਮਦੇਸਯਿ.

‘‘ਸੁਤ੍ਵਾਨ ਧਮ੍ਮਂ ਵਿਮਲਂ, ਅਵੋਚੁਮ੍ਹ ਮਯਂ ਜਿਨਂ;

ਪਬ੍ਬਾਜੇਹਿ ਮਹਾਵੀਰ, ਨਿਬ੍ਬਿਨ੍ਦਾਮ੍ਹ ਮਯਂ ਭਵੇ.

‘‘ਸ੍ਵਕ੍ਖਾਤੋ ਭਿਕ੍ਖਵੇ ਧਮ੍ਮੋ, ਦੁਕ੍ਖਨ੍ਤਕਰਣਾਯ ਵੋ;

ਚਰਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰਿਯਂ, ਇਚ੍ਚਾਹ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮੋ.

‘‘ਸਹ ਵਾਚਾਯ ਸਬ੍ਬੇਪਿ, ਭਿਕ੍ਖੁਵੇਸਧਰਾ ਮਯਂ;

ਅਹੁਮ੍ਹ ਉਪਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਸੋਤਾਪਨ੍ਨਾ ਚ ਸਾਸਨੇ.

‘‘ਤਤੋ ਜੇਤਵਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ, ਅਨੁਸਾਸਿ ਵਿਨਾਯਕੋ;

ਅਨੁਸਿਟ੍ਠੋ ਜਿਨੇਨਾਹਂ, ਅਰਹਤ੍ਤਮਪਾਪੁਣਿਂ.

‘‘ਤਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਾਨਿ, ਅਨੁਸਾਸਿਮਹਂ ਤਦਾ;

ਮਮਾਨੁਸਾਸਨਕਰਾ, ਤੇਪਿ ਆਸੁਂ ਅਨਾਸਵਾ.

‘‘ਜਿਨੋ ਤਸ੍ਮਿਂ ਗੁਣੇ ਤੁਟ੍ਠੋ, ਏਤਦਗ੍ਗੇ ਠਪੇਸਿ ਮਂ;

ਭਿਕ੍ਖੁਓਵਾਦਕਾਨਗ੍ਗੋ, ਕਪ੍ਪਿਨੋਤਿ ਮਹਾਜਨੇ.

‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸੇ ਕਤਂ ਕਮ੍ਮਂ, ਫਲਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ ਮੇ ਇਧ;

ਪਮੁਤ੍ਤੋ ਸਰਵੇਗੋਵ, ਕਿਲੇਸੇ ਝਾਪਯਿਂ ਮਮ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਤ੍ਵਾ ਪਨ ਤੇ ਸਬ੍ਬੇਵ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਯਾਚਿਂਸੁ. ਸਤ੍ਥਾ ਤੇ ‘‘ਏਥ, ਭਿਕ੍ਖਵੋ’’ਤਿ ਆਹ. ਸਾ ਏਵ ਤੇਸਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾ ਉਪਸਮ੍ਪਦਾ ਚ ਅਹੋਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਂ ਭਿਕ੍ਖੁਸਹਸ੍ਸਂ ਆਦਾਯ ਆਕਾਸੇਨ ਜੇਤਵਨਂ ਅਗਮਾਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਭਗਵਾ ਤਸ੍ਸਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕੇ ਭਿਕ੍ਖੂ ਆਹ – ‘‘ਕਚ੍ਚਿ, ਭਿਕ੍ਖਵੇ, ਕਪ੍ਪਿਨੋ ਭਿਕ੍ਖੂਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਤੀ’’ਤਿ? ‘‘ਨ, ਭਗਵਾ, ਦੇਸੇਤਿ. ਅਪ੍ਪੋਸ੍ਸੁਕ੍ਕੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਸੁਖਵਿਹਾਰਮਨੁਯੁਤ੍ਤੋ ਵਿਹਰਤਿ, ਓਵਾਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦੇਤੀ’’ਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਥੇਰਂ ਪਕ੍ਕੋਸਾਪੇਤ੍ਵਾ – ‘‘ਸਚ੍ਚਂ ਕਿਰ ਤ੍ਵਂ, ਕਪ੍ਪਿਨ, ਅਨ੍ਤੇਵਾਸਿਕਾਨਂ ਓਵਾਦਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਨ ਦੇਸੀ’’ਤਿ? ‘‘ਸਚ੍ਚਂ, ਭਗਵਾ’’ਤਿ. ‘‘ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ, ਮਾ ਏਵਂ ਕਰਿ, ਅਜ੍ਜ ਪਟ੍ਠਾਯ ਉਪਗਤਾਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਹੀ’’ਤਿ. ‘‘ਸਾਧੁ, ਭਨ੍ਤੇ’’ਤਿ ਥੇਰੋ ਸਤ੍ਥੁ ਵਚਨਂ ਸਿਰਸਾ ਸਮ੍ਪਟਿਚ੍ਛਿਤ੍ਵਾ ਏਕੋਵਾਦੇਨੇਵ ਸਮਣਸਹਸ੍ਸਂ ਅਰਹਤ੍ਤੇ ਪਤਿਟ੍ਠਾਪੇਸਿ. ਤੇਨ ਨਂ ਸਤ੍ਥਾ ਪਟਿਪਾਟਿਯਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਾਵਕੇ ਥੇਰੇ ਠਾਨਨ੍ਤਰੇ ਠਪੇਨ੍ਤੋ ਭਿਕ੍ਖੁਓਵਾਦਕਾਨਂ ਅਗ੍ਗਟ੍ਠਾਨੇ ਠਪੇਸਿ. ਅਥੇਕਦਿਵਸਂ ਥੇਰੋ ਭਿਕ੍ਖੁਨਿਯੋ ਓਵਦਨ੍ਤੋ –

੫੪੭. ‘‘ਅਨਾਗਤਂ ਯੋ ਪਟਿਕਚ੍ਚ ਪਸ੍ਸਤਿ, ਹਿਤਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਅਹਿਤਞ੍ਚ ਤਂ ਦ੍ਵਯਂ;

ਵਿਦ੍ਦੇਸਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਹਿਤੇਸਿਨੋ ਵਾ, ਰਨ੍ਧਂ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ ਸਮੇਕ੍ਖਮਾਨਾ.

੫੪੮. ‘‘ਆਨਾਪਾਨਸਤੀ ਯਸ੍ਸ, ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾ;

ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾ;

ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾ.

੫੪੯. ‘‘ਓਦਾਤਂ ਵਤ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤਂ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸੁਭਾਵਿਤਂ;

ਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਂ ਪਗ੍ਗਹੀਤਞ੍ਚ, ਸਬ੍ਬਾ ਓਭਾਸਤੇ ਦਿਸਾ.

੫੫੦. ‘‘ਜੀਵਤੇ ਵਾਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ, ਅਪਿ ਵਿਤ੍ਤਪਰਿਕ੍ਖਯੋ;

ਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਅਲਾਭੇਨ, ਵਿਤ੍ਤਵਾਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ.

੫੫੧. ‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਤਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨੀ, ਪਞ੍ਞਾ ਕਿਤ੍ਤਿਸਿਲੋਕਵਦ੍ਧਨੀ;

ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤੋ ਨਰੋ ਇਧ, ਅਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਸੁ ਸੁਖਾਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤਿ.

੫੫੨. ‘‘ਨਾਯਂ ਅਜ੍ਜਤਨੋ ਧਮ੍ਮੋ, ਨਚ੍ਛੇਰੋ ਨਪਿ ਅਬ੍ਭੁਤੋ;

ਯਤ੍ਥ ਜਾਯੇਥ ਮੀਯੇਥ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਵਿਯ ਅਬ੍ਭੁਤਂ.

੫੫੩. ‘‘ਅਨਨ੍ਤਰਞ੍ਹਿ ਜਾਤਸ੍ਸ, ਜੀਵਿਤਾ ਮਰਣਂ ਧੁਵਂ;

ਜਾਤਾ ਜਾਤਾ ਮਰਨ੍ਤੀਧ, ਏਵਂ ਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਪਾਣਿਨੋ.

੫੫੪. ‘‘ਨ ਹੇਤਦਤ੍ਥਾਯ ਮਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਯਂ ਜੀਵਿਤਤ੍ਥਂ ਪਰਪੋਰਿਸਾਨਂ;

ਮਤਮ੍ਹਿ ਰੁਣ੍ਣਂ ਨ ਯਸੋ ਨ ਲੋਕ੍ਯਂ, ਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹਿ.

੫੫੫. ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਰੀਰਂ ਉਪਹਨ੍ਤਿ ਤੇਨ, ਨਿਹੀਯਤਿ ਵਣ੍ਣਬਲਂ ਮਤੀ ਚ;

ਆਨਨ੍ਦਿਨੋ ਤਸ੍ਸ ਦਿਸਾ ਭਵਨ੍ਤਿ, ਹਿਤੇਸਿਨੋ ਨਾਸ੍ਸ ਸੁਖੀ ਭਵਨ੍ਤਿ.

੫੫੬. ‘‘ਤਸ੍ਮਾ ਹਿ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤੇ, ਮੇਧਾਵਿਨੋ ਚੇਵ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ ਚ;

ਯੇਸਞ੍ਹਿ ਪਞ੍ਞਾਵਿਭਵੇਨ ਕਿਚ੍ਚਂ, ਤਰਨ੍ਤਿ ਨਾਵਾਯ ਨਦਿਂਵ ਪੁਣ੍ਣ’’ਨ੍ਤਿ. –

ਇਮਾ ਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ.

ਤਤ੍ਥ ਅਨਾਗਤਨ੍ਤਿ ਨ ਆਗਤਂ, ਅਵਿਨ੍ਦਨ੍ਤਿ, ਅਤ੍ਥੋ. ਪਟਿਕਚ੍ਚਾਤਿ ਪੁਤੇਤਰਂਯੇਵ. ਪਸ੍ਸਤੀਤਿ ਓਲੋਕੇਤਿ. ਅਤ੍ਥਨ੍ਤਿ ਕਿਚ੍ਚਂ. ਤਂ ਦ੍ਵਯਨ੍ਤਿ ਹਿਤਾਹਿਤਂ. ਵਿਦ੍ਦੇਸਿਨੋਤਿ ਅਮਿਤ੍ਤਾ. ਹਿਤੇਸਿਨੋਤਿ ਮਿਤ੍ਤਾ. ਰਨ੍ਧਨ੍ਤਿ ਛਿਦ੍ਦਂ. ਸਮੇਕ੍ਖਮਾਨਾਤਿ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ. ਇਦਂ ਵੁਤ੍ਤਂ ਹੋਤਿ – ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਤ੍ਤਨੋ ਹਿਤਾਵਹਂ ਅਹਿਤਾਵਹਂ ਤਦੁਭਯਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਕਿਚ੍ਚਂ ਅਨਾਗਤਂ ਅਸਮ੍ਪਤ੍ਤਂ ਪੁਰੇਤਰਂਯੇਵ ਪਞ੍ਞਾਚਕ੍ਖੁਨਾ ਅਹਂ ਵਿਯ ਪਸ੍ਸਤਿ ਵੀਮਂਸਤਿ ਵਿਚਾਰੇਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਅਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਅਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਮਿਤ੍ਤਾ ਵਾ ਹਿਤਜ੍ਝਾਸਯੇਨ ਰਨ੍ਧਂ ਗਵੇਸਨ੍ਤਾ ਨ ਪਸ੍ਸਨ੍ਤਿ, ਤਾਦਿਸੋ ਪਞ੍ਞਵਾ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਦਵੁਤ੍ਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਤਥਾਰੂਪੇਹਿ ਭਵਿਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਆਨਾਪਾਨਸਤਿਭਾਵਨਾਯ ਗੁਣਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ਤਤ੍ਥ ਤਾਨਿ ਯੋਜੇਤੁਂ ‘‘ਆਨਾਪਾਨਸਤੀ ਯਸ੍ਸਾ’’ਤਿ ਦੁਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਆਨਨ੍ਤਿ ਅਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਪਾਨਨ੍ਤਿ ਪਸ੍ਸਾਸੋ. ਅਸ੍ਸਾਸਪਸ੍ਸਾਸਨਿਮਿਤ੍ਤਾਰਮ੍ਮਣਾ ਸਤਿ ਆਨਾਪਾਨਸਤਿ. ਸਤਿਸੀਸੇਨ ਚੇਤ੍ਥ ਤਂਸਮ੍ਪਯੁਤ੍ਤਸਮਾਧਿਭਾਵਨਾ ਅਧਿਪ੍ਪੇਤਾ. ਯਸ੍ਸਾਤਿ, ਯਸ੍ਸ ਯੋਗਿਨੋ. ਪਰਿਪੁਣ੍ਣਾ ਸੁਭਾਵਿਤਾਤਿ ਚਤੁਨ੍ਨਂ ਸਤਿਪਟ੍ਠਾਨਾਨਂ ਸੋਲ਼ਸਨ੍ਨਞ੍ਚ ਆਕਾਰਾਨਂ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸਬ੍ਬਸੋ ਪੁਣ੍ਣਾ ਸਤ੍ਤਨ੍ਨਂ ਬੋਜ੍ਝਙ੍ਗਾਨਂ ਵਿਜ੍ਜਾਵਿਮੁਤ੍ਤੀਨਞ੍ਚ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਸੁਟ੍ਠੁ ਭਾਵਿਤਾ ਵਡ੍ਢਿਤਾ. ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਪਰਿਚਿਤਾ, ਯਥਾ ਬੁਦ੍ਧੇਨ ਦੇਸਿਤਾਤਿ ‘‘ਸੋ ਸਤੋਵ ਅਸ੍ਸਸਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੨.੩੭੪; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੦੭) ਯਥਾ ਭਗਵਤਾ ਦੇਸਿਤਾ, ਤਥਾ ਅਨੁਪੁਬ੍ਬਂ ਅਨੁਕ੍ਕਮੇਨ ਪਰਿਚਿਤਾ ਆਸੇਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾ. ਸੋਮਂ ਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਅਬ੍ਭਾ ਮੁਤ੍ਤੋਵ ਚਨ੍ਦਿਮਾਤਿ ਸੋ ਯੋਗਾਵਚਰੋ ਯਥਾ ਅਬ੍ਭਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਾ ਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਚਨ੍ਦੋ ਚਨ੍ਦਾਲੋਕੇਨ ਇਮਂ ਓਕਾਸਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ, ਏਵਂ ਅਵਿਜ੍ਜਾਦਿਉਪਕ੍ਕਿਲੇਸਵਿਮੁਤ੍ਤੋ ਞਾਣਾਲੋਕੇਨ ਅਤ੍ਤਸਨ੍ਤਾਨਪਤਿਤਂ ਪਰਸਨ੍ਤਾਨਪਤਿਤਞ੍ਚ ਸਙ੍ਖਾਰਲੋਕਂ ਪਭਾਸੇਤਿ ਪਕਾਸੇਤਿ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਆਨਾਪਾਨਸਤਿਭਾਵਨਾ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਅਤ੍ਤਾਨਂ ਨਿਦਸ੍ਸਨਂ ਕਤ੍ਵਾ ਭਾਵਨਾਭਿਯੋਗਸ੍ਸ ਸਫਲਤਂ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਓਦਾਤਂ ਵਤ ਮੇ ਚਿਤ੍ਤ’’ਨ੍ਤਿ ਤਤਿਯਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਨੀਵਰਣਮਲਵਿਗਮਤੋ ਓਦਾਤਂ ਸੁਦ੍ਧਂ ਵਤ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਂ. ਯਥਾ ਪਮਾਣਕਰਾ ਰਾਗਾਦਯੋ ਪਹੀਨਾ, ਅਪ੍ਪਮਾਣਞ੍ਚ ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਚ੍ਚਕ੍ਖਂ ਕਤਂ ਅਹੋਸਿ, ਤਥਾ ਭਾਵਿਤਤ੍ਤਾ ਅਪ੍ਪਮਾਣਂ ਸੁਭਾਵਿਤਂ, ਤਤੋ ਏਵ ਚਤੁਸਚ੍ਚਂ ਨਿਬ੍ਬਿਦ੍ਧਂ ਪਟਿਵਿਜ੍ਝਿਤਂ, ਸਕਲਸਂਕਿਲੇਸਪਕ੍ਖਤੋ ਪਗ੍ਗਹਿਤਞ੍ਚ ਹੁਤ੍ਵਾ ਦੁਕ੍ਖਾਦਿਕਾ ਪੁਬ੍ਬਨ੍ਤਾਦਿਕਾ ਚ ਦਿਸਾ ਓਭਾਸਤੇ ਤਤ੍ਥ ਵਿਤਿਣ੍ਣਕਙ੍ਖਤ੍ਤਾ ਸਬ੍ਬਧਮ੍ਮੇਸੁ ਵਿਗਤਸਮ੍ਮੋਹਤ੍ਤਾ ਚ. ਤਸ੍ਮਾ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿਪਿ ਏਵਂ ਚਿਤ੍ਤਂ ਭਾਵੇਤਬ੍ਬਨ੍ਤਿ ਦਸ੍ਸੇਤਿ.

ਯਥਾ ਭਾਵਨਾਮਯਾ ਪਞ੍ਞਾ ਚਿਤ੍ਤਮਲਵਿਸੋਧਨਾਦਿਨਾ ਪੁਰਿਸਸ੍ਸ ਬਹੁਪਕਾਰਾ, ਏਵਂ ਇਤਰਾਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਜੀਵਤੇ ਵਾਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞੋ’’ਤਿ ਚਤੁਤ੍ਥਗਾਥਮਾਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ – ਪਰਿਕ੍ਖੀਣਧਨੋਪਿ ਸਪ੍ਪਞ੍ਞਜਾਤਿਕੋ ਇਤਰੀਤਰਸਨ੍ਤੋਸੇਨ ਸਨ੍ਤੁਟ੍ਠੋ ਅਨਵਜ੍ਜਾਯ ਜੀਵਿਕਾਯ ਜੀਵਤਿਯੇਵ. ਤਸ੍ਸ ਹਿ ਜੀਵਿਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਨਾਮ. ਤੇਨਾਹ ਭਗਵਾ – ‘‘ਪਞ੍ਞਾਜੀਵਿਂ ਜੀਵਿਤਮਾਹੁ ਸੇਟ੍ਠ’’ਨ੍ਤਿ (ਸਂ. ਨਿ. ੧.੭੩, ੨੪੬; ਸੁ. ਨਿ. ੧੮੪). ਦੁਮ੍ਮੇਧਪੁਗ੍ਗਲੋ ਪਨ ਪਞ੍ਞਾਯ ਅਲਾਭੇਨ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਂ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚ ਅਤ੍ਥਂ ਵਿਰਾਧੇਨ੍ਤੋ ਵਿਤ੍ਤਵਾਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ, ਗਰਹਾਦਿਪ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਜੀਵਨ੍ਤੋ ਨਾਮ ਨ ਤਸ੍ਸ ਹੋਤਿ, ਅਨੁਪਾਯਞ੍ਞੁਤਾਯ ਵਾ ਯਥਾਧਿਗਤਂ ਧਨਂ ਨਾਸੇਨ੍ਤੋ ਜੀਵਿਤਮ੍ਪਿ ਸਨ੍ਧਾਰੇਤੁਂ ਨ ਸਕ੍ਕੋਤਿਯੇਵ, ਤਸ੍ਮਾ ਪਾਰਿਹਾਰਿਯਪਞ੍ਞਾਪਿ ਤੁਮ੍ਹੇਹਿ ਅਪ੍ਪਮਤ੍ਤੇਹਿ ਸਮ੍ਪਾਦੇਤਬ੍ਬਾਤਿ ਅਧਿਪ੍ਪਾਯੋ.

ਇਦਾਨਿ ਪਞ੍ਞਾਯ ਆਨਿਸਂਸੇ ਦਸ੍ਸੇਤੁਂ ‘‘ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਤਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨੀ’’ਤਿ ਪਞ੍ਚਮਂ ਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਪਞ੍ਞਾ ਸੁਤਵਿਨਿਚ੍ਛਿਨੀਤਿ ਪਞ੍ਞਾ ਨਾਮੇਸਾ ਸੁਤਸ੍ਸ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਿਨੀ, ਯਥਾਸੁਤੇ ਸੋਤਪਥਮਾਗਤੇ ਅਤ੍ਥੇ ‘‘ਅਯਂ ਅਕੁਸਲੋ, ਅਯਂ ਕੁਸਲੋ, ਅਯਂ ਸਾਵਜ੍ਜੋ, ਅਯਂ ਅਨਵਜ੍ਜੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵਿਨਿਚ੍ਛਯਜਨਨੀ. ਕਿਤ੍ਤਿਸਿਲੋਕਵਦ੍ਧਨੀਤਿ ਕਿਤ੍ਤਿਯਾ ਸਮ੍ਮੁਖਾ ਪਸਂਸਾਯ ਸਿਲੋਕਸ੍ਸ ਪਤ੍ਥਟਯਸਭਾਵਸ੍ਸ ਵਦ੍ਧਨੀ, ਪਞ੍ਞਵਤੋਯੇਵ ਹਿ ਕਿਤ੍ਤਿਆਦਯੋ ਵਿਞ੍ਞੂਨਂ ਪਾਸਂਸਭਾਵਤੋ. ਪਞ੍ਞਾਸਹਿਤੋਤਿ ਪਾਰਿਹਾਰਿਯਪਞ੍ਞਾਯ, ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਪਞ੍ਞਾਯ ਚ ਯੁਤ੍ਤੋ. ਅਪਿ ਦੁਕ੍ਖੇਸੁ ਸੁਖਾਨਿ ਵਿਨ੍ਦਤੀਤਿ ਏਕਨ੍ਤਦੁਕ੍ਖਸਭਾਵੇਸੁ ਖਨ੍ਧਾਯਤਨਾਦੀਸੁ ਸਮ੍ਮਾਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਯਥਾਭੂਤਸਭਾਵਾਵਬੋਧੇਨ ਨਿਰਾਮਿਸਾਨਿਪਿ ਸੁਖਾਨਿ ਪਟਿਲਭਤਿ.

ਇਦਾਨਿ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਅਨਿਚ੍ਚਤਾਪਟਿਸਂਯੁਤ੍ਤਂ ਧੀਰਭਾਵਾਵਹਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਨਾਯਂ ਅਜ੍ਜਤਨੋ ਧਮ੍ਮੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਸੇਸਗਾਥਾ ਅਭਾਸਿ. ਤਤ੍ਰਾਯਂ ਸਙ੍ਖੇਪਤ੍ਥੋ – ਯ੍ਵਾਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਜਾਯਨਮੀਯਨਸਭਾਵੋ, ਅਯਂ ਧਮ੍ਮੋ ਅਜ੍ਜਤਨੋ ਅਧੁਨਾਗਤੋ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਭਿਣ੍ਹਪਵਤ੍ਤਿਕਤਾਯ ਨ ਅਚ੍ਛਰਿਯੋ, ਅਬ੍ਭੁਤਪੁਬ੍ਬਤਾਭਾਵਤੋ ਨਾਪਿ ਅਬ੍ਭੁਤੋ. ਤਸ੍ਮਾ ਯਤ੍ਥ ਜਾਯੇਥ ਮੀਯੇਥ, ਯਸ੍ਮਿਂ ਲੋਕੇ ਸਤ੍ਤੋ ਜਾਯੇਯ੍ਯ, ਸੋ ਏਕਂਸੇਨ ਮੀਯੇਥ, ਤਤ੍ਥ ਕਿਂ ਵਿਯ? ਕਿਂ ਨਾਮ ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਸਿਯਾ? ਸਭਾਵਿਕਤ੍ਤਾ ਮਰਣਸ੍ਸ – ਨ ਹਿ ਖਣਿਕਮਰਣਸ੍ਸ ਕਿਞ੍ਚਿ ਕਾਰਣਂ ਅਤ੍ਥਿ. ਯਤੋ ਅਨਨ੍ਤਰਞ੍ਹਿ ਜਾਤਸ੍ਸ, ਜੀਵਿਤਾ ਮਰਣਂ ਧੁਵਂ ਜਾਤਸ੍ਸ ਜਾਤਿਸਮਨਨ੍ਤਰਂ ਜੀਵਿਤਤੋ ਮਰਣਂ ਏਕਨ੍ਤਿਕਂ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਾਨਂ ਖਨ੍ਧਾਨਂ ਏਕਂਸੇਨ ਭਿਜ੍ਜਨਤੋ. ਯੋ ਪਨੇਤ੍ਥ ਜੀਵਤੀਤਿ ਲੋਕਵੋਹਾਰੋ, ਸੋ ਤਦੁਪਾਦਾਨਸ੍ਸ ਅਨੇਕਪਚ੍ਚਯਾਯਤ੍ਤਤਾਯ ਅਨੇਕਨ੍ਤਿਕੋ, ਯਸ੍ਮਾ ਏਤਦੇਵਂ, ਤਸ੍ਮਾ ਜਾਤਾ ਮਰਨ੍ਤੀਧ, ਏਵਂਧਮ੍ਮਾ ਹਿ ਪਾਣਿਨੋਤਿ ਅਯਂ ਸਤ੍ਤਾਨਂ ਪਕਤਿ, ਯਦਿਦਂ ਜਾਤਾਨਂ ਮਰਣਨ੍ਤਿ ਜਾਤਿਯਾ ਮਰਣਾਨੁਬਨ੍ਧਨਤਂ ਆਹ.

ਇਦਾਨਿ ਯਸ੍ਮਾ ਤਾਸੁ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਸੁ ਕਾਚਿ ਸੋਕਬਨ੍ਧਿਤਚਿਤ੍ਤਾਪਿ ਅਤ੍ਥਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਤਾਸਂ ਸੋਕਵਿਨੋਦਨਂ ਕਾਤੁਂ ‘‘ਨ ਹੇਤਦਤ੍ਥਾਯਾਤਿਆਦਿ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਤਤ੍ਥ ਨ ਹੇਤਦਤ੍ਥਾਯ ਮਤਸ੍ਸ ਹੋਤੀਤਿ ਯਂ ਮਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਤ੍ਥਂ ਜੀਵਿਤਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪਰਪੋਰਿਸਾਨਂ ਪਰਪੁਗ੍ਗਲਾਨਂ ਰੁਣ੍ਣਂ, ਏਤਂ ਤਸ੍ਸ ਮਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਤਸ੍ਸ ਜੀਵਿਤਤ੍ਥਂ ਤਾਵ ਤਿਟ੍ਠਤੁ, ਕਸ੍ਸਚਿਪਿ ਅਤ੍ਥਾਯ ਨ ਹੋਤਿ, ਯੇ ਪਨ ਰੁਦਨ੍ਤਿ, ਤੇਸਮ੍ਪਿ ਮਤਮ੍ਹਿ ਮਤਪੁਗ੍ਗਲਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਰੁਣ੍ਣਂ, ਨ ਯਸੋ ਨ ਲੋਕ੍ਯਂ ਯਸਾਵਹਂ ਵਿਸੁਦ੍ਧਾਵਹਞ੍ਚ ਨ ਹੋਤਿ. ਨ ਵਣ੍ਣਿਤਂ ਸਮਣਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇਹੀਤਿ ਵਿਞ੍ਞੁਪ੍ਪਸਟ੍ਠਮ੍ਪਿ ਨ ਹੋਤਿ, ਅਥ ਖੋ ਵਿਞ੍ਞੁਗਰਹਿਤਮੇਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ.

ਨ ਕੇਵਲਮੇਤੇਵ ਯੇ ਰੁਦਤੋ ਆਦੀਨਵਾ, ਅਥ ਖੋ ਇਮੇਪੀਤਿ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਰੀਰਂ ਉਪਹਨ੍ਤੀ’’ਤਿ ਗਾਥਂ ਵਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਪਰਂ ਸੋਕਾਦਿਅਨਤ੍ਥਪਟਿਬਾਹਨਤ੍ਥਂ ਕਲ੍ਯਾਣਮਿਤ੍ਤਪਯਿਰੁਪਾਸਨਾਯਂ ਤਾ ਨਿਯੋਜੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਤਸ੍ਮਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਓਸਾਨਗਾਥਮਾਹ. ਤਤ੍ਥ ਤਸ੍ਮਾਤਿ ਯਸ੍ਮਾ ਰੁਣ੍ਣਂ ਰੁਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਚਕ੍ਖੁਂ ਸਰੀਰਞ੍ਚ ਉਪਹਨ੍ਤਿ ਵਿਬਾਧਤਿ, ਤੇਨ ਰੁਣ੍ਣੇਨ ਵਣ੍ਣੋ ਬਲਂ ਮਤਿ ਚ ਨਿਹੀਯਤਿ ਪਰਿਹਾਯਤਿ, ਤਸ੍ਸ ਰੁਦਨ੍ਤਸ੍ਸ ਪੁਗ੍ਗਲਸ੍ਸ ਦਿਸਾ ਸਪਤ੍ਤਾ ਆਨਨ੍ਦਿਨੋ ਪਮੋਦਵਨ੍ਤੋ ਪੀਤਿਵਨ੍ਤੋ ਭਵਨ੍ਤਿ. ਹਿਤੇਸਿਨੋ ਮਿਤ੍ਤਾ ਦੁਕ੍ਖੀ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤਸ੍ਮਾ ਧਮ੍ਮੋਜਪਞ੍ਞਾਯ ਸਮਨ੍ਨਾਗਤਤ੍ਤਾ ਮੇਧਾਵਿਨੋ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਾਦਿਅਤ੍ਥਸਨ੍ਨਿਸ੍ਸਿਤਸ੍ਸ ਬਾਹੁਸਚ੍ਚਸ੍ਸ ਪਾਰਿਪੂਰਿਯਾ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤੇ, ਅਤ੍ਤਨੋ ਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤੇ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਪਾਟਿਕਙ੍ਖੇਯ੍ਯ ਕੁਲੂਪਕੇ ਕਰੇਯ੍ਯ. ਯੇਸਨ੍ਤਿ ਯੇਸਂ ਮੇਧਾਵੀਨਂ ਬਹੁਸ੍ਸੁਤਾਨਂ ਪਣ੍ਡਿਤਾਨਂ ਪਞ੍ਞਾਵਿਭਵੇਨ ਪਞ੍ਞਾਬਲੇਨ ਯਥਾ ਮਹੋਘਸ੍ਸ ਪੁਣ੍ਣਂ ਨਦਿਂ ਨਾਵਾਯ ਤਰਨ੍ਤਿ, ਏਵਂ ਕੁਲਪੁਤ੍ਤਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਅਤ੍ਥਕਿਚ੍ਚਂ ਤਰਨ੍ਤਿ ਪਾਰਂ ਪਾਪੁਣਨ੍ਤਿ. ਤੇ ਇਚ੍ਛੇਯ੍ਯ ਕੁਲੇ ਵਸਨ੍ਤੇਤਿ ਯੋਜਨਾ.

ਏਵਂ ਥੇਰੋ ਤਾਸਂ ਭਿਕ੍ਖੁਨੀਨਂ ਧਮ੍ਮਂ ਕਥੇਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਸਜ੍ਜੇਸਿ. ਤਾ ਥੇਰਸ੍ਸ ਓਵਾਦੇ ਠਤ੍ਵਾ ਸੋਕਂ ਵਿਨੋਦੇਤ੍ਵਾ ਯੋਨਿਸੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਿਯੋ ਸਦਤ੍ਥਂ ਪਰਿਪੂਰੇਸੁਂ.

ਮਹਾਕਪ੍ਪਿਨਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.