੯. (ਪਠਮ) ਦੇਵਸਭਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਙ੍ਕਪਲਿਪਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਦੇਵਸਭਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋਪਿ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਵਿਵਟ੍ਟੂਪਨਿਸ੍ਸਯਂ ਪੁਞ੍ਞਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਸਿਖਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਪਾਰਾਵਤਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਏਕਦਿਵਸਂ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਿਯਾਲਫਲਂ ਉਪਨੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਪਸਾਦਸਂਵਡ੍ਢਨਤ੍ਥਂ ਤਂ ਪਰਿਭੁਞ੍ਜਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਅਤਿਵਿਯ ਪਸਨ੍ਨਚਿਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇਨ ਕਾਲਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਵਨ੍ਦਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਤਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਅਪਰਾਪਰਂ ਪੁਞ੍ਞਾਨਿ ਕਤ੍ਵਾ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਮਣ੍ਡਲਿਕਰਞ੍ਞੋ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਤਰੁਣਕਾਲੇਯੇਵ ਰਜ੍ਜੇ ਪਤਿਟ੍ਠਿਤੋ ਰਜ੍ਜਸੁਖਮਨੁਭਵਨ੍ਤੋ ਵੁਦ੍ਧੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿ, ਤਸ੍ਸ ਸਤ੍ਥਾ ਧਮ੍ਮਂ ਦੇਸੇਸਿ. ਸੋ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਰਜ੍ਜਂ ਪਹਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੪.੬੬-੭੨) –

‘‘ਪਾਰਾਵਤੋ ਤਦਾ ਆਸਿਂ, ਪਰਂ ਅਨੁਪਰੋਧਕੋ;

ਪਬ੍ਭਾਰੇ ਸੇਯ੍ਯਂ ਕਪ੍ਪੇਮਿ, ਅਵਿਦੂਰੇ ਸਿਖਿਸਤ੍ਥੁਨੋ.

‘‘ਸਾਯਂ ਪਾਤਞ੍ਚ ਪਸ੍ਸਾਮਿ, ਬੁਦ੍ਧਂ ਲੋਕਗ੍ਗਨਾਯਕਂ;

ਦੇਯ੍ਯਧਮ੍ਮੋ ਚ ਮੇ ਨਤ੍ਥਿ, ਦ੍ਵਿਪਦਿਨ੍ਦਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ.

‘‘ਪਿਯਾਲਫਲਮਾਦਾਯ, ਅਗਮਂ ਬੁਦ੍ਧਸਨ੍ਤਿਕਂ;

ਪਟਿਗ੍ਗਹੇਸਿ ਭਗਵਾ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠੋ ਨਰਾਸਭੋ.

‘‘ਤਤੋ ਪਰਂ ਉਪਾਦਾਯ, ਪਰਿਚਾਰਿਂ ਵਿਨਾਯਕਂ;

ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਤਤ੍ਥ ਕਾਲਙ੍ਕਤੋ ਅਹਂ.

‘‘ਏਕਤ੍ਤਿਂਸੇ ਇਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਫਲਂ ਅਦਦਿਂ ਅਹਂ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਫਲਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਇਤੋ ਪਨ੍ਨਰਸੇ ਕਪ੍ਪੇ, ਤਯੋ ਆਸੁਂ ਪਿਯਾਲਿਨੋ;

ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਪਹੀਨਕਿਲੇਸਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਣਵਸੇਨ ਉਪ੍ਪਨ੍ਨਸੋਮਨਸ੍ਸੋ ਉਦਾਨਂ ਉਦਾਨੇਨ੍ਤੋ –

੮੯. ‘‘ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਙ੍ਕਪਲਿਪਾ, ਪਾਤਾਲਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤਾ;

ਮੁਤ੍ਤੋ ਓਘਾ ਚ ਗਨ੍ਥਾ ਚ, ਸਬ੍ਬੇ ਮਾਨਾ ਵਿਸਂਹਤਾ’’ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾਤਿ ਉਤ੍ਤਰਿਤਾ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾ. ਪਙ੍ਕਪਲਿਪਾਤਿ ਪਙ੍ਕਾ ਚ ਪਲਿਪਾ ਚ. ਪਙ੍ਕੋ ਵੁਚ੍ਚਤਿ ਪਕਤਿਕਦ੍ਦਮੋ. ‘‘ਪਲਿਪੋ’’ਤਿ ਗਮ੍ਭੀਰਪੁਥੁਲੋ ਮਹਾਕਦ੍ਦਮੋ. ਇਧ ਪਨ ਪਙ੍ਕੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਙ੍ਕੋ, ਕਾਮਰਾਗੋ ਅਸੁਚਿਭਾਵਾਪਾਦਨੇਨ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਸ ਮਕ੍ਖਨਤੋ. ਪਲਿਪੋ ਵਿਯਾਤਿ ਪਲਿਪੋ, ਪੁਤ੍ਤਦਾਰਾਦਿਵਿਸਯੋ ਬਹਲੋ ਛਨ੍ਦਰਾਗੋ ਵੁਤ੍ਤਨਯੇਨ ਸਮ੍ਮਕ੍ਖਨਤੋ ਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਤੋ ਚ. ਤੇ ਮਯਾ ਅਨਾਗਾਮਿਮਗ੍ਗੇਨ ਸਬ੍ਬਸੋ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਉਤ੍ਤਿਣ੍ਣਾ ਪਙ੍ਕਪਲਿਪਾ’’ਤਿ. ਪਾਤਾਲਾਤਿ ਪਾਤਾਯਾਲਨ੍ਤਿ ਪਾਤਾਲਾ, ਮਹਾਸਮੁਦ੍ਦੇ ਨਿਨ੍ਨਤਰਪਦੇਸਾ. ਕੇਚਿ ਪਨ ਨਾਗਭਵਨਂ ‘‘ਪਾਤਾਲ’’ਨ੍ਤਿ ਵਦਨ੍ਤਿ. ਇਧ ਪਨ ਅਗਾਹਦੁਰਵਗ੍ਗਾਹਦੁਰੁਤ੍ਤਰਣਟ੍ਠੇਨ ਪਾਤਾਲਾ ਵਿਯਾਤਿ ਪਾਤਾਲਾ, ਦਿਟ੍ਠਿਯੋ. ਤੇ ਚ ਮਯਾ ਪਠਮਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨੇਵ ਸਬ੍ਬਥਾ ਵਜ੍ਜਿਤਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਤਿ ਆਹ ‘‘ਪਾਤਾਲਾ ਪਰਿਵਜ੍ਜਿਤਾ’’ਤਿ ਮੁਤ੍ਤੋ ਓਘਾ ਚ ਗਨ੍ਥਾ ਚਾਤਿ ਕਾਮੋਘਾਦਿਓਘਤੋ ਅਭਿਜ੍ਝਾਕਾਯਗਨ੍ਥਾਦਿਗਨ੍ਥਤੋ ਚ ਤੇਨ ਤੇਨ ਮਗ੍ਗੇਨ ਮੁਤ੍ਤੋ ਪਰਿਮੁਤ੍ਤੋ, ਪੁਨ ਅਨਭਿਕਿਰਣਅਗਨ੍ਥਨਵਸੇਨ ਅਤਿਕ੍ਕਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਬ੍ਬੇ ਮਾਨਾ ਵਿਸਂਹਤਾਤਿ ਨਵਵਿਧਾਪਿ ਮਾਨਾ ਅਗ੍ਗਮਗ੍ਗਾਧਿਗਮੇਨ ਵਿਸੇਸਤੋ ਸਙ੍ਘਾਤਂ ਵਿਨਾਸਂ ਆਪਾਦਿਤਾ ਸਮੁਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾ ‘‘ਮਾਨਵਿਧਾ ਹਤਾ’’ਤਿ ਕੇਚਿ ਪਠਨ੍ਤਿ, ਮਾਨਕੋਟ੍ਠਾਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਮਾਨਵਿਸਾ’’ਤਿ ਅਪਰੇ, ਤੇਸਂ ਪਨ ਮਾਨਵਿਸਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ ਫਲਤੋ ਮਾਨਵਿਸਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ ਦਟ੍ਠਬ੍ਬੋ.

(ਪਠਮ) ਦੇਵਸਭਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.