੪. ਨੀਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸੁਪਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਨੀਤਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੁਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਅਨੇਕਸਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਮਨ੍ਤੇ ਵਾਚੇਨ੍ਤੋ ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਨਾਮ ਯਞ੍ਞਂ ਯਜਿ, ਭਗਵਾ ਤਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ ਯਞ੍ਞਟ੍ਠਾਨਂ ਗਨ੍ਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਚਙ੍ਕਮਿ. ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਸਤ੍ਥਾਰਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸਿਸ੍ਸੇਹਿ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਆਹਰਾਪੇਤ੍ਵਾ ਆਕਾਸੇ ਖਿਪਿਤ੍ਵਾ ਪੂਜਂ ਅਕਾਸਿ. ਬੁਦ੍ਧਾਨੁਭਾਵੇਨ ਤਂ ਠਾਨਂ ਸਕਲਞ੍ਚ ਨਗਰਂ ਪੁਪ੍ਫਪਟਵਿਤਾਨਿਕਂ ਵਿਯ ਛਾਦਿਤਂ ਅਹੋਸਿ. ਮਹਾਜਨੋ ਸਤ੍ਥਰਿ ਉਲ਼ਾਰਂ ਪੀਤਿਸੋਮਨਸ੍ਸਂ ਪਟਿਸਂਵੇਦੇਸਿ. ਸੁਨਨ੍ਦਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਤੇਨ ਕੁਸਲਮੂਲੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਸਾਵਤ੍ਥਿਯਂ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ, ਨੀਤੋਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ‘‘ਇਮੇ ਸਮਣਾ ਸਕ੍ਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਸੁਖਸੀਲਾ ਸੁਖਸਮਾਚਾਰਾ ਸੁਭੋਜਨਾਨਿ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਨਿਵਾਤੇਸੁ ਸੇਨਾਸਨੇਸੁ ਵਿਹਰਨ੍ਤਿ, ਇਮੇਸੁ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸੁਖੇਨ ਵਿਹਰਿਤੁਂ ਸਕ੍ਕਾ’’ਤਿ ਸੁਖਾਭਿਲਾਸਾਯ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾਵ ਸਤ੍ਥੁ ਸਨ੍ਤਿਕੇ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਕਤਿਪਾਹਮੇਵ ਮਨਸਿਕਰਿਤ੍ਵਾ ਤਂ ਛਡ੍ਡੇਤ੍ਵਾ ਯਾਵਦਤ੍ਥਂ ਉਦਰਾਵਦੇਹਕਂ ਭੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਦਿਵਸਭਾਗਂ ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਾਮੋ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਾਯ ਵੀਤਿਨਾਮੇਤਿ, ਰਤ੍ਤਿਭਾਗੇਪਿ ਥਿਨਮਿਦ੍ਧਾਭਿਭੂਤੋ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸੁਪਤਿ. ਸਤ੍ਥਾ ਤਸ੍ਸ ਹੇਤੁਪਰਿਪਾਕਂ ਓਲੋਕੇਤ੍ਵਾ ਓਵਾਦਂ ਦੇਨ੍ਤੋ –

੮੪. ‘‘ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਂ ਸੁਪਿਤ੍ਵਾਨ, ਦਿਵਾ ਸਙ੍ਗਣਿਕੇ ਰਤੋ;

ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮ ਦੁਮ੍ਮੇਧੋ, ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਤੀ’’ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;

ਤਤ੍ਥ ਸਬ੍ਬਰਤ੍ਤਿਨ੍ਤਿ ਸਕਲਂ ਰਤ੍ਤਿਂ. ਸੁਪਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਨਿਦ੍ਦਾਯਿਤ੍ਵਾ, ‘‘ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਪਠਮਂ ਯਾਮਂ ਚਙ੍ਕਮੇਨ ਨਿਸਜ੍ਜਾਯ ਆਵਰਣੀਯੇਹਿ ਧਮ੍ਮੇਹਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਰਿਸੋਧੇਤੀ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਵੁਤ੍ਤਂ ਜਾਗਰਿਯਂ ਅਨਨੁਯੁਞ੍ਜਿਤ੍ਵਾ ਕੇਵਲਂ ਰਤ੍ਤਿਯਾ ਤੀਸੁਪਿ ਯਾਮੇਸੁ ਨਿਦ੍ਦਂ ਓਕ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦਿਵਾਤਿ ਦਿਵਸਂ, ਸਕਲਂ ਦਿਵਸਭਾਗਨ੍ਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸਙ੍ਗਣਿਕੇਤਿ ਤਿਰਚ੍ਛਾਨਕਥਿਕੇਹਿ ਕਾਯਦਲ਼੍ਹਿਬਹੁਲਪੁਗ੍ਗਲੇਹਿ ਸਨ੍ਨਿਸਜ੍ਜਾ ਸਙ੍ਗਣਿਕੋ, ਤਸ੍ਮਿਂ ਰਤੋ ਅਭਿਰਤੋ ਤਤ੍ਥ ਅਵਿਗਤਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ‘‘ਸਙ੍ਗਣਿਕੇ ਰਤੋ’’ਤਿ ਵੁਤ੍ਤੋ ‘‘ਸਙ੍ਗਣਿਕਾਰਤੋ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ. ਕੁਦਾਸ੍ਸੁ ਨਾਮਾਤਿ ਕੁਦਾ ਨਾਮ. ਅਸ੍ਸੂਤਿ ਨਿਪਾਤਮਤ੍ਤਂ, ਕਸ੍ਮਿਂ ਨਾਮ ਕਾਲੇਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਦੁਮ੍ਮੇਧੋਤਿ ਨਿਪ੍ਪਞ੍ਞੋ. ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਾਤਿ ਵਟ੍ਟਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸ. ਅਨ੍ਤਨ੍ਤਿ ਪਰਿਯੋਸਾਨਂ. ਅਚ੍ਚਨ੍ਤਮੇਵ ਅਨੁਪ੍ਪਾਦਂ ਕਦਾ ਨਾਮ ਕਰਿਸ੍ਸਤਿ, ਏਦਿਸਸ੍ਸ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਕਰਣਂ ਨਤ੍ਥੀਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ‘‘ਦੁਮ੍ਮੇਧ ਦੁਕ੍ਖਸ੍ਸਨ੍ਤਂ ਕਰਿਸ੍ਸਸੀ’’ਤਿਪਿ ਪਾਲ਼ਿ.

ਏਵਂ ਪਨ ਸਤ੍ਥਾਰਾ ਗਾਥਾਯ ਕਥਿਤਾਯ ਥੇਰੋ ਸਂਵੇਗਜਾਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਪਟ੍ਠਪੇਤ੍ਵਾ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੪.੨੬-੩੩) –

‘‘ਸੁਨਨ੍ਦੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ;

ਅਜ੍ਝਾਯਕੋ ਯਾਚਯੋਗੋ, ਵਾਜਪੇਯ੍ਯਂ ਅਯਾਜਯਿ.

‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਲੋਕਵਿਦੂ, ਅਗ੍ਗੋ ਕਾਰੁਣਿਕੋ ਇਸਿ;

ਜਨਤਂ ਅਨੁਕਮ੍ਪਨ੍ਤੋ, ਅਮ੍ਬਰੇ ਚਙ੍ਕਮੀ ਤਦਾ.

‘‘ਚਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਬੁਦ੍ਧੋ, ਸਬ੍ਬਞ੍ਞੂ ਲੋਕਨਾਯਕੋ;

ਮੇਤ੍ਤਾਯ ਅਫਰਿ ਸਤ੍ਤੇ, ਅਪ੍ਪਮਾਣੇ ਨਿਰੂਪਧਿ.

‘‘ਵਣ੍ਟੇ ਛੇਤ੍ਵਾਨ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ;

ਸਬ੍ਬੇ ਸਿਸ੍ਸੇ ਸਮਾਨੇਤ੍ਵਾ, ਆਕਾਸੇ ਉਕ੍ਖਿਪਾਪਯਿ.

‘‘ਯਾਵਤਾ ਨਗਰਂ ਆਸਿ, ਪੁਪ੍ਫਾਨਂ ਛਦਨਂ ਤਦਾ;

ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਆਨੁਭਾਵੇਨ, ਸਤ੍ਤਾਹਂ ਨ ਵਿਗਚ੍ਛਥ.

‘‘ਤੇਨੇਵ ਸੁਕ੍ਕਮੂਲੇਨ, ਅਨੁਭੋਤ੍ਵਾਨ ਸਮ੍ਪਦਾ;

ਸਬ੍ਬਾਸਵੇ ਪਰਿਞ੍ਞਾਯ, ਤਿਣ੍ਣੋ ਲੋਕੇ ਵਿਸਤ੍ਤਿਕਂ.

‘‘ਏਕਾਰਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਪਞ੍ਚਤਿਂਸਾਸੁ ਖਤ੍ਤਿਯਾ;

ਅਮ੍ਬਰਂਸਸਨਾਮਾ ਤੇ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲਾ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਥੇਰੋ ਅਞ੍ਞਂ ਬ੍ਯਾਕਰੋਨ੍ਤੋ ਤਮੇਵ ਗਾਥਂ ਪਚ੍ਚੁਦਾਹਾਸਿ.

ਨੀਤਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.