੫. ਸਾਮਞ੍ਞਕਾਨਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ

ਸੁਖਂ ਸੁਖਤ੍ਥੋਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਸਾਮਞ੍ਞਕਾਨਿਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਸੋ ਕਿਰ ਪੁਰਿਮਬੁਦ੍ਧੇਸੁ ਕਤਾਧਿਕਾਰੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਥ ਤਤ੍ਥ ਭਵੇ ਕੁਸਲਂ ਉਪਚਿਨਨ੍ਤੋ ਇਤੋ ਏਕਨਵੁਤੇ ਕਪ੍ਪੇ ਵਿਪਸ੍ਸਿਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਮਨੁਸ੍ਸਯੋਨਿਯਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੋ ਵਿਪਸ੍ਸਿਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਅਦਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਮਨੁਸ੍ਸੇਸੁ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਅਞ੍ਞਤਰਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕਸ੍ਸ ਪੁਤ੍ਤੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿ. ਸਾਮਞ੍ਞਕਾਨੀਤਿਸ੍ਸ ਨਾਮਂ ਅਹੋਸਿ. ਸੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਸਤ੍ਥੁ ਯਮਕਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਸਾਸਨੇ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਚਰਿਯਾਨੁਕੂਲਂ ਕਮ੍ਮਟ੍ਠਾਨਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤੇਤ੍ਵਾ ਝਾਨਂ ਪਾਦਕਂ ਕਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੩੬.੩੦-੩੩) –

‘‘ਵਿਪਸ੍ਸਿਨੋ ਭਗਵਤੋ, ਲੋਕਜੇਟ੍ਠਸ੍ਸ ਤਾਦਿਨੋ;

ਏਕਂ ਮਞ੍ਚਂ ਮਯਾ ਦਿਨ੍ਨਂ, ਪਸਨ੍ਨੇਨ ਸਪਾਣਿਨਾ.

‘‘ਹਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਅਸ੍ਸਯਾਨਂ, ਦਿਬ੍ਬਯਾਨਂ ਸਮਜ੍ਝਗਂ;

ਤੇਨ ਮਞ੍ਚਕ ਦਾਨੇਨ, ਪਤ੍ਤੋਮ੍ਹਿ ਆਸਵਕ੍ਖਯਂ.

‘‘ਏਕਨਵੁਤਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਮਞ੍ਚਮਦਦਿਂ ਤਦਾ;

ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨਾਭਿਜਾਨਾਮਿ, ਮਞ੍ਚਦਾਨਸ੍ਸਿਦਂ ਫਲਂ.

‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.

ਥੇਰਸ੍ਸ ਪਨ ਗਿਹਿਸਹਾਯਕੋ ਕਾਤਿਯਾਨੋ ਨਾਮ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦਤੋ ਪਟ੍ਠਾਯ ਤਿਤ੍ਥਿਯਾਨਂ ਹਤਲਾਭਸਕ੍ਕਾਰਤਾਯ ਘਾਸਚ੍ਛਾਦਨਮਤ੍ਤਮ੍ਪਿ ਅਲਭਨ੍ਤੋ ਆਜੀਵਕਾਪਕਤੋ ਥੇਰਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ‘‘ਤੁਮ੍ਹੇ ਸਾਕਿਯਪੁਤ੍ਤਿਯਾ ਨਾਮ ਮਹਾਲਾਭਗ੍ਗਯਸਗ੍ਗਪ੍ਪਤ੍ਤਾ ਸੁਖੇਨ ਜੀਵਥ, ਮਯਂ ਪਨ ਦੁਕ੍ਖਿਤਾ ਕਿਚ੍ਛਜੀਵਿਕਾ, ਕਥਂ ਨੁ ਖੋ ਪਟਿਪਜ੍ਜਮਾਨਸ੍ਸ ਦਿਟ੍ਠਧਮ੍ਮਿਕਞ੍ਚੇਵ ਸਮ੍ਪਰਾਯਿਕਞ੍ਚ ਸੁਖਂ ਸਮ੍ਪਜ੍ਜਤੀ’’ਤਿ ਪੁਚ੍ਛਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਥੇਰੋ ‘‘ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯਤੋ ਸੁਖਂ ਨਾਮ ਲੋਕੁਤ੍ਤਰਸੁਖਮੇਵ, ਤਞ੍ਚ ਤਦਨੁਰੂਪਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਸ੍ਸੇਵਾ’’ਤਿ ਅਤ੍ਤਨਾ ਤਸ੍ਸ ਅਧਿਗਤਭਾਵਂ ਪਰਿਯਾਯੇਨ ਵਿਭਾਵੇਨ੍ਤੋ ‘‘ਸੁਖਂ ਸੁਖਤ੍ਥੋ ਲਭਤੇ ਤਦਾਚਰ’’ਨ੍ਤਿ ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ.

੩੫. ਤਤ੍ਥ ਸੁਖਨ੍ਤਿ ਨਿਰਾਮਿਸਂ ਸੁਖਂ ਇਧਾਧਿਪ੍ਪੇਤਂ. ਤਞ੍ਚ ਫਲਸਮਾਪਤ੍ਤਿ ਚੇਵ ਨਿਬ੍ਬਾਨਞ੍ਚ. ਤਥਾ ਹਿ ‘‘ਅਯਂ ਸਮਾਧਿ ਪਚ੍ਚੁਪ੍ਪਨ੍ਨਸੁਖੋ ਚੇਵ ਆਯਤਿਞ੍ਚ ਸੁਖਵਿਪਾਕੋ’’ (ਦੀ. ਨਿ. ੩.੩੫੫; ਅ. ਨਿ. ੫.੨੭; ਵਿਭ. ੮੦੪) ‘‘ਨਿਬ੍ਬਾਨਂ ਪਰਮਂ ਸੁਖ’’ਨ੍ਤਿ (ਧ. ਪ. ੨੦੩-੨੦੪) ਚ ਵੁਤ੍ਤਂ. ਸੁਖਤ੍ਥੋਤਿ ਸੁਖਪ੍ਪਯੋਜਨੋ, ਯਥਾਵੁਤ੍ਤੇਨ ਸੁਖੇਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋ. ਲਭਤੇਤਿ ਪਾਪੁਣਾਤਿ, ਅਤ੍ਥਿਕਸ੍ਸੇਵੇਦਂ ਸੁਖਂ, ਨ ਇਤਰਸ੍ਸ. ਕੋ ਪਨ ਅਤ੍ਥਿਕੋਤਿ ਆਹ ‘‘ਤਦਾਚਰ’’ਨ੍ਤਿ ਤਦਤ੍ਥਂ ਆਚਰਨ੍ਤੋ, ਯਾਯ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਯਾ ਤਂ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਨ ਕੇਵਲਂ ਤਦਾਚਰਂ ਸੁਖਮੇਵ ਲਭਤੇ, ਅਥ ਖੋ ਕਿਤ੍ਤਿਞ੍ਚ ਪਪ੍ਪੋਤਿ ‘‘ਇਤਿਪਿ ਸੀਲਵਾ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਕਾਯਵਚੀਕਮ੍ਮਨ੍ਤੋ ਸੁਪਰਿਸੁਦ੍ਧਾਜੀਵੋ ਝਾਯੀ ਝਾਨਯੁਤ੍ਤੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ ਕਿਤ੍ਤਿਂ ਪਰਮ੍ਮੁਖਾ ਪਤ੍ਥਟਯਸਤਂ ਪਾਪੁਣਾਤਿ. ਯਸਸ੍ਸ ਵਡ੍ਢਤੀਤਿ ਸਮ੍ਮੁਖੇ ਗੁਣਾਭਿਤ੍ਥਵਸਙ੍ਖਾਤੋ ਪਰਿਵਾਰਸਮ੍ਪਦਾਸਙ੍ਖਾਤੋ ਚ ਯਸੋ ਅਸ੍ਸ ਪਰਿਬ੍ਰੂਹਤਿ. ਇਦਾਨਿ ‘‘ਤਦਾਚਰ’’ਨ੍ਤਿ ਸਾਮਞ੍ਞਤੋ ਵੁਤ੍ਤਮਤ੍ਥਂ ਸਰੂਪਤੋ ਦਸ੍ਸੇਨ੍ਤੋ – ‘‘ਯੋ ਅਰਿਯਮਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਮਞ੍ਜਸਂ ਉਜੁਂ, ਭਾਵੇਤਿ ਮਗ੍ਗਂ ਅਮਤਸ੍ਸ ਪਤ੍ਤਿਯਾ’’ਤਿ ਆਹ. ਤਸ੍ਸਤ੍ਥੋ ਯੋ ਪੁਗ੍ਗਲੋ ਕਿਲੇਸੇਹਿ ਆਰਕਤ੍ਤਾ ਪਰਿਸੁਦ੍ਧਟ੍ਠੇਨ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤਾਨਂ ਅਰਿਯਭਾਵਕਰਣਟ੍ਠੇਨ ਅਰਿਯਂ, ਸਮ੍ਮਾਦਿਟ੍ਠਿਆਦਿਅਟ੍ਠਙ੍ਗਸਮੁਦਾਯਤਾਯ ਅਟ੍ਠਙ੍ਗਿਕਂ, ਅਨ੍ਤਦ੍ਵਯਰਹਿਤਮਜ੍ਝਿਮਪਟਿਪਤ੍ਤਿਭਾਵਤੋ ਅਕੁਟਿਲਟ੍ਠੇਨ ਅਞ੍ਜਸਂ, ਕਾਯਵਙ੍ਕਾਦਿਪ੍ਪਹਾਨਤੋ ਉਜੁਂ, ਨਿਬ੍ਬਾਨਤ੍ਥਿਕੇਹਿ ਮਗ੍ਗਨਿਯਟ੍ਠੇਨ ਕਿਲੇਸੇ ਮਾਰੇਨ੍ਤੋ ਗਮਨਟ੍ਠੇਨ ਚ ‘‘ਮਗ੍ਗ’’ਨ੍ਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮਂ ਦੁਕ੍ਖਨਿਰੋਧਗਾਮਿਨਿਪਟਿਪਦਂ ਅਮਤਸ੍ਸ ਅਸਙ੍ਖਤਾਯ ਧਾਤੁਯਾ ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਅਧਿਗਮਾਯ ਭਾਵੇਤਿ ਅਤ੍ਤਨੋ ਸਨ੍ਤਾਨੇ ਉਪ੍ਪਾਦੇਤਿ ਵਡ੍ਢੇਤਿ ਚ, ਸੋ ਨਿਪ੍ਪਰਿਯਾਯੇਨ ‘‘ਸੁਖਤ੍ਥੋ ਤਦਾਚਰ’’ਨ੍ਤਿ ਵੁਚ੍ਚਤਿ, ਤਸ੍ਮਾ ਯਥਾਵੁਤ੍ਤਂ ਸੁਖਂ ਲਭਤਿ. ਤਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਰਿਬ੍ਬਾਜਕੋ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਸਮ੍ਮਾ ਪਟਿਪਜ੍ਜਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਵਿਪਸ੍ਸਨਂ ਵਡ੍ਢੇਤ੍ਵਾ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਇਦਮੇਵ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸਿ.

ਸਾਮਞ੍ਞਕਾਨਿਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.