੭. ਧਮ੍ਮਸਵਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ
ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ਆਯਸ੍ਮਤੋ ਧਮ੍ਮਸਵਤ੍ਥੇਰਸ੍ਸ ਗਾਥਾ. ਕਾ ਉਪ੍ਪਤ੍ਤਿ? ਅਯਂ ਕਿਰ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰਸ੍ਸ ਭਗਵਤੋ ਕਾਲੇ ਸੁਵਚ੍ਛੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਹੁਤ੍ਵਾ ਤਿਣ੍ਣਂ ਵੇਦਾਨਂ ਪਾਰਗੂ ਘਰਾਵਾਸੇ ਦੋਸਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਤਾਪਸਪਬ੍ਬਜ੍ਜਂ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਅਰਞ੍ਞਾਯਤਨੇ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ ਅਸ੍ਸਮਂ ਕਾਰੇਤ੍ਵਾ ਬਹੂਹਿ ਤਾਪਸੇਹਿ ਸਦ੍ਧਿਂ ਵਸਿ. ਅਥਸ੍ਸ ਕੁਸਲਬੀਜਂ ਰੋਪੇਤੁਕਾਮੋ ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਭਗਵਾ ਅਸ੍ਸਮਸਮੀਪੇ ਆਕਾਸੇ ਠਤ੍ਵਾ ਇਦ੍ਧਿਪਾਟਿਹਾਰਿਯਂ ਦਸ੍ਸੇਸਿ. ਸੋ ਤਂ ਦਿਸ੍ਵਾ ਪਸਨ੍ਨਮਾਨਸੋ ਪੂਜੇਤੁਕਾਮੋ ਨਾਗਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਓਚਿਨਾਪੇਸਿ. ਸਤ੍ਥਾ, ‘‘ਅਲਂ ਇਮਸ੍ਸ ਤਾਪਸਸ੍ਸ ਏਤ੍ਤਕਂ ਕੁਸਲਬੀਜ’’ਨ੍ਤਿ ਪਕ੍ਕਾਮਿ. ਸੋ ਪੁਪ੍ਫਾਨਿ ਗਹੇਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਥੁ ਗਮਨਮਗ੍ਗਂ ਓਕਿਰਿਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਤਂ ਪਸਾਦੇਨ੍ਤੋ ਅਞ੍ਜਲਿਂ ਪਗ੍ਗਯ੍ਹ ਅਟ੍ਠਾਸਿ. ਸੋ ਤੇਨ ਪੁਞ੍ਞਕਮ੍ਮੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਅਪਰਾਪਰਂ ਸੁਗਤੀਸੁਯੇਵ ਸਂਸਰਨ੍ਤੋ ਇਮਸ੍ਮਿਂ ਬੁਦ੍ਧੁਪ੍ਪਾਦੇ ਮਗਧਰਟ੍ਠੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਕੁਲੇ ਨਿਬ੍ਬਤ੍ਤਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਸਵੋਤਿ ਲਦ੍ਧਨਾਮੋ ਵਿਞ੍ਞੁਤਂ ਪਤ੍ਤੋ ਹੇਤੁਸਮ੍ਪਤ੍ਤਿਯਾ ਚੋਦਿਯਮਾਨੋ ਘਰਾਵਾਸੇ ਆਦੀਨਵਂ ਪਬ੍ਬਜ੍ਜਾਯ ਆਨਿਸਂਸਞ੍ਚ ਦਿਸ੍ਵਾ ਦਕ੍ਖਿਣਾਗਿਰਿਸ੍ਮਿਂ ਵਿਹਰਨ੍ਤਂ ਭਗਵਨ੍ਤਂ ਉਪਸਙ੍ਕਮਿਤ੍ਵਾ ਧਮ੍ਮਂ ਸੁਤ੍ਵਾ ਪਟਿਲਦ੍ਧਸਦ੍ਧੋ ਪਬ੍ਬਜਿਤ੍ਵਾ ਵਿਪਸ੍ਸਨਾਯ ਕਮ੍ਮਂ ਕਰੋਨ੍ਤੋ ਨਚਿਰਸ੍ਸੇਵ ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਾਪੁਣਿ. ਤੇਨ ਵੁਤ੍ਤਂ ਅਪਦਾਨੇ (ਅਪ. ਥੇਰ ੧.੧੬.੩੯-੪੫) –
‘‘ਸੁਵਚ੍ਛੋ ਨਾਮ ਨਾਮੇਨ, ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਮਨ੍ਤਪਾਰਗੂ;
ਪੁਰਕ੍ਖਤੋ ਸਸਿਸ੍ਸੇਹਿ, ਵਸਤੇ ਪਬ੍ਬਤਨ੍ਤਰੇ.
‘‘ਪਦੁਮੁਤ੍ਤਰੋ ਨਾਮ ਜਿਨੋ, ਆਹੁਤੀਨਂ ਪਟਿਗ੍ਗਹੋ;
ਮਮੁਦ੍ਧਰਿਤੁਕਾਮੋ ਸੋ, ਆਗਚ੍ਛਿ ਮਮ ਸਨ੍ਤਿਕਂ.
‘‘ਵੇਹਾਸਮ੍ਹਿ ਚਙ੍ਕਮਤਿ, ਧੂਪਾਯਤਿ ਜਲਤੇ ਤਥਾ;
ਹਾਸਂ ਮਮਂ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾਨ, ਪਕ੍ਕਾਮਿ ਪਾਚਿਨਾਮੁਖੋ.
‘‘ਤਞ੍ਚ ਅਚ੍ਛਰਿਯਂ ਦਿਸ੍ਵਾ, ਅਬ੍ਭੁਤਂ ਲੋਮਹਂਸਨਂ;
ਨਾਗਪੁਪ੍ਫਂ ਗਹੇਤ੍ਵਾਨ, ਗਤਮਗ੍ਗਮ੍ਹਿ ਓਕਿਰਿਂ.
‘‘ਸਤਸਹਸ੍ਸਿਤੋ ਕਪ੍ਪੇ, ਯਂ ਪੁਪ੍ਫਂ ਓਕਿਰਿਂ ਅਹਂ;
ਤੇਨ ਚਿਤ੍ਤਪ੍ਪਸਾਦੇਨ, ਦੁਗ੍ਗਤਿਂ ਨੁਪਪਜ੍ਜਹਂ.
‘‘ਏਕਤਿਂਸੇ ਕਪ੍ਪਸਤੇ, ਰਾਜਾ ਆਸਿ ਮਹਾਰਹੋ;
ਸਤ੍ਤਰਤਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨੋ, ਚਕ੍ਕਵਤ੍ਤੀ ਮਹਬ੍ਬਲੋ.
‘‘ਕਿਲੇਸਾ ਝਾਪਿਤਾ ਮਯ੍ਹਂ…ਪੇ… ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ.
ਅਰਹਤ੍ਤਂ ਪਨ ਪਤ੍ਵਾ ਅਤ੍ਤਨੋ ਪਟਿਪਤ੍ਤਿਂ ਪਚ੍ਚਵੇਕ੍ਖਿਤ੍ਵਾ ਸੋਮਨਸ੍ਸਪ੍ਪਤ੍ਤੋ ਉਦਾਨਵਸੇਨ –
੧੦੭. ‘‘ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਨ, ਅਗਾਰਸ੍ਮਾਨਗਾਰਿਯਂ;
ਤਿਸ੍ਸੋ ਵਿਜ੍ਜਾ ਅਨੁਪ੍ਪਤ੍ਤਾ, ਕਤਂ ਬੁਦ੍ਧਸ੍ਸ ਸਾਸਨ’’ਨ੍ਤਿ. – ਗਾਥਂ ਅਭਾਸਿ;
ਤਤ੍ਥ ਪਬ੍ਬਜਿਂ ਤੁਲਯਿਤ੍ਵਾਨਾਤਿ ‘‘ਸਮ੍ਬਾਧੋ ਘਰਾਵਾਸੋ ਰਜਾਪਥੋ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਦੀ. ਨਿ. ੧.੧੯੧; ਮ. ਨਿ. ੨.੧੦; ਸਂ. ਨਿ. ੨.੧੫੪) ਘਰਾਵਾਸੇ, ‘‘ਅਪ੍ਪਸ੍ਸਾਦਾ ਕਾਮਾ ਬਹੁਦੁਕ੍ਖਾ ਬਹੁਪਾਯਾਸਾ’’ਤਿਆਦਿਨਾ (ਪਾਚਿ. ੪੧੭; ਮ. ਨਿ. ੧.੧੭੭) ਕਾਮੇਸੁ ਆਦੀਨਵਂ ਤਪ੍ਪਟਿਪਕ੍ਖਤੋ ਨੇਕ੍ਖਮ੍ਮੇ ਚ ਆਨਿਸਂਸਂ ਤੁਲਭੂਤਾਯ ਪਞ੍ਞਾਯ ਵਿਚਾਰੇਤ੍ਵਾ ਵੀਮਂਸਿਤ੍ਵਾਤਿ ਅਤ੍ਥੋ. ਸੇਸਂ ਹੇਟ੍ਠਾ ਵੁਤ੍ਤਨਯਮੇਵ. ਇਦਮੇਵ ਚ ਥੇਰਸ੍ਸ ਅਞ੍ਞਾਬ੍ਯਾਕਰਣਂ ਅਹੋਸੀਤਿ.
ਧਮ੍ਮਸਵਤ੍ਥੇਰਗਾਥਾਵਣ੍ਣਨਾ ਨਿਟ੍ਠਿਤਾ.